KLNSTZIN EN NIJVERHEID. In de laatste tientallen jaren heeft zich op het gebied der nijverheid eene beweging doen gelden , die meer de algemeene belangstelling waardig is dan er in den regel aan te beurt valt. Die beweging strekt om den kunstsmaak bij de producten der nijverheid te doen herleven. Herleven, zeggen wij, want er is van niets minder sprake, dan van een nieuwe mode of van een nieuwe wijze van werken. Er is sprake van herstel van wat vroeger was en nu in verval geraakt is. Vroeger was ieder man , die iets vervaardigde,, in zekeren zin een kunstenaar, een zelfstandig scheppend Werkman. Den vorm, dien hij aan de voortbrengselen gaf, bedacht hij zelf, in overeenstemming met het materiaal, dat hij verwerkte, de bestemming die zijn Werkstuk had, en zijne eigenaardige manier van werken. Daarom was elk werkstuk van weleer ook gewoonlijk één stuk, ei zat eenheid van gedachte in, er was verband tusschen grondstof, bewerking en doel. En zelfs wat door het onvolkomene der toenmalige techniek minder fijn en peuterig afgewerkt is, dan wat men in het zelfde vak nu leveren kan , heeft grooter kunst-Waarde, omdat de geest van den maker er meer en beter uit spreekt. Wie zoekt er geest en gedachten in het maakwerk van onzen tijd. De fabriek verdringt het ambacht ook in dit opzicht. Verdeeling van den arbeid is uit productief oogpunt eene uitstekende zaak , maar voor den zin voor 't schoone doodend. Hoe kan de man, die altijd door een en hetzelfde soort van deden van eenig Werk maakt, zich ooit een denkbeeld vormen van het gansche beeld, waarvan hij enkele lijnen levert; hoe kan de man, die al die deelen bijeenbrengt, op den duur zich vrij houden van 't plakken van 't eene op bet andere, onverschillig of het al dan niet bij elkander hoort? Men ga dan ook de voortbrengselen van onze nijverheid na. Uit het oogpunt van uitvoering laten ze gewoonlijk niet zoo heel veel te wenschen over, maar wat vormen betreft .... helaas 1 Men behoeft geen diepe studie te maken van de verschillende stijlsoorten , om aan bijna elk stuk van eenige beteekenis, althans in de versieringen, zaken aan te wijzen, die met elkander in strijd zijn. Houten meubelen worden met ornamenten Opgeknapt, die aan steenen gebouwen te huis behooren ; streng opgetrokken gebouwen, worden met krullig terracotta-werk zoogenaamd versierd; goud wordt blank gepoetst alsof 't geel koper ware, en zilver soms gebruikt Om goud te versieren, terwijl de omgekeerde verhouding Uit den aard der metalen volgen zou. Dat alles wil men beter zien worden , maar dat gaat niet gemakkelijk, vooral niet, omdat men kunstzin Wel bevorderen en aankweeken, maar niet bepaald onderwijzen kan, zooals mot rekenen en lezen bijv. het geval is. Tocti is onderwijs ook hier weer het middel, dat den weg bereiden en banen kan, maar de weg is lang en moeielijk en zelfs zij, die or zich aan gelegen laten liggen om hem te doen bewandelen, zien er al de bezwaren nog volstrekt niet van in. Het is toch inderdaad niet voldoende, dat men een knap werkman een plan voorteekent en hem dat doet uitvoeren. Wat de werk-Man uitvoert, moet hij, om een kunstvoorwerp te kunnen voortbrengen, zelf ontworpen, zelf bedacht hebben. Zijn eigen ik moet zijn stempel drukken op zijn werk. Dan Zal alles heel duur worden, meent men. Neen, dát moet juist niet het geval zijn. Nu wordt elk voortbrengsel 'van nijverbeid, dat aan de eischen van kunstzin en smaak beantwoordt, duur, omdat niet alleen een bekwaam werkman, maar omdat tevens een ontwerpend kunstenaar betaald moet worden, en omdat deze laatste hooger op den maatschappelijken ladder staat en dus zijne diensten duurder laat betalen. Wat wij willen- is niets anders dan dit, dat de werkman zelf gevoel krijge voor 't schoone van de vormen van zijn werk, zelf begrip krijge van lijnen, en evenredigheden; zelf bekend vvorde met de eigenaardigheden van het te verwerken materiaal, -- Heeft hij dat eenmaal verkregen, dan zal hij zich niet meer schuldig maken aan ongerijmdheden, die van een groote mate van kunstvaardigheid getuigen maar tevens totaal gemis van knnstzin aan den dag leggen. Zoo zagen wij b. v., om een enkel voorbeeld te noemen en onze gedachten daardoor duidelijk te maken, onlangs eene lamp, waarvan het voetstuk was: eene amazone gereed om te paard to stijgen : dus de grootst mogelijke bewegelijkheid in eene figuur, dat als drager van een voorwerp bestemd om rustig op eene plaats te blijven staan , de grootst mogelijke rust moest aanduiden. Z66 ziet men dikwijls zware kroonlijsten van gebouwen dragen door consoles wier vlugge, elastieke lijnen tegen dien last niet bestand kunnen zijn, en zware schoren aangebracht, waar de te dragen last = 0 schijnt. Om dit euvel weg te nemen is vooral onderwijs in het teekeilen noodig. Teekenen niet in den zin van nateekenen van voorgelegde modellen, maar in den zin van ontwerpen naar eigen vinding. Om den leerling daartoe in staat te stellen moet men hem de beteekenis der verschillende onderdeelen van zijn werk leeren kennen, moet men hem loeren inzien, dat de constructieve deden hoofdzaak zijn, dat het ornament bijzaak is, dat dus steeds de hoofdlijnen, die den vorm van een werkstuk bepalen, in de eerste plaats in 't oog moeten vallen en dat het ornament zich bij die hoofdlijnen moet aansluiten, dat do vorm vat elk der delen moet overeenstemmen met de functie, die het te vervullen heeft, en dat de kracht, die elk deel bezit, in overeenstemming moet zijn met den last dien het te dragen heeft. Het ligt niet in de bestemming van een blad als bet onze, deze punten in de bijzonderheden uit te werken Wij hebben gemeend , tot afwisseling van de politieke beschouwingen, eens op dit belangrijk onderwerp de aandacht te moeten vestigen , vooral van leeraren in de teekenkunst , om hun , voor zoover ze er niet reeds van overtuigd mochten zijn, te doen beseffen, dat het nateekenen van goede modellen, voor den aanstaanden werkman niet voldoende is, maar nog veel meer van de aanstaande werklieden en va n hunne verzorgers, om hun het belang van goed teeken-onderwijs te doen inzien, en van al onze lezers eindelijk, om hun door enkele opmerkingen een kleinen handwijzer aan te bieden, die hun op den weg kan brengen waarop zij zelf tot oordeelen over de kunstwaarde van een nijverheidsvoortbrengsel ' kunnen geraken. Dat toch is de hoofdvoorwaarde: voor het herwinnen van de heerschappij van de kunst op 't gebied der nijverheid , dat het groote publiek, dat de koopers op schoonheid van vormen, en zuiverheid van lijnen prijs leeren stellen. --- BUITENLAND. De loop der gebeurtenissen te propheteren is altijd een moeilijk en gevaarlijk werk, maar als Turksche wapenen te zwak zullen bevonden worden de orde te herstellen, als Turksche hooghartigheid iedere tusschenkomst blijft afweren , dan kan er wellicht geen andere uitkomst gevonden worden dan een nieuwen staat van vereenigde gewesten daar te stellen, onder de hOede der Mogendheden krachtig genoeg zich staande te houden maar dan, ook is de eerste schrede gedaan het wankele Ottomannische rijk zijne algeheele oplossing tegemoet te voeren. De vele beweging op bet binnenlandsch Fransch politiek terrein is eindelijk bezworen door het volgende woord van president Mac-Mahon tot zijn volk gericht: »Wij hebben behoefte aan orde en rust en aan de loyale toepassing der constitutionele instellingen , doch daartoe is de werkelijk liberaal-conservatieve politiek onmisbaar. Ik doe een beroep op allen om de verdediging der maatschappelijke orde, den eerbied voor de wet en de toewijding aan het vaderland to stellen boven de herinneringen en de verbindtenissen der partijen. Niet slechts moeten zij ontwapend worden, die de tegenwoordige orde zouden verstoren , maar ook zij , die de toekomst bedreigen door anti-sociale leerstellingen en door revolutionaire programma 's. Ik heb het gezag niet gezocht, maar zal het zonder zwakheid weten uit te oefenen. Ik hoop op de hulp van God en de medewerking der natie." Titels, en wij Nederlanders weten er van, hebben altijd veel Imloed. Wij weten bet van een ruim aantal jaren her hoe de titels liberaal en conservatief malkander volkomen uitsloten , hoe deze beide beginsels als de meest heterogene substantien als de uiterste polen van staat. kundig geloof Wercleh beschouwd, en daar zien wij nu door Frankrijks president de beginsels liberaal en conservatief in bovenstaand woord niet alleen in éénen adem uitsp-eken , maar ze zoo zusterlijk zamenvlechten als waren ze immer en alom als een teeder tweelingspaar verbonden geweest. Zullen we ons ook nog eenmaal tot het geloof van Mac-Mahon bekeeren ? Daagt er niet eenig licht? Wij gelooven dat elk eenigzins nauwlettend toeschouwer onzer politiek hier niet geheel ontkennend zal durven antwoorden. De Spaansche burgeroorlog, die met zooveel wederwaardigheden te kampen heeft, voor weinig tijds bijkans dagelijks zijne legerhoofden zag verwisselen , nu eens de beste gelegenheid om een goeden slag te slaan onverschillig liet voorbij gaan, dan weer met ijver optrad, om daarna in eene aangename landstreek weer van de vermoeienissen uit te rusten; dat leger wordt dezen winter in zijne operatien erg gedwarsboomd door het vriezende en sneeuwachtige weder. Het leger van don Carlos op de hoogte van 't oorlogstooneel verblijf houdende, heeft daardoor veel van de koude te lijden. 't Schijnt echter dat er nog altijd een genoegzaam aantal avonturiers overblijven om den vromen koning-titulair te volgen, die daarenboven maar al te goed van wapenen en ammunitie voorzien schijnt, getuige de schrik die hij op de n mrdelijke zeekusten onder de schepen, zelfs van vreemde natien, verspreidt. De Madridsche Gaceta heeft een besliiit afgekondigd, waarbij niet verkiesbaar voor den Senaat en de Kamer van Afgevaardigden werden verklaard te zijn : alle openbare ambtenaren die een inkomen hebben van minder dan /6.000 en alle militairen die den rang niet bezitten , van hoofd-generaal. Voorts heeft de regeering vergunning verleend tot de uitgave van veertien nieuwe dagbladen. In een brief uit Jaen wordt verzekerd, dat de maarschalk Serrano elke candidatuur voor den Senaat heeft afgewezen, en voornemens is zich uit het publiek leven terug te trekken. Het bombardement van San Sebastian en Guetaria wordt voortgezet, doch zonder resultaat. Do Carl isten hebben te Hassan hunne batterijen weder opgesteld tegen Hernani. Uit Berlijn meldt men aan de Times : De Oosten. rijksche regeeiing is op het punt een nieuwe leening uit te geven, tot dekking van het tekort. Daar de onderhandelingen met de bankiers zijn mislukt, zal de leening publiek worden uitgeschreven. Uit verschillende deelen van Europa komen berichten omtrent groote massa 's gevallen sneeuw. In Oostenrijk zijn hier en daar de spoortreinen niet slechts blijven steken, maar is de dienst op meer dan één lijn gedurende een gebeden dag gestaakt moeten worden. Noch door sneeuwploegen, noch door handenarbeid konden de wegen in den noodigen korten tijd worden vrijgemaakt. Ook in het Zuiden van Frankrijk zijn in verscheiden streken de wegen onbruikbaar en is het post- en telegrafenverkeer gestremd. Te Napels waren op 6 dezer de Vesuvius en de heuvels rondom de stad met sneeuw bedekt. Ook noordelijker is sneeuw gevallen en o. a. te Ficulle een trein uit Rome daardoor gestuit. Den 7 en 8 sneeuwde het te Venetie niet minder. Onder de doofstommen in Duitschland wordt thans geld bijeengebracht om een monument op te richten voor Samuel Heinicko, stichter der eerste doofstommenschool te Leipzig. Men hoopt het gedenkteeken te enthullen den 14 April 1876, op welk tijdstip die school – haar eeuwfeest zal vieren. --- BINNENLAND. Do rijksmiddelen hebben over 1875 meer opgebracht dan in 1874 2'/2 millioen guldens en meer dan de raming 87, millioen. Wij hebben reden, zegt de .N. R. C. over deze uitkomst. Niet alleen wanneer wij op het verrassend hooge eindcijfer van ruim 91 millioen letten, maar ook vooral niet minder wanneer wij do bijzonderheden van het overzicht nagaan. Immers, geen buitengewoon hoog cijfer van één of ander onzer middelen, aan voorbijgaand toeval dank te wijten, heeft deze goede uitkomsten voortgebracht, maar algetneene en geleidelijke stijging va de opbrengst van alle middelen. Dit bewijst eenerzijds , dat het geen te groote vermetelheid was de ramityzen zoo hoog op to voeren als geschied is; anderzins dat onze economische volkstoestanden gezond en krachtig zijn en in hunne ontwikkeling ook aan de finantiën van den staat krachtigen steun kunnen geven. Een slimme tapper te Amsterdam, schrijft de Amst. Cour., heeft de naam van den strijder tegen 1 dronkenschap, Multapatior, aan een soort van bitter verbonden, dat, met groot° letters aangekondigd, als ware het uitgevonden door den onvermoeiden schrijver een jeneverhater-zelven, een menigte drinkgragen lokt en hun, helaas, goed schijnt te smaken. Een andere kroeghouder, die zijn tijd volkomen begrijpt en heeft opgemerkt, dat de mensch tegenwoordig door niets zoo gemakkelijk wordt verleid en gelokt als door loterij, heeft de Staatsloterij in den arm genomen, en ziehier op welke vernuftige wijze: De man heeft 21,000 genommerde briefjes laten drukken, even veel dus als in de Staatsloterij bestaan en geeft aan iedereen, die een borrel bij hem komt drinken, zulk een briefje. De houder nu van dat nommer, hetwelk overeenkomt met het nommer, waarop in de Staatsloterij de / 100,000 valt, krijgt een .... pendule, De 21,000 nommers vertegenwoordigende 21,000 borrels ! verdwijnen, naar men meedeelt, met buitengewone snelheid en zelfs moeten vrouwen, die anders nooit in tapperijen komen en er ook haar mannen met energie buiten houden, niet bestand zijn tegen de verleiding, die zich aan haar opdringt in den vorm van een staande klok , welke hare woning zoo goed zou versieren. In het gasthuis Beresteyn te Haarlem zijn vier schilderijen van Frans Hals' waarvoor de kapitale som van f 250,000 is geboden. Voor een enkele dezer vier meesterstukken is voor vier jaar geboden f 70.000 , en thans is er weder eene aanvraag tot verhoogden prijs. Te Nijmegen werden voor eonige dagen de be- , woners van een oud burger gasthuis in de Molenstraat verschrikt door een zwaren knal. Men zocht naar de oorzaak en vond het volgende: Op de binnenplaats i bevinden zich nl. 2 pompen, die door lange slingers worden bewogen, aan welker einden- zware ijzeren kogels zijn vastgeschroefd. Een dezer kogels nu was in 3 stukken gesprongen en een der stukken was 5 M. ver van de pomp geslagen. De bol bad een middellijn van 18 c. M. ongeveer en een wanddikte van 3 c. M. , zoodat de binnenruimte 12 c. M. middellijn mat, en dus nog niet ten volle een liter kon bevatten. Dit bedrag werd echter tot een vierde kan gebracht, dewijl de bol nog ongeveer voor drie vierde met de vorm-aarde van den kern, bij bet gieten gebruikt, gevuld was. Werkelijk was er dan, ook 21/, maatje of deciliter water in den bol geloopen en wel tengevolge van het langs den slinger atvloeiende regenwater, dat zich een, weg baande tnsschen de stang en bovenopening van den daarop geschoven bol. Dit water eindelijk was bev!roren en had bij zijn uitzetting het 3 c. M. dikke ijzer 'uit elkan• der doen spatten. (Nijm. Nb.) —fjj de Donderdag te Zwolle gehouden hardrijderij van mannen won Atze de Groot van Akkrum den prijs flOO en I:rouwer Hofstede van Lemmer de premie f 30. SNEEK , 14 Jan. Bij de Woensdag alhier gehouden hardrijderij van mannen is de prijs f 130 behaald door Th. van der Berg van Rijperkerk, terwijl de premie f 50 ten deel viel aan Ulbe van 'Dijk van Gauw. Bij de heden gehouden hardrijderij van mannen en vrouwen behaalden Joulre Schaap van Jubbega en Akke Reenen van Langezwaag den prijs I'l4o en Sjoerd Poelstra van Bergum en Tjitske Koning van Terhorne de premie f4O. Ilij de jl. Woensdag te Bolsward gehouden hardrijderij door mannen is de prijs gewonnen door Johs. Biesterbosch van Joure en de premie door Atze de Groot van Akkrum. OOSTEREND, 13 Jan. De afd. Hennaarderadeel van het protestantenbond, hield hier gisteren avond eene vergadering, die door een zeer groot getal hoorders werd bijgewoon. En geen wonder; de heer F. Lief tink, pred. te Kimswerd zon optreden. Groot was de verwachting en zij werd door den gevierden redenaar niet beschaamd. In zeer bevattelijke woorden sprak de redenaar over het geweten, en de onverdeelde aandacht en diepe stilte gedurende het uitspeken van de keurige rede, bewees met hoe groote ingenomenheid de geachte spreker werd gevolgd. Onze ald., nog maar één jaar bestaande, telt nu reeds 'lO5 leden. MARRUM, 10 Jan. Heden namiddag hadden drie jongens het ongeluk te Bartlehiem in een wak te rijden. Door de ijverige poging van den zoon van den heer G. Oberman te Birdaard , mocht het hem gelukken hen allen levend uit bet water te halen. Voorzichtig zou het zijn , op plaatsen waar zooveel bedrijvigheid heerecht een kenbaar teeken te stellen, om zulke ongemakken te voorkomen. LEEUWARDEN, 15 Jan. Vr de rijderij, hier Maandag e. k. te houden , zal eene gecostumeerde optocht door de stad plaats hebben, voorstellende den intocht van graaf Ernst Casimir, als nieuw benoemd stadhouder van Friesland, binnen Leeuwarden in' het jaar 1620, welke echter ter bewaring eener goede orde verzocht is niet volgen. 's Namiddags zullen spiegelgevechten op de baan gehouden worden. Tengevolge zijne benoeming tot lid van den Hoogen Raad der Nederlanden, beeft de heer Mr. I. Telling alhier, bedankt voor 't lidmaatschap van den Raad, der plaatselijke schoolcommissie en als curator van het stedelijk gymnasium. Voor de heden bepaalde rijderij onder mannen zijn aangegeven 45 rijders , waarvan de prijs heeft behaald Thijs v. d. Berg van Rijperkerk en de premi Ulbe van Dijk van Gauw. Eene onnoembare schare volks woonde dit inderdaad schitterend feest bij. ACHLUM, 15 Januari. JI. Donderdag had hier een hardrijderij op schaatsen plaats onder de leerlingen der lagere school. Vierenzeventig leerlingen, zoo jongens als meisjes, namen aan den wedstrijd deel om een aantal prijzen en premiign. Na afloop werden de kinders op koek getractoont. Als er meer geld was geweest, dan had men meer kunnen doen. Den inteekenaren in allen gevalle I onzen hartelijken dank. Prijs- en premiewinnaars van de hardrijderij, die gisteren op Atje-tule werd gehouden, waarbij vele toeschouwers waren en waaraan door 42 rijders werd deel genomen, waren Anne Feenstra van Allingawier en Jan Boersma van Franeker. DONGJUM, 14 Jan. Bij de gisteren alhier gehouden hardrijderij van mannen is de prijs fl6 behaald door J. Koudenburg alhier. De premie f 4 viel ten deel aan J. Hiemstra van Kiestrazijl. HARLINGEN, 15 Jan. Heden had alhier onder begunstiging van het schoonste winterweter de aangekondigde hardrijderij op schaatsen plaats. Eene groote massa bezoekers bewoog zich reeds vroegtijdig langs de fraaie bijbanen en het scheen of de natuur ditmaal goedgunstig jegens de feestelijkheid gestemd, zich beijverde het feestgenot zooveel mogelijk te verhoogen. Immers, in den morgen begon de lucht zich te verhelderen, een zachte nachtvorst had de noodige hardheid aan de spiegelende ijsbaan gegeven, terwijl een gewenschte windstilte de wedstrijd niet alleen zeer bevorderlijk was, maar ook eene groots massa buitenlieden de gelegenheid aanbood, de rijderij bij te wonen. Veertien paren namen aan den wedstrijd deel, die opgeluisterd werd door do muziek van de stedelijke schutterij te Franeker. Zoowel door vreemdelingen als ingezetenen werd de prachtig versierde baan ten zeerste geroemd. De uitgeloofde prijzen werden behaald als volgt: De prijs [l6O door Gabe de Vries van Hardegarijp en Trijntje v. d. Berg van Rijperkerk. De premie f6O door Jouke Schaap van Jubbega en Akke Reenen van Langezwaag De gratificatie f2O door W. T. de Vries van Oenkerk en T, Rinsma van Oudkork. Na afloop had in het gebouw » Harmonie" de uitdeeling der prijzen plaats. ---