UIT DER OMTREK. HARLINGEN, 30 Sept. Doodelijk ongeluk Hedenmorgen, even voor twaalven, is hier door de vrachtauto van den heer Roersma een jongetje, dat December 3 jaar zou worden, aangereden. De moeder van den kleinen baas, R. v. d. Meulen, genaamd en wonende aan de Lanen, stond omstreeks bovenvermelden tijd met eenige vrouwen op straat te praten, terwijl het kleine kereltje om haar heen speelde. Plotseling stak dit dwars den weg over, terwijl genoemde vrachtauto daar langs kwam. Het jongetje werd gegrepen en overreden. Spoedig was dr. Mensing aanwezig, die het met zijn auto naar het Algemeen Ziekenhuis bracht, alwaar het hedenmiddag aan zijn zware inwendige verwondingen is overleden. 30 Sept. Ongeluk. Haast terzelfdertijd, waarop het bovenvermeld ongeluk gebeurde, had er ook een auto-ongeluk op den afsluitdijk plaats. Twee ATObussen, waarvan de chauffeurs op den afsluitdijk moesten wisselen, passeerden elkaar en zouden dus stoppen. Een der bussen stond reeds stil en de chauffeur verliet derhalve zijn wagen en ging naar de andere bus om zijn plaats in te nemen. Deze tweede bus reed nog en op onverklaarbare wijze geraakte de eerste chauffeur er onder met het gevolg, dat hij zijn been brak. De heer Krol alhier was spoedig met een auto ter plaatse, doch de dokter uit Makkum oordeelde dezen wagen niet groot genoeg, requireerde een grooteren wagen en liet den patiënt naar het ziekenhuis te Sneek vervoeren. ARUM, 30 Sept. Oprichting „Oranjevereeniging." Hedenavond werd een vergadering gehouden tot oprichting van bovengenoemde vereeniging. De bijeenkomst werd geopend met het zingen van Ps. 77 : 6. Daarna ging de heer W. Dijkstra in gebed voor. Vervolgens werd een korte inleiding gegeven en uiteengezet, wat de bedoeling van deze vergadering was. Daarna zong men twee coupletten van het Wilhelmus. Door een drietal sprekers werd aan de hand van de historie iets medegedeeld over Oranjevorsten en de verhouding tot ons land. Prins Willem I en andere werden genoemd. Een 50-tal personen waren aanwezig, die zich allen als lid opgaven. Als bestuurleden zijn gekozen de heeren ds. Wielinga, J. Kroon, K. Pars, E. Vrieswijk en M. Feenstra. Daarna werd nog gezongen „Mijn schild en de betrouwen." ST JACOBIPAROCHIE, 28 Sept. Gisteren werd hier nogmaals een kaatswedstrijd gehouden onder leerlingen der Openbare school in het dorp. Aan dezen wedstrijd namen zeven parturen deel. Er werd met zeer veel ambitie om de geldprijzen gestreden en de uitslag was, dat de prijs gewonnen werd door D. Krol, T. van der Leij en G. van Noord; de prente door F. de Vries, Jan de Kant en M. Peereboom. WELSRIJP, 1 Oct. In een in het café Schouwstra alhier gehouden openbare vergadering, uitgeschreven door het bestuur van Dorpsbelang, voor welke' vergadering flinke belangstelling was, is met aller instemming besloten een Oranjecommissie te benoemen en deze commissie permanent te verklaren. Gekozen zijn de heeren J. Hannema, D. Gietema en D. Koopmans, respectievelijk tot voorzitter, secretaris en penningmeester, tezamen vormende het dagelijksch bestuur. Verder de heeren Th. Boersma, A. B. Gillebaard, M. Reitsma en A. v. d. Veer. SEXBIERUM, 30 Sept. Reeds lang werd door vele abonne's der Franeker Radio Centrale alhier geklaagd over slechte ontvangst en geweldige storingen, die sporadisch meestal in den namiddag of den avond voorkwamen. Het radionet werd door de ondernemers herhaaldelijk geïnspecteerd, evenals de aansluitingen in de woningen der klagers, doch alles was steeds in orde, zoodat andere invloeden de oorzaak wel moesten zijn. In de afgeloopen week werd door de ondernemers met de hen ten dienste staande technische contrólemiddelen peiling verricht, om de plaats der storing te bepalen. Men kwam tot de conclusie, dat in de woning van A. M. aan de oude buurt te Sexbierum het euvel moest zitten. Bij contróle bleek, dat de bewoner zelve op onoordeelkundige wijze binnenshuis zijn aansluiting had verlengd. Gelukkig voor hem, dat hij abonné was en aldus zijn handeling noch niet diefstal der gedistribueerde energie opleverde. Toch dienden dezulken te bedenken, dat zij door hun onkunde en geknoei, den ondernemers veel onnoodig last en werk bezorgen en den abonné's ergernis, ontevredenheid en bederving van genot veroorzaken. SEXBIERUM, 29 Sept. Hedenmiddag had in de o. 1. school alhier, na afloop der les het afscheid plaats van de onderwijzeres, mej. B. Groeneveld, die naar Dedemsvaart is benoemd. Onder het aanbieden van een mand bloemen, voerde het eerst de klas van „juf" bij monde van den kleinen Jan Helfrich het woord, die dank zeide voor het genoten zeer goede onderwijs. Jan kweet zich met heldere en duidelijke stem van zijn opdracht. Namens de oudercommissie bracht de heer Z. van der Zwaag dank voor het aangename contact, dat steeds tusschen de vertrekkende en de oudercommissie had bestaan en wenschte juf alle goeds in haar nieuwe standplaats. Ds. Van Bobben, voorzitter van het Nutsbestuur, bracht in herinnerine den door juffrouw Groeneveld geleiden cursus in handenarbeid en vond het jammer, dat dit mooie werk thans moest worden onderbroken. Voor de af deeling „Volksonderwijs" ,te dezer plaatse sprak de heer Dijkstra en bracht naar voren den algemeenen arbeid ten behoeve van het openbaar onderwijs, door de vertrekkende verricht, waarvoor hij hartelijk dank zeide. Het hoofd der school, de heer D. A. Dokter, roemde de prettige samenwerking, welke steeds had bestaan tusschen juffrouw Groeneveld en hem. De kinderen zongen daarna juffrouw een toepasselijk afscheidslied toe. Nadat al de kinderen namens de vertrekkende een tractatie was verstrekt, sprak zij de kinderen hartelijk en gevoelvol toe en dankte de verschillende sprekers voor hun toespraken en goede wenschen, waarna allen met een handdruk afscheid namen. MrNNERTSGA. Op den Hoofdweg voor het dorp had hedenmorgen vroeg een aanrijding plaats. Een luxe auto, bestuurd door den landbouwerszoon T. uit Tzummarum, kwam met groote snelheid aanrijden. Uit het dorp kwam een paard en wagen, daar achter een vrachtauto. De bestuurder van de vrachtauto wilde den wagen passeerën, maar hield zijn auto in, toen hij zag, dat de weg niet vrij was. De bestuurder van de luxe auto remde krachtig en schoot van rechts naar links, en reed het paard aan, dat gewond werd. De voerman viel van den wagen over een heg en kwam in een tuintje terecht. De luxe auto kwam hierna nog in botsing met de vrachtauto, waardoor de ruiten braken. De vrachtauto werd van voren beschadigd. Persoonlijke ongelukken kwamen niet voor. ACHLUM, 1 Oct. Na een diensttijd van 32 jaren was het gisteren de laatste dag, waarop de heer Sj. Molenaar alhier als besteller der posterijen der voorgeschreven bestellingen (2 X per dag) verrichtte. De heer Molenaar was werkzaam te Grouw, Harlingen en Achlum. Gedurende deze jaren deed hij zich kennen als een ijverig en plichtsgetrouw beambte. Door het personeel van het kantoor Arum werd den scheidende collega als aandenken een stoel aangeboden. De heer Molenaar moge nog lange jaren van z'n welverdiende rust genieten. HITZUM, 30 Sept. Ons dorp stond gisteren in het teeken van feest. In den vroegen morgen merkte men al, dat er iets gaande was. Al vroeg wapperde de driekleur van den toren en lieten vanuit den toren enkele inwoners door hoorngeblaas weten, dat het voor Hitzum een bijzondere dag was. En dat was het. Wat men in dertien jaren niet gedaan had, deed men nu: Hitzum vierde Oranjefeest. En met deze Oranjeviering viel samen de intrede door het nieuwbenoemde hoofd der Chr. school alhier. Deze intree had des morgens negen uur plaats in de mooie, voor deze gelegenheid prachtig versierde school en in het bijzijn van verschillende genoodigden en belangstellenden. Hier werd het woord gevoerd door ds. Bogers, door den inspecteur van het Chr. volksonderwijs, den heer Elgersma, burgemeester van Franekeradeel, den heer Van Dalen, hoofd der Chr. school te Achlum, den heer B. Bouma, voorzitter van het plaatselijk schoolbestuur, en door het nieuwe hoofd, den heer Meesters, afkomstig uit Beilen. Tijdens deze bijeenkomst had er in de kom van het dorp een ringrijderij op fietsen plaats, waarvoor groote animo bestond, een vijftig deelnemers kampten om de prijzen, die ten slotte werd behaald door: N. Viëtor eerste prijs en G. Dijkstra tweede prijs. Om half een 's namiddags had er een optocht plaats met de schoolkinderen en vele versierde wagens en verschillende andere groepen. Deze optocht is een waar succes geworden, niemand had kunnen denken, dat er in korten tijd zooveel was te bereiken. Met het Chr. muziekcorps „Asof" van Achlum voorop en ruiters te paard, is deze optocht voor ons dorp een waar succes geweest. 's Avonds zeven uur werd de optocht nog eens gehouden met fakkellicht, wat veel menschen op de been bracht. Des namiddags hield men op een versierd terrein, daartoe welwillend afgestaan door den heer R. Barwegen, spelen voor de kinderen en de grooten, terwijl men 's avonds in het vereenigingsgebouw nog een feestelijke bijeenkomst hield. In deze bijeenkomst werden de prijzen door ds. Bogers met een toepasselijk woord uitgereikt en zorgde voor verdere afwisseling de declamator, de heer H. Lodewijk van Oosterbierum. Verder dient nog vermeld, dat 's morgens een drietal heurauten te paard zorgden voor de noodige bekendmaking van het feest. De uitslag van de kinder- en volksspelen was als volgt: kleine nog net op schoolgaande kinderen, vlagje steken: le R. Oosterhaven, 2e R. Dijkstra. Schoolkinderen, klas 1 en 2, vlagje steken, jongens: le U. v. d. Velde, 2e D. Bruinsma; meisjes idem: le R. Busman, 2e B. Cuperus; klas 3en 4, jongens, zakloopen: le J. Barwegen, 2e F. Walsweer; meisjes idem, ballen op bordje: le H. Dijkstra, 2e P. Walsweer; meisjes klas 5, waschophangen: le G. Tamminga, 2e D. ledema; jongens klas 5, 6 en 7, hardloopen (4 prijzen): le S. Koudenburg, le S. Braaksma, 2e J. Bouma, 2e J. Busman; meisjes klas 6-7, op reis gaan: le I. Oosterhaven, 2e K. Terpstra 3e D. Bruinsma, Volksspelen. Mannen boven 45 jaar, zakloopen: le B. G. Bouma, 2e P. Busman; vrouwen, balkruien: le vrouw K. Kootstra, 2e wed. R. Bouma; mannen boven 31 jaar, turfhalen: le S. Hoekstra, 2e H. Deinum; vrouwen idem, bel zoeken: le vrouw J. v. d. Ploeg, 2e J. Miedema; mannen boven 19 jaar, bandspringen: le G .K. Hiemstra, 2e W. Overal; vrouwen idem, balkruien: le G. F. Hoekstra, 2e I. Koudenburg; jongens en meisjes boven 14 jaar, fietsen met hindernissen: le Harm Buren, 2e Sibbele Overal. --- Advertentie WAISffikvANVALKENBUI: A .1 LEVERTRAAN= ':-ZACHT VAN gIAAK PRIJS 70 ct --- Advertentie Wilt gij de beste en niet de duurste Levertraan? itrzt 2:socnhzeengrrit3es vier-cis Firma W. POSTMA, Franeker. --- ONTSLAG BUITENGEWONE DIENSTPLICHTIGEN. ,Met ingang van 1 October van dit jaar worden wegens geëindigden dienstplicht uit den dienst ontslagen de buitengewone dienstplichtigen, die dit jaar 40 jaar oud worden of zijn geworden. De buitengewone dienstplichtigen, die als onderofficier of als officier tot de marinereserve behooren, worden echter met ingang van dien datum ontslagen, voor zoover zij dit jaar 45 jaar oud worden of zijn geworden. Met betrekking tot dit ontslag worden korporaals niet als onderofficier beschouwd. Zij, die een bewijs van dit ontslag wenschen te ontvangen, kunnen dit aanvragen ter secretarie van de gemeente, waar zij wonen of, indien zij aldaar niet in het register van dienstplichtigen ingeschreven staan, van de gemeente, waar zij voor den dienstplicht zijn ingeschreven. Behooren zij als dienstplichtige tot de sterkte van een onderdeel der landmacht of behooren zij tot de sterkte van de zeemacht, dan moet het bewijs van ontslag werden aangevraagd bij de daarbij betrokken militaire autoriteit. Welke autoriteit dit is, kunnen belanghebbenden ter gemeente-secretarie vernemen. Franeker, 29 September 1936. De Burgemeesters van Franeker en Franekeradeel, DE KRUIJFF. ELGERSMA. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van FRANEKERADEEL; Gelet op artikel 36 van het Motor- en Rijwielreglement en artikel 50 van de Motor- en Rijwielbeschikking; Besluiten: door aanplakking op de gebruikelijke plaats aan het gemeentehuis en door plaatsing in de Franeker Courant, navolgend besluit van den raad dier gemeente tot indeeling van het binnen de bebouwde kom van het dorp Tzum gelegen gedeelte van den weg Franeker—Wommels in klasse 11, bedoeld in artikel 36 van het Motor- en Rij wielreglement, te doen afkondigen: Franeker, 26 Sept. 1936. No. 6. Cl. -1.811.111.32. De Raad der gemeente FRANEKERADEEL; Gezien het voorstel van B. en W., d.d. 22 September 1936; 'Overwegende, dat het in het yoornemen van Gedeputeerde Staten ligt, om den weg Franeker—WommeLs over te brengen van de klasse 111 naar de klasse 11, bedoeld in artikel 36 van het Motor- en Rij wielreglement; dat tegen deze gewijzigde indeeling geen bezwaar bestaat, nu de tot stand gekomen verbetering van dezen weg de uit die wijziging voortvloeiende grootere wielbelasting en verhoogde maximumsnelheid, zoomede de meerdere breedte van de motorvoertuigen, mogelijk en toelaatbaar heeft gemaakt; dat dit ook geldt voor het in de bebouwde kom van het dorp Tzum gelegen gedeelte van bedoelden weg en dat de door Gedeputeerde Staten voorgenomen wijziging van indeeling slechts effect zal kunnen sorteeren, indien zoodanig gedane wijziging ook wordt aangebracht voor dit gedeelte van den weg; Besluit: het binnen de bebouwde kom van het dorp Tzum gelegen gedeelte van den weg Franeker—Wommels over te brengen van de klasse 111 naar de klasse 11, bedoeld in artikel 36 van het Motor- en Rijwielreglement. De Raad voornoemd, get. ELGERSMA, Voorzitter. „ F. W. STEENHUISEN, Secretaris. Burgemeester en Wethouders voornoemd, ELGERSMA, Burgemeester. F. W. STEENHUISEN, Secretaris. Franeker, 28 September 1936. --- Advertentie Telenga's Drukkerij N.V. MODERN DRUKWERK VRAAGT EENS PRIJSOPGAAF --- PUBLICATIES. MAATREGELEN TOT HET TEGENGAAN VAN PRIJSOPDRIJVING. De BURGEMEESTERS van FRANEKER en FRANEKERADRET, maken het volgende bekend. Maximum-prijzen voor goederen. Bij mini,sterieele beschikking kunnen maximum-prijzen warden gesteld voor goederen in groothandel, tusschenhandel en kleinhandel. De Burgemeester zal de vastgestelde maximum-prijzen telkens onmiddellijk bekend maken. Maximum-prijzen voor diensten. Bij ministerieele beschikking kunnen maximum-prijzen worden gesteld voor bij die beschikking aangegeven soorten van diensten. De Burgemeester zal de vastgestelde maximum-prijzen telkens onmiddellijk bekend maken. Maximum-prijzen voor huren. Bij ministerieele beschikking kunnen maximumprijzen worden gesteld voor huren van bij die beschikking aangewezen soorten van onroerende goederen. De Burgemeester zal de vastgestelde maximum-prijzen telkens onmiddellijk bekend maken. Verbod van prijsopdrijving van goederen, diensten en huren. Voor goederen, diensten en huren, waarvoor geen maximum-prijzen zijn gesteld, is prijsopdrijving verboden. Inbezitneming goederen. In de gevallen, waarin bij den Burgemeester gegronde verdenking bestaat van overtreding, kan de Burgemeester goederen zonder eenige formaliteit in beslag nemen. Dit kan eveneens geschieden bij weigering Biljetten, op te hangen voor winkelrameni en op andere verkoopplaatsen, zullen ter gemeente-secretarie worden verkrijgbaar gesteld. Strafbedreiging. Handelen in strijd mekt het bepaalde omtrent maximum-prijzen en prijsopdrijving wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste zes maanden, of geldboete van ten hoogste zes duizend gulden. Overtreding van het bepaalde omtrent aankondiging van goederenprij zen op verkoopplaatsen wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste een maand of geldboete van ten hoogste duizend gulden. Strenge handhaving van maatregelen. De Burgemeester zal de door hem te nemen maatregelen handhaven op strenge wijze en zonder aanzien des per soons. Franeker, 1 October 1936. De Burgemeesters van Franeker en Franekeradeel, DE KRUIJFF. ELGERSMA. --- Advertentie f,l reep f Victoria Regia --- UIT DE RAADZAAL. BAARDERADEEL, 30 Sept. In de heden gehouden vergadering van den Raad sprak de voorzitter de volgende woorden: Alvorens over te gaan tot de gewone werkzaamheden, deel ik U mede, dat ik dadelijk nadat bij monde van H. M. de Koningin de verloving van Prinses Juliana bekend gemaakt was, een telegram van gelukwenschen heb gezonden aan het Koninklijk Huis. Van deze plaats wil ik nogmaals den wensch uitspreken, dat deze verloving, die zoozeer de vreugdevolle belangstelling en instemming had van het geheele Nederlandsche volk, het begin moge zijn van een zonnig leven tot zegen van Haar Huis en Volk. Mededeeling werd gedaan: a. van de goedkeuring van de onderhandsche aanbesteding van de asphalteering van den weg Jellum—Hijlaard aan de N.V. Maatschappij Wegenbouw te Utrecht voor de som van f 17200; b. de goedkeuring van de wijziging van de legesverordening; c. de vaststelling van den suppletoiren staat van waterstaatswerken, betreffende wijziging van de omschrijving van het voetpad van Schillaard naar Jeth; d. de vaststelling over 1936 van een extra bijdrage in de werkloosheidslasten van f 13728, alsmede een belastingbijdrage van f 2370 Een verzoek van C. Ombelet en J. van der Wal, visschers te Leeuwarden, betreffende afgifte van 'n vischconsent, is in handen van Burg. en Weth. gesteld ter afdoening. Het bekende adres van het bestuur van de Ned. Vakcentrale, betreffende de steunregeling, is voor kennisgeving aangenomen. In de vacature J. Wobma is tot lid van de commissie tot wering van schoolverzuim benoemd de heer P. de Jong te Oosterlittens. Rekening en begrooting. De gemeente-rekening dienst 1935 werd conform het rapport der commissie belast geweest met het onderzoek, voorloopig vastgesteld: Gewone dienst: inkomsten f 247349.66, uitgaven f 235476.42, batig slot f 11873.24. Kapitaaldienst: inkomsten f 242226.88, uitgaven f 258740.88, nadeelig saldo f 16514. Aangeboden werden de begrootingen dienst 1937: Burgerlijk Armbestuur: inkomsten en uitgaven f 25048.50; Woningbedrijf: baten en lasten f 9247.24 gewone dienst, inkomsten en uitgaven f 1995.18 kapitaaldienst. Gemeente: gewone dienst: inkomsten en uitgaven f 262011.90; kapitaaldienst: inkomsten f 228102.52, uitgaven f 225849.10, batig slot f 2253.42. Tot leden belast met het onderzoek van deze begrootingen werden benoemd de heeren T. R. Hellinga, J. de Boer en W. Landman. Salaris ontvanger. Naar aanleiding van het schrijven van Ged. Staten deelen Burg. en Weth. mede, dat hoewel wordt erkend, dat de wedden van de ontvangers van soortgelijke gemeenten als Baarderadeel in andere provincies lager zijn, zij van oordeel zijn, dat wanneer in aanmerking wordt genomen de groote financieele verantwoordelijkheid van den ontvanger en tevens rekening wordt gehouden met de aanzienlijke toename van de werkzaamheden van den ontvanger tengevolge van gewijzigde belastingheffingen, het moeilijk te verantwoorden is de wedde van den ontvanger met 5 procent te verlagen. Over een voorstel van de heeren G. van der Ploeg en F. Schuurmans om Ged. Staten over deze voorgestelde verlaging gunstig te adviseeren, in stemming gebracht, staken de stemmen, zoodat de volgende vergadering daarover opnieuw zal moeten worden gestemd, Wegenwet. Overeenkomstig een verzoek van H. Adama te Groningen wordt besloten aan het voetpad van Deersum naar Bozum voorzoover loopende over het land van. adressant de bestemming te geven van openbaar pad, evenwel alleen voor kinderen uit het dorp Deersum en omgeving, die de lagere school te Bozum bezoeken en hun geleiders en zoolang voor die kinderen geen gelegenheid bestaat te Deersum de voor hen bestemde school te bezoeken. Veldwachtersverordening. Conform den wensch van den Minister van Binnenlandsche Zaken wordt de verordening regelende de eischen van benoembaarheid en bezoldiging van de gemeente-veldwachters zoodanig gewijzigd, dat voor te benoemen capitulanten niet zullen medetellen de dienstjaren, elders in bezoldigden politiedienst doorgebracht. Uitkeering 80 procent geschatte waarde. Overeenkomstig het verzoek van het Bestuur der vereeniging voor Christelijk Nationaal schoolonderwijs te Oosterlittens is besloten 80 procent uit te keeren van de geschatte waarde van het gebouw en terrein of 80 0/0 van f 39000, onder de volgende voorwaarden; 1. dat het aanwezige schoolgebouw met bijbehoorenden grond niet mag worden vervreemd of met hypotheek mag worden bezwaard; 2. dat in de verzekeringspolis moet worden vastgelegd, dat in geval van geheele of gedeeltelijke vernietiging van het schoolgebouw door brand of storm de assurantiepenningen ter beschikking van het gemeentebestuur zullen worden gesteld; 3. dat het bestuur der school voor de uitbetaling van de som zich tegenover het gemeentebestuur moet verbinden, dat het gemeentebestuur voor zich of zijn ge:- machtigde het recht van toegang tot het gebouw en zijn lokaliteiten en dat van den daarbij behoorenden grond verkrijgt voor toezicht op het onderhoud van het gebouw met toebehooren, terwijl het schoolbestuur zich verbindt de eventueele geconstateerde gebreken op aanzegging van het gemeentebestuur, voor zoover redelijker wijze zulks noodig en uitvoerbaar is, te herstellen. Politieverordening. De aan Ged. Staten ingezonden nieuwe Politieverordening moest in verband met enkele opmerkingen worden gewijzigd. Schoolgeldheffing. Conform het voorstel van Burg. en Weth. werd vastgesteld een nieuwe schoolgeldheffing. Als maatstaf werd aangenomen de gemengde hoofdsommen der gemeentefondsbelasting en vermogensbelasting. Daarnaast is een bepaling opgenomen, dat belastingplichtigen, die niet aangeslagen zijn op grond van de gemengde hoofdsom, doch wel zijn aangeslagen naar den eersten grondslag der personeele belasting huurwaarde, ongeacht hoe hoog die aanslag is, het minimum schoolgeld betalen. De gemeente-begrooting voor den dienst 1936 werd conform het voorstel van Burg. en Weth. gewijzigd. Rechten reinigingsdienst. In een adres van verschillentre inwoners van Gosterlittens en Baard wordt bezwaar gemaakt tegen de bestaande verordening op de heffing van reinigingsrechten gebaseerd op de huurwaarde personeele belasting en wordt aangedrongen een belasting te heffen naar de draagkracht der gemeentenaren. Waar de betrokken heffing nog slechts werkt vanaf 1 Mei j.l. meent de vergadering, dat eerst de werking daarvan over eenigen tijd moet worden afgewacht, waarom het adres voor kennisgeving wordt aangenomen. --- Advertentie Wie trouwen gaat, koope zijn Lakens, • Sloopen, Bedden, Dekens, Matrassen enz. bij HILARIDES Zoolang de voorraad strekt, tegen oude prijzen. --- BUITENLAND. In de laatste nummers van ons blad hebben wij weinig medegedeeld omtrent den toestand in Spanje, wijl er uit de betichten weinig positiefs was mede te deelen. Thans schijnt het, dat met de verovering van Toledo door de nationalistische strijdkrachten de laatste phase van den burgeroorlog is ingetreden. Thans is de toestand zoo, dat het westelijk deel van Spanje in handen is van de nationalisten, behalve een smalle kuststrook in 't noorden. Het oostelijk deel is nog in het bezit van de regeering. De nationalisten zijn zoo dicht tot Madrid genaderd, dat reeds voorbereidingen worden getroffen tot verdediging van de hoofdstad, die geen vesting i. Reeds wordt overwogen de regeering te verplaatsen naar de meer oostelijk gelegen stad Alicante. Alleen wanneer de krijgskans volkomen keert, zou er misschien nog kans zijn, dat de regeering het pleit zou kunnen winnen. In Catalonië biedt men nog heftigen tegenstand tegen de nationalisten. Indien Madrid echter mocht warden ingenomen, dan zouden de nationalisten de kroon op hun werk hebben gesteld en wordt de rest betrekkelijk bijzaak. Wat de invloed van de inneming van Madrid op de internationale betrekkingen zou kunnen zijn, is nog niet te zeggen. De nationalisten hebben reeds een tegenregeering te Burgos ingesteld en het is natuurlijk te verwachten, dat deze direct na den val van Madrid pogingen zal doen door de mogendheden als de regeering van geheel Spanje te worden erkend. Het ligt bij de tegenwoordige internationale verhoudingen voor de hand, dat Duitschland en Italië daartegen geen bezwaar zullen maken. Maar overigens zal men niet zoo gemakkelijk tot die erkenning overgaan. Daardoor kan een tweeslachtigen toestand ontstaan, waardoor de internationale moeilijkheden nog vergroot kunnen worden. Misschien, dat men op den duur hetzelfde zal beleven als met Abessynië en men ook in de Spaansche aangelegenheid een oogje dicht zal doen met betrekking tot het oordeel over den geweldsfactor. Daardoor is gebleken, dat vooral de groote mogendheden er in de practijk gemakkelijk toe overgaan een overwinning met de wapens als een doorslaggevende factor te beschouwen bij de beoordeeling van de positie van twee tegenstanders, ook wat de rechtspositie aangaat. Dat heeft men duidelijk gezien, toen bij den aanvang van de algemeene vergadering van den Volkenbond, die thans wordt gehouden, aan de andere gedelegeerden als hun opvatting werd gesuggereerd, dat Abessynië als zelfstandig rijk van de wereldkaart moest worden geschrapt, doch dat lieten deze gedelegeerden zich niet doen en zoo draaiden Frankrijk en Engeland ter vergadering geheel om. Het zal nu de vraag zijn of ten aanzien van Spanje een zelfde resultaat zal worden verkregen, wanneer de nationalisten zich meester hebben gemaakt van Madrid. Het geldt hier wel een binnenlandsche aangelegenheid, maar daar zal te zijner tijd toch moeten warden uitgemaakt, w4lke regeering van Spanje als zoodanig zal moeten worden erkend. Maar niettemin maakt die kwestie de EUropeesche verhoudingen al weer ingewikkelder. In Frankrijk heeft de Kamer het ontwerp tot devaluatie van den franc met 350 tegen 221 stemmen aangenomen, hetgeen trouwens reeds bij den aanvang der debatten vast stond. Er is aan één stuk door vergaderd en de leden hebben hun nachtrust er voor moeten opofferen. De heftigste critiek c>p de regeering werd gevoerd door een volbloed devaluïst, den oud-minister Paul Reynaud, een afgevaardigde van den onafhankelijken links radicalen vleugel. hij kon dus moeilijk tegen het wetsontwerp stemmen, maar vond de indiening ciantvan een se,hoonn gelegenheid om felle kritiek op de regeering uit te oefenen, wijl deze immers juist aan het bewind was gekomen, am-dat zij had beloofd zich tegen devaluatie te verzetten. Zij heeft die belofte echter niet kunnen houden, wijl een dergelijke k politiek, gezien de zich ontwikkelende Fran.sche monetaire toestand, niet meer mogelijk was. Hij wilde nu duidelijk van de regeering hooren, dat zij de tot heden gevoerde deflatie-politiek als mislukt beschouwde. Hij vreesde trouwens, dat ook de devaluatie zou mislukken, wanneer daar de aangekondigde sociale maatregelen aan zouden worden vastgekoppeld, wijl deze enorme sommen zouden verslinden. De minister-president Slum antwoordde daarop, dat het experiment met de deflatie een vergissing was geweest en dat thans een andere koers werd ingeslagen. Slum hield echter vast aan de voorgestelde sociale maatregelen, wijl deze moesten dienen ter bescherming van de arbeiders en kleine renteniers tegen prijsopdrijving en andere mogelijke gevolgen van de devaluatie. Hij wees ook nog op het accoord, dat tusschen Frankrijk, Engeland en Amerika was getroffen, waarbij de laatsten hadden beloofd niet opnieuw te devalueeren, waardoor het wellicht mogelijk was eerder tot een economischen vrede te komen. Nadat de wet door de Kamer was aangenomen, werd zij door den Senaat behandeld, doch deze had meer bezwaren dan de Kamer en wist een verandering in een paar artikelen er door te krijgen, waarop de wet weer naar de Kamer terug ging, die echter de veranderingen verwierp. Zoo is het ontwerp nog driemaal heen en weer gegaan voor Kamer en Semaat het eens zijn geworden en de laatste het met een groote meerderheid. goedkeurde. In verband daarmede gaan ook stemmen op om een economische conferentie bijeen te roepen, doch in de tegenwoordige omstandigheden, nu er nog heelemaal geen rust in de internationale monetaire verhoudingen is gekomen, lijkt de bijeenroeping van zulk een conferentie te voorbarig. Wil deze succes hebben, dan moet men vooraf weten, wat mogelijk is en welke besluiten gemeenschappelijk kunnen worden genomen. Thans is dit nog niet het geval. De verhouding tusschen de munteenheden der verschillende landen moet eerst gestabiliseerd zijn, voordat men weer tot een ongeveer vaste verhouding dier eenheden kan komen en daarvan is men thans nog ver verwijderd. De opperbevelhebber van de Britsche strijdkrachten in Palestina heeft alle volmachten verkregen, welke de strek-Iging hebben de orde en de landsverdediging te verzekeren. Deze gaan zoover, dat hij feitelijk de dictator van Palestina wordt. Tegen de door hem uitgevaardigde besluiten zal geen hooger beroep openstaan. Zoo heeft hij o.a. het recht om den staat van beleg af te kondigen, doch men gelooft niet, dat het daartoe dadeijk zal komen. Wel zullen, zoodra de staat van beleg is afgekondigd, krijgsraden warden ingesteld, waar de zaken, die op de getroffen maatregelen betrekking hebben, behandeld kunnen worden, doch van de uitspraken dier krijgsraden zal geen hooger beroep zijn. Verder zal Dell de bevoegdheid krijgen tot het afkondigen van verordeningen aangaande onderwerpen als de censuur, het doen van arrestaties, verbanning en uitwijzing, contróle op de havens, de scheepvaart, de vliegvelden, het transport te water, te land en door de lucht, inbeslagnemen van eigendommen, verbeurd verklaringen of vernietiging van eigendom bij wijze van strafmaatregel enz. Er is door vier Arabische vorsten een poging tot bemiddeling gedaan en zij hebben daartoe de Arabieren van Palestina opgeroepen om een eind te maken , aan het conflict. I• Men meent te Jeruzalem, dat de Arabieren op de een of andere manier in het geloof zijn gaan verkeeren, dat een verzoek om stopzetting van de immigratie van Joden en amnestie van wetsovertreders zou worden ingewilligd, zoodra de staking zal zijn opgeheven, doch dat geloof moet op een foutieven grondslag rusten, want van Ehgelands kant kunnen zulke voorstellen nimmer zijn uitgegaan. Overigens hoort men telkens en telkens weer van min of meer ernstige botsingen tusschen Britsche en Arabische troepen. , ---