Advertentie HARTELIJK GELUK GEWENST met de geboorte van UW BABY EEN FOTO-ALBUM, waarin foto's van af le eerste levensdagen, is een onschatbaar uezit, vooral later. U kunt deze foto's zelf maken. Wij stellen hiervoor GRATIS een autotnatische flitscamera beschikbaar. Fotohandel Hommema ZILVERSTRAAT 1, FRANEKER. Tel. 2374 --- Jan Kreeg zÿn feestmaal --- Familiebericht Rienje Steenhuisen, 72 jr., wed. v. Geurt Hendrikus van den Hul, won. te Veenwouden; Stientje Tuinstra, 75 jr., e. v. Kornelis de Jong, won. te Drachten; Klaas Okkinga, 81 jr.; Jantje van Ruiten, 71 jr., wed. v. Douwe van der Zee, oven. in Hennaarderadeel. FRANEKERADEEL, van 4-10 Febr. Geboren: te Hitzum. Sjoerd z. v. Sjoerd Plantenga en IVleintje Vogel; te Zweins, Karst z. v. Otte Bruinsma en Trijntje Liemborg. Overleden: gene. BARRADEEL, van 3-9 Febr. Geboren: te Tzummarum, Maarten, z.v. Willem Antoon Zacharias Tieman en Aaltje Hornstra; Jorrit, z.v. Pieter Geertsma en Hiltje de Vries. Ondertrouwd: Thijs Strikwerda 25 jr. van Lollum en Trijntje v. d. Schaar 23 jr. van Minnertsga; Anne Stobbe 27 jr. van Leeuwarden en Klaaske Talsma 21 jr. van Tzummarum. Gehuwd: 1 paar. Overleden: gene. HET BILDT, van 15 Jan.-3 Febr. Geboren: te St. Jacobipar., Rintje, z. v. Pieter Groen en Geeske Zijlstra; Gerritje, d. v. Meinte Sijbesma en Elisabeth B. Sijbesma; Jan Willem, z. v. Stoffer Nanninga en Pieternella Graver; Selie, d. v. Jippe Dijkstra en Jantje Winkel; te Vrouwenpar., Herman, z. v. Bauke Gerrit van Dijk en Dirkje Plutschouw; Lipkje, d. v. Geert Leijstra en Sijtske Miedema; te Oudebildtzijl, Akke Aaltje, d. v. Louw Miedema en Pietje Sijtsma; Tietje Pietertje, d. v. Berend Polstra en Anna v. d. Werf; Schelte Pieter, z. v. Frans Keizer en Wijke Snijder; te St. Annapar., Jantje, d.v. Harm de Vries en Janke Dijkstra. Ondertrouwd: Pieter Woudwijk 24 jr. en Wijtske Kuiken 28 jr. te St. Annapar.; Oebele Woudwijk 27 jr. te St. Annapar. en Jinke Woudstra 22 jr. te Vrouwenpar.; Jacob Hoekstra 24 jr. te St. Annapar. en Trijntje Bonnema 19 jr. te Klooster-Anjum. Gehuwd: 2 paar. Overleden: Jantje de Jong 77 jr. vr. v. Marten Schat te St. Annapar.; Jan Bruinsma 71 jr. wedn. v. Lutske Dijkstra te St. Annapar.; Gerrit Bosje 95 jr. wedn. v. Lijntje Kuiken te St. Jacobipar.; Jan de Vries 76 jr. wedn. v. Trijntje Braaksma te Vrouwenpar. MENALDUMADEEL, van 3-9 Febr. Geboren: te Berlikum, Ida Maria Elisabeth, d. v. Gerben Siegersma en Trijntje Minna Alkema; te Menaldum, Maartje Akke, d.v. Aebe Baarda en Wapke Postma; te Schingen, Willy, d.v. Pieter Houtsma en Sieuwke van der Meer; te Deinum, Haije, z.v. Hessel van der Meer en Pietertje Visser. Gehuwd en overleden: gene. HENNAARDERADREL, van 31 Jan.-6 Febr. Geboren: gene. Overleden: Gerrit van Dijk, 64 jr., e. v. Trijntje Kingma te Kubaard. BAARDERADEEL, van 2-8 Febr. Geboren: Jippe z. v. J. Tinga en B. van Dokkumburg te Winsum (Fr.). Gehuwd: F. Jorna, 32 jr. te Franeker en G. Palstra, 25 jr. te Oosterwierum. Overleden: gene. WONSERADEEL, van 3-10 Febr. Geboren: Akke d. v. Pieter Hiemstra en Rinske Wiersma te Hartwerd; Tjitje d. v. Jan Dijkstra en Hinke Sjoukje Algera te Arum; Cornelis Wijbe z. v. Rein Visser en Martje Been te Schraard. Ondertrouwd: Tjerk Tiesma te Dedgum en Hinke van der Zee te Burgwerd; Anthoon Hubert Krans te Zeist en Jacoba Huisman te Witmarsum; Regnerus Wierd van der Weijde te Harlingen en Martine van der Meer te Kimswerd. Gehuwd: Sjoerd Jan de Jong en Afke Huitema. Overleden: Pietertje van der Meer, 61 jr.' e. v. Klaas Reinsma te Gaast (oven, te Leeuwarden); Pieter Kuipers, 87 jr., e. v. Meindertje Steensma, eerder wedn. v. Engeltje Lafleur te Kimswerd. --- Land- en Tuinbouw ; DE WONDERBAARLIJKE KOE....___ Onze landbouwk. medewerker schrijft: Het is niet voor het eerst, dat de lof van de koe wordt gezongen. Dit huisdier heeft in de loop der eeuwen aan de mens zoveel diensten bewezen, dat het genoegzaam bekend is, hoeveel nut het rund voor het menselijk bestaan heeft. Ook in ons land Zijn wel boekjes verschenen, waarin wordt verteld hoe omvangrijk en veelzijdig de rundveehouderij tot de nationale welvaart bijdraagt. Toch denken nog heel veel mensen aan de koe alleen als het dier, waarmee de veehouder zijn tijd zo goed mogelijk productief maakt zonder te beseffen dat melk, zuivel, vlees en huiden gezamenlijk een bedrijf vormen van een omvang en van een financiële betekenis als geen enkele andere tak van bestaan. Zo is b.v. voor de Verenigde Staten berekend, dat de waardeproductie van de rundveehouderij groter is dan die van steenkool, olie, aardgas, ijzer en staal samen. Dit laatste was een deel van een betoog van een Duitse landbouw-econoom, die in de Hitlertijd naar Amerika emigreerde en daar een wereldbekendheid kreeg door zijn publicaties over de economische betekenis van de agrarische bedrijven. Deze deskundige, dr. Karl Brandt van de Stanford University, sprak onlangs voor een Wereldzuiveleongres, dat te Washington werd gehouden, een rede uit, waarin hij nog eens uiteen zette wat de koe al zo betekent voor de mensheid. De koe, zei hij, maakt het mogelijk om de natuurlijke plantengroei in bijna alle klimaten om te zetten in voedsel, dat voor de mens geschikt is. Gras en andere groene planten, die op zichzelf geen menselijk voedsel vormen, worden door runderen opgegeten en omgezet in eiwitten, vetten en suikers van een bijzonder hoge voedingswaarde. Men zou kunnen zeggen, dat de melkveehouderij de grootste chemische industrie ter wereld is. Zij werkt met omstreeks 150 millioen zichzelf voortbewegende chemische „kraak"installaties (de koeien), die grondstoffen verwerken, welke op zichzelf te ruw zijn om door de mens te worden verteerd en die wegens hun omvang niet ver kunnen worden getransporteerd. Het rund haalt er het beste uit en de mens profiteert daarvan, ook al leeft hij op tienduizenden kilometers afstand van de plaats, waar het gras groeide. Een van de kenmerkende eigenschappen van het rund is, dat het in bijna alle klimaten kan „werken." Men vindt de koe, de buffel of een andere rundersoort even goed langs lage kusten als op bergweiden op 2500 meter hoogte en zij past zich net zo goed aan bij het klimaat der noordelijke kusten als bij dat van de tropische moerassen. Ook heeft de rundyeehouderij een rechtstreekse invloed op de' algemene levensstandaard van de mens. Het is zeker niet toevallig, zei dr. Brandt, dat het juist de landen met de intensiefste melkveehouderij zijn, zoals Denemarken, Nederland en Noord-West-Duitsland, die gelden als de zindelijkste landen met een hoge en solide welvaart. Het kan zijn, dat deze volken van nature. een. aanleg voor de melkbehandeling hebben, maar het is even goed denkbaar, dat deze 'streken van nature aangewezen zijn voor de melkveehouderij en dat de zindelijkheid, die de melkwinning en -verwerking vereist, zijn invloed doet gevoelen op de aard van de bevolking. In ieder geval is het een feit, dat daar waar de bevolking veel melk en zuivel gebruikt, de volkskracht hoog is en de gezondheidstoestand uitstekend. Ook heeft de veehouderij een voortreffelijke invloed op het behoud van de cultuurgrond. Wanneer er veel blijvend grasland is, is de kans op verdroging en verstuiving van de grond uiterst gering, terwijl er dan bovendien veel stalmest wordt gewonnen, die het bouwland -in goede conditie houdt. De cultuurgrond gaat dan ook alleen verloren door verstuiving of afspoeling (men noemt dit „ero3ie") waar geen intensieve rundveehouderij wordt aangetroffen. Men mag gerust zeggen, dat de koe en het bos samen klimaat en vruchtbaarheid van de bodem in stand houden. Het is waarschijnlijk, dat juist hierdoor de West-Europese beschaving zo'n grote hoogte heeft bereikt. Als men hier nu nog aan toevoegt, dat de rundveehouderij de grondslag is voor een zo grote tak van nijverheid als de zuivelindustrie, dat zij ook van beslissende betekenis is voor de varkensproductie, doordat men daarvoor ondermelk of wei nodig heeft en dat zelfs de verbouw van granen en van oliehoudende zaden alleen maar rendabel kan zijn, wanneer het graanmeel of de perskoeken van die oliezaden als veevoeder kunnen worden verwerkt, wordt het wel duidelijk, dat de koe een der sterkste pijlers van ons bestaan is. Het was toch wel een goede gedachte van dr. Brandt om dit nog eens duidelijk uiteen te zetten voor een internationaal gezelschap. --- ZAAI-ADVIES ZOMERGRANEN. Het Rijksinstituut voor Rassenonderzoek van Landbouwgewassen geeft de volgende adviezen voor de uitzaai van zomergranen: Zomertarwe, het aangewezen ras voor alle gronden blijkt Peko te zijn. Dit ras, dat in 1951 voor het eerst in de Rassenlijst werd opgenomen, is geweldig snel op de voorgrond gekomen. In 1953 nam het reeds bijna de gehele oppervlakte zomertarwe in. Alleen voor bedrijven waar zeer veel zomertarwe wordt geteeld, kan het aanbeveling verdienen ook een aantal percelen met Koga te bezaaien, daar deze tarwe vrij lang rijp ongemaaid kan blijven staan zonder korrels te verliezen. Op kleigrond levert Peko ongeveer 10% minder op dan wintertarwe, op dalgronden en andere noordelijke zandgronden brengt zij echter 4 tot 10% meer op. Nu de kans groot is, dat er veel wintertarwe uitgevroren is, zal de belangstelling voor zomertarwe waarschijnlijk groot worden. Haver: Bij de haverrussen is meer keus. Voor alle gronden zijn geschikt Marne, Libertas, Adelaar, Zonne II en Major. Hiervan is Marne verreweg de belangrijkste daar dit ras in 1953 twee derde van de gehele oppervlakte haver innam, dat is meer dan 100.000 ha. Libertas is vooral geschikt voor zand- en dalgrond; dit ras nam echter niet meer dan 5% van het totaal in. De belangstelling voor Adelaar wordt van jaar tot jaar minder. Voor lichte zandgronden zijn Zege en Goudenregen II van enige betekenis. Zomergerst: Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen brouwgerst, die hoofdzakelijk op de zware gronden in het zuidwesten van het land wordt verbouwd en de voergerst, die tevens geschikt is voor, de gortpellerij. Goede brouwgersten zijni Balder, Kenia en een geheel nieuw ras Piroline. Balder is de belangrijkste; Kenia is niet ze productief als de beide andere rassen, maar kan meer zout verdragen en is dus beter geschikt voor overstroomde gronden. Voor kippengerst en voor de gortpellerij teelt men in het noorden en op het centrale kleigebied vooral Agio. Op rivierklei Kenia en de laatste tijd ook Herta. Op zandgrond Saxonia, Mansholt's twee-rijige en Herta. --- Kappie en de Lutijewierder Bankrovers 8 Siep had hartelijk afscheid van Kappie genomen, nadat ze alles uitvoerig besproken hadden en Siep liep even later blij zwaaiend de loopplank af. „Wat moest die man?" vroeg de Maat bezorgd aan Kappie. „Die man wilde u met alle geweld spreken, hoewel ik nog zei, dat u er niet was.... „Voor zulke mensen ben ik altijd thuis, jong!" zei Kappie. „We hebben een prachtige opdracht. We gaan een baggermolen naar Rio de Piteira slepen en morgen vertrekken we al. Zorg dat alles klaar komt aan boord en waag het niet om drinkwater of zo iets te vergeten! Maar eerst zullen we eens even naar die baggermolen gaan kijken. Hij ligt hier vlak bij in de buurt!" De Maat vond het aan de ene kant jammer, dat ze al weer zo vroeg moesten vertrekken, maar aan de andere kant leek een kalme sleep hem wel goed toe. In ieder geval beter dan een lastige passagier. Kappie en de Maat waren dan ook in het beste humeur, toen ze even later langs de kade liepen, op weg naar de baggermolen. --- Advertentie OLIEFABRIEKEN CALVÉ-DELFT I EEN GROOT SUCCES I 1 is de nieuwle3 A4 5L 818E2R2 T26CtUYP-sigaar ALLEENVERKOOP VOOR FRANEKER : SIGARENMAGAZIJN G. VAN DER VEEN Raadhuisplein 6. HET adres voor prima, droge sigaren. all~lll~ VOETVERZORGING Mej. A. FOKKEMA, Gedipl. Chiropodist, Hertog van Saxenlaan 2. '3 Behandeling van : • Likdoorns • Ingegroe~nagels • Eelt en eeltpitten • Dikke nagel met ELECTRISCHE MACHINE Tevens manicure. Behandeling volgens afspraak. . NOG 14 DAGEN tot Februari 27 Februa 20 procent k t. g op alle prijzen • CHEMISCH REINIGEN voor: • VERVEN • TRIPLONEREN GEBR. HOEKSEMA Leeuwarden, Kelders 13 Filialen: HARLINGEN, Voorstraat 13. FRANEKER, Voorstraat 31. Agentschappen: ARUM: H. Visser, Manufacturen. ACHLUM: K. Norbruis, Kleermakerij. MINNERTSGA: Fa. Schotanus, Modemagazijn. KIMSWERD: B. Postma, Manufacturen. PINGJUM: P. Vellinga, Winkelier. BAIJUM: G. Meijer, Winkelier. SEXBIERUM: H. v. d. Wal, Manufacturen. TJUMMARUM: Wed. B. Kasma, Manufacturen. WITMARSUM: J. D. Yntema, Vevo winkel. WINSUM: P. Strikwerda, Manufacturen. SPANNUM: H. Leijendekker, Manufacturen. WEST-TERSCHELLING: M. Zeeders, Manuf act. --- Een bleke maan kondigt regen aan ..._. —l5 gr. C. LAAGSTE TEMEPRATUUR IN VORSTPERIODE, (Van onze weerkundige medewerker.) Over de invloed, die de maan (niet!) Op het weer heeft, hebben wij al eens geschreven. Maar er zijn meer verschijnselen, die vooral in de winter, wanneer het OP onze breedte langer nacht dan dag is, als weervoorspellers worden gezien. Zo wordt er wel gezegd (en dit niet alleen in ons land) „Een bleke maan kondigt regen aan, een witte maan 'schoon weder." Deze, als ook vrijwel alle verschijnselen, die wij straks nog zullen noemen, hebben betrekking op de zichtbaarheid van maan en sterren. De zichtbaar- of helderheid neemt toe naarmate de lucht droger is en neemt af zodra de lucht vochtiger wordt. Wanneer er veel waterdamp in de atmosfeer komt, wordt het licht van man en sterren verbogen en verfletst, zodat kleine, zwakke sterren in het geheel net meer zichtbaar zijn. Zo is het ook mee die bleke maan. Die wijst er op, dat ' luchtvochtigheid groter Wordt, hetge over het algemeen ongunstig is en aa eiding kan geven tot regen. Schijnt de maan wit, dan is de lucht vrij droog. Wat hiervan de oorzaak is, wist Men vroeger niet, maar de ervaring leerde, dat de kans op mooi weer dan veel groter is dan wanneer de maan er maar een beetje bleekjes uitziet. Behalve van de Maan wordt dit ook wel van de sterren gezegd. Vooral tijdens koude winternachten met vorst wordt er door velen acht geslagen op de helderheid van de sterren. Zijn alle sterren duidelijk te zien en zijn er ook vele kleine sterren zichtbaar, dan wijst dit op vrij droge lucht en kan de temperatmur bij windstil weer sterker dalen dan wanneer de lucht zeer vochtig is. at de temperatuur dan dalen, dan ka ` er al vrij spoedig mist ontstaan, die verdere sterke temperatuurdaling t n gaat. De maan e de sterren veranderen niet van lichtsterkte. Zij liggen ook veel te ver buiten onze dampkring om ook maar enige invloed op het weersverloop te kunnen uitoefenen. In de winter hoort men soms ook spreken over een liggende of z.g. ,sledejagende maan." Er wordt beweerd, dat er storm komt wanneer de maan op zijn rug P,gt• „Staande maan, liggende matrozen, liggende maan, staande matrozen." Dit Moeten wij in zijn geheel tegenspreken. 'iet betreft hier een zuiver astronomisch verschijnsel, dat afhankelijk is van de respectievelijke standen van maan, aarde en zon. Veel opgeld doet hier en daar ook nog de z.g. maanster. Dit is een zwakke ster, die zich dikwijls dicht bij de maan ophoudt. In werkelijkheid is zij nog een onnoemelijk grote afstand er van verwijderd, maar vanaf de aarde gezien, lijkt Zij toch dicht bij de maan te zijn. Het ZOU slecht weer inhouden, wanneer de Maan zijn „sloep," zoals deze kleine rnaanster wel wordt genoemd, binnenhaalt of inscheept. Ook dit verschijnsel berust op een toename van de atmosferische vochtigheid. Neemt deze toe, dan Zijn de zwakke sterren moeilijk meer waar te nemen, vooralin de nabijheid van de Maan, waarvan het schijnsel in deze vochtige lucht wordt verstrooid en het kt alsof de maan het zwakke sterretje heeft ingescheept. De vorstperiode. De vrij strenge vorstperiode, op 22 Jan. begonnen, loopt ten einde of is op het moment, dat dit artikel verschijnt, al afgesloten. Krachtige hoge drukgebieden boven Scandinavië en Rusland hebben dagenlang grote hoeveelheden ijskoude lucht uit Oost-Europa, met name uit Siberië, naar onze omgeving getransporteerd. In de nacht en ochtend van 2 Februari kwam de grootste koude voor. De laagste temperaturen in verschillende de_len van ons land waren: Den Helder: -11, Terschelling (Gonio): -11, Vlissingen: 'l2, Schiphol: -12, IJmuiden: -12, Leeu-Warden: -12, Eelde: -13, Beek -14, Eindhoven: -14, Deelen (bij Arnhem): -14, TWente: -15 gr. C. Het grootste deel van de vorstperiode werd gekenmerkt door stralend weer, terwijl er, afgezien van de Waddeneilanden en het uiterste noorden ivan Friesland en Groningen, geen sneeuw 'eg. Maandag j.l. kwam er verandering. Storingen trokken over de Britse eilanden naar onze omgeving en brachten in de noordelijke helft van Nederland plaatselijk meer dan 3 cm sneeuw; in het zuiden viel regen. Merkwaardig was de grote ernPeratuurtegenstelling op 8 Februari. ~`' ;ui het grootste deel van het land dooide bet en alleen.het uiterste N.O. had nog vorst. Omstreeks het middaguur meldde Leeuwarden + 3 gr. C. bij onbewolkt Weer en een matige westenwind. Op het-Zelfde moment vroor het in Eelde 4 gr. 12 bedekte lucht en windstilte. Wanneer oning Winter deze week de biezen pakt, IS dat tactisdh bekeken. De winter heeft nu lang genoeg geduurd en.... de kassen van vele ijsclubs raken leeg. --- De pier te Scheveningen. De Exploita- Scheveningen zal binnenkort een hieuw plan het aanleggen vaneen wandelpier te Scheveingen bij de regering hidienen. --- Familiebericht Burger- lijke Standen FRAN~ van 4-10 Febr. Geboren: touwe z. v. Acne Paulus Strikwerda en Antje Hibmal' won. te Tzum; Antje d. v. --- Familiebericht Lieuwe Weber en Theodora van Zurk; johannes z. v. Foppe Bouma en Sjoukje v,an der Heide; Margaretha Alida d. v. ijipe Homminga en Margaretha Alida gteneker. Ondertrouwd: Cornelis Spelt Rinske Tiemersma; Jan Visser en -trnkje Nijdam. Gehuwd: Tjebbe Koop-Inans en Ferje de Jong. Overleden: ---