Jan's Kerstboom KERSTVERHAAL VOOR DE JEUGD Zo tegen de tijd, dat het Kerstmis werd, ging Van Vliet, de boswachter, zijn domein wat scherper bewaken. En dat was wel te begrijpen, want het kleine dennebos, waarin ook mooie kerstbomen stonden, genoot dan een beetje te veel de belangstelling van bepaalde grote en kleine mensen. Natuurlijk was het verboden om er een denne- of sparreboompje weg te halen. Dat bos was eigendom van meneer Van Straten, de directeur van de Bank. Hij kweekte daar allerlei soorten grote en kleine bomen, samen met Van Vliet, die er ook aardig wat verstand van had. Je zou het een liefhebberij kunnen noemen van meneer Van Straten, net zoals andere mensen duiven houden of boeken lezen, of postzegels verzamelen. Meneer Van Straten was dikwijls in zijn bos te vinden. Behalve in de maand December mocht iedereen het hele jaar door vrij wandelen in het bos. Als je naar Van Vliet ging, die in het lage huisje bij de ingang woonde, kon je voor niks een wandelkaart krijgen. Ja, zo'n kaart moest je hebben, want anders mocht je niet in het bos komen. En ook de zomergasten, die graag in het kleine, rustige dorp logeerden, konden voor de duur van hun verblijf zo'n groene kaart krijgen, waarop dan de naam en het adres vermeld stonden. Er waren enkele mensen in het dorp, die geen kaart kregen. Dat waren zij, die zich niet netjes gedragen hadden in het bos. Of, die tegen het verbod in, toch in de maand December in het bos waren aangetroffen. Nou, wat ze daar dan kwamen doen, begreep iedereen wel. Het ging natuurlijk om één of meer kerstbomen Als je ze in het bos voor niks kon weghalen, zou je wel gek zijn, als je ze ergens anders ging kopen. Maar dat was diefstal en als Van Vliet je betrapte, dan was je je boom kwijt en kreeg je ook nog een bekeuring en later een boete. Bovendien kreeg je een paar jaar geen wandelkaart. Verstandige mensen zeiden, dat ze voor een paar gulden hun vingers niet wilden branden. Die gingen naar de naburige stad en kochten daar op de markt een kerstboomje. Maar er waren ook mensen, die zeiden: Vroeger was het bos ook van ons en mochten we met Kerstmis er een boom uithalen. Ja, vroeger.... Toen wist eigenlijk niemand precies, wie de eigenaar van het bos was. Ze zeiden wel eens, dat het een baron was, of een graaf. Maar in ieder geval een heel deftige meneer, die wel eens een enkele keer met een auto was komen kijken. Doch meneer Van Straten had enkele jaren geleden het bos gekocht en sindsdien mocht niemand er meer kerstbomen weghalen. Dat vonden sommige mensen onrechtvaardig. Van Vliet kend• ze wel. En hij wist ook dat in December, als het Sinterklaasfeest voorbij was, menigeen probeerde een boompje weg te halen. Daarom liep Van Vliet elke dag door het bos met zijn grote hond. Eal. wee degene, die betrapt werd op het wegnemen van zo'n boompje.... Jan Vossegat, die iedere dag op weg naar school langs de ingang van het bos kwam, stond wel eens even stil om te kijken naar al die lage sparreboompjes, die zo netjes op een rij stonden. Daar waren prachtige kerstboompjes bij en Jan begreep maar niet, waarom meneer Van Straten er nooit een paar weggaf. Hij had er immers zo verschrikkelijk veel, dat hij het niet eens zou merken. En die boompjes groeiden toch door. Als hij er elk jaar wat plantte, zou je het niet eens merken. Nee, Jan vond het ook niet aardig, dat je er nooit een boompje mocht weghalen. En dit jaar zouden ze thuis niet eens een Kerstboom hebben. Vader was al een hele poos ziek. Op Jan's vraag aan moeder, wanneer ze een Kerstboom ging kopen in de stad, zoals andere jaren was gebeurd, had zij geantwoord: „Kind, waar denk je aan? Ik kan m'n centen, nu vader ziek is, wel beter gebruiken. Nee, zet de kerstboom dit jaar maar uit je hoofd. Daar kan niks van komen. Dat vond Jan heel erg. Want wat was nou Kerstfeest zonder Kerstboom? Dan was er niks aan. Hij zou toch zo erg graag een Kerstboom willen hebben, maar hoe moest hij er aan komen, als moeder toch geen geld had om er een te kopen? Zou hij, net als sommige opgeschoten jongens, stikum aan de achterzijde van het bos door het prikkeldraad kruipen en een boompje uit de grond halen? Maar dat was oneerlijk, en vader zei altijd: oneerlijk verkregen goed gedijt niet. Dat wist Jan wel. Maar een boom was toch geen goed; een boom was van hout.... Ja, maar als die lelijke hond van Van Vliet je te pakken kreeg.... Die beet je vast in je benen, als je in het bos kwam. Nee, hij durfde helemaal niet in het bos te komen. Jan had later nog eens een paar keer aan moeder gevraagd, of zij nu echt geen kerstboom ging kopen. En ten slotte had moeder Jan, die toch nog maar negen jaar was, even op haar schoot genomen en gezegd: „Luister nu eens, Janneman, vader is al drie maanden ziek, en nu verdient vader geen geld voor ons. Daar kan hij natuurlijk niets aan doen. Moeder krijgt nu wel wat geld, maar veel minder. En dat geld hebben we precies allemaal nodig voor eten en drinken en de huur en alle dingen, die gekocht en betaald moeten worden. En daarom doen we het dit jaar zonder kerstboom. Misschien is vader volgend jaar weer gezond en dan kopen we een extra grote b00m...." Jawel, maar volgend jaar duurde nog zo lang. Nee, Jan vond het helemaal niet leuk, dat er dit jaar geen Kerstboom zou zijn. * De laatste schooldag voor de Kerstvacantie kregen de kinderen al vroeg in de middag vrij. Om half drie stonden ze al op straat. Fijn, zeiden ze, morgen en oviermorgen Kerstlfeest, en daarna nog een heleboel vrije dagen. En ze vertelden elkaar van de Kerstboom, die thuis al versierd was, en van de kaarsjes, die morgenavond aangestoken zouden worden. Maar Jan luisterde niet langer. Hij liep met zijn handen in de zak naar de straatweg, om via het bos naar huis te gaan. Nee, hij had helemaal geen schik. Op de straatweg kwam Bakker, de vrachtrijder voorbij. Op weg naar de stad. „Ha, die Jan!" riep hij uit, toen hij de kleine jongen zag. „Bakker, mag ik meerijden naar de stad?" De man hield dadelijk zijn paard in en de kleine jongen sprong naast hem op de bok. „Wat moet je in de stad doen, Jan?" „O, een beetje kijken." „Ja, maar ik ga pas weer laat terug, vanavond." „Dan ga ik wel lopen. Het is maar een half uurtje." En zo kwam de kleine Jan in de stad. Op de markt sprong hij van de wagen, bedankte Bakker voor het meerijden en slenterde langs de verschillende kramen. In een hoek van de markt stond een man met kerstbomen, grote en kleine. Jan bleef een hele poos staan kijken en zag, hoe de man, dan aan die, dan weer aan anderen Kerstbomen verkocht. Er was ook een dame, die een boom gekocht had, maar ze wilde het ding zelf niet meenemen. „Kunt u hem niet brengen, koopman?" vroeg ze. Nee, dat kon niet. Die koopman kon immers zijn boompjes niet alleen laten. Maar Jan was dadelijk bereid om. te helpen. „Mag ik 'm dragen, mevrouw?" vroeg hij. De dame keek hem eens aan. „Is dat niet te zwaar voor je, ventje?" „O nee." Jan tilde het boompje op en legde hem op zijn schouder. De dame knikte goedkeurend en Jan volgde haar naar een groot huis. Daar moest hij de boom achter brengen, bij de keukendeur en toen kreeg hij van de aardige dame een dubbeltje als beloning. . Jan glom van pret. Jo-nge, was dat even fijn. Hij ging gauw weer terug naar de markt. Misschien kon hij nog meer verdienen. Nog enkele keren bracht hij een boompje weg en iedere keer kreeg hij een beloning. Eén keer een kwartje, twee dubbeltjes en een stuiver. En toen de markt afgelopen was, had hij bijna zestig cent verdiend. Nu was de koopman bijna uitverkocht. Er stond nog één klein boompje. „Mag ik dat boompje kopen, meneer," vroeg hij. De koopman, die wel schik in het ventje had, krabde zich achter het oor en zei: „Die moet eigenlijk een gulden kosten. Hoeveel geld heb je?" „Zestig centen, meneer. Verdiend met het wegbrengen van de boompjes." ',Nou, omdat je me zo goed geholpen hebt, mag je die boom voor zestig cent hebben, hoor. Neem hem maar mee." Jan gaf de man het geld en hij glom van blijdschap en trots, toen hij het boompje opnam. „Dank u wel, meneer," zei hij opgetogen. En vlug liep hij met het boompje de stad uit, op weg naar huis. Van Vliet, de boswachter was boos. Nu had hij vandaag de laatste dag voor Kerstmis al verschillende malen een tocht door het bos gemaakt, maar iedere keer had hij bemerkt, dat er boompjes weggehaald waren. Doch hij had niemand gezien. De daders waren hem ditmaal te slim af geweest. Daarom was hij boos. En nu stond hij, met een stroeve trek op zijn gezicht, bij de ingang van het bos te kijken naar het verkeer, dat langs kwam. Zo zag hij ook de kleine Jan Vossegat, die daar met een sparreboompje op zijn schouders voorbij kwam. Daar heb je een van de dieven, dacht hij. Met een paar stappen was hij bij de kleine jongen en greep hem ruw bij de schouders. „Zo, kleine aap, stikum een boompje stelen, he? En dan nog brutaal er mee hier langs lopen. Maar ik zal je leren. Hier met die boom." Doch Jan hield stevig vast. „Dat is mijn kerstboom," zei Jan verontwaardigd. „En ik heb hem eerlijk verdiend. Ik heb hem zelf gekocht." „Zo, zo," lachte de boswachter spottend, verdiend nog wel. Zeker van de kerstman gekregen, hé'?" „Nee, van een marktkoopman in de stad." „Ja, dat zal best. Hier met die boom." En met een ruk pakte hij het boompje af, zodat er een tak scheurde en de dennenaalden op de grond vielen. „Jij bent die jongen van Vossegat, hé? Nou, je zult er wel meer van horen." En meteen draaide Van Vliet zich om en liep met de boom -- zijn boom naar huis. Jan kreeg de tranen in zijn ogen. Verdrietig liep hij naar huis en daar vertelde hij huilend, dat hij naar de stad was geweest en dat hij daar geld had verdiend met het wegbrengen van kerstbomen, en dat hij ten slotte van de koopman het laatste kerstboompje had gekocht van zijn zelfverdiende geld. En dat Van Vliet hem die boom had afgenomen, omdat Van Vliet dacht, dat hij die boom uit het bos had gehaald. Oom Piet, een broer van vader, die juist even op bezoek was om te kijken hoe het met de zieke ging, had het verhaal gehoord en zei: „Wacht eens, die kerstbomenkoopman ken ik wel. En ik weet ook, waar hij woont. Trek maar eens een dikke overjas aan, Jan, dan gaan wij samen even op de motorfiets naar de stad. Een poosje later vertelde de marktkoopman aan oom Piet, dat de kleine Jan hem inderdaad geholpen had en dat hij toen als beloning de laatste boom, die nog overgebleven was, voor een lagere prijs aan de kleine jongen had verkocht. „Zo," zei oom Piet grimmig, „dus dat klopt allemaal. Nu zal ik jou thuis brengen en daarna ga ik nog even een gezellig babbeltje maken met Van Vliet. Of wacht eens, ik denk, dat ik beter rechtstreeks naar meneer Van Straten kan gaan." Het was al heel laat geworden en moeder wilde Jan juist naar bed brengen, toen er nog gebeld werd. Eh daar kwam meneer Van Straten zelf binnen. Achter hem Van Vliet, de boswachter, die nu helemaal niet meer boos keek en.... een hele grote kerstboom droeg. „Ik heb het hele verhaal gehoord, Jan," zei meneer Van Straten vriendelijk, „en de boswachter heeft zich vergist, hoor. Omdat er vandaag verschillende bomen weggehaald zijn uit het bos, en hij jou met een boompje zag lopen, dacht hij, dat jij een van de daders was. Maar nu weten wij, dat je het boompje eerlijk verdiend hebt, hoor. En die is nu een beetje beschadigd, daarom komen wij je een andere boom brengen, die veel mooier en groter is." De volgende dag op Kerstfeest stond de mooie Kerstboom, netjes versierd in de hoek van de kamer. En vader, die wat opgeknapt was, zat er ook bij. Eh allemaal genoten ze van de lekkere kerstkrans, die Van Vliet er extra bij had gegeven. „Als een kleine schadevergoeding," had hij gezegd. „Jij bent een flinke jongen, Jan. En als je later groot bent, moet je mij maar komen helpen in het b05...." MAARTJE ZELDENRIJK. --- Advertentie Naamkaartjes? A ZIE ÉTALAGE V ‘ Telenga's drukkerij N. V. --- Advertentie DAMPO GENEEST verkoudheden bij Vader, Moeder en Kind --- Advertentie Dameshanden 11 ruw oF schraal.? AffiEflk- 5 IP ' geeft handen om trots op te zijn --- LAAT DE DIEREN NIET ONNODIG LIJDEN. Wenken voor het slachten van gevogelte, konijnen enz. bij de a.s. feestdagen. Telkenjare bereiken het Hoofdbestuur van de Ned. Veren. tot Bescherming van Dieren uit alle delen van het land klachten, dat kleine dieren, als b.v. pluimvee en konijnen op vaak afschuwelijke wijze worden gedood. Het is wel voorgekomen, dat ouders aan kinderen van ca. 10-12 jaar opdracht gaven om konijnen met dun touw of ijzerdraadjes in de schuur op te hangen. Toen een jongen, die daaraan met weerzin gehoorzaamde, na ongeveer 3 uur zijn vader mededeelde dat het konijntje nog niet dood was, gaf de vader ten antwoord: „Trek hem dan maar aan zijn achterpoten". Ook zijn Dierenbescherming gevallen bekend, dat konijnen levend werden gevild en de ogen „uitgepeld" (waaruit het dier moest verbloeden) en dat ook kippen levend werden geplukt. Dierenbescherming vraagt zich af hoe het mogelijk is, dat men feest kan vieren en met name het grote Vredef eest van Kerstmis, wanneer men van te voren een dergelijke executie aan weerloze dieren heeft volbracht of heeft laten volbrengen, ook door kinderen. Er zijn in ons land verschillende abattoirs, waar men voor zeer geringe prijs de dieren kan laten slachten en het vlees wordt dan ook nog door deskundigen gekeurd. Men kan zich uiteraard ook voor het slachten van dieren vervoegen bij bonafide poeliers. Dierenbescherming wijst er voorts nog op, dat o.m, het ophangen van konijnen en het levend plukken van kippen en dergelijke voor de wet strafbaar is en dat meer dan anders en wel in verband met de zeer vele klachten die in 1951 Dierenbescherming hebben bereikt door de inspecteurs der Ned. Vereniging, die over het gehele land hun standplaats hebben, nauwkeurig hierop zal worden toegezien. Ook de politie is ten opzichte van dit toezicht haar sterke bondgenoot. Deze laatste mededeling bedoelt niet in de eerste plaats een dreigement te zijn, want Dierenbescherming rekent op de goodwill van het gehele Nederlandse volk. Evenwel, in gevallen waarbij duidelijk opzettelijke wreedheid en niet te verontschuldigen ondoordachtzaamheid blijkt, zal zeer zeker worden opgetreden. Wenken voor het pijnloos doden van kleine huisdieren formuleert de Nederl. Ver. tot Bescherming van Dieren als volgt: Het doden van voor de consumptie bestemde dieren. De instrumenten voor het slachten (mes, hakmes, bijl) moeten; scherp en zonder scharen (schaarden) zijn. Is bedwelming onmogelijk dan zorge men er voor, dat na de halssnede de kop niet naar beneden hangt. Zolang bloed in de hersenen is, leeft en voelt het dier. Bij een opgerichte kop, waarbij de snijwond van de hals naar beneden ligt, sterft het dier spoediger, daar het bloed dan uit de hersenen kan afvloeien. Gevogelte: Waar de kopvorm het toelaat, bedwelme men door een krachtige slag met een houten hamer, op de door een tafel gesteunde kop en snijde daarna dit lichaamsdeel af. Voor grotere vogels als ganzen verdient het aanbeveling, deze van te voren zo in een zak te doen, dat alleen de kop er uit steekt. Is bedwelming onmogelijk, dan snijde men met een scherp mes snel de kop af. Vissen: Men bedwelme met een krachtige slag op de door een vaste onderlaag liggende kop en snij de dan dat lichaamsdeel af. Wanneer de vis bestemd is om met de kop te worden opgediend, dan snij de men na de bedwelming de wervelkolom achter de kop door. Pas daarna mogen vissen worden ontschubd. Alen vatte men aan met een droge doek en behandele ze overigens als andere vissen. Nooit legge men ze levend in zout of azijn en nimmer mag de huid er af getrokken worden, als ze nog levend zijn. Schaaldieren: Kreeften, krabben en garnalen dompele men onder in kokend zout water en houde ze ondergedompeld tot ze levenloos zijn. Met het oog op de afkoelinc, van het water neme men niet te veel tegelijk in een pan of ketel. Nooit mogen ze met koud of lauwwarm water worden opgezet. Pas na de dood mogen, waar nodig, de ingewanden worden weggenomen. Konijnen: Konijnen houde men in de lendenen vast, zodat het hoofd naar beneden hangt en geve dan met een stevig stuk hout, b.v. een niet te lichte hamersteel, een krachtige verticale slag op het achterhoofd achter de oren. Daarna late men ze verbloeden. Wanneer men geen routine heeft, wende men zich zoals gezegd tot een te goeder naam en faam bekend staande poelier of tot het gemeentelijk abattoir. Transport en bewaren van gekochte levende dieren. Gevogelte moet men ongebonden in een net met een vaste bodem vervoeren en vissen in water. Is dit laatste niet mogelijk, dan late men ze door de verkoper op de boven aangegeven wijze bewusteloos maken en uitbloeden. Het bewaren van kreeften in winkels en restaurants met dichtgebonden scharen is voor die dieren een kwelling. Is het nodig ze levend te bewaren, dan doe men dit tussen ijs. --- Advertentie Doof dat =nabranden op Uw maag. Neem een of twee Rennies als er van Uw maal eens iets „verkeerd gevallen" is. Rennies blussen dat zuurbranden dadelijk. Een smakelijk middel, onfeilbaar in zijn werking en.... onopvallend in te nemen. ledere Rennie hygiënisch verpakt één voor één. (Adv.) --- PREDIKBEURTEN. Zaterdag 25 Dec. (Eerste Kerstdag) NED. HERV. KERK Franeker. 10.00 ds. Boonstra. (B.) 9.30 ds. Van Malssen. 3.00 en 7.00 Kerstfeest Zondagsschool. Herbaijum. 9.30 ds. Beukman. (Kerkinwijding). Welsrijp. 9.30 ds. Kooistra (Oude School). Baijum. 4.30 Kerstfeest. Wijnaldum. 9.30 ds. Wiersma. 5.00 Kerstfeest. Berlikum. 9.30 vic. Van den Bovenkamp. 3.30 Kerstfeest (Hervormd Centrum) Pietersbierum. 9.30 ds. Luchies. (Zang, Kerkkoor, Extra coll.) 5.00 Kerstfeest Zondagsschool. Dongjum. 9.30 de heer De Bildt van St. Annapar. 5.00 Kerstfeest Zondagsschool. Ried. 9.30 ds. Klein Wassink. Achlum. 9.00 ds. Verheij. Hitzum. 1.30 ds. Verheij. Tzum. 9.30 ds. Kentie. 7.00 ds. Kentie. (Zangdienst). Slappeterp, 9.30 Dienst. Zweins. 9.30 mej. ds. Jonker. Oosterbierum. 9.00 ds. Loor. (Extra coll.) Menaldum. 9.30 ds. Huistra, Tzummarum. 9.00 ds. De Vries van Harlingen (lok.) 9.30 Dienst. 4.30 Kerstfeest. Sexbierum. 9.30 ds. Tieman v. Tzummarum 1.30 Zangdienst Koor en Gemeente. Midlum. 9.30 ds. Overdijk. Dronrijp. 9.30 ds. Oosterhuis. (Extra coll.) (lok.) 9.30 de heer Brouwer. 7.00 Kerstfeest. Achlum (lok.) 2.00 ds. Oltlamrners. (Kerstfeest). DOOPSGEZ. GEMEENTE Franeker. 10.00 ds. Kater. GEREF. KERKEN Franeker. 8.45 en 10.15 ds. 801. 2.00 en 4.30 ds. Diepersloot. Sexbierum. 9.30 ds. Bos. Tzum. 1.30 ds. Van der Woude van Leeuwarden. Berlikum. 9.30 ds. Morsink van Huizum. VRIJE EVANG. GEMEENTE Franeker. 9.30 ds. Zijlstra. (Met medew. Zangkoor). Minnertsga. 9.30 de heer Jansen Klomp van Rotterdam. CHR. GEREF. KERK. Franeker. 9.30 ds. Meijnhout. GEREF. KERK Art. 31 Franeker. Dienst te Sexbierum. Sexbierum. 8.30 en 2.30 ds. Hettinga. LEGER DES HEILS Franeker. 6.00 kapte. Doetjes. (Kerstwijdingsdienst). 4.30 kapte. Doetjes. (Kerstsamenk.) Zondag 26 December (2e Kerstdag) NED. HERV. KERK Franeker. 10.00 ds. Beukman. (B.) 9.30 ds. Van Malssen. 5.00 ds. Verheij van Achlum. Welsrijp. 9.30 ds. Kentie van Tzum. Baijum. 1.30 ds. Kooistra. Berlikum. 9.30 ds. Bender van Marssum. 's nam. vic. Van den Bovenkamp. • Dorigjum. 9.30 ds. Klein Wassink. Sexbierum. 9.00 ds. Miedema van Tzummarum. 2.00 ds. De Bruin van Leeuwarden. Achlum. 9.00 ds. Verheij. Hitzum. 1.30 ds. Van Malssen v. Franeker. Tzum. 9.30 ds. Kooistra van Welsrijp. 1.45 ds. Kentie. Schingen. 5.00 Kerstfeest. Schalsum. 9.30 mej. ds. Jonker. Oosterbierum. 9.00 en 2.00 ds. Loor. Menaldum. 9.30 ds. Hollander v. Deinum. Tzummarum. 9.00 ds. Tieman. 2.00 ds. Tieman. (Zangdienst). Midlum. 9.30 ds. Den Ouden v. Harlingen. Dronrijp. 9.30 ds. Oosterhuis. 5.00 Kerstfeest. (lok.) 9.30 de heer Brouwer. 2.00 ds. De Vries. DOOPSGEZ. GEMEENTE Franeker. 10.00 ds. Kater. GEREF. KERKEN Franeker. 8.45 en 10.15 ds. 801. 2.00 en 4.30 ds. Diepersloot. Sexbierum. 9.30 ds. Bos. 2.30 ds. Jansen. Tzum. 9.30 en 1.30? Berlikum. 9.30 leesdienst. 2.30 ds. Van der Woude v. L'warden. VRIJE EVANG. GEMEENTE Franeker. 9.30 cand. Van der Molen. 5.30 ds. Zijlstra. Minnertsga. 9.30 ds. Zijlstra. 2.00 cand. Van der Molen. CHR. GEREF. KERK Franeker. 9.30 en 5.00 ds. Meijnhout. GEREF. KERK Art. 31 Franeker. 8.30 ds. Hettinga. Sexbierum. 2.30 ds. Versteeg van Arum. VERG. VAN GELOVIGEN Franeker. 9.30 en 3.45 dienst. GEM. GED. CHRISTENEN Welsrijp. 9.30 prediking. LEGER DES HEILS Franeker. 10.00 kapte. Doetjes. (Heiligingssamenkomst). 8.00 kapte. Doetjes. (Verlossingsbijeenkomst.) Donderdag 30 Dec. JEHOVAH'S GETUIGEN Franeker. 7.30 Theocratische School en Dienstvergadering 0.1. v. de heer De Jong. --- Advertentie UW ADVERTENTIE OOK IN DIT BLAD. ---