DE NEDERLANDSE SCHAATS. De schaats van Nederlandse herkomst is beslist niet nieuw. Zo'n 1400 jaar geleden reed men hier ook al op schaatsen, d.w.z. men bond beenderen van paardenof ossenpoten onder de laarzen en bewoog zich op deze glijbenen over het ijs. Pas omstreeks de 14e eeuw schijnen de eerste ijzeren schaatsen met houten blokken gemaakt te zijn. De bakermat van de Nederlandse schaatsenindustrie ligt in Friesland. Sedert eeuwen maakten daar timmerlieden en smeden het gehele jaar door wanneer het stil was in hun bedrijven de bekende Friese schaatsen. Tegenwoordig is hun taak overgenomen door een twintigtal bedrijven, waar alle denkbare schaatstypen langs mechanische weg worden geproduceerd. De totale productie bedraagt tussen de 300.000 en de 400.0.00 paar per jaar. Minstens 100.000 paar daarvan zijn goedkope kinderschaatsen, maar daarnaast zijn er enige tientallen modellen, zowel op het gebied van de „houten" schaatsen als de metalen kunst-, ijshockey- of renschaatsen. Bij de fabricage van een kwaliteitsschaats komt het er in de eerste plaats op aan, dat het hout voldoende is gedroogd om kromtrekken te voorkomen. Een fabriek heeft hiervoor zelfs een vacuum drooginstallatie. Verder moet het hout goed worden gladgeschuurd, zodat de poriën dichttrekken, waarna het door lakken beschermd wordt tegen weersinvloeden. Het z.g. „ijzer" bestaat uit ijzer en een onderlaag van pl.m. 8 mm daarop vastgewalst staal. Nadat dit ijzer in de gewenste vorm is gesmeed wordt het in een hardingsoven op hoge temperatuur gebracht, waarna het plotseling in koud water wordt gedompeld. Van de schrik wordt het ijzer zo hard, dat men er met geen vijl meer in kan komen, hetgeen voor prima schaatsen dan ook de bedoeling is. De geheel metalen schaatsen worden bij een temperatuur van 600° C in de juiste stand gebogen en geperst en op dezelfde wijze gehard en daarna gepolijst. Kundige vakmensen zijn dan nodig om met een speciale holslijpmachine het zeer harde loopvlak te bewerken. Daarna warden de schaatsen vernikkeld of verchroomd. Van de Nederlandse schaatsen noemen we de originele Friese doorlopers, waaruit eigenlijk alle andere typen zijn voortgekomen en de houten kunstschaats of het klompje. Deze beiden moeten de laatste tijd wel enigszins plaats maken voor de houten renschaats, die een hoog en dun staal heeft en een naar de schoen bewerkt voetblad en de geheel metalen kunstschaats. Waren we vroeger voor de grote wedstrijden veelal aangewezen op de geimporteerde „Noren," sinds het afgelopen jaar worden deze ook in ons land van zo prima kwaliteit gemaakt, dat ze zelfs bij Noorse schaatsenrijders in gebruik zijn. Ook op kortebaanwedstrijden wordt de laatste tijd door verschillende cracks op Noren gereden. Daarnaast wordt dit seizoen een nieuwe schaats gebracht, die een combinatie is tussen de Friese renschaats en de Noorse schaats en die daarom Combinoor wordt genoemd. De Noorse onderbouw is hier voorzien van een houten bovendek. De hoge stand en daardoor het snelle lopen van de Noor zijn hier behouden, maar de lucht wordt langs i.p.v. onder de voet door geleid, waardoor men minder koude voeten krijgt. Bovendien behoeft men geen aparte schoenen te kopen. Kort na de oorlog was er nog een aanzienlijke import van schaatsen (in 1951 zelfs 79.000 paar). In 1953 was deze echter reeds gedaald tot 2500 paar, waartegenover een export stond van 1000 paar. Gezien de goede kwaliteit en verschillende op buitenlandse exposities behaalde prijzen mag verwacht worden dat onze export van schaatsen blijft stijgen. --- Advertentie rßij aankoop van f 4. waren 250 gram CAROUSSEL bis kwie 28c normale prijs 45 ct. Smeerkaas fijne volvette e 9 per 2 pakjes. . Hagelkorrels anijs, vruchten ASC per 2 pakken. . Geld. worst p. st. 200 gram 75. Bovendien guldenzegels bij elke bestede gulden en waardecoupons voor poreeleinen servies! Koud! Koud! U WILT WARM GEKLEED GAAN? Wij breien voor U : Heren- en Jongenstruien, Heren- en Jongensvesten, Dames- en Kindervesten, Jaeger Onderkleding, Kousen, Sportkousen, Skisokken, Zwarte en nassau Werksokken, Fant. sokken en Anklets, Wollen Sjaals en Wanten. Mient Oostingh Telefoon 2520 Noord 55 b.d. Nauwesteeg Franeker liet adres: voor het scherp maken van zagen, electrisch zagen, diepen en gereedschapslijpen is: Th. Langerak Zuiderkade 34, Franeker. --- Advertentie juica, Een BABYBOX nodig? Huur deze billijk bij de Gorredijkster Verb. mr. Kortezwaag 149. Vakkundig BEKLEDEN van Uw meubelen? Dan naar Woninginrichting „De Tijd", Dijkstraat 57, Tel. 2346. Heren-, dames-, kinder-RIJWIELEN en Bromfietsen. Laagste prijzen. – H. Tigchelaar, Hertog van Saxenlaan 1, Franeker. Voor al Uw BINDWERK en cartonneren van schoolen leesbibliotheken naar de Boekbinderij van de Psychiatrische Inrichting. Extra fijne LEVERWORST met veel spek en lever : Slagerij A. Hilverda, Noord 92, tel. 2017. Crême THEEPOTTEN, porselein 2.85; 6 Eierdopjes, 6 Lepeltjes, samen 0.99 De Nieuwe Bazar, Noord 70. Vanaf Woensdag verse LEVERWORST, vol met stukjes spek, in de Help-Zelf. Voor lste klas RUND- en VARKENSVLEES naar Slagerij A. Hilverda, Noord 92, tel. 2017 Voor de staltijd: MESTKRUIWAGENS, eiken onderwerk, lichte ligging. – Laadbakken. Kruiwagenluchtwielen. Reparatie-inrichting Wagenbouw. – J. War, Kaatsveld 4. Opnieuw bekleden van Uw MARKIEZEN? Dan naai' Woninginrichting De Tijd Dijkstraat 57. Tel 2346 Heerlijk PEKELVLEES en fijne Geld. Worst – alles eigen fabrikaat. Van der Meer's Slagerij, Schilbanken, tel. 2263. Flinke JONGEN gevraagd, 14-16 jaar. Joh. Bijlsma, Houtwarenbedrij f , Vijfhuizen 9 Te koop: beste MESTPLANK. A. v. Steinvoorn, Heareweg 15, Tzummarum --- Advertentie Te koop: paar originele NOREN met schoenen, z.g. a.n., mt. 43. Wassenberghstraat 32. Te koop: electr. TELMACHINE. Blaauw's Autobedrijf. Ter dekking: de prima Loth. RAM, bij F. Mollinga, Julianastraat 10. Dekgeld f I.—. TER DEKKING: Loth. zwartbont, 2 x ZG. Dekgeld f 1.50. Joh. Posthumus, Heerengracht 11, Franeker. &zie week : Halfwollen beige DAMESKOUSEN 1.99 WERKSOKKEN 2.25 MEISJES SPORTKOUSEN 1,2, 3, 4 0.85 D. Elsinga DIJKSTRAAT Ondergetekende maakt bekend, dat hij de Sigarea.ki,ask op de Bredeplaats HEEFT OVERGENOMEN van J. v. d. Loon. Hij hoopt door prettige bediening en prima kwaliteit Sigaren, Sigaretten en Tabak zich eens ieders gunst waardig te maken. P. ZIJLSTRA Kiosk – Bredeplaats • Bediening buiten, doch ook binnen. Adverteert in dit blad --- FEUILLETON CFEUILLETON OCEAANLIEFDE 32 Het meisje knikte even en verwijderde zich. Toen de deur achter haar dicht gevallen was, viel Gordon op een stoel neer en steunde met zijn hoofd in zijn handen. Medelijdend keek de kapitein naar de jongeman. Hij legde zijn hand op Gordon's schouder. ,Houd je taai, kerel," zei hij zacht. „Ik ben een oud man en ik weet dat het leven soms hard is. Treur niet over dit meisje. Ze was jou niet waard." Gordon keek de gezagvoerder aan. Hij zag de vaderlijke blik in het strenge gezicht, dat thans bezorgd op hem neer zag. „Ik kan nog niet geloven in hun schuld, kapitein," zei hij hees. „Ik kan het niet geloven en ik zal het ook niet geloven. Al heb ik zelf dan ook het bewijsmateriaal bijeen gegaard, toch weet ik, dat er ergens een misverstand moet zijn." Michael Jones schudde langzaam zijn hoofd. „Dat geloof ik niet, zoon," zei hij rustig. „En dat zal jou ook duidelijk worden. Denk er nu maar niet meer over. Later zal je dat wel duidelijk worden. Ik ben trots op je prestaties en zal dit alles aan de maatschappij rapporteren." Gordon stond op. „Dat interesseert me allemaal niets," viel hij ruw uit. „0, ik zou mezelf wel voor mijn hoofd willen slaan. Had ik me maar nooit met die zaak ingelaten." Kapitein Jones wilde zijn aandacht afleiden, doch deed dit precies op de verkeerde manier. „Hoe ben je aan die brief gekomen?" vroeg hij. „Vanmorgen kwam ze me opzoeken in het hospitaal. Ze vertelde me, dat ze die brief gevonden had op dezelfde plaats als ze al eerder die papieren en sieraden gevonden had. Ze was er echter zeker van, dat die brief er niet lag, toen ze 't andere vond." Hij zweeg even en barstte toen uit: „Zag u die blik in haar ogen? Het verwijt, dat ze mij deed." „Ik vertrouwde op je en je gebruikte alles wat ik je vertelde tégen mij." Hij kreunde en liep toen de hut uit. Medelijdend keek Michael Jones hem na. Buiten op het promenadedek liep de stuurman op en neer met gejaagde passen. Zijn gedachten liepen verward dooreen. Steeds weer zag hij die blik op hem gericht. Het verwijt en later de schokkende schoudertjes. Hij stopte zijn zinloos heen en weer geloop en leunde over de verschansing. De gong voor het souper luidde. Gordon bewoog niet. Met niets-ziende ogen staarde hij voor zich uit. Dan zag hij een man, dft juist beneden hem in het op dat uur geheel verlaten gangboord liep. Ongeïnteresseerd zag Gordon toen, hoe de man een pakket overboord wierp. Hij draaide zich daarna om en Gordon zag, dat het Rodriguez was_ Dan drong langzaam tot hem door, dat het wel wat vreemd was, wat de man deed. Wat was het, dat hij in het water gooide? Hij besteedde er verder geen aandacht aan. Hij voelde nu ook de honger knagen en haastte zich naar tafel. Er heerste een opgewekte sfeer in de eetzaal. De volgende dag zou Miami bereikt warden en de passagiers verheugden zich in het vooruitzicht van een prettige vacantie in deze luxe badplaats. Verstrooid luisterde Gordon naar de gesprekken. Mrs Woodstock richtte het woord tot hem. „Vindt u het niet prettig, dat we het einde van de reis bijna bereikt hebben?" vroeg zij. Gordon trok zijn schouders op. „Een haven binnenvaren betekent voor een zeeman ook, dat het schip er weer uit wegvaart. Zo blijft het toch steeds hetzelfde." „Wat bent u somber," zei de oude dame bestraffend. „Foei en dat voor een jongeman." „Jongemannen kunnen ook wel eens reden hebben om somber te zijn," merkte Gordon op. „Wat is er met u?" vroeg mrs Woodstock. „U bent heel anders ineens. Is er iets gebeurd?" „O nee, wat zou er gebeurd moeten zijn? „U jokt," stelde mrs Woodstock vast. ,En ik houd niet van mannen die jokken. Waarom vertelt u mij de waarheid niet?" „Dat heb ik gedaan, maar u gelooft mij niet", verdedigde Gordon zich. Mrs. Woodstock schudde 't hoofd over zulk 'n halsstarrigheid en wendde zich tot haar linkerbuurman. Verschillende malen trachtte zij daarna nog Gordon's aandacht vast te houden, maar het lukte haar niet. De jonge officier was met zijn gedachten ver weg en voelde er niets voor om in zijn stemming van 't moment een huis-, tuin- of keukengesprek te voeren. Na de maaltijd trokken zich vele passagiers in de rooksalon terug. De kapitein stond Gordon niet toe zich te verwijderen. „Blijf ons gezelschap houden, Gordon," zei hij vriendelijk. „Je hebt wat afleiding nodig". Zonder te letten op Gordon's protesten, nam hij hem bij de arm en rustig pratend gingen zij beiden de rooksalon binnen. In een der hoeken had zich het scheepsorkest genesteld. De kapitein en Gordon trokken zich terug in een hoek van de salon, waar zich een tafeltje bevond, waaraan mrs O'Connell in alle eenzaamheid gezeten was. Hoffelijk infor, meerde de kapitein of zij geen bezwaren had tegen hun gezelschap. „Integendeel, kapitein. Ik vind het erg prettig". De beide officieren gingen zitten en Gordon dwong zich naar de gesprekken te luisteren. Het orkest speelde een zuidamerikaanse samba en kapitein Jones vroeg: „U houdt zeker wel van deze muziek. U komt toch naar ik meen, uit Zuid-Amerika?" „Uit Peru. Ja, dit is wel muziek uit Zuid-Amerika, maar ik houd meer van de volksmuziek. U moet weten dat mijn landgenoten zeer kunstminnend zijn. Zij houden van muziek en maken zelf vaak liederen. Andere zijn al heel oud en gaan nog terug tot de tijd der Inca's" „Zo lang terug?" vroeg de kapitein zich verbaasd af. „Ja. Deze liederen leven echter alleen nog onder de plattelandsbevolking, die voor het grootste gedeelte nog leeft als hun voorvaderen. Héél typisch, maar men vindt het wel meer. Verschillende negerstammen in Afrika en de boeren in Egypte. Tussen hun gewoonten en die der bewoners in de tijd der Pharao's bestaat weinig verschil." ,En is dat ook in Peru zo?" IVlrs. O'Connell knikte. „De oude tradities leven daar nog zeer sterk. In de laatste tientallen jaren begint het iets te veranderen, maar vroeger werden zelfs de oude Inca-wetten, die door sommige personen nog uit hun hoofd gekend werden, strikt nageleefd. De gedachte, dat eens het oude rijk der Inca's weer zal herrijzen is nog niet overal uitgestorven." „Typisch," zei de kapitein. „En die oude wetten. Worden die mondeling overgedragen?" (Wordt vervolgd) --- Advertentie U kunt zelf bewijzen dat ; . •, 'ft , •.. . *: h; r. • • .r witter wast , dan enig ander wasmiddel! Neem twee stukken wit wasgoed, mevrouw, beide even vuil. Het mogen handdoeken, lakens of slopen zijn. Was het ene stuk in nieuwe Radion, het andere in welk wasmiddel U maar wenst. Het ene stuk wordt beslist witter dan het andere – véél witter. U zult zien, dat het witste stuk uit het Radionsop komt. In teil, ketel of wasmachine: Radion wast uitgesproken witter! HET KOMT DOOR RADION'S ~ZONNEWERKING"! Al die jaren, dat Radion er al is, waste Radion witter. En nu meer dan ooit! Want Radion is nog verbeterd! Radión ontwikkelt ozon, precies zoals de zon dit doet in drogend wasgoed. Intenszuiverende ozon, dat elk vlekje radicaal uittrekt. Even veilig als de zon maakt Radion Uw was hagelwit. 's Zomers, 's winters, altijd geeft Radion met „zonnewerking" U een smetteloze was, want er zit zon in dat sop! UW GOED RUIKT HEERLIJK FRIS. Fris geurt het sop, fris geurt Uw wasgoed. Zo fris of het heerlijk in zon en buitenlucht geweest is. Nog vóór U het ophangt. RADION IS ZACHT VOOR UW HANDEN! Gebruik geen wasmiddelen, die Uw huid ontvetten. Het stevige, schuiinende' zeepsop van Radion is zo zacht, dat Uw handen nooit schraal worden. Zo zacht voor Uw handen betekent: mild en veilig voor de teerste weefsels en... voor het kostbare materiaal van wringer en wasmachine! Drukwerk van Telenga is kwaliteitswerk --- Advertentie Kilte koop inde Helpzelf is een Koopje Iwaar iedere week meer dan DUIZEND huisvrouwen steeds weer van profiteren. I Koopjes voor Woensdag: en Donderdag: : Hele SIAM RIJST An droogk. 500 gram 4-U BESSENSAP OO gezoet, per fles (J£ Reclame KOFFIEI Afl j 250 graml^tf I Vanaf Woensdag verse, smalle, ronde LEVERWORST met stukjes spek, van Anton Hunink, 1100 gram 24 Nog nooit zo iets fijns geproefd. (BOTERHAM- Ofl WORST 150 gr. OÏJ WET SPEK mn 500 gramlfcïJ IVlugkokende SPLITERWTEN Af) 500 gram BRUINE BONEN Af) import 500 gram I Alleen WOENSDAG KOOPJESDAG SUIKER 7Q per kilo /«J I MEELKOEK- n Q JES 250 gram Lw HUISHOUDJAM, pot V. 49 A C voor H-U I MARGARINE QC per pakje OD CLOSETPAPIER O O 13 rol 00 DROP-, HOESTen PEPERMUNT- Ofl ROLLEN 5 voor 09 SUIKERSLAK- QQ IKEN 200 gram O O GESNEDEN WORTELS CO per blik D9 I DONDERDAG snnmng.fi Alleen Donderdag GELDERSE I ROOKWORST QA van 66 voor Dt --- Advertentie Voor al Uw Wollen garens naar: Magazijn „De Ster" RAADHUISPLEIN 11 --- Kappie en het drijvende woud 36 De krijgsverrichtingen van Koning Houmejasvas op de kade van Coca Cobana hadden niet alleen het land, doch ook de gehele wereld in opschudding gebracht. Het internationaal gerechtshof kwam bijeen om uit te maken of het hier een daad van agressie betrof. Maar hoewel het land van Koning Houmejasvas klein genoeg was om hem als „agressor" te brandmerken, braken de heren zich toch het hoofd over de vraag of het agressie is, indien men met land en al een ander gebied binnen valt. Be- vindt men zich op vreemd grondgebied indien men zich op eigen grond bevindt doch genoemd grondgebied zich op vreemd gebied bevindt? Voorwaar, problemen genoeg.... dus werd de zitting verdaagd. Onbewust dat hij internationale spanningen veroorzaakte, zat Koning Houmejasvas rustig bij een kampvuurtje op de kade en peinsde over de belevenissen van de afgelopen dag. „Waar is die sleepbootkapitein toch gebleven," vroeg hij aan een van zijn krijgers, „ik moet hem nog sleeploon betalen." Maar die arme kapitein zat intussen somber in zijn cel. Zelfs de smakelijke korst brood en kroes fris water, die men hem had voorgezet, brachten hem niet tot vrolijker gedachten. „Het is me ja wat," zuchtte Kappie, „het begon zo onschuldig met een sleep boompjes!" Plotseling ging de celdeur open en een cipier wenkte Kappie om mee te gaan. „Je moet voor de rechter komen," zei de man nors. ---