HET NEDERLDSE MOTORRUTUIGENPARK Na bestedingsbeperking weer krachtige groei. Het Nederlandse motorrijtuigenpark groeit na de bestedingsbeperking, sinds 't begin van dit jaar weer krachtig, aldus lezen we in het Alg. Dgbl. De KNAC schat dat er in januari, februari en maart 30.000 bromfietsen, 2050 motorrijwielen en scooters, 12.800 personenauto's en 2130 vracht- en bestelwagens meer op de weg zijn gekomen. In het hele jaar 1958 breidde ook weer volgens schattingen van de KNAC het korps bromfietsers zich uit met 110.000 (in 1957 kwamen er 155.000 bij), het aantal motorrijwielen en scooters op de weg nam toe met 8.140 (in 1957 met 7.360), het aantal personenauto's met 41.300 (in 1957 met 47.900), het aantal vracht- en bestelauto's met 6120 (in 1957 met 3500). .“14 Vooral wat het personenwagenpark betreft was er vorig jaar door de bestedingsbeperking nog weer een verdere afremming van de groei. In 1956 werd het park uitgebreid met 57.900 wagens, in 1957 met 47.900 wagens en in 1958 met 41.300. De KNAC geeft ten slotte de volgende schatting van de omvang van het Nederlandse motorrijtuigenpark op 1 april: Bromfietsen Motorrij wielen en scooters Personenauto's Vracht- en bestelauto's Autobussen Speciale voertuigen en trekauto's 11.0001 --- Advertentie VOOR DE Luisbestrijdlng in Uw bieten, naar LOONBEDRIJF Jac. Poortstra TZUMMARUM Tel. 05188-245 Steeds voldoende systemische bestrijdingsmiddelen voorradig. --- De internationale vooruitzichten van de melkveehouderij Onze landbouwk. medewerker schrijft : De toekomst van de melkveehouders in cle gehele wereld, dus ook van onze Nederlandse melkveehouders, maakte onlangs het onderwerp van het gesprek uit van het 15e Internationale Zuivelcongres, dat te Londen werd gehouden. Een gehele ochtendzitting werd besteed aan dè vooruitzichten van de melkveehouderij en aan de taak, die de veehouder zelf daarbij heeft te vervullen. Het onderwerp werd belicht van drie kanten, n.l. door een Amerikaanse professor, door een bestuurder van de Deense zuivelcoöperatie en door de directeur van de Engelse Milk Marketing Board, een instelling, die min of meer is te vergelijken met de Nederlandse CMC. Prof. Hodgson begon met nadrukkelijk te zeggen, dat hij de Amerikaanse visie op het probleem zou geven, maar onvermijdelijk kwamen daarbij ook de internationale aspecten naar voren. In de Ver. Staten valt het op, dat in de laatste tien jaar het aantal melkkoeien met 20 % is verminderd, maar dat de produktie per koe met 25 % steeg, zodat de melkproduktie niet achteruit ging. Dit is een verschijnsel dat in vele landen valt te constateren en aangezien bovendien op vele plaatsen het aantal melkkoeien toenam, is b.v. sinds 1940 de totale melkproduktie van de 22 belangrijkste melkproducerende landen met 1/3 toegenomen. Men mag echter niet aannemen, dat de melk en de daaruit bereide produkten automatisch hun afzet zullen vinden, want bij een verder stijgende levensstandaard treden allerlei wijzigingen in de voedingsgewoonten op. Aanvankelijk gaat dit ten gunste van de zuivel, maar boven een bepaalde welstandsgrens moet dikwijls het zuivelprodukt weer plaats maken voor iets nog beters. Melk krijgt de concurrentie te verduren van vruchtensappen, kaas wordt beconcurreerd door fijnere vleeswaren, eieren enz. De melkveehouders zullen dus alle aandacht moeten besteden aan de verdediging van hun afzetgebied. Dit is echter niet de enige zijde van het vraagstuk. Wil men met zijn tijd meegaan, dan zal men per man veel meer koeien moeten verzorgen. In de Ver. Staten is het reeds normaal, dat één man 50 tot 60 hoogproduktieve dieren voor zijn rekening neemt. Tevens verdwijnen echter toestanden, die naar Nederlandse begrippen primitief waren. Op vele Amerikaanse boerderijen werd tot voor kort de melk gecentrifugeerd en alleen de room afgeleverd. De ondermelk werd zo goed en zo kwaad als dat ging op de boerderij zelf gebruikt, hoofdzakelijk als varkensvoer. Sinds transport en koeling tot ontwikkeling zijn gekomen, gebeurt dit echter niet meer en verdwijnen de centrifuges van de boerderijen. De boer levert thans alle melk af, waardoor met name de produktie van mager melkpoeder sterk is gestegen. De afzet daarvan vormt een probleem op zichzelf. Gemeenschappelijke melkerijen. Intussen gaan de boeren nog een stapje verder met de vereenvoudiging van hun bedrijf en brengen hun koeien b.v. onder in een zgn. „cow pool", d.i. een gemeenschappelijke veehouderij. De boer brengt zijn koeien naar een centraal bedrijf, dat de dieren verzorgt en voor de melkwinning verantwoordelijk is, waardoor hij zelf zijn handen vrij krijgt. Heel dikwijls gaan deze boeren dan in een totaal ander bedrijf werken, hetzij bij de industrie, hetzij bij een transport- of auto-onderneming. De veehouderij wordt dan dus een nevenbedrijf. Naar onze mening zal dit er spoedig toe leiden, dat de persoonlijke eigendom van de koeien zal verdwijnen en dat de voormalige boeren eenvoudig aandeelhouder zullen worden in een N.V. tot exploitatie van melkkoeien. Als voornaamste taak van de veehouderij in het algemeen noemde prof. Hodgson dat een veeras zal worden gefokt, dat geschikt is voor alle klimaten, dat melk zal produceren met een hoger droge stofgehalte en dat een zo hoog mogelijk rendement zal geven van gras en ander ruwvoeder. Bij de discussie werd hij hierop aangevallen o.a. met het betoog, dat er Melkproducerende runderen bestaan, die voor bepaalde klimaten geschikt zijn. Zo heeft men in Italië buffels gefokt, die van de hitte hoegenaamd geen last hebben, Mits er maar water in de buurt is en die uitstekende melkgeefsters zijn. Weg met de garantieprijzen! De bekende Deense zuivelcoöperator Rock Henriksen beschreef de melkveehouderij als een zeer arbeidsintensief bedrijf, dat moeilijk kan meekomen met andere, meer gemechaniseerde bestaansmiddelen. Hij zag de toekomst voor het kleine gemengde bedrijf duister in, al is melk nog zo onmisbaar. Vooral acht hij de prijsgaranties een groot gevaar zoals die thans in bijna alle landen worden gegeven. Als men het inkomen garandeert, blijft het bedrijf onvermijdelijk bij de ontwikkeling van de maatschappij in haar geheel achter, zo zei hij. De boer weet niet meer voor Wie hij produceert en wat een aanvaardbare prijs zou zijn, omdat de regeringen ten eerste garant zijn voor het inkomen en ten tweede de overschotten voor hun rekening nemen, die onvermijdelijk ontstaan als men de boer onafhankelijk Maakt van de markt. Als men zo doorgaat, waarschuwde hij, komt het hele inelkveehoudersbedrijf in de sociale zorg en verliest dus zijn economische grondslag. Spreker zou er wel voorstander van zijn als men zou kunnen komen tot internationale overeenkomsten voor boter, zoals er ook een internationale tarwe-overeenkomst bestaat. Op het ogenblik zijn de verschillen in de boterprijzen in de verschillende landen veel te groot. In Nieuw-Zeeland kost een pond boter ongeveer fl, in Engeland omstreeks f 1.70, in Nederland f 2.30 en in Frankrijk, België en Duitsland ongeveer f 2.75, om van Zwitserland maar niet eens te spreken. Voor een goede zuivelafzet zouden meer uniforme boterprijzen noodzakelijk zijn. De toekomst ligt in consumptiemelk. De derde spreker, de Engelsman Davies, bleek van mening te zijn dat de toekomst van de melkveehouderij vooral ligt in de levering van consumptiemelk. Op de botermarkt moet men z.i. niet vertrouwen, o.a. wegens de belangstelling voor aUto's. De man, die zijn auto moet afbetalen, heeft nu eenmaal geen geld om boter te kopen. Voor kaas zag hij meer toekomst, maar de produktie daarvan geschiedt op een z.i. totaal verouderde wijze. Wij maken kaas zoals dat eeuwenlang is gebeurd zonder ons af te vragen of niet een evengoed resultaat met minder menselijke arbeid kan worden bereikt. De zelfbediening, die in Engeland reeds meer dan 20 % van de omzet aan levensmiddelen voor zijn rekening neemt, vraagt voorverpakte kaas en dat betekent produktie van korstloze natuurkaas. De behoefte aan consumptiemelk zal hand over hand stijgen, ten dele omdat de wereldbevolking zo sterk groeit en ten dele als gevolg van de hogere levensstandaard. Deze spreker dacht hierover dus blijkbaar weer iets anders dan de Amerikaan, maar toch zat daarin geen tegenstelling. De Amerikaan had het nl. over de ontwikkeling van het verbruik in de economisch hoogontwikkelde gebieden, terwijl de Engelsman meer het oog had op landen, waar men op het ogenblik nog niet aan een behoorlijk melkverbruik toe is. Naarmate deze toestanden verdwijnen, zal de consumptiemelkafzet steeds groter worden en daarom verwachtte hij niet dat er een blijvend gevaar is voor overschotten aan melk of zuivelprodukten. Het is meer waarschijnlijk dat melk betrekkelijk schaars zal worden en dus betere prijzen zal gaan opleveren. Het standaardiseren van drinkmelk acht hij uit den boze. De Engelse opvatting is, dat de melk moet worden gekocht, zoals ze van de koe komt. Vatten wij deze drie inleidingen samen, dan pleitte de Amerikaan voor een scherpe rationalisatie van het bedrijf. De Deen knoopte daaraan het advies vast om niet te gaan leunen op regeringsgaranties, terwijl de Engelsman betoogde dat er in de toekomst zo'n grote behoefte aan consumptiemelk zal zijn, dat men zich over het bestaansrecht van de melkveehouderij geen zorgen behoeft te maken. Wat de kwestie van de volle melk betreft, moeten wij toch wel bekennen, dat de melk in Engeland zonder twijfel lekkerder is dan in Nederland. Ook al werd deze melk niet steenkoud opgediend, zij had een veel vollere en lekkerder smaak dan onze gestandaardiseerde melk, die gemaakt wordt uit een mengsel van volle melk met ondermelk. Melk aan een feestmaal. Dat melk de concurrentie tegen heel wat duurdere dranken wel kan opnemen, bleek ons bij het grote slotdiner van het congres, waaraan omstreeks 700 personen deelnamen. Afgezien van de lange bestuurstaf el, was de zaal bezet met ronde tafels, elk gedekt voor tien personen. Zestig van deze tafels vulden de gehele ruimte. Bij het uitstekende diner werden de fijnste Franse wijnen geschonken en behalve een witte bourgogne en een rode Bordeaux ook champagne. Daarop volgden koffie en likeur. Maar op elke tafel stond ook een grote glazen kan met melk en het was opvallend hoeveel melk er tijdens dat diner werd gedronken. Dat melk een uitstekende tafeldrank is, ontdekten vele mensen die avond voor het eerst en er zijn nog miljoenen die een dergelijke ontdekking kunnen maken. Maar dan moet die melk ook werkelijk lekker zijn en als wij dus op deze wijze de afzet van de melk willen verbeteren, moet in de eerste plaats aan de kwaliteit van de melk meer aandacht worden besteed. Om te beginnen zal dat melk vereisen met een veel hoger gehalte aan room. Maar niet alleen is er room nodig om de melk lekker te houden, er is ook een grote vraag naar room als zodanig. In ons eigen land b.v., waar de melkconsumptie langzaam daalt, stijgt de afzet van slagroom en koffieroom van jaar tot jaar met omstreeks 15 %. Ook in Engeland is dit het geval en dat verklaart het antwoord, dat wij kregen van een van de grootste fokkers van jerseykoeien, een veetype dat klein van stuk is, maar melk levert met 41/2 tot 5 % vet. Wij vroegen hem of het fokken van dit vee bij de huidige vooruitzichten van de boter nog wel te verantwoorden was, waarop hij antwoordde: „Ik interesseer me niet voor de boter, maar voor de afzet van room. Als de vraag daarnaar zo goed blijft als in de afgelopen jaren, kan ik gerust jersey's blijven fokken." Voor ons eigen land zit in dit alles deze les, dat het volkomen te rechtvaardigen is als wij blijven doorgaan met het fokken op vetgehalte, maar dat ook 't eiwitgehalte de aandacht moet hebben, omdat ook dit een middel is om de totale produktie aan melkbestanddelen (droge stofgehalte) te verbeteren. --- NIEUWE ZWEEDSE LANDBOUWMACHINES Op de grote landbouwtentoonstelling, die in juni werd gehouden in de Zweedse stad JOnkOping, waren enkele landbouwmachines te zien, die sterk afwijken van de bestaande. Zo was er een proefmodel van een tweedelige tractor, een zgn. „twinset tractor". De twin-set tractor bestaat uit een gewone tractor, die nog eens versterkt is door de achterkoppeling van een tweede motor met aangedreven wielen, zodat, men een door één man te besturen combinatie krijgt met verdubbelde trekkracht. Dit kan voor zwaar werk van veel betekenis zijn, terwijl op hellend terrein een twin-set onmogelijk achterover kan slaan. Deze koppeling kan ook met lichte tractoren gebeuren en is dus niet alleen bestemd voor het allerzwaarste werk. De machine was gebouwd door Bolinder-Munktell-Volvo. Dezelfde fabriek vertoonde ook een radiografisch bestuurde tractor, die dus over het land gestuurd kan worden zonder dat er iemand op zit. Of dit een vinding is met praktische waarde, valt nog niet te zeggen. Een derde nieuwigheid was een tractor, die volgens het diesel-elektrische principe werkt. De motor brengt een generator aan het draaien en de aldus opgewekte stroom wordt weer gebruikt voor aandrijving van electromotoren, die rechtstreeks op de assen van de drijfwielen werken. De cardanas komt dan te vervallen, terwijl de transmissie veel eenvoudiger wordt. Alva Laval toonde een melkinstallatie, die geheel was vervaardigd van transparant plastic, zodat de melk zichtbaar blijft van het moment af dat de melk uit de spenen komt totdat zij in de bus of tank wordt afgeleverd. Voor de controle op het uitmelken van de dieren kan dat inderdaad wel praktisch zijn. Ten slotte vermelden wij nog een nieuwe droogmachine, waarbij het te drogen graan wordt meegenomen door een luchtstroom en dan onderweg vocht verliest. Deze methode van drogen zou veel betekenis hebben voor de bescherming van de kiemkracht der zaden. WAT IR. EMMENS ZEI. (Van onze landbouwk. medewerker) Het was wel harde kritiek waarmee ir. J. A. EMmens, directeur van Heinekens Brouwerijen, de Landbouwweek te Wageningen opende en zijn onverbloemde taal heeft heel wat kritiek uitgelokt. Nu was de heer Emmens op bepaalde punten stellig onjuist, b.v. bij wat hij zei over het aantal ambtenaren dat er enerzijds voor de landbouw, anderzijds voor de industrie werkzaam is. Hij vergat daarbij dat het landbouwonderwijs onder het ministerie van Landbouw valt, maar het technisch onderwijs onder het ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. Verder profiteren industrie, handel en scheepvaart veel meer dan de landbouw van het werk van het ministerie van Waterstaat en ten slotte moet men rekening houden met het zeer talrijke personeel van de verschillende T.N.0.-instituten ten behoeve van de industrie. De kern van het betoog van de heer Emmens was echter iets anders, nl. dit, dat de garantieprijzen op dep duur onze produktie ongezond maken. -Wie tpsh zeker is van zijn inkomen voelt de noodzaak om tot kostenbesparingen te komen niet, of niet sterk genoeg en het gevolg is een duur-werkend bedrijf. Hij trok daarbij een vergelijking met Denemarken, waar de boeren blijkbaar melk kunnen produceren voor 18 a 19 ct. per kg., terwijl in Nederland de prijs minstens 50 % hoger moet zijn om cle gemiddelde produktiekosten te dekken. Ook deze vergelijking gaat niet helemaal op, want de Deense boeren zijn helemaal niet zo gelukkig met hun vrije prijzen en dringen er steeds meer op aan, dat de regering maatregelen zal nemen om hun inkomen te verbeteren. Dat is in Denemarken niet goed mogelijk, doordat de landbouw verreweg de belangrijkste inkomstenbron van het land is, zodat steunmaatregelen voor de boeren het verplaatsen van geld betekenen van vestzak naar broekzak. Denemarken heeft daardoor eenvoudig het geld niet om zijn landbouw te steunen. Niettemin zit er in de kritiek van de heer Emmens toch veel dat tot nadenken stemt. Dat bleek ook toen korte tijd na zijn rede een van de naaste medewerkers van de minister van Landbouw, de econoom drs. A. R. Van Nes, tijdens een bijeenkomst van de Landbouwgemeenschap te Oosterbeek pleitte voor het handhaven van de huidige landbouwpolitiek, maar daarbij tegelijkertijd grote bezwaren had tegen de manier waarop op het ogenblik produktiekosten en garantieprijzen worden berekend. Dat kan leiden tot een verstarring van de produktie, zei hij en als voorbeeld daarvan wees hij op de roggeteelt. Naar de oppervlakte is de rogge ons belangrijkste graan, want er wordt meer dan 150.000 ha. mee bebouwd, maar naar de gebruikswaarde wordt rogge juist het minst gewaardeerd. Terwijl wij voor voederdoeleinden gerst en mais invoeren, kunnen wij onze rogge-oogst alleen maar met verlies verkopen, ondanks de monopolieheffingen. Het verschil tuSsen de gemiddelde opbrengst en de garantieprijs, wordt dan overbrugd met een toeslag per 100 kg., waardoor de boeren een prijs voor de rogge ontvangen, die eigenlijk boven de gebruikswaarde ligt. Het is begrijpelijk dat onder zulke omstandigheden de roggeteelt zich handhaaft in een omvang, die niet gewenst en niet verantwoord is. Het was op verschijnselen als dit, dat de heer Emmens doelde, en juist in dat opzicht is bezinning en heroriëntering van het landbouwbeleid zonder enige twijfel noodzakelijk. Misschien is het daarom toch wel goed dat de voorzitter van de Landbouwweek het zo ongezouten (en wel een beetje overdreven) heeft gezegd. --- Advertentie WARM, WARM, WARM!! ZOMER KLANKEN, HERO DRANKEN! Hero Peni per flesje 0.35-0.65 Hero Ananas p. flesje 0.33 Hero Appelsap grote fles 0.82 Hero Cerise, p. flesje 0.38 Hero Frambozen per flesje 0.34 Hero Sinas p. flesje 0.29 grote fles 0.57 Hero Tonicwater per flesje 0.23 Hero Milk Hero Prego HERO „ELITE" VRUCHTENSIROPEN Hero Ananas, gr. fles 2.70 Hero Sinaasappel grote fles 2.70 Hero Aardbeien grote fles 3.05 Hero Frambozen grote fles 3.05 Hero Framb./Bessen grote fles 3.60 Verder: flessen Si-Si, Wilson. Heinekens- en Amstel-bieren enz. Mevrouw, voor frisse Hero dranken DAN NAAR DE HAAS Telefoon 23 5 0 REIZEN met Van der Pol's TOERWAGENS Harlingen-Franeker 14 juli: Amsterdam enz. 7.50 15 juli: Hoge Veluwe 7.50 17 juli: Alkmaar, Schoonl 5.00 21 juli: Giethoorn, Frederiksoord, Appelscha 5.00 21 juli: Den Haag, Madurodam, Scheveningen, terug via Schiphol, Amsterdam 22 juli: over de Veluwe naar de Grebbeberg, Ouwehands Dierenpark, Doorn (ex-keizerl. slot), Amersfoort, Kampen, N.O.P. 22 juli: Zuurse duinen te Roden en Appelscha 4.50 23 juli: Nationale park Hoge Veluwe en Apeldoorn via Uddeler meer '7.50 23 juli: Sloten, Gaasterland (middagtocht) 2.50 24 juli: N.Z. Scharwoude (boottocht), Alkmaar (kaasmarkt), Schoon, Den Helder 24 juli: Bes. Tropenfauna Oranjewoud, Olterterp (middagtocht) Te koop aangeboden: Café MET INVENTARIS Ook geschikt voor andere doeleinden. Te bevragen: Zilverstraat 53, Franeker. Door een misverstand is S. BOSCHMA NIET van 13 t.e.m. 18 juli wegens vacantie gesloten maar van 20 t.e.m. 25 JULI. S. BOSCHMA Vossegatsteeg 3 --- VERSNELLING VAN BEWEGING VEROORZAAKT GEWICHTSVERHOGING In de moderne wetenschap heeft men de letter g (eerste letter van gravitatie) geïntroduceerd voor de versnelling van de beweging van een lichaam met 9,81 m. per seconde. Mocht een vliegenier worden blootgesteld aan een versnelling van 5 g, dan is gedurende de tijd van bewegings-versnelling zijn lichaamsgewicht 5 maal zo hoog, met alle gevolgen van dien. De techniek heeft reeds een soort kleding ontwikkeld om de vliegenier enz. tegen de funeste gevolgen van deze bewegingsversnelling te beschermen, in hoofdzaak door een actieve tegendruk. Overigens heeft men mensen reeds aan een versnelling van beweging van 20 g blootgesteld. --- UIT DE Oude Jaargangen VAN DE FRANEKER COURANT ZONDAG 28 MEI 1876 Advertenties Bevallen van een zoon (Rinse) Froukje Mulder, echtgenoote van B. Miedema. Franeker, 21 Mei 1876. Getrouwd: Cornelis J. Noorda van Klooster-Lidlum en Antje J. Stellingwerf van Tjummarum. – Idem: Sietze S. Andela van Franeker en Trientje S. Jorna van Wijtgaard. Idem P. U. Rijpma van Midlum en R. S. Ypma van Bozum. 20 Mei 1876. Idem Jacobus S. Roorda van Franeker en Martha J. Kleinberend van Tjalleberd. 21 Mei 1876 Idem Hans J. Faber en Trientje H. de Jong, beide van Minnertsga. 27 Mei 1876. Joh. W. Wensink geeft op 5 Juni een orgelconcert in de groote kerk te Franeker. A. E. de Jong en eenige liefhebbers te Tjummarum, Firdgum en Klooster-Lidlum zullen op Pinkstermaandag laten verringrijden f4O tot prijs en £lO en f 5 tot premie en op 6 Juni laten verkaatsen door parturen van 2 personen tot prijs f 40 en flO en f 5 tot premie. Aangifte bij Steven Hibma. R. van der Meulen heeft uit Parijs ontvangen Beelden en Klokken. I. L. Tombrock heeft ontvangen de nieuwste Kleedjesstoffen, Damesshawls, Buxkings en Camgarens. Dinsdag Lappendag. J. Drager heeft ontvangen Bronsen Beelden en Groepen, Albasten Vazen. Sigarenbekers en Rookstellen, een groote keuze barnsteen en meerschuim Sigarenpijpen, Tabakpijpen en Wandelstokken met Ivoor, Been en Hoorn en een geheel nieuwe soort Lucifersdoosjes voor Zweedsche lucifers, eenvoudig en zeer doelmatig. Burgerlijke Stand Franeker, 18-25 Mei 1876. Gehuwd: P. Kuurstra en Y. Schuitmaker; P. Reitsma en S. Bakker; S. Andela en C. Jorna; W. Bruinsma en G. M. Krol; K. Terpstra en G. Hannema; J. Zuiderhof en M. Schepels; P. Zijlstra en M. de Jong; B. Visser en F. de Vries; J. Roorda en M. J. Kleinberend; S. Faber en J. Swart. Geboren: Klaas, z.v. T. Meijer en H. Snijder; Sinne, z.v. H. Sinnema en E. Terpstra; Rinse, z.v. B. Miedema en F. Mulder; Sjoerdtje Hendrika, d.v. H. Edelman en G. Ronner; Jan, z.v. A. J. Miedema en A. Westra; Doetje, d.v. P. J. Haagsma en S. Bakker. DONDERDAG 1 JUNI 1876 Raadszitting Franeker 27 Mei 1876. Aan de drie kweekelingen (F. Felkers, R. Vellinga en J. Bouma) aan de school van den heer Felkers) zal voor hen drieën te samen een gratificatie van f 75 worden beschikbaar gesteld, naar billijkheid te verdeelen. Besloten wordt het bedrag met f 25 te verhoogen en dan Felkers f 50 en de anderen f 25 toe te kennen. – Tot hulponderwijzer aan de armenschool wordt benoemd de eenige sollicitant J. Driebergen, die reeds provisioneel in dienst is getreden. Op een adres van den heer M. ten Cate om zijn jaarwedde te verhoo, gen, wijl hij als le hulponderwijzer met acte als hoofdonderwijzer slechts f 50. meer geniet dan de andere hulponderwijzer zonder deze acte, wordt besloten den heer Ten Cate een tractement te doen genieten van f 750. Er is een adres van den heer H. Nauta en anderen ingekomen betreffende de demping van scheidingssloten. (Deze liepen aan het Noorderbolwerk langs den voet van den wal). Naar aanleiding van dit adres zeggen B. en W., dat zij de pogingen tot verwijdering van de scheidingssloten steeds in de hand hebben gewerkt, waarbij steeds in 't oog werd gehouden, dat het dempen van die open riolen in de eerste plaats geschiedde in het belang van de eigenaars en bewoners der aangrenzende perceelen en dat dus de opoffering van die belanghebbenden gelijken tred diende te houden met de opoffering of de geldelijke steun uit de gemeentekas, te meer daar de aanwinst van grond kwam ten goede van die aangrenzende perceelen. B. en W. deelen mede, dat, zoo men een einde aan den bestaanden toestand wil maken, allereerst een strafverordening dient te worden gemaakt, waarin wordt vastgelegd, dat geen privaten of scheidingsloten zullen worden geduld. De beschikking op het adres van den heer Nauta wordt dus uitgesteld. Gehoopt wordt in begin 1877 tot demping te kunnen overgaan. De gemeente heeft een huis gekocht van D. van der Stal, staande op de zuidwestelijke hoek van de Vijverstraat. Dit huis heeft twee uitbouwsels, die hinderlijk zijn voor de passage, wijl zij het zicht belemmeren op het tegenliggende verkeer. B. en W. stellen voor deze uitsteeksels weg te nemen, waartoe bij acclamatie wordt gesloten. Aan de orde komt dan een voorstel tot oprichting van een gymnasium Bij de nieuwe wet op I het Hooger Onderwijs wordt de stichting van gymnasia aan de gemeenten overgelaten, die zelf deze inrichtingen moeten bekostigen. Het Rijk kan wel een subsidie verleenen. B. en W. meenen in hun toelichting op het voorstel die subsidie op f 3000 te mogen stellen, waarbij dan nog komen de inkomsten van de stichting Van Schurman, bedragende ongeveer f 1000.— per jaar. Verder nemen B. en W. aan, dat de school gemiddeld zal worden bezocht door 10 leerlingen, dan kan daarvoor f 500 worden gerekend. Dat lijkt niet veel, maar men vergete niet, dat bij het overlijden van den rector Junius, wiens naam een goeden klank had voor de ouders, die kinderen naar de akadamie wenschen te zien gaan, dan is het misschien te hoog geraamd. Bij het :verlijden van dr. Junius waren er slechts drie leerlingen, waarvan twee van buiten de gemeente. B. en W. gaan dan verder na, welke kosten er aan een gymnasium zijn verbonden. Er moet in 12 vakken les worden gegeven: oude talen en letterkunde, nieuwe talen, aardrijkskunde en geschiedenis, wis-, natuur- en scheikunde en natuurlijke historie. Daarvoor zijn minstens vier leeraren noodig, die samen f 8000 aan tractement zullen moeten genieten. De andere kosten worden door B. en W. op flOOO geschat, zoodat na aftrek van 't rijkssubsidie en andere uitgaven nog f 4500 voor rekening van de gemeente blijven, dat is 11/4 procent van den Hoof delijken Omslag, die nu 31/4, maar dan 41/2 procent van 't inkomen zou bedragen. Deze en nog andere redenen doen B. en W. adviseeren vooralsnog niet tot de oprichting van een gymnasium of een pro-gymnasium over te gaan. De beslissing over dit punt wordt aangehouden, nadat B. en W. hebben toegezegd moeite te willen doen, dat het subsidie van f 3000 verhoogd zal worden. --- Advertentie Adverteert in dit blad --- Advertentie OOK VOOR groenvoederzaden 5£.C. F RA N EK ER --- Familiebericht r=====x II Dinsdag 14 juli hopen onze geliefde Ouders 11 A. PATROON il en T. PATROON-BOSCH hun H55-iar4e. ll echtwerettiO4 il te gedenken. iFraneker, juli 1959 Tuinen 43 Hun dankbare kinderen: D. Patroon H. Patroon- Sijswerda ====t 11 Zaterdag 18 juli hopen onze lieve Ouders E. BOK Ben g H. J. BOK-BROERS hun e 8 e 25-gage echtv-ere4i4g D , te vieren. Dat zij nog lang gespaard mogen blijven is de wens van hun dankbare kinderen en pleegkinderen en kleinkind. 1 Franeker, juli 1959 g Gelegenheid tot feliciteren 's middags van 3-5 uur Noord ZZ 45. 's Avonds aan de zaal Nieuwe Doelen, Breedeplaats. =o=l= Als een geschenk van God ontvingen wij Janneke Theodora dochter van A. TIMMERMAN M. TIMMERMANZONDAG en zusje van DICK Lollum, 3 juli 1959 Noordereind 33 Met dank aan God geven wij kennis van de geboorte onzer dochter Hiltj e Alles wel. SJ. AARDEMA J. G. AARDEMAKOOPMANS Franeker, 9 juli 1959 Tijd.: St. Jozef ziekenhuis, Harlingen. Heden overleed in de Hope des Eeuwigen Levens, in het St. Anthonius ziekenhuis te Sneek, onze lieve Moeder, Behuwd-, Grooten Overgrootmoeder TRIJNTJE VAN DER SCHAAF, sedert 1 dec. 1936 wed. van Freerk de la Ferté, in de ouderdom van 87 jaar. Sneek, 7 juli 1959 Emmastraat 13 De diepbedroefden: Ternaard: R. Fortuin-de la Ferté Joh. Fortuin Sneek: S. de la Ferté P. de la Ferté- Helfferich Hardinxveld : B. Fennemade la Ferté F. Fennema • Klein en achterkleinkinderen. De begrafenis heeft hedenmiddag plaats gehad. ---