Buitenlandsch Overzicht. Voor het eerst is onlangs een stadhouder van Boheme benoemd, die instemt met het streven der Czechische partij, welke het koninkrijk met de daarbij vroeger behoord hebbende provinciën Silezië en Moravië, tot een afzonderlijken staat wil maken, wat de binnenlandsche aangelegenheden betreft. De Duitschers, die lang in Boheme hebben geregeerd en nu reeds veel hebben te jden, zouden dan geheel aan de genade hunner tegenstanders zijn overgeleverd. Lang reeds hebben de Czechen er op aangedrongen. dat de keizer van Oostenrijk te Praag als koning zou worden gekroond, niet zooals vroeger, toen die plechtigheid eigenlijk de bevestiging was van het veroveringsrecht, maar als eejteeken, dat het koninkrijk eene afzonderlijke positie inneemt in de monarchie. Nu zij in graaf Thun een stadhouder naar hun hart hebben gekregen, hopen de Czechen, dat de kroning niet lang meer zal worden uitgesteld, maar de Duitschers en, wat in de Oostenrijksche monarchie van meer belang is. de Hongaren komen er tegen in verzet. Hongarije neemt ongeveer dezelfde staatsrechtelijke positie in, die voor Boheme wordt begeerd. Zelfs al werd uitdrukkelijk verklaard, dat zij slechts eene kerkelijke ceremonie zou zijn, zou Hongarije, zoo schrijft de Pester Lloyd zijn vergelijk met Oostenrijk als vervallen moeten beschouwen, wanneer Cisleithanié een lederalistischen staatsvorm aannam. Er zou dan geen andere band tusschen Hongarije en de overige landen der monarchie meer bestaan. dan dat zij dezelfden persoon tot koning of keizer hebben. keizer nebben. De meeste Czechen zijn ook volstrekt niet geneigd in de kronino• niets dan eene formaliteit te zien. Hoogstens willen eenigen de beteekenis voorloopig in het midden laten. Indien de kiezers in Frankrijk ontvankelijk zijn voor verstandigen raad, zouden zij luisteren naar Jules Simon, die in de Matin, hen waarschuwt tegen de orleanisten, imperialisten, republikeinen en revolutionairen, die om hunne eigen kleur te verbergen, de herziening der grondwet in hun vaandel voeren. Zij willen allen het land bevrijden van het parlementarisme, maar geen hunner kan zeggen, wat er voor in de plaats moet komen. »Frankrijk", zoo zegt de grijze staatsman ten slotte, »wil zeker evenmin de dictatuur van eene vergadering als van een enkel persoon. Een volk doet zelden, wat het wil, vooral als het te bevelen heeft. Frankrijk moet thans over zich zelf beschikken; het is zeer mogelijk, dat het zich ergens heen zal laten leiden, waar het niet wezen wil. Men spreke het van eene verandering der republiek in eene monarchie, men toone het de roode orde witte v°. la en het zal in verontwaardioing opbischen. naam van de regeerino•" , de kleur van de vlag, dat kent het; maar het wezen van een staatsvorm begrijpt het niet en het is niet in staat tusschen de eene republiek en de andere te kiezen Zijne eigen geschiedenis kent het niet ; het vergaapt zich als, een dwaas, zooals het geval was met Boulanger. De revolutionairen, die niet kunnen regeeren, kunnen daarentegen zeer goed complotten smeden en intrigeeren. Het is derhalve niet onmogelijk, dat de dictatuur uit een congres of constitueerende vergadering voorkomt en daarvoor zijn het meest de zich conservatieven noemenden verantwoordelijk, die, zelven zonder eenige kans van succes, den ergsten vijanden der maatschappij en der vrijheid den weg zullen hebben geëffend. Ik voor mij acht het zeer waarschijnlijk, dat deze geheele revisionistische beweging, die voor de zaken en de veiligheid van Frankrijk zoo gevaarlijk is, op eene groote fopperij uitloopt. Zeer waarschijnlijk zal er geene herziening zijn." Intusschen gaat de regeering voort op den ingeslagen weg, om zich eene meerderheid te verzekeren. De populariteit van Carnot komt haar daarbij ten "voordeel, en terwijl zij door de tentoonstelling, den Eiffeitoren en het, gastmaal der 23,000 burgemeesters geestdrift wist te wekken, zorgde zij door de wijziging der kieswet, het verbod deren veelvuldige candidaturen en het vervang vele ambtenaren, dat de geheele macht der regeering ongestoord kan werken. --- Binnenland. Prinses Stephanie, die Dinsdag 11. over Rotterdam naar Brussel vertrok, is Vrijdag naar Zandvoort teruggekeerd, om vermoedelijk nog eene week te verblijven. De minister van waterstaat, handel en nijverheid heeft bij beschikking van 12 dezer tot adsistent aan het Rijksl-andbouwproefstation te Breda benoemd den heer F. 11. van Leent, te 's-Gravenhage. 11111.IL.BOOTEN. Prins Frederik, vertrok 14, Sept. van Amsterdam naar Java. Zeeland 7 van Java naar Rotterdam, kwam 14 Sept. te Marseille aan. Conrad, is 13 Sept. van Amsterdam te Batavia aangekomen. Soenda, van Amsterdam naar Batavia, is 13 Sept. te Padang aangekomen. Prinses Amalia , van Batavia, kwam 14 Sept to Amsterdam aan. Amsterdam, vertrok 14 Sept. van Amsterdam naar New-York De luitenants ter zee jhr. E. G. Wichers en J. A. van Zadelhoff worden met den 26sten dezer geplaatst aan boord van Zr. Ms. schroetstoornschiP «Van Galen". -- Bij kon. besluit van den 5. September 1889 zijn vernietigd de alinea's 2 , 3 en 4 van artikel 7 der verordening voor de brandweer in de gemeente Papendrecht, vastgesteld door den gemeenteraad den 28. Mei 180. – In die alinea's worden van den dienst bij de brandweer vrijgesteld : wettig erkende leeraren der onderscheiden godsdiensten, de geneeskundigen en de onderwijzers der jeugd, overeenkomstig de wet in de gemeente aangesteld; Het kon. besluit overweegt , dat art. 192 der gemeentewet, aan den raad de bevoegdheid gevende om van de ingezetenen in het openbaar belang persoonlijke diensten te vorderen, bedoelt dat alleen zij van de verplichting zullen worden ontheven, die in de onmogelijkheid zijn, den door den raad gevorderden dienst in persoon te verrichten; dat de wet derhalve wel aanleiding geeft om van die diensten vrij te stellen al de ingezetenen, die andere plichten in het openbaar belang hebben te vervullen, welke hen verhinderen zich van de gevorderde persoonlijke diensten te kwijten , doch daarentegen de vrijstellingen in alinea 2 , 3 en 4 van art. 7 der bovenvermelde verordening verder gaan dan de wet toelaat. Mitsdien worden deze alinea's, wegens strijd met de wet, vernietigd. Door Gedeputeerde Staten van Friesland is niet goedgekeurd het besluit van den gemeenteraad van Leeuwarden tot het ondershands aangaan eener geldleening ad 1 millioen tegen 3'/2 pct., zijnde de eerste serie der geldleening, waartoe besloten werd om verschillende 4 percents-leeningen af te lossen. Naar de Amst. Ct. verneemt, heeft mr. C. M. J. Willeumier de benoeming tot wethouder van Amsterdam aangenomen. Geiria verneemt, dat in eene vergadering van het hoofdbestuur van den Nederlandschen bond Maatschappelijk Belang o. a. besloten is tot uitschrijving van eene prijsvraag, wier doel zal zijn, den ongunstigen invloed te doen kennen, welke het tegenwoordige cooperatie-stelsel op onze maatschappij uitoefent. De grenzen van het onderzoek zullen beperkt blijven tot die van ons land. Het bestuur stelt zich voor, eene flinke som tot dat doel beschikbaar te stellen en mannen van beteekenis uit te noodigen, om in de commissie van beoordeeling zitting te nemen. Bij de regeering is bericht ontvangen, dat door de jury der internationale Kunsttentoonstelling, in dit jaar van 1 Juli g ot 15 October te Alunchen opengesteld, de navolgende Nederlandsche kunstschilders voor hunne aldaar ingezonden schilderijen zijn bekroond : 1. Willem Maris, te Rijswijk, met de gouden medaille le klasse; 2. F. J. du Chattel, te 's Hoge, en Alb. Neuhuys, te Scheveningen, beiden met de gouden medaille 2e klasse. Voorts zijn door de Beiersche regeering voor de Nieuwe Pinacotheek te Munchen aangekocht de volgende drie schilderijen, op die tentoonstelling door Nederlanders geëxposeerd, namelijk : 1. «Versche zeevisch", door B. J. Blommers; 2. «Opkomend onweder", door J. H. L de Haas ' • 3. «Lente", door Alb. Neuhuys. Nog zijn aldaar aangekocht: 1. door Z. K. H. den prins-regent van Beieren, de schilderij «Een windvlaag", door J. H. L. de Haas ; 2. door H. M. de koningin van Saksen, de schilderij «Kudde schapen", door F. P. Termeulen. Eindelijk zijn twee doeken der Nederlandsche afdeeling op die tentoonstelling aangekocht voor de kunst-loterij : 1. «Rozen", door mejuffrouw M. Meijer, te Scheveningen 2. «Landschap" , door wijlen Ed. van der Meer. Staats-Ct. De sigarenmakers , wikkelmakers en jongens aan de sigarenfabriek van den heer Heeres: te Oude Pekela, hebben jl. Donderdag den arbeid gestaakt. De grevisteir hebben Vrijdag daarop den heer H. aangeboden, zonder loonsverhooging den arbeid te willen hervatten, wanneer de heer Tulleken, opzichter aan de fabriek, werd ontslagen. Dit is evenwel geweigerd. • ti WelielijkSeh overzicht OER fondsen- en goederenmarkt. Het is ditmaal moeielijk, het verloop der fondsenmarkt, althans wat de Europeesche staatspapieren betreft, in algemeene trekken te schetsen. De stemming toch , meestentijds weinig opgewekt, was bovendien verdeeld, en ofschoon de koers-variatiën geen belangrijke uitgebreidheid verkregen, was de houding der markt minder vast dan in de voorgaande week, terwijl ook de omvang der affaires van geringe opgewektheid getuigt. Bijzondere redenen voor deze weifelende houding bestaan er niet. De sensatie-berichten over mogelijke gebeurtenissen in het oosten waren niet van dien aard, om eene minder gunstige stemming te rechtvaardigen, evenmin als de bewerina, dat de verhouding tusschen Rusland en DUitschland in den laatsten tijd meer gespannen zou zijn al geeft ook de pers in beide landen weinig blijk van vriendschappelijke gevoelens, door hare heftige uitvallen van tijd tot tijd te herhalen. De eigenaardige beschouwingen van sommige Duitsche bladen over het nog steeds uitgesteld bezoek van den Czaar hebben waarschijnlijk nu reeds uitgewerkt, doch niet – temin was de beurs te Berlijn voor Russische staatsfondsen in deze week weinig willig gestemd. Voor deze fondsen, zoowel als de Oostenrijksche, was de markt bijna dagelijks iets zwak – ker, en nam vooral in de tweede helft der week het aanbod toe. De koers-teruggang bepaalt zich echter voor de eerste tot 1/8 á Vs pct., met uitzondering van de 6 pct. Goud-Russen 1883, die van 108 successievelijk tot 107 pct. terug gingen. Evenmin vallen voor deze rubriek beteekenende koers-verbeteringen te vermelden, terwijl Oostenrijksche rente ruim 114 pct. prijs gaf, doch dit ten slotte weder herwon. In Spaansche fondsen ging de geheele week niets om, doch daarentegen waren 3'!, pct. Portugeezen zeer gewild, en verbeterde de koers van 661/3 tot 675/16 pet. h% pct. Portugal , meestentijds verlaten , ' bewoog zich op de vorige koersen. 5 pets. Italië liep van BfP/8 tot 867/3 terug, doch herstelde zich later tot 87'12 , zoodat ten slotte het koersverlies toch nog ruim 1 pct. bedraagt. De uitgifte van 50 millioen lire nieuwe schatkistbiljetten door de regeering wordt als ongunstig beschouwd voor den toestand der Italiaansche finaucten, zoodat het fonds sterk aangeboden was. Turksche fondsen, vvaarvoor vraag en aanbod voor Parijsche rekening dagelijks afwisselden, sluiten niet op het hoogste standpunt, doch laten voor de geprivil. schuld een avans van ca. tje, voor de Douane oblig. 1/, pet., terwijl de geconverteerde C/D en Coupon 16 lig-% pct. verhandeld werden. De administratie der openbare Turksche schuld, heeft besloten, de betaling van de coupons der oude schatkist-biljetten, die sedert September 1882 was gestaakt, te hervatten , op voorwaarde dat de vervallen coupons ten voordeele der administratie komen. 4 pets. Egypte verbeterden Vs pct. Het plan tot oprichting eener nationale Egyptische Bank draagt de goedkeuring von den Khedive weg, en de goeverneur der bank is reeds aangewezen. Over het algemeen sluiten Europeesche staatsfondsen in tamelijk vaste houding. Nationale Schuld deelde wel het algemeene lot der staatsfondsen , wat de verdeelde stemming betreft, doch deze was gunstig voor het 311, pct. fonds, dat voor geldbelegging meer gezocht, 3/, pct. arriveerde) Daarentegen waren Integralen en Drieën meer angeboden , doch wat de eersten betreft, sluiten zij niet op het laagste standpunt, daar in de laatste dagen eenige vraag voorkwam, zoodat de teruggang geheel werd herwonnen. Drieën moesten echter ruim pct. prijsgeven. In stedelijke leeningen ging weinig om; alleen begint zich de conversie-beweging weder meer te openbaren, en zijn thans de gemeenten' Hilversum , Vlaardingen, Kampen en Enkhuizen aan de beurt. Gedep. Staten van Friesland hebben de overeenkomst, door de gemeente Leeuwarden gesloten met een consortium, ter converteering harer schuld, niet goedgekeurd. Men weet, dat het verzoek daartoe door eenige belanghebbenden was gedaan. Koloniale en industrieele waarden kenmerk- Rolonutle en triaasinegtv wa ur u --- – ten zich voor vele soorten door eene meer willige stemming, waardoor o. a. de aand. Cultuur-Vorstenlanden het verlies der vorige week ten deele, en de aand. Ned. Ind. Bank het ten volle konden herwinnen. De eersten verbeterden 11,, , de laatsten 11/4 pct. , doch sluiten minder Aand. Koloniale ''Bank wonnen ten slotte ruim 11/, pct. en voor de preferente aand. 1 pet.; aand. Ned. Bank werden tot hooger prijzen flink gekocht, zoodat de koers van 2351/4 tot 239 pct. opliep. Aand. Handelmaatschappij wonnen 1/, pct. ; dito op rescontre liepen in het laatst der week eenigermate terug. Liquidatie-aand. Barge & Moormann sluiten c. a. 1 pct. lager. Van de tikaks-maatschappijen gingen aand. Deli-Batavia 5 pct., certif. dito ten slotte 2 pct. terug, doch wonnen aand. en certif. Deli-Mij. 15 pct. In de vergadering van aandeelbouders der Javasche Bank is tot voortzetting der vennootschap. na ult. Maart 1891 besloten en eene commissie benoemd, om met den raad van commissarissen de noodige wijziging in het octrooi te maken en daarover met de regeering in onderhandeling te treden. Y ----- Van mijnwaarden hielden zich aand. South Standard Goldmine op den prijs van f 10.f. f 11, en konden dito .1. Ned. Transv. Gondmijn 1/, gAiden avance. 'en. Transvaalsche bladen melden, dat de heer Du Toit, thans in Europa vertoevende, op het vasteland het benoodigde kapitaal heeft crevonden voor het ontginnen van meerdere goudvelden. Dit kapitaal, 8,000,000 pd. st. groot, is zonder medewerktng van Engelsche kapitalisten bijeengebracht. Aand. Salamanca-tinmijn noteeren 47 , na 481/, pct. Op toenemend aanbod moesten Peninsularkoperinijnen het ter dege misgelden. De contra-mine zette hare baisse-speculatie voort waarop het aanbod belangrijk toenam, zoodat de 5 pct. oblig. van 66 ./1, tot 56, en de aand. 1. serie van 17 tot 12V2 teruggingen. In de laatste dagen schijnt de daling eenigermate tot staan gebracht te zijn. De directie liet nogmaals verzekeren, dat geenerlei ongunstige omstandigheid den aanzienlijken teruggang wettigt, en deze alleen te zoeken is in de onware berichten, door de contra-mine verspreid. In verband met de overname door den Staat, liepen volgefourneerde B.ijn-shares op nieuw 34 pct. op ~ doch voor gestempelde Bokstel—Wezel bestond minder animo, zoodat 'zij 1 pct. teruggingen. Ook Centraal-waarden kenmerkten zich door een flauwere tendenz in het laatst der week, zoodat de teruggang voor aand. en oblig. ongeveer 1 pct. bedraagt. Overigens bieden binnenlandsche spoorwaarden weinig stof ter bespreking aan, terwijl van tramwaarden de 41/2pc t. oblig. Haagsche • Tramway circa 2 pct. lager sluiten. Aand. Amsterd. Tram-omnibus Mij. herstelden zich in deze week van 1141/2 tot 11'7 /, pct. , doch gingen daarna weder tot 115 pct. terug. De buitenlandscha spoormarkt volgde vrijwel de richting der staatsfonden. Russische soorten daalden '/8 á )/4 pct. Zuidwest-sporen gingen zelfs 1. pct. terug, doch herwonnen dit verlies ten volle, zoodat zij zelfs boven de noteering van 7 dezer blijven. Binnen kort zal de uitgifte der 4 pct.'s obligatien dezer maatschappij plaats hebben, door een syndicaat, waarvan twee St. Petersburger bank-instellingen de leiding op zich genomen hebben. Aand. Weichselspoor verloren 3/, pct. Voor de uitbreiding van het rollend materieel is de minister van financiën gemachtigd, een bedrag van e.a. 2 millioen roebel aan te vragen. De Czaar hechtte zijn goedkeuring aan het desbetreffend voorstel van den minister van oorlog. I taliaansche spoorsoorten gingen '/2 pct. in prijs terug. Het voorstel tot uitgifte van 40.000 oblig. i 500 fr. 4ik pct., Kon. Portug. Sp -Mij. is door de aandeelhouders der maatschappij aangenomen. De leening zal voorzien in de kosten van uitbreiding van het net en verbetering van de bestaande lijnen. De obligatie-schuld der maatschappij bedroeg. aan het slot van het vorige jaar ruim 61 millioen. Milreis nom., rentende 3, 4 en 4112 Aand. Warschau-Weenen laten, na van 12711/16 tot 126 te zijn terug gegaan, op meerdere buitenlandsche vraag een avans van ruim 1 pct. Zweedsch-Noorsche, meestentijds aangeboden, gingen 1/2 pct. terug, doch sluiten op de vorige eindkoersen. In Zuid,- en Midden-Amerikaansche staatsfondsen was de handel lusteloos. Mexicanen werden slechts eene enkele maal verhandeld, en noteerden toen 95 na 943/4 ct. Peruanen gingen 1/4 pct. terug, en ook Brapzilianen sluiten eene fractie flauwer. Venezuela en Columbia laten een avans van zeer bescheiden aard. Door de regeering van Ecuador is, blijkens te Londen ontvangen bericht, de grondslagen in zake de schuldregeling met liet comité der obligatiehouders vastgesteld, nl. 1.024.000 pd. st. voor het kapitaal en 374.000 pd. st. voor de_rente. _l vormt nn nieuw de rente. De Amerikaansche spoormarkt vormt op nieuw eene gunstige tegenstelling met de staatsfondsenmarkt. De New- Yorksche geldmarkt was ruim voorzien, de toestand der banken aldaar zeer vooruitgaande, en de ontvangsten der voornaamste spoorwegen opnieuw toenemende. New-York zond dan ook bijna dagelijks betere merken en flinke kooporders, waarbij de Londensche beurs zich aansloot. Dit veroorzaakte ook voor onze markt eene zeer geamineerde houding, waarin wel is waar Woensdag eenige reactie kwam, ten gevolge van winst-realisaties en ietwat lagere buitenlandsche merken, doch spoedig kreeg de willige stemming weder de bovenhand en liepen de koersen .op nieuw op. Tot de meest gewilde soorten behooren vooral de Louisville-Nashville, preferente Denver's en de Canadians, die eenige percenten wonnen, terwijl verder Central's, gewone aand. Denver. Rio, Erie's en Ontario's van de gunstige stemming profiteerden. De gunstige resultaten door de Chic.-Milwaukee en St. Paul-Spmij verkregen, laat de uitkeering toe vaneen hal fjaars-dividend van 2 pe op de preferente aandeeles; op de gewone aand. zal geen dividend worden uitgekeerd, daar het surplus in portefeuille wordt gehouden, om te dienen voor belangrijke verbeteringen van den weg en de nodige werken. Op de aand. Missouri Pacitic-Spaui is een driemaands-dividend van 1 pct. aangekondigd. Ter vergemakkelijking van heit overzicht der belangrijke variaties dezer week laten wij de koersbeweging der voornaamste shares hier volgen. De stemming der markt bleef ook heden voor de meeste soorten vast; alleen moesten Canadians een klein gedeelte van het behaalde avans weder prijsgeven, doch overigens bedongen de shares meerendeels betere prijzen SHARES. 7 Sept. 9-13 Sept. 14 Sept. hoog. Atchis. Topeka 3-97/16 391/9 —40578 403/16 11/8 Central Pacific 347,kg 341/9 —369lis 365/16 rhs Clevel.-Akron 343/4 341i9 --55% 353 s 5/8 Denver-Rio 175/id ] -191/16 1815/16 19/8 Prefer. id. 477/s 4g5/4 —525/8 52 g4l/9 Loui sv. Nashv. 7213/16 733/8 —76% 769/16 83/4 Missouri 127/16 123/9 —1215/36 12n/16 114 Erie 2811116 281/4 —305/8 30356 11/9 Ontario 173/8 175;8 —lB3/4 181:"/16 13116 Union—Pacif. 63119 623/4 -643/8 643/18 11/16 Canad. Pacif. 655/36 6511/i6 -693/8 1587/16 31/8 Geld op prolongatie was na Maandag zeer ruim en a 2 pct. aangeboden, doch in het laatst der week op meerdere vraag 1/4 pct. hooger. Volgens den jongsten weekstaat der Engelsche Bank verbeterde de totale reserve met 337.000 p. st., en de dekking der obligo's van 407,i tot 42114 pct. Het bedrag der in omloop zijnde bankbilletten verminderde met 288.000 p. st.; de voorraad munt en" muntmaterieel nam echter slechts 49.000 p. St. toe. Na de veiling bleef de koffiemarkt zeer vast gestemd. De accepten zijn voorloopig bevredigend, en voor enkele nummers wordt 1/4 ct. winst behaald. Goed ordinair Java noteert p23/4 C. Suiker, beet. In de eerste `helft der week was de markt willig van toon; voor disponibel werd f 18, voor October f 1711 s en voor Nov.- Dec. f 171i4 besteed. Later verflauwde de stemming en was o. a. Nov.,Dee. tot f 167', aangeboden. De markt sluit heden weder iets vaster. Geraffineerd, beter gestemd op meerdere vraag. Bij de verschillende raffinadeurs werden eenige belangrijke posten afgedaan in superior crushed tot f , hoofdzakelijk September-levering. Tabak. De aanvoer bestond uit 8757 pd. Sumatra. Bij inschrijving werden 16,336 pn. Sumatra, in veiling 338 pn. dito en uit de hand 580 pn. dito verkocht. Katoen. De markt verkeerde in tamelijk vaste stemming. Nieuwe oogst was iets meer aan_geboden loco verlaten. Noteering Loco Midd. Amer. 351/, ct. Sept.- levering 35 c., Nov./Dec. 303,, c., Febr:/Maart 3CP! c. Granen. De prijzen gingen op meerder aanbod op nieuw terug, en wel voor tarwe, najaars-levering van f 193 tot f 189; Maartlevering van / 200 tot f 195. Rogge. October-levering daalde van f 127 tot f 125, f 124 ; voor Maart-levering eveneens ca. f 2 lager. Diamant. De zwakke navraag houdt aan, doch de afdoeningen zijn niet belangrijk, daar de koopers ongaarne den verhoogden prijs betalen. Kloofsel en kapjes blijven gevraagd. Amsterdam, 14 Sept. 1889. Driebergen Xl4 Sept Het schoone buitengoed »neerschoten" nabij het station Zeist-Driebergen en sinds jaren bewoond door de familie Willink, is door het laatste lid van dat geslacht aan de gemeente Driebergen vermaakt om tot openbaar wandelpark te worden ingericht. Aan die schenking was de bepaling verbonden dat het woonhuis en verdere opstal geheel moesten worden gesloopt en dat het nimmer voor een ander doeleinde dan openbare wandelplaats zou mogen worden ingericht, Een der familieleden van den overledene, de heer H. D. Willink van Collen, te Breukelen, heelt thans op de plek waar het woonhuis weleer stond, ter gedachtenis een Belvedere doen bouwen. De reiziger, die aan het station Driebergen afstapt en langs den schoonen straatweg zich naar Driebergen begeeft ziet thans op een -verheven punt van »BeersChoten" deze versiering reeds van verre. Uit de Belvedere heeft men een fraai uitzicht over het schoone goed, den straatweg en aan de overzijde naar den hertenkamp met zijne slanke bewoners. De Belvedere verrijst op een hardsteenen treevormig afloopend voetstuk en is gebouwd in den vorm van een ronden koepel, met open bogen en halfzuilen en forsche kroonlijst, glij is gedekt met een klein koepeldak en bekroond met een fraai gemodelleerd Flora'beeld. Een marmeren gedenktafel draagt 'het op-.,chri ft : Der gemeente Driebergen. Ter opluistering van Beerschoten—Willinkhof. Anno 1889. Het geheele bouwwerk is behandeld in de -vormen van den bloeitijd der Grieksche bouwkunst met lonische kapiteelen, gebeeldhouwd fries en sluitsteenen. In den vloer van mariner-mozaik zijn in stervorm omloopende randen aangebracht. De geheele zandsteenen bovenbouw is uitgevoerd in Oberkirchner zandsteen, en door Hollandsche steenhouwers van de firma Wegewijs te Amsterdam fraai bewerkt. Al het beeldhouwwerk en het sierlijke Florabeeld is kunstvol gebeiteld door de bekende beeldhouwers van den Bossche en Crevel te Amsterdam. Het smaakvolle ontwerp is van de hand van den Amsterdamschen bouwmeester Posthumus Meyjes , terwijl de aannemer R. Cruijff te Amsterdam met veel zorg het werk uitvoerde. Hbl. Elst, 13 September. Ter gehouden nagrasverkoopingen waren de prijzen buitengewoon laag; men besteedde f 4 per 500 K.G. De laatste dagen hoort men hier van meerdere diefstallen. ln den afgeloopen nacht zijn bij het passeeren der 0. S. tram bij verschillende personen de glazen ingeworpen. De politie heeft procesverbaal opgemaakt. Veenendaal,l3 September. Aan het rijkstelegraafkantoor alhier, dat met 1 September een half jaar was geopend, was het getal telegrammen als volgt: verzonden werden in Augustus 123, Juli 125, Juni 123, Mei 118 , April 62, Maart 61, totaal 622, terwijl werden ontvangen in Augustus 118 . Juli 93, Juni 120, Mei 110, April 60, Maart 49, te zamen 550. Om de opbrengst te berekenen, waarvoor alleen gelden de verzonden telegrammen en die van buitenland ontvangen, hebben wij geinformeerd naar den prijs van elk telegram en wel aan 3 rijks- en 2 stations-kantoren; die opgaven liepen uiteen, maar bleven toch van 32 tot 36 cents per stuk ; wij willen dan den gemiddelden prijs, 34 cents, nemen, en dan is de opbrengst over het Iste halfjaar alleen van de ' verzonden telegrammen f 0,45 x 622 of f 211,48, terwijl. het rijk te vorderen heeft f 400, alzoo een tekort van f 188,52; hiervan betaalt de gemeente f 100, en de overige f 88,52 komt percentsgewijze voor rekening van hen, die voor het tekort teekenden. De uitkomsten zijn dus verrassend en overtreffen zeker verre de verwachting, vooral ook indien wij uit het jaarverslag der rijkstelegraaf zien, dat van de jaren bestaande kantoren Rhenen 1200, Amerongen 1190, Doorn 1300, Driebergen 1500 telegrammen per jaar werden verzonden en Veenendaal met 622 in een halfjaar staat dus thans reeds boven Amerongen en Rhenen. Nu kost het der gemeente thans in een half jaar wel f 100, maar men vergete, niet dat er 550 telegrammen zijn ontvangen, en deze vroeger den ingezetenen 20 cents bestelloon per stuk, dus f 110, en thans niets kosten. Van het spoedig overkomen, het gemak boven vroeger, toen men, wilde,men seinen, naar een der stations moest, dat er thans van geen verminking sprake is, enz., enz. zullen wij maar zwijgen, maar zeker is het, de cijfers wijzen het uit, dat het telegraaf kantoor hier in eene bepaalde behoefte voorziet. Dat het aantal telegrammen nog zal toenemen behoeft geen betoog, want ook hierin zal voor velen het «onbekend maakt onbemind" nog wel van toepassing blijken. (Voerden, 14 September. Tot organist bij de Nederd. hervormde gemeente alhier is benoemd de heer M. Vermeulen, in plaats van den heer J. H. B. Spaanderman die als zoodanig zijn ontslag had gevraagd. Mejuffrouw D. van Bleek, onderwijzeres aan de christelijke school alhier , is als zoodanig benoemd aan eene christelijke meisjeskostschool te Nijmegen. Zeist, 14 September. Gister avond gaf de Zeister-Harmonie hare laatste uitvoering in dit seizoen. Het programma luidde : 1. Defileer-marsch , van Stenz ; 2. Ouverture zu «Krieg im Frieden", van A. Niebig; 3. Loreley-paraphrase, van Nesvadka; 4. Chor und Arie aus der Operette «Liebe und Hass", van Alberti; 5. Ouverture zu «Prins von Oranien", van Latann ' • 6. Trauermarsch a. d. Sonate, Op. 35, van F. Chopin; 7. Fest-Galopp, van Faust ; 8. Abendstandchen van A. Niebig; 9. De muziek komt! »Marsch", van Schild. Bij de uitvoering van no. 7 ontstond een oogenblik eene kleine verwarring; door de behendigheid van den directeur was dit ongerief echter spoedig overwonnen. Overigens werden alle stukken zeer verdienstelijk gespeeld; bijzondere vermelding verdienen de nos. 6 en 9. Vooral het laatste werd terecht zeer toegejuicht, Door het regenachtige weder was in het begin weinig publiek aanwezig; wat later in den avond, toen het droog werd, werd het echter drukker. Tot slot werden nog een paar vroolijke stukjes toegegeven, en hiermede zijn de uitvoeringen van de Harmonie in dezen zomer geëindigd. Dankbaar mogen we terugzien op de uitvoeringen, dezen zomer door de Harmonie gegeven ; zij hebben ons menigen genoegelijken avond verschaft, en inzonderheid mag aan den ijverigen en verdien>tel ijk-n directeur, den heer P. de Vries onze d atik niet onthouden worden. Wij besluiten dit bericht met den wensch, dat de Harmonie zich in den volgenden zomer weder verscheiden malen zal doen hooren, en dat zij daartoe den nodigen steun van de ingezetenen moge ondervinden. Zeist, 14 Sept. De collecte, bij hetTzendingsfeest der Broedergemeente gehouden,s heeft, naar men verneemt, de som van f 539, 25 opgebracht. Pas heeft de »Harmonie" haar laatste zomerconcert gegeven, of men begint weer aan de winter-uitvoeringen te denken, ten minste, aanstaanden Maandag worden de repetitiën weer.-hervat van de afdeeling Zeist der Maatschappij t. b. der Toonkunst, met het doel , spoedig eene uitvoering te geven. --- Feuilleton. De Tentoonstelling te Parijs. XXV I. We hebben in de verschillende brieven over de tentoonstelling zooveel mogelijk van alles melding gemaakt, wat hier te zien en te genieten valt, d. i. een overzicht gegeven van het tentoongestelde en van de verschillende vermakelijkheden. Eene enkele maal wezen we ook wel eens op meer wetenschappelijke zaken. In de laatste mededeelingen, die we ons voorstellen te geven, willen we ons meer bij die laatste zaken bepalen, vooral om te doen zien, dat bepaald ook met de wetenschap rekening is gehouden bij het samenbrengen der verschillende voorwerpen. Dit doende, is het van een bijzonder belang, onze schreden te richten naar het Palais des Arts-libéraux, waar de bekende anthropoloog en directeur van het Parijsche ethnographisch museum, dr. Hamy, en diens medewerkers in levensoToote groepen eene voorstelling gegeven hebben van de geschiedenis van den menschelijken arbeid. Door deze met zooveel echte kunst saamgestelde en zeker leerrijke afdeeling ziet men zich eene waarlijk volledige innaedie der menschelijke industrie voor encYc.-r fd 1. er bevat vijf secoogen gesteld. Deze ee in„, ;iep waarvan de eerste, die de alleroudste dPn Menschelijken arbeid tot periode van ds van at den eersten dag warworp heeft , waarop de tentomis reeds van al den eersteil dag waarop de oonstelting geopend was, terecht de bewondering der talrijke bezoekers heeft – _ opgewekt. Dr. Hamy heeft in de verschillende groepen der prae-historische werklieden de resultaten der nieuwste ethnographische onderzoekingen met zeer veel talent aanschouwelijk gemaakt. Men heeft daar niet slechts de veelvuldige gereedschappen en werktuigen voor zich, welke in onderscheiden tijden in de verschillende aardlagen zijn opgegraven, maar men ziet de menschen zelven aan den arbeid. Dr. Hamy ging bij zijne constructies uit van de talrijke menschen-beenderen te skeletten, welke uit de vóórhistorische tijden tot ons zijn gekomen. De anthropologie leert ons heden ten dage met de meegte:zekerheid uit den vorm van een skelet besluiten tot de grootte der ledematen, den vorm van het hoofd en de overige eigenaardigheden van den lichaamsbouw. Zoo hebben o. a. de door dr. Hamy tentoongestelde voorzaten van tal van eeuwen her de teenen der voeten even vrijstaande als wij de vingers der handen. Noch de ruimte, noch de aard van dit blad vergunt ons op die ontwikkelings-theoriera verder en dieper in te gaan ; uit dit weinige is reeds genoegzaam op te maken hoeveel studie de Parijsche geleerde er van gemaakt heeft, en hoe hij nu zijne uitgebreide kennis der voor-historische tijden in toepassing heeft gebracht. Om dat nader nog te doen zien, laten wij hier een overzicht der verschillende groepen zelve volgen. De eerste groep stelt de allereerste arbeiders uit de silex-periode voor. Een man en eene vrouw zijn bezig, gereedschappen uit silex te vervaardigen. De door hen gemaakte houw- of werp-wapenen (een soort bijlen en lansen) vindt men nog eenigermate terug bij de oorspronkelijke bewoners van Australie. De beschouwing dezer oorspronkelijke wapenen, zoo eenvoudig van vorm, dat het denkbeeld van kunst er ten eenettmale bij is uitgesloten, doet ons onwillekeurig vergelijkingen maken met de groot-- – – -- – sche werken, welke wij hier in Eiffeltoren, •in de verschillende kunst-paleizen en hun bewonderenswaardigen inhoud aanschouwen, en met zekeren trots, maar niet minder met dankbaarheid overdenkt men daarbij den langen weg, dien wij, cultuur-menschen, sedert die in den nacht der tijden teruggaande tijdperken hebben afgelegd.— De tweede groep stelt ons de eerste kunst-beoefenaars voor, en wel door drie tot het rendier-tijdperk behoorende figuren in een rotswoning. Een grijsaard keert met buit op den schouder van de jacht terug. Een jonge man en eene jonge dezer teerkeenndiiieigreenn: vrouw maken door middel van een steenen mes teekeningen zelfspo sreeemnr d: ni rendier-hoorns: gene e:no zeen • en.esn: teekeningen zooals men die herhaaldelijk op beenderen en steenen in de holen gevonden heeft. De heer Pietteen belangrijke verzameling waaraan hij reeds 25 jaren gearbeid heef. IVlen eland- en zmieatimnafobuetehlds,ingveisnschveann daarnevens nog eene naar de natuur gemodelleerde Samojeden-familie met tent en sleden, mede eene voorstelling gevende van de menschenrassen uit den rendier-tijd. De derde groep voert ons terug tot het steen-tijdperk en toont ren ons is de e bezerste bouwden lieden. bene der figuia. met bouw van een soort van steenen hut; eene tweede figuur stelt het hoofd en de borst eener vrouw voor ; eene derde figuur vervaardigt een groep doet eene verplaatsbare vat in den meest 000rspronkelijken vorm. De vierde werkplaats uit het brons-tijdperk zien. Zooals bekend is, vond liet brons reeds vóór het ijzer toepassing ; men vervaardigde daaruit alle werktuigen door middel van gietvormen, waarvan men een aantal specimen in het museum van Saint-Germain, en Laye bezit.— Het moge hier den bezoekers der tentoonstelling zeer aanbevolen worden, deze in de nabijheid van Parijs, aan den spoorweg Sainnazare gelegen, oude residentie der Fransche koningen, te bezoeken, welke zoowel om hare natuurschoonheden als historische rijkdommen merkwaardig is. Hier hield oorspronkelijk Lodewijk XIV zijn verblijf, maar daar hij van de hoogte van zijn slot bestendig de oude' kathedraal van het naburig St.-Dénis, waarin de Fransche ditkoningen begraven werden, voor oogen en «memento mori» den het leven zoo minnenden vorst, meer schrik gaf dan vrome overdenkingen, nam hij het besluit, het kleine jachtslot te Versailles in eene weelderige residentie te doen veranderen. Doch keeren wij van dit wonderpaleis van den «l-toi so – leil" terug naar de oorspronkelijke werkplaats onzer brons-werklieden. Ook hun blaasbalg was van de allereenvoudigste soort: de gewone windtocht men arbeidde nl. in Gods vrije natuur. De vijfde groep eindelijk stelt twee negersmeden uit Soedan voor, om daardoor herinnering te geven aan den aanvang van liet ijzertijdperk, als wier reuzen-eindkroon wij nu den Eiffel-toren beschouwen. Om deze vijf groepen zien wij zeer interessante ethnographische en anthropologische verzamelingen, waaronder vooral uitmunten die der heeren Piette, Frédéric Moreau en Siret. De figuren zelve, die te danken zijn aan den bekwamen bouwmeester van het Trocadéro – paleis, den beer Hébert, zullen na de tentoonstelling in een afzonderlijk ethnographisch museum worden bijeengebracht. Wij zullen hier niet verder uitweiden ovee r de groote beteekenis van de ethnographie, t minder nog, omdat hre ongste resultaten alle beschouwino.en vangden godsdienstig-geloovigen menschbover de schepping der wereld, ten eenenmale te niet doet ; voor hem heeft de godsdienst de gewichtigste metaphysische vraagpunten tot eene hem voldoende oplossing gebracht, terwijl voor anderen door de rijke schatten der wetenschap met waarneembare zekerheid andere meeningen ontstaan zijn. Wij zullen echter hier den strijd over die verschillende meeningen niet openen, evenmin als wij antwoord wenschen te geven op de vraag, of het der wetenschap gelukken zal, nog andere groote en gewichtige geheim nissen des levens tot ontdekking te brengen. Laten we nu eens*gaakn zien naar een voorwerp, dat ons de duidelijkste voorstelling geeft van het zoo uitgestrekte terrein, dat sinds zoovele eeuwen reeds bewoond en toch eens bezijne gansche oppervlakte nog niet kei d, het tooneel is geweest van alle veranderingen, blijkens de hierboven vluchtig aangewezen wetenschap plaats gehad hebbende. Wij bedoelen den aardbol, onze planeet. Daarvan is in de grootste, tot dusver gemaakte »Globe terrestre au millionième," eene globe: zoo duidelijk mogelijke voorstelling gegeven. Voor de samenstelling daarvan: de aardbol op een millioenste van zijne ware groote, heeft zich indertijd, een eigen »Comité scienque de patronage' gevormd, waarvan de keizer van Brazilie en de graaf van Vlaanderen de beide etre-voorzitters , Ferdinand de Lesseps voorzitter was. De vervaardigers van het reuzenwet'k zijn de heeren Th. Villard en Charles Gotard. De omvang van den bol bedraagt 40 meter overeenkomend met e veertio• millioen ( meters van den aarde -meridid aan). Elk% millimeter op lengre,' 71322, 7m32eter den bol stelt alzoo juist een kilometer voor. De doorsnedetee vertegenwoordigende j:l% do le bedraagtwar kilometer, van de middellijn der aarde. De afplatting aan de polen bedraagt, zooals bekend is, 21 kilometer; de 21 millimeter afplatting van den bol 7,`1 dus hier niet eens merkbaar. Men verdeelde de oppervlakte van de globe in 586 vakken of velden, waarvan elk , naar de meridianen en parallel-kringen berekend , 10 graden vertegenwoordigt. De met olieverf beschilderde bol draait om een stang, en vertoont geen bodem-verhoogingen en relief. ; immers,de hoogste bergen (8000 m.) zouden slechts door 8 millimeter hooge verhevenheden voorgesteld knnnen worden, wat nog weinig juisten indruk van de werkelijkheid zou gegeven hebben. De verschillende diepte der zeeën blijkt uit de onderscheiden nuancen der kleuren. De lichtste kleur vertoont de zee waar zij eene diepte heeft van 2000 meter; dan wordt het allengs donkerder, al naarmate men komt op 2000-4000 meter, enz ; de donkerste plekken ziet men waar de zee 8000 meter en meer diep is. Den verschillende landen zijn geen namen gegeven ; men meende, dat de namen der voornaamste steden voldoende aanwijzing ook voor de landen zouden geven ; wel zijn de verschillende grenzen er van aangegeven. De stroomen en rivieren zijn blauw. gekleurd; de vulkanen aangeduid door roode punten , de hoofdlijnen der spoorbanen door roode lijnen, de kanalen door witte strepen. De oppervlakte van het vasteland en de onderscheiden eilanden (ongeveer 136 miljoen vierkante mijlen) 'worden door 136 vierkante meter aangeduid op de globe, wier gansche oppervlakte ongeveer 510 vierkante meter bedraagt. Naast de globe zijn onderscheiden teekeningen en tabellen aangebracht, welke de hoogte der bergen, de diepte der zeeën, de waarschijnlijke dikte van, de aardkorst, de hevOlkings-statistiek, enz. aangeven. Op die wijze SYordt dus daar eene nauwkeurige voorstelling gegeven van de oppervlakte der aarde opgemaakt naar de resultaten der nieuwste onderzoekingen. Want hoe oud de wetenschap der geoerraphie ook wezen moge de kennis der aarde begialde zich voor een paar eeuwen nog slechts tot een onbestemd rondtasten. Vijf honderd jaar voor Christus leerde Pythagoras, dat de zon het middenpunt der overige hemellichamen is ; eene eeuw later berekende Illipparchus den afstand van de aarde tot de zon en de maan. In 't jaar 280 v. C. wees Aristarchus van Samos voor de eerste maal op de dubbele beweging der aarde , om hare eigen as en om de zon. In 180 v. C. werd de Chinees Liu-Agn voor 't eerst gewaar, dat de aarde rond is, enz. Maar de meer nauwkeurige kennis van de aarde-oppervlakte is toch pas van jongeren datum. Uit in den loop dezer eeuw ontdekte documenten schijnt te blijken, dat tusschen de onderscheiden deelen der aarde sedert ur-oude tijden reeds betrekkingen bestaan hebben, en dat b.v. China, Egypte en Mexico reeds over duizenden van jaren met elkander in een nauw verkeer hebben gestaan. Maar keeren wij nog even tot onze globe terug. Zeker zal deze den geleerden niets nieuws geven, maar toch blijft zij eene geniale philosophische poging om eene duidelijk z►chtbare voorstelling van de aarde te leveren, ofschoon hare verhouding tot de ware grootte onzer planeet niet meer is dan die van een nietig zandkorreltje tot de grootte van dezen bol. Ook is zij in zooverre van beteckenis, dat wij door haar eene nadere voorstelling van de grootte en den afstand der overige hemellichamen verkrijgen. Zoo zou, naar denzelfden maatstaf vervaardigd , eene maanglobe een middellijn hebben van 3,5 meter, en haar afstand tot de aarde voorgesteld worden door 384 meter; de doorsnede van eene zon globe 1400 en haar afstand ongeveer 150 kilometer (wat moeielijk in eene zaal zou kunnen worden voorgesteld); de doorsnede van Jupiter zou zoo wat overeenkomen met de halve hoogte van den Eiffeltoren , enz. enz. Voorzeker maakt zich een gevoel van ontzag meester van den aandachtigen beschouwer der globe, maar nog verhevener is het gevoel van hem , die reeds dit werk van menschenhanden bewonderende, zijn geest verheft en dankbaar zijn schepper herdenkt, die het voor ons zoo ontzagwekkend heelal, oneindig groot, en door geen tijden of afstanden te meten, uit niet heeft voortgebracht en voor alles vaste wetten heeft gesteld, waarin wij niet de minste wijziging of afwijking vermogen te brengen, maar waarvan elke wijziging door Zijne hand ons de ontzagwekkende natuur-tafreelen doet aanschouwen en gevoelen! * * Zeker zijn er ingewikkelde berekeningen en jaren van studie noodig geweest om tot de thans verkregen resultaten van 't onderzoek te komen. glaar daarvoor waren ook noodig de nauwkeurigste en zuiverste instrumenten, en op dat gebied breng ik nogmaals hulde aan uwen stadgenoot 011and, op wien ik reeds vroeger wees, maar wiens na dien tijd nog ingezonden instrumenten nog duidelijker doen zien wat zijn geest weet te bedenken en zijne hand vermag uit te voeren. Ziet maar eens van hoe'n uiterste gevoeligheid zijn balans van een kilogram belasting getuigt. De gelijkheid van lengte der hetbooms-armen grenst waarlijk aan 't volmaakte, daar toch dat lehgteverschil niet meer bedraagt dan 1 zoo-40,00,0u,, als blijkt uit de getuigschriften van de hh. Oudemans, Dibbits, Julius, hoogleeraren van de universiteit te Utrecht, en jhr. mr. dr. Van Riemsdijk, voorzitter van 't muntcollege. Verder getuigen van nauwkeurigheid zijn sisnometer, dienende om het juiste oogenblik van beweging aan te geven; zijn anémometrograaf, die eene graphische voorstelling geeft van de richting, de kracht en de snelheid van den wind, enz. enz. Met zulke met alle juistheid aangewende instrumenten is het mogelijk, waarnemingen te doen, voor de wetenschap van het hoogste belang; zoo ook nog zijn telemeteorograaf , een instrument dat gelegenheid biedt om door middel van een enkelen draad op eenig centraal-station aanteekeningen te maken van waarnemingen, die op onderscheiden elders geplaatste stations zijn gedaan.— 011and's naam en roem zijn dan ook niet alleen meer verspreid enkel door Nederland , maar door het gebruik zijner instrumenten ook in zoovele plaatsen elders: China , Japan, Buenos-Ayres , Java , Madera , enz.— iF En van zelf brengen deze onderwerpen ons tot den man, die voor een dertigtal nog zoo onbeteekenend en zoo nietig, van wien toen nog geen ander licht uitging dan dat van de lucifers, welke hij langs de straat verkocht, nu zoo groot en beduidend is geworden, ofschoon nog pas even over de 40 jaren oud, dat de gansche wereld van hem spreekt, en Parijs zich vereert gevoelt hem te hebben mogen ontvangen Edison de verpersoonlijking van het hedendaagsche natuurkundig genie, die reeds machtig door zijne uitvindingen, nog bewondering te meer verdient door zijne toepassingen daarvan. Ik zal niet zeggen wat herhaling zijn zou, wellicht van 't geen Parijs ter eere van dezen vorst der wetenschappen heeft gedaan, maar slechts iets geven van 't geen de Parijsche editie van de New-York Herald van hem meedeelt, naar aanleiding van een gesprek, dat een harer reporters met hem had, zoo mogelijk om eenigszins een denkbeeld te geven van de fijnheid en kunstmatigheid der machines, waarmee Edison werkt. De reporter vroeg hem, ot hij (Edison) meende, dat zijn tegenwoordige phonograaf nog veel verbetering zou kunnen ondergaau. Edison antwoordde bevestigend s maar meende toch , dat zijne laatste Instrumenten reeds een vrij hoogen graad van volkomenheid bezitten. Zijne laatste verbeteringen hadden voornamelijk ten doel het voortbrengen van sis-klanken ; zoo kon hij b.v. niet het woord «spes" verkrijgen, doch slechts «pos". Maar ook dat bezwaar heeft hij weten te overwinnen. Eenig begrip van de moeielijkheid van dit werk zal men krijgen, als men weet, dat de indrukken op den cilinder bij de letter s zoo klein zijn, dat ze door 't beste microscoop nauwelijks zijn op te merken! In 't vervolg van zijn gesprek gaf Edison nog te kennen, dat hij hoopte er toe te zullen kunnen komen, ook het vraagstuk betreffende de bestuurbaarheid van luchtballons tot oplossing te brengen. Zet de heer Edison zich voor een vraagstuk, dan vindt hij er de oplossing van ook, zoodat te verwachten is, dat, maakt hij ernst van dit onderzoek, we dan ook nog bij zijn leven bestuurbare luchtballons zullen hebben. Intusschen , houdt hem een ander vraagstuk nog bezig, wijl zijn geest rusteloos werkzaam schijnt. Op zijne reis naar Europa zat hij nl. met zooveel aandacht naar de golven te turen, dat men hem voor een droomer zou hebben kunnen houden. En feitelijk droomde hij ook, maar ook hier was het weer een groote droom voor de toekomst, die hem bezig hield. Hij betreurde het nl, dat er door 't verlies van de kracht van golven en branding zooveel technische kracht te loor ging. Zou die niet vast te leggen en in toepassing te brengen zijn? Alleen de branding aan de Newfoundlandsche kust toch zou in staat zijn, elle machines in nieuwe en oude wereld in beweging te brengen ! Dat vraagstuk nu, om de kracht van den golfslag te binden, schijnt hem thans weer bezig te houden, althans eene plaats in te nemen in het zoo uitgebreide plannenstelsel van zijn reuzengeest. ---