PARLEMENTAIR OVERZICHT VOLKENBOND EN ARBITRAGE Critiek op de houding van Amerika. Zuiderzeewerken en landbouwbelangen DE WIJZIGING DER ARBEIDSWET ''sGravenhage, 12 Juni. Er stondenl voor heden niet minder dan 32 wetsontwerpen op de agenda; het 13atSte daarvan. was dat tot wijziging van dé Arbeidswet 1919. Zooals te voorzien was is daarbij een niet onbelangrijk debat gevoerd. Maar ook onder de overige wetsontwerpen .waren er eerai; e, waarbij de Kamer langer of korter tijd stilstond. Twee punten der agenda betroffen den minister van buitenlandsche zaken. Vooreerst een. tweetal wetsontwerpen tot goedkeuring, van een protocol betreffende de herziening van het Statuut van het Permanente Hof van Internatimaale Justitie en tot goedkeuling van een ander protocol, betreffende de toetreding van de Vereenigde• Staten van Amerika tot de rechtspraak van dat Hof, welke beide protocollen door de in September van het vorige jaar gehouden Volkenbondsvergadering waren aangenomen. In de tweede plaats een wetsontwerp tot goedkeuring van een dit .jaar te Washington tusschen Nederland en de Verdenigde Staten van Amerika gesloten nieuw- arbitragetractaat. Bij deze beide punten der agenda (welke de bizondere belangstelling hadden van den Amerik. gezant; den heer G. J. Diekeme, die op de gereserVeerde tribune de vergadering bijwoonde), heeft de heer Anema het woord gevoerd, beide malen als criticus 'van de houding van Amerika. Wat de toen eding van dezen Staat tot het PerManente Hof betrof, laakte hij *den afkeer van den Volkenbond, waaran dat land blijk gaf door de opneming van eenige reserves in , het protocol. Maar vooral achtte hij het een schaduwzijde, dat aan Amerika in dat protocol een uitzonderingsrecht werd toegekend, nl een recht van veto om zekere kwesties door den Raad of de vergadering van den Volkenbond om advies aan het Internationale Hof ie doen voorleggen. Minister Beelaerts heeft deze bezwaren niet bestreden, doch meende dat het in elk geval reeds als een overwinning te beschouwen is dat Amerika, door tot het 110 f toe te, treden, toch zekere toenadering tot de Volkenbondsgedachte heeft getoond, terwijl vooral onmiddellijk na deri,oorlog de afkeer van Amerika voor den Vol]ienbond en alles wat daarmede samenhangt, veel grooter was. Ten aanzien van het arbitragetractaat was 'de groote grief van der. hèer Anema, dat liet veeleer een stap achteruit dan vooruit beteekende, omdat er allerlei reserves" in voorkomen, dia. het Amerika practisch mogelijk maakten zich aan iedere arbitrage te onttrekken. Minister. Beelaerts onderschreef ook voor een groot deel deze critiek. Alleen achtte hij het tractaat, al was h& ook beneden het peil, waarop in onze dagen de meeste arbitragetractz;ten, staan, toch geen achteruitgang, wanneer reen het "vergeleek met dat .van 1908, dat tot dusver tusschen beide len.. den had bestaan errdat in 1929 nog met één jaar ve4engd \yas, omdat inmiddels onzer. zijds pogingen waren gedaan om het nieuwe tractaat op enkele punten verbeterd te krijgen, w,;lke pogingen intusschen schipbreuk hadden Bij dit wetsontwerp hebben nog twee an'dere hoogleeraren, de heeren Kranenburg en Van Embden (V.-D.), die het betoog van hun cjllega Anema overigens onderschreven, opmerkingen van technischen aard ge maakt, die de minister zoo bevredigend mogelijk heeft trachten te beantwoorden, hoewel prof. Kranenburg toch niet geheel vol-4aan was. Prof. Van Embden wees op een Nerschil tuschen den Hpllandsehen en den Engelschen tekst van artikel 1 en vroeg of de minister wilde bevorderen dat de Hollandsche tekst bij meeningsverschil zou worden gevolgd. De minister verklaarde zich bereid een poging die richting te doen. En prof.'Kranenburg vroeg den minis: ter uiteen te zetten hoe de woorden „prin– ciples of law and equity" in het „tractaat konden worden opgevat als weer te geven de Angelsaksische opvatting ,van deze begrippen, terwijl 'er toch in het internationale recht geen systeem van „equity" in Angelsaksischere zin kon ontstaan, omdat er geen internationale instantie was, die in het 'internationale recht dezelfde rol vervulde als de Chancery Cour t bij de ontwikkeling- van het systeem dei ;,equity" naast de ,Common Law van het Angelsaksische recht. ~Pie rol speelt het internationaal rechtsbe:‘9-stzlin', verklaarde de minister. „Maar is deze „equity" toch Mets anders dan wat wij onder „billijkheid' verstaan', repliceerde prof. Kranenburg. Waarop de minister weer opmerkte, dat het even moeilijk is te definieeren, wat onder. „billijkheid" is te v.erstaan. Accoord, maar daarmede is toch het standpunt prijs gegeven, dat wij hier te maken zouden hebben met het. Angelsa ksischp begrip van „equity"? Deze wetsontwerpen zijn ten slotte zonder stemming aangenomen. * * Bij een suppletoire begroeting van Buitenlandsche Zaken en Landbouw heeft de heer van Citters (A. R.) gewezen op den z. overbodigen bouw (van f 160.000) te Groningen van een nieuw laboratorium van het Instituut voor Bodemonderzoek, dat de Zuiderzeegronden zal onderzoeken. Als het voor de Zuiderzeewerken gaat, is men altijd royaal, klaagde hij,,terwijl men voor landbouwbelangen ceel schrieler is. Minister Ruys-de Beerenbrouck maakte zich met een grapje van de zaak af en gaf de verzekering, dát de Minister van Landbouw voor .iijn landbouwkaros twee Zuiderzeepaarden zou spannen. Minister de Geer werd bij twee wetsontwerpen aan den tand gevoeld. De heer de Veer (A, R.) kwam er tegen op, dat bij .het wetsontwerp. tot wijziging van enkele :bepalingen van de wet betreffende de financieel° verhouding- tusschen het Rijk en de gemeenten aan die gemeenten, welke krachtens de wet van 1897 een vaste uitkeering genoten inplaats van een bedrag per inwoner, niet evenals, aan de gemeenten die tot dusver een zeker bedrag per inwoner geno•-• ten, het dubbele van dat bedrag was gegarandeerd. De Minister antwoordde aarop, dat dit niet noodig was en dat voloende was, wanneer verzekerd was dat zij niet minder dan thans zullen ontvangen.. Of-. schoon de heer de Veer door dit betoog niet veel wijzer werd, heeft hij er zich maar bij neergelegd. Het andere wetsontwerp betrof de oudgepensionneerden, die steun ontvangen van de stichting, welke gevormd is met het saldo van het Nationaal Steuncomité. Volgens dit ontwerp zal er nu een algemeene maatregel van bestuur komen, die de normen voor de uitkeering regelt. Mevrouw Pothuis-Smit (8:1Y:)-Vreesde; 'dat de oud-gepensiOnneerden niet Veel meer. zouden krijgen dan thans en wees erop, dat velen hunner thans nog. in treurige omstandigheden verkeeren. De Minister heeft haar verzekerd; dat de nieuwe maatregel verbetering zou brengen in het bedrag der uitkeeringen; voorts heeft hij haar aangeraden gevallen als waarop zij doelde ter kennis van het Stichtingsbestuur te brengen. Overigens zal met den nieuwen algemeenen maatregel spoed worden • gemaakt; hij ligt reeds gereed en wordt onmiddellijk na aanneming van het wetsontwerp naar .den Raad van State verzonden. * ! Nadat de geheele waschlijst van wetsontwerpen was afgehamerd, was dan aan het slot de wijzighg van de Arheidswet 1919 aan de orde. Drie sprekers hebben zich erbij doen ho,cren. Eén dezer, de heer de Gijselaar '(C. 11.) bleef de ,delegatie van wetgevende bevoegdheid van de Arbeidsinspectie, welke dit ontwerp brengt, in strijd met de Grondwet achten, ofschoon Minister Verschuur, daarin reeds voorgegaan door den heer Pollerna (C. lij, betoogde dat dan ook tal van andere wetten, waarin hetzelfde stelsel werd gehuldigd de Veiligheidswet, de Stuwadoorswet, de Steenhouwerswet, de Woningwet, de wet op de Spoorwegen, de Schepenwet, de Motor- en Rijwielwet in strijd met de Grondwet moesten worden geacht. De heer de Gijselaar vroeg aanteekening in de notulen, dat hij geacht wilde worden tegen het ontwen) te hebben gestemd. Wat de beide andere sprekers betrof, in enkele opzichten waren zij het eens: de Minister had in de Tweede Kamer enkele zeer ongelukkige uitlatingen gedaan. Zoo had hij verklaard dat boven wet en Grondwet ging het algemeen belang; zoo had hij voorts den Werkgevers • verweten dat het hun te doen was om zich aan sancties van de vet te onttrekken. Ook meenden beide senatoren, dat het stelsel, waarbij de ambtenaren der arbeidsinspectie normen stelden nog zoo verkeerd niet was, terwijl beiden het er ook over eens waren, dat het geven N,an rechtspraak aan de Bedrijfsraden, ten einde den werk;• gevers oenige rechtszekerheid te verschaffen tegen ongemotiveerde eischerf der'lnspectie, geen aanbeveling verdiende. Maar overigens liepen hun wegen uiteen. • Immers de heer Pollema wilde deze rechtspraak niet, omdat hij in het geheel geen wettelijke inmenging verlangde. Die zou vreesde hij, 0.,1. volkomen ten onrechte, gelijk ook door den heer Kranenburg in het licht is gesteld -- de ontwikkeling van del sociale wetgeving kunnen schaden. De ad. ministratie alleen moet beslissen, De heer Kranrenburg daarentegen wenschte onafhankelijke en onpartijdige -administratieve rechtspraak en zocht daarom de oplossing bij de rechtspraak van de afdeeling geschillen van bestuur van den Raad van State, terwijl hij de Bedrijfáraden ongeschikt voor deze taak achtte, omdat da werkgever daar door zijn concurrenten .zou worden berecht. Minister •Verschuur heeft zich beijverd aannemelijk te maken, dat de bezwaren tegen de hem gewraakte uitlatingen in. de Tweede Kamer op een misverstand berustten, Hij had wel degelijk eerbied voor de Grondwet en had alleen bedoeld te zeggen, dat men bij de -interpretatie van de Grond-1 wet toch ook rekening heeft te houden met de eisehen der samenleving. De Grondwet' echter opzijele zetten wilde hij volstrekt niet. En wat zijn uitlating inzake de werkgevers betrof, dat was in geen enkel opzioht onwelwillend bedoeld. Hij had 'alleen willen zeggen: ik begrijp dat de werkgevens willen weten, wat zij moeten doen of laten om niet met den strafwetgever in aanraking te kotten! Wat de zaak zelf betrof, hield hij weder het bekende betoog, dat indien alle normen in den algerneenen 'maatregel van bestuur moesten staan, die normen veel te bindend zouden moeten zijn. Wij hebben die redewering niet begrepen; men kan de normen zoo algemeen mogelijk stellen en b.v. rlo e matige beveiliging eischee. Alleen heeft dan de r e eh te r uit te maken, of de be.. veiliging doelmatig is en niet de administratie. Waarom nu wel beroep op de Bedrijfsraden en niet op de afdeeling Geschillen. van Bestuur van den Raad van State? Orn. dat de hedrijfsraden meer deskundig waren al gaf de Minister toe; dat zij b.v. in beveiligings-quaesties niet voldoende deskundigheid bezitten en omdat zij tenslotte toch maar advies hebben te geven; want de MiniSt3r behoorde de eindbeslissing te houded, Daarom hinderde het ook minder, dat .dia bedrijfsraden niet altijd even onp a r tijdig zouden zijn!, Wij Illyuknneelinikn pieet4.siec .ze)ggtei ft3, dat hiermede een aank geopend is, De Minister, hoofd der administratie, voorgelicht eenerzijds door zijn eipon ambtenaren, anderzijds door een commissie, waarvan noch de deskundigheid, noch de onpaigij d ighei d boven verdenking verlieven is, beslist in hoogáte instantie. Daardoor worden geen voldoende Waarborgen van rechtszekerheid aan de w3rkgevers geschonken, Waarom niet dus de Raad van State deze zaken te doen behandelen? Omdat aldus Cl 3 Minister zij dan ook zeker overladen zouden worden. Indien dit bezweter inderdaad practiSch mocht wegen, zouden. dan geen speciale onafhankelijke raden van beroep kunnen worden ingesteld, die in hoogste instantie beslisten? Waarom toch aan de burgers van den Staat de rechtszekerheid onthouden, die de Staat wel aan zijn ambtenaren, bij de r3geling van hun rechtspo!sitie; heeft willen 'toekennen? Na de aanneming ook van dit wetsont-I werp is de Kamer -- -Voor hoe lang -venamen we van den Voorzitter niet weer uitoen gegaan. --- BUITENLAND HET TSJERWONETSPROCES IN HOOGER BEROEP. Een van de hand gewezen protest. Voor een ongeveer leege zaal is gisteren voor de rechtbank te Berlijn het tsjerwonetsproces in hooger beroep voorgekomen. Naar men zich zal herinneren warm bij dit proces betrokken de Georgiërs Sadatieraschwili en Karoemidse, even als de Duitschers dr. Weber, Bell, Schmidt en Boehie. Zij waren ervan beschuldigd, niet politieke doeleinden, in Duitschiand valsche tsjerwonetsbiljetten vervaardigd en in omloop gebracht te hebben. In eerste instantie was de vervolging tegen Sadatieraschwili, Karoemidse en Weber ingetrokken op grond van de amnestie en wa ren de overige beklaagden vrijgesproken. Van dit vonnis was de vertegenwoordiger F van het 0. M: in hooger beroep.gegaan. Karoemidse en Boehle waren gisteren niet verschenen. De officier van justitie stelde voor de zaak buiten hun aanwezigheid te behandelen. De verdediger van Karoemidse protesteerde hiertegen:, omdat de dagvaarding te laat was verzonden, dan dat zijn cliënt, die te Bern woont en zich daar aan de politiek wijdt, tijdig aanwezig had kunnen zijn. Ondanks het protest werd besloten, dat het proces voortgang zou hebben. Er deed zich nog een incident voor, toen één der advocaten van de verdediging een jurylid, dat hij niet bij name wonscht te noemen, wilde wraken, omdat hij lid is van de communistische partij. De voerzitter weigerde de juryleden naar hun politieke overtuiging te vragen, omdat de wet daartoe geen mogelijkheid biedt. De advocaat dr. Menz betoogde, dat het hier een specïaal geval geldt, omdat de communistische partij niets anders is dan een filiaal van de Russische communistische partij en dat een communist, die lid van, deze jury is, zeker door Moskou beïnvloed zou worden. Toen het bewuste lid, bij het afleggen van den eed, verklaarde lid der communistische partij te zijn, doch zich onbevooroordeeld te lachten, trok mr. Menz zijn verzoek in. BIJ VERSTEK TER DOOD VEROORDEELD. Kofno, 11 Juni (V.D.) Naar .uit Moskou gemald wordt, heeft hedenmiddag het proces voor het hoogste garechtshof der sovjeturnie plaats gevonden tegen twee employés van de Russische handelevertegenwoordiging te Paijs, die 'evan beschuldigd werden zonder opdracht ta Parijs zaken te hebben gedaan en daardoor 'de sovjet-unie belangrijke schade te hebben berokkend. Daar de employé's geweigerd hadden naar Moskou terug te keeren, zijn zij bij verstek ter dood veroordeeld, – – --- De eenheid bewaard Het socialistisch congres te Bordeaux geëindigd Onteigening bepleit van 't grootgrondbezit Pa r ijs, •12 Juni. (FI.N.) Het socialistische congres te Bordeaux is gisteravond geeindigd met het aannemen van.vier moties, die met algemeene stemmen werden aangenamen, zoodat de eenheid in de partij bewaard is g3bleven. De socialistische Populaire is over dit resultaat zeer voldaan en stelt vast dat,- al zullen ook in de toekomst verschillende opvattingen over de taktiek der partij blijven bestaan, de eenstemmigheid, waarmede de moties aangenomen zijn bewijst, dat de Eransche socialistische partij allen tot een vast blok heeft aaneen gesmeed,- die het kapitalistische stelsel niet willen aanvaarden. De eerste motie keurt het rapport van het partijbestuur zonder eenig voorbehoud goed, -Waarbij wordt vastgesteld, dat de politiek in overeenstemming met den wil van de meerderheid der partij is gevberd. Voor de eerstvolgende verkiezingen wordt de formule van het congres van Padie, van 1927 gehandhaafd, ioodat de plaatselijke besturen vrij blijven om bij de herstemmingen earididaten terug te trekken ten gunste van andere partijen. In de tweede motie wordt de houding der socialistische kamerleden goedgekeurd. De derde motie heeft betrekking op de agrarische politiek der partij .en verklaart zich voor onteigening-vaal het grootgrondbezit ten gunste van de landarbeiders. Daarentegen moet het kleine err middelmatige grondbezit gehandhaafd blijver. De vierde motie verzet zich tegen de maatregelen, welke de regeering na de jongste staking tegen de postambtenaren heeft getroffen 'en protesteert tegen den aanslag van •de regeering op het vereenigingsreeht der ambtenaren. Ten slotte werden de 33 leden van het bestutir gekozen. 'De richting Rei-lande', die aanvankelijk 15 zetels in het bestuur had verlangd, heeft ten -slotte 12 zetels 'verkregen. Deze groep zal o.a. 'door nenaudel, Grumbach, Ury, Salengro en Kalm in het bestuur vertegenwoordigd zijn. --- BEDRIEGERIJEN OP GROOTE SCHAAL. De eisch tegen de beklaagden in het Leunkproces. Halle a.. d. Saaie, 1 I.Juni. (V. D.). Na een behandeling, die neer dan vier maanden heeft geduurd, eischte het' Openbaar Ministerie hedenmorgen tegen den hoofdbeklaagde in het bekende Leuna4)roces, Schoenfeld uit Leipzig, wegens 33 gevallen van corruptie en bedrog; waardoor de Leuna-Werke voor meer dan een millioen mark benadeeld zijn,- een totale straf van 3, jaar en 6 maanden gevangenisstraf en 200.000 mark. boete: Tegen zijn boekhoud:ter, mevrouw KretSchmar,- werd geélscht 8 maanden gevangenisstraf, tegen den vroe• geren leider van. de rekenkamer der Leuna-Werke Hechtenberg, den eigenlijken ont. werPer.van het geheele systeem van bedrog, 3 jaar en 4 maanden gevangenisstraf en 100.000 mark boete, tegen den employé Schlevoigt 2 jaar en één maand gevangenis; traf en 18.000 mark boete, tegen den tech Intens Stocks 1. jaar en 6 maanden en 6000 mark boete, tegen den beklaagde Stuhlfaut, die met de controle op het schilderwerk was .belast, 1 jaar gevangenisstraf en tegen 4 andere beklaagden gevangenisstraffen van 3 maanden tot 1 jaar. en zes maanden en geldboeten van 300 tot 5000 mark. --- DE WERKLOOSHEID IN DUITSCHLAND. Berlijn, 11 Juni. (V. D.) Het aantal werkzoekenden bedroeg einde Mei -\:olgens de opgaven der arbeiclsbeurzen 2.698.000. --- VREES OM NAAR RUSLAND TERUG TE KEEREN. P a r ij s, 11 Juni. Het Journal verklaart, dat er eikeu dag employé's der sovje-organisaties te Parijs zich komen voegen bij de RusSische emigranten, daar zij weigeren naar Rusland terug te keeren. Wat Naumof aangaat, die, zooals gemeld, uit den trein Warschau—Moskou wilde springen, zegt de algenieene inlichtingendienst, dat men in het geheel geen spoor van dezen persoon heeft kunnen vinden. Voorts verneemt het Journal, dat Goldstein, de algemeens vertegenwoordiger van de Russische handelsorganisatie, geweigerd zou hebben naar Rusland te vertrekken. --- DE REGEERINGSVORMING IN ROEMENIE. Generaal Presan kabinetsformateur. .Boekarest, 12 Juni. (V. D.) Hedenmorgen heeft koning Carol generaal Presan' belast met de vorming van een concentratiekabinet. Hedermiddag reeds had generaal Presan besprekingen met de leiders der verschillende partijen, o.a. met Maniu, dr. Lupu, Avereseu, prof. Jorga en George Bratianu. Men hoopt,• dat generaal Presan er uiterlijk morgenmiddag in geslaagd zal zijn een concentratiekabinet te, vormen. --- WEERSGESTELDHEID BAROMETERSTAND. Hedenmorgen 4 uur: 760.9 mM. WEERBERICHT. Zwakke tot matige O. tot N. wind, gedeeltelijk bewolkt, droog weer behoudens kans op onweer, zelfde temperatuur. De verdere vjoruitzichten zijn. onzeker. Nachtvorstverwachting: geen nachtvorst. THERMOMETERSTAND. (Opgenomen aan ons Bureau). Hedenmorgen 4 uur: 18 gr. C. = 61.1 gr. Zon op 4.38 v.m.; onder 9.22 n.m. " Maan op 11.58 n.m.; onder 5.10 --- Liicht op: 9.52. Licht uit: .4.08. • Laatste kwartier 19 Juni. --- GEHEIMZINNIGE MOORD OP EEN MILLIONAIRE. P r a.a g, 11. Juni (V.D.) NV o erisda gini d dag is ta Praag etiii geheimzinnige moord gepleegd op de 63-jarige millionaire Hermina Burger. Haar echtgenoot vond haar bij zijn thuiskomst vastgebonden en gekneveld. Een onmiddellijk ontboden arts stelde, na vergeefsche pogingen tobt het opwekken van de levensgeesten, vast, dat zij geworgd waas. Mevrouw Burger was ongeveer 11 uur van het station naar huis gekomen, ginds welk tijdstip men niets meer In el e woning gehoofd heeft. Enkele minuten voor de echtgenoot thuiskwam, zag een dienstmeisje een elegant heer van ongeveer 45-jarigen leeftijd de wórking varlaten, In het huis bevonden zich schilderijen en edelsteenen ter waarde van verscheidene millioenen kronen. Merkwaardig is, dat niets vermist wordt. Ook is onopgehelderd' de vraag, hoe de moordenaar het huis is kunnen binnenkomen, aangezien alle sloten intact waren. --- DE BRITSCHE POLITIEK IN PALESTINA. Joodsche protestbetoogiugen te Warschau. Warschau, 1 1 Juni. Heden hebben hier groote hetoogingen plaats gehad -van de joodsche heVolking tegen de door de, Britsche regeering gelaste voorloop ige opschorting der immigratie van' Joden naar Palestina. --- NATIONAAL-SOCIALISTEN GEFOUILLEERD. B e rlij n, 12 Juni, (H.N.) De politie h?,eft gisteren eea inval gedaan in verschillende café's, waar nationaal-socialisten plegen te verkeeren. De aanwezigen warden gefouille3rd om na te gaan,, of zij ook verboden wapenen bij zich hadden. In een café in de LUtzowstrasse werd een nationa,al-socialist een niet acht patronen geladen auto; matische revolver afgenomen, erwijl in een café ,in de buurt vara het station Bellevue verscheidene personen w?rden gearresteerd, omdat zij verboden wapmen bij zich hadden. --- IN EEN STALEN BOL NAAR DEN BODEM DER ZEE. N e w-Y or k, 12 Juni. (V.D.) De onderzoeker William Beebe, lid van de New-Yorksehe zoologische v3reeniging, heeft zich gisteren van boord Van een voor Hamilton op de Bermu-da-eilanden geankerd schip in een stalen bol in zee laten zakken. Hij ber3ikte ,3en diepte van 325 voet. De luchtverversching geschiedde met behulp van zuurstof. Met een telefoon.lijn was Beebe met het schip verbonden en geduregd3 zijn afdaling in zee voerde hij een gesprek met de bemanning. --- DE PRINS VAN WALES TE EDINBURGH. Londen, 12 Juni. (V D.) De Prins van Wales heeft heden Edinburgh bezocht ter gelegenheid van het tweede eeuwfeest van het Koninklijk Ziekenhuis. De kroonprins werd buiten door een enthousiaste menigte verwelkomd, terwijl binnen tal van vooraanstaande burgers en hoofden van den medischen en administratieven dienst aanwezig waren. De prins bezichtigde het gebouw en grifte zijn naam in de tafel, die reeds de namen van tal van vooraanstaande bezoekers, o.a. ook van den koning en de koningin, draagt. Daarna bracht hij een Ipezoek aan liet nationaal oorlogsgedenkteekeu ---