IETS OVER TRUSTS EN KARTELS. Hun ontstaan, doel en streven. DOOR DEN HEER NIJST, ACCOUNTANT TE NIJMEGEN. Wij komen hieronder wat meer in den breede terug op de belangrijke rede over bovengenoemd i onderwerp door den heer Nyst voor de najaarsvergadering van het R. K. Werkliedenverbond alhier gehouden. Spreker streek in den aanvang van zijn betoog aan de hand van verschillende uitspraken het vonnis over de ongebreidelde concurrentie, om dan met enkele historische flitsen er op te wijzen, dat terwijl onder de heerschappij der vrije concurrentie, het doel van den ondernemer wals ; zijn concurrenten in den handelsstrijd te overtreffen; 'het trust- en kartelwezen door aaneensluiting van alle of der meeste ondernemers, door de schepping van marktbeheerschende reuzenbedrijven en andere t monopolistische machtsmiddelen, waarover het groot-kapitaal beschikt, streeft naar de opperheerechappij op het door haar veroverde terrein. Overgaande tot de behandeling van zijn eigenlijk thema: „het ontstaan, doe! en streven der trusts en kartets", Wees spr. er bij een blik op de ontwikkelinc, van het trustwezen in de Vereenigde Staten op, jat alle presidenten der Vereen,Tde Staten in hun strijd tegen de trusts verkondigd hebben, vooral in den verkiezingstijd, dat het algemeen welzijn de hoogste wet moet zijn in den Staat en dat algemeen welzijn eischt, dat de Staat moet waken tegen eventueel kwade practiiken der trusts. Prof. Tausain,g deed het voorstel van verplichte controle der boeken en jaarverslagen door gecertificeerde accountants, gepaard gaande met een breede publiciteit der stukken. Indien, aldus spreker, alle combinaties gedwongen worden hunne kapitalisatie, omzetten en winsten bekend te maken, dan zal men na een reeks van jaren in deze gegevens uitnemend materiaal verzameld hebben voor de uitwerking van maatregelen op wetgevend gebied, indien daartoe alsdan aanleiding mocht bestaan. Voor Engeland wordt thans vrij algemeen aangenomen, dat de trust- en kartelbeweging veel dieper wortel heeft geschoten dan men tot dusverre vrij algemeen aangenomen heeft; niettegenstaande de vrijhandels-politiek van dat land, bestaan er een groot aantal trusts en kartels. Spr. ging dan na hoe het trast- en kartelwezen zich o,p het vasteland van Europa ontwikkelde, waarbij in hoofdzaak de kartelbeweging in Duit soli land op den voorgrond trad. In de protectionistische staten van Europa zien wij de kartelbeweging groeien en bloeien, zonder dat deze in den beginne met een concentratie van bedrijven genaard gaat. De handelspolitiek, de vrachtverhoudingen en het bestaan van natuurlijke monopolies zijn in die landen predomineerende factoren, waarop de ondernemersorganisatie berust. Het is opmerkelijk, dat vele dezer kunstmatige ',artels en syndicaten na korteren of langeren tijd om de meest verschillende redenen uiteen spatten, maar de gpechiedenis der Duitsrhe kartelbeweging leert, dat deze „zersprengte" kartellen telkens weer, als de phoenix uit zijne asch, zijn verrezen en dan krachtiger georganiseerd dan te voren. Bij de voortschrijdende organisatie en rationalisatie der industrie, gaat men echter ook in Duitschland streven naar den meer volmaakten vorm van economilsChe organisatie, nl. den trust. Binnen de grenzen der bestaande kartellen begint zich deze trustvorming reeds te voltrekken en het is duidelijk,, dat, zoodra de industrie haar nieuw organisatie-systeem voltooid zal hebben, de oude vormen van kartellen en syndicaten verzelf overbodig zijn geworden. Ter typeering van dezen ontwikkelingsgang der Duitsohe kar. tellen schetste spreker in enkele hoofdlijnen de g-rschi?,- denis van de organisatie der Bui tsche huizenindustrie voor den oorlog, teruggaande tot hare oprichting in het jaar 1894. Het syndicaat regelde, zoowel de productie als den in- en verkoop, zoodat zijn leden hunne opmerkzaamheid uits kil tand aan de techniek konden wijden. Echter zijn In de zeventien jaar van samengaan de belangen der syndicaatsleden niet nader tot elkaar gekomen, maar hebben zii zich integendeel meer van elkaar verwilderd. Twee der leden Thyssen en de Mannesmannwerk e hadden zich nl. gaandeweg zoo sterk ontwikkeld, dat zij ten slotte meenden sterk genoeg te zijn om te zamen de erfenis der anderen te deelen. Onophoudelijk hadden zij hunne nroducten verbeterd en uitgebreid en ook in gestadig wantrouwen en kampen tegen elkaar. Beiden streefden nl. naar de alleenheerschappij op de Duitoche huizenmarkt. De andere achttien medeleden voelden zich in het syndicaat op hun gemak en waren tevreden, zonder dat zij zich voor den verkoop bijzondere moeiten behoefden te getroosten. Bitter was de ontgoocheling, toen het syndicaat niet vernieuwd werd en de eenige uitweg om nog iets voor hun aandeelhouders te redden was aansluiting te zoeken bij machtige lichamen. De bedrijfsconcentratie in de buizenindustrie nam daardoor een snelleren voortgang, zoodat na enkele jaren inplaats van de vroeger bestaande twintig fabrieken, slechts een zeer beperkt aantal reu.zenbedrijven deze branche beheerschen. Even leerrijk als de geschetste ontwikkelingsgang der Duits he buizenindustrie is de geschiedenis van hot Duitsche kali-syndicaat vóór den Qorlog. Indien de kartel-leiders , tientallen jaren vroeger deze industrie in de richting van concentratie hadden geleid, zouden millioenen kapitahl niet nutteloos aan overbodigen schachtbonw besteed zijii. Bovendien zou door eene meer economische bedrijfsorganisatie deze industrie den kostprijs van haar product en bij handhaving der zelfde winstmarge dus ook den verkoopprijs belangrijk hebben kunnen verlagen, ten voordeele van den Duitechen landbouw. Spreker ging dan na een volgende phase der Duitsche kartelbeweging nl. de strooming tot samenwerking in de Duitsche industrie onder zeer sterke pressie van den Staat, men mag wel zeggen de gedwongen trustvorming tijdens den wereldoorlog. Merkwaardig is dat d Dultsche regeering kort na het uitbreken van den oorlog van plan is geweest de kartellen in de textielindustrie te ontbinden teneinde gemakkelijker leveringsvoorwaarden voor het leger te verkrijgen. Men zag echter spoedig in dat juist de krachtige indu-trieele organisaties Duitschland in den aanvang van den oorlog een voorsprong verschaften op zijn tegenstanders. De kartellen in de steenkolen-industrie beriepen er zich op dat naast de aardappelkaart, de broodkaart en de boterkaart, een kolenkaart in Duitschland niet noodig is geweest. Toen de regpering inzag welk nut zij kon trekken uit de goed geoutilleerde kartel-organisaties, heeft zij het streven naar organisatie en concentratie zoo krachtig mogelijk bevorderd, gelijk spreker met verschillende voorbeelden toelicht. Maar ook zonder staatsdwang en ondanks den langen duur van den oorlog heeft de energie der Duitsch e industrieelen geleid tot een krachtige organisatie met 't oog op den economischen wedijver na den oorlog (Industrieraad). Na een paar voorbeelden van super-trust: Badeneche Anilin- und Sodafabriek, I. G. Farbenindustrie A G., Vereinigte Stahb,verke, Ford Motor Co, te hebben gegeven, verklaarde spreker, dat natuurlijk steeds – – •• hof winstmotief de groorte drijfveer tot de expansie is. De winst is bij supertrust grooter dan bij de enkelvoudige trust, omdat deze minder efficiënt werkt. De supertrust kan een beter product leveren en tegelijkertijd den kostprijs verlagen. De proportionaliteit der productie-factoren, kapitaal, hersenen, spieren en machines moet leiden tot het optimale resultaat Het geheele productieproces loopt op gesmeerde wielen, die bij efficiënte organisatie nergens hokken. De supertrust beteekent dus niet alleen samenwerking, maar ook evenwicht en stabiliteit; winst of verlies op een der onderdeelen spelen geen rol meer. De alge.meene onkosten warden tot de kleinst mogelijke proporties teruggebracht. Zoodoende speelt de supertrust het klaar bij stijgende winsten, de prijzen te verlagen en de arbeidsloonen te verhoogen. liet bestaan van den trust is ook voor Nederland geen zeldzaamheid meer, aldus spreker. Uit een maatschappelijk oogpunt beschouwd kunnen ten voorcleele der trusts en kartels pleiten: a. meer economische exploitatie door het- tegengaan van arbeid- en kapitaalverspilling; b. opheffing eener ongezonde, dikwijls ruineerende concurrentie; e. verbetering van het product; d. vermindering van prijsfluctuaties; e. verbeterine, der arbeidsvoorwaarden. Maar. . d% medaille heeft ook een keerzijde. Als nadeel aan concentratie verbonden moet erkend werden het gevaar dat sterker concentratie kan leiden tot machtsmisbruik ten opzichte van: de concurrenten, de consumenten, de arbeiders en den staat. Spreker lichtte zulks roet voorbeelden toe. Wat de consumenten betreft, b.v. : wanneer in de Vereenigde Staten de vleeschprijzen buitengewoon hoog zijn, ofschoon tegelijkertijd een drukke export voor vleeschwa.ren plaats heeft, dan kan dit niet liggen aan de hooge productiekosten van den landbouwer. De reden is, dat de groote sla-cht- en exporthuizen door hun combinaties de markt volkomen beheerschen en de boer zoo lage prijzen voor zijn vee betalen, dat hij er nauwelijks van bestaan kan. Hier doen trust en kartel den consument de volle , zwaarte hunner machtspositie gevoelen. Machtsmisbruik ten opzichte der arbeiders door de leiders van de concentratiebeweging, acht spr. in onzen tijd vrijwel uitgesloten. Waar -de arbeidersorganisaties en de vakvereenigingen van dag tot dag vooruit gaan in macht en -doelbewuste leiding, daar zou het van een groote naïveteit getuigen thans nog een botgo te willen leveren voor de bescherming van den arbeider tegen machtsmisbruik van de zijde der trustleiders. De feiten leeren dan ook, dat de concentratie-beweging gepaard is gegaan met verbetering der positie van de betrokken arbeiders met het afsluiten van -collectieve arbeid& contracten, het verbeteren en vermeerderen van sociale instellingen ten bate der arbeiders en beambten. Alleen blijft het de vraag, of in het algemeen de arbeid in evenredige mate heeft geprofiteerd van de hoogere rentabiliteit van -het productie-proces ten-gevolge der concentratie. Maar ook in dit opzicht belooft de voortschrijdende ontwikkeling der arbeidersbeweoln4,, de gew-enschte verbetering te brengen aar -de opbrengst der productie in eene verhouding le verdeden, die het re-chtvaardig,heictsgevoel meer en meer bevredigen zal. Waar de trust-leider in vele gevallen een sell made man is, zal hij er op uit zijn -de intelligentie van de loontrekkende, op welike trede van de hiërarchische ladder hij in de onderneming ook moge staan, zooveel mogelijk te raadplegen. Ondanks het minder persoonlijke con-tact kan zoodoende ook het ethisch moment tueschen arbeid en kapitaal bij den trust tot zijn recht komen. Een trustleider die er niet op uit is, het gevoel van eigenwaarde, van lust in en tevredenheid met den arbeid bij zijne werknemers op te wekken, zou geen verstandig trustleider zijn. Spr. vroeg voorts nog aandacht der vergadering voor de pranadviezen van ir. Kessler, dr. Kertenborst en dr. Wibaut, cm er dan aan het slot van zijn doorwrochte inleiding op te wijzen, dat 't geen verwondering kan baren, dat de Volkenbond 't vraagstuk der trusts en kartels in studie heeft. In zijn eindconclusie betuigde spr. zijn volle adhaesie o.m, aan een recente uitspraak van prof. T. de Vries van de Ilotterdarnsche Handelshoogeschool : „De ontwikkeling,sgang, der trusts en kartels in de laatste jaren wijst er op, dat men samenwerking zoekt om te komen tot een betere regeling van productie en marktverkeer, zonder daarbij de mededinging door een monopolie te willen vervangen. Zonder een goed georganiseerd onderzoek is het echter moeilijk zich een juist oordeel te vormen over de machtspositie der combinaties en over de vraag of in sommige gevallen hun overwicht op de markt zoo groot is, dat misbruik te duchten is. Ook de arbeidersleiders zullen ten opzichte. van dit probleem op hun qui vive moeten blijven, teneinde te waken tegen me.chtsmistoruik tegenover de hun toevertrouwde 'belangen". --- Advertentie el) 9 -onderileueid G407,- •, -4~9t ~54413004,44(ti-a430634, • • _ rytizeif.oft --- DE MOORD TE ROTTERDAM. Het verband tusschen de malversaties en den moord. BEZWARENDE AANWIJZINGEN. Uit den aard van de zaak mogen over de aanwijzingen, welke de politie het verband doen leggen tusschen den moord en de malversaties, nog geen uitgebreide publicaties worden gedaan. Ten aanzien van een van deze aanwijzingen kan evenwel thans iets naders warden gemeld. Eenigen tijd vóór den moord was het den nu vermoorden directeur van de firma De Haas opgevallen, dat de afdeeling sponsen een klein verlies opleverde, hoewel hij meende, dat er juist winst gemaakt moest zijn. Al eerder had hij de wenschlijkheid besproken, eens een accountantsonderzoek te laten instellen. De kosten hadden hem evenwel tot nu toe afgeschrikt. Echter, een van zijn kennissen, die tot dusver employé op een accountantskantoor was geweest en op 1 November zelfstandig ging werken, heeft hij, mede in verband met het geleden verlies, verzocht, de boeken eens te komen nazien Deze accountant zou dan tevens nagaan, in hoeverre een reorganisatie van de administratie mogelijk zou zijn. De accoutant is met zijn onderzoek begonnen met de hoeken betreffende de afdeeling 'sponsen, in het bijzonder en de afdeeling verkoop in het algemeen. Daarbij kwamen wel enkele tekorten van f 1 en 50 cent voor den dag, maar die wekten nog geen are-waan. Daarna zou de accountant beginnen me°t, de kas. Aan dit onderzoek was hij juist toegekomen op den Woensdag vóór den moord, om 4 uur 's middags. Het spreekt vanzelf, dat de nu opgesloten procuratiehouder toen begrepen heeft, dat zijn malversaties aan het licht zouden komen en de politie meent, mede op grond van tal van andere aanwijzingen, over welke nu nog niets gepubliceerd kan warden, dat er samenhang moet bbestaan tusschen het tijdstip, waarop de malversaties aan het licht moesten komen, en den moord op den directeur, den heer P. C. Lans, dien men zoo kennelijk uit den weg heeft willen ruimen. Voorts is gebleken, dat de procuratiehouder aanvankelijk f 1000 in de zaak gestoken had, maar de aa,ndeelen heeft hij later verbrand. Het onderzoek van de boeken heeft nog uitgewezen, dat over het loopende jaar f 4 á 5000 verduisterd zijn. Zooals men weet zijn de verduisteringen de laatste drie á vier jaren gepleegd. --- TEGEN EEN AUTO GEREDEN. Een jongeman zwaar gewond. Gisteravond is een wielrij in de Clercytraat te Amsterdam komende van de Admiraal de Ruyterweg, tegen een auto aangereden. Volgens getuigen zou de wielrijder zeer woest gereden hebben. Hij kwam tegen de rechterzijrult van de auto aan en slingerde tegen de straat. De jonge man de 18-jarige S. Tjemkes -- kreeg een zware hersenschudding. Hij werd per brancard overgebracht naar de dichtstbijzijnde ziekenverpleging in de Ter Haarstraat. Een en ander geschiedde op advias. van dr: van Veen, dia de autobrancard van den Geneeskundigen Dienst niet wilde afwachten, om den patiënt zoo spoedig mogelijk in de ziekenverpleging opgenomen te hebben. De toestand van den jongen man is ernstig. --- AANRANDING. Eeh juffrouw verwond. In het Haagsche Bosch is gisteravond een dame door oen man aangerand en bewuste,,loos geslagen. De luffrouw, de 29-jarige J. de N., uit de Boekhorststra.at, kreeg een wonde boven het oog en voorts nog eenige lichte kwetsuren. Zij kon van den dader slechts een vaag signalement opgeven. --- DE SALENTO. Lijk aangespoeld. Aan het strand ter hoogte van Kijkduin is gis teren wederom een lijk aangespoeld, dat vermoe. deliiik afkomstig is van het Ita,liaansehe stoom schip Salento. Op het rechterbeen zijn de wow den Amo Sabella getatouëerd. --- WERKMAN NAAR BENEDEN GESTORT. Gistermiddag was de 39-jarige werkman W. G. K. P. in de nok van het in aanbouw zijnde Luxor Palace te Rotterdam dat binnenkort geopend zal worden, bezig met het verrichten van werkzaamheden Hij stapte op een gegeven °ogenblik ini en viel acht á negen meter door een asbestbekleeding heen naar beneden. Tot zijn geluk Weel hii aan het uiterste randje van een ba-icon hangen. Per auto is de man met een gebroken rechterarm, hersenschudding, ontwrichten rechterschouder eo inwendige kneuzingen naar het ziekenhuis aan den Coolsingel vervoerd en aldaar ter verpleging opgenomen. --- NOODLOTTIGE BROEDERTWIST. Te Aalsum bij Dokkum is gisteren een twist uitgebroken tusschen twee broers, die een boerderijtje bewonen. Met een scheermes verwondde de een den ander levensgevaarlijk, waarna de dader trachtte zelfmoord te plegen. Beiden werden in zorgwekkenden toestand naar een ziekenhuis te Leeuwarden vervoerd. --- DOODELIJKE VAL. Woensdagavond is te Sloten (Fr.) de werkman T. de Boer bij het lossen van steenkool in het ruim van een schip gevallen en dood opgenomen. --- BESMETTELIJKE ZIEKTEN. In de week van 2 tot en met /3 December is bet ,olgend aantal gevallen van besmettelijke ziekten aangegeven : febris typhoïda 41 rooijvonk 336 lin.htberie 121; dysenterie 2; meningitis eerobros. pinalis epidemica 2; enceolaiitis lethargie .% 1 en Poliomyelitis anterior .rii,nta 2. --- Tweede Kamer BEGROOTING VAN DEFENSIE. Beleid van den Minister. WEST-INDIE. Voor de eerste maal heeft de Tweede Kamer zich bezie- gehouden met de Begrooting van Defensie. Minister Lamb ooy heeft veel critiek over de samenvoeging van Oorlog en Marine d.w.z. over de tot nu gebleken, or k niet gebi eiken voordeelen op materieel terrein. Bij de alge.nieene beschouwingen betreurde de heer van Rappard (V. 8. net, dat de ontwapening hoofdzaak bij de verkiezingen zal zijn voor sommige partijen. De eenzijdige ontwapening is een ernstic, gevaar naar binnen en naar bulten. Het verheugt spr., dat de Minister niet verder gaat met de inkrimping van het beroepspersoneel en niet over gaat tot het Zwitserscbe stelsel. Dit stelsel deugt niet voor ons volk. Men weet, wat men aan den Minister op dit punt heeft; men weet niet wat men krijgen kan. Met de klacht in het Voorloopig Verslag, dat 250.000 gulden meer wordt aangevraagd voor kleeding 1 en uitrusting van het leger, gaat spr. niet mede. Spr, acht at echter onjuist, dat de dienstplichtigen die voor herhalingsoefeningen onder de wapenen komen, gedurende den geheelen duur dier oefeningen op schoenen moeten kopen, die van anderen afkomstig zijn. Spr. vraagt in hoeverre de officieren, die in 1923 op wachtgeld zijn gesteld en niet op nonactiviteit, wel rechtmatig zijn behandeld. Met de regeling der wachtgelden zou men economischer te werk gaan dan thans geschiedt. Waarom niet bepaald, dat indien zij meer diensten verrichten en daardoor komen boven het inkomen, dat zij voor de op-wachtgeld-stelling verdienden, een deel van dit meerdere aan hen ten goede komt en het overige aan het Rijk? Spr constateert verder, dat er een incompleet aan officieren is en. onvoldoende asuivulling. Ook werd gevraagd of de Marine niet veel nadeel zal ondervinden van de samenvoeging der Departementen. Vliegdieneten. De beer van Rappard vroeg ook hoe het stond met de concentratie van de vliegdiensten en hoe de opdracht aan de desbetreffende commissie had geluid. Omtrent de samenvoeging der vlie,gdiensten worde niet beslist zonder overleg met de Kamer. Bezuinigingen. De heer Deck ers (R.K.) zegt, dat het Die' mand zal hebben verwonderd, dat versclheidene leden meenden, dat deze Minister niet voldoende heeft bezuinigd. Het is maar de vraag, wat men onder voldoende bezuiniging verstaat. Sinds 1922 is er 32 millioen op de Defensie-begrooting bezuinigd, waarvan 1926 tot thans, acht en een hall millioen. Hoe meer er bezuinigd wordt, des te moeilijker wordt verdere bezuiniging. Spr. wil de Defensie-uitgaven tot het noodzakelijke minimum beperkt zien. Maar bezuiniging op kleeding en bewapening wordt afkeurenswaardig, zoodra zij beteekent onthouding van hei noodzakelijke. De heer K. ter Laan (S.D.A.P.) constateerde, dat de bezuiniging van den Minister geen bezuiniging ie. Spr. 's groote grief is, dat men zich aan de belofte van versobering niet heeft gehouden. Toch komen wij er met deze defensie niet. Ons ontbreken een groot aantal kanonnen van modern kaliber, voldoende kleeding en uitrusting, munitie, vliegtuigen; onze weermacht is ook te klein en op het gebied van chemische strijdmiddelen hebben wij vrijwel niets. Wij zijn dus volkomen machteloos. Bescherming, van onze bevolking tegen een gasaanval van het buitenland is onmogelijk Verschillende deskundigen op militair gebied erkennen dit. Deze minister ie echter de Minister van den an o o r d. DeMinister van Defensiedeheer Lamboo y: „Welneen!" De heer K. Ter Laan voortgaande, zeide dat deze Minister het type is van een militair, die de burgerbelangen niet begrijpt. „Tegen de Regeering zelf'. Sprekers grootste bezwaar is dat de minister voortdurend steun heeft gegeven aan de korpsen buiten het legerverband ; de marechaussee, de politietroeren, de burgerwachten, don landstorm en den bijzonderen vrijwilliger landstorm. De marechaussees en de politietroepen zijn moderne huurlingen. De Minist er: Noem u dit toch niet moderne huurlingen ! De heer K. ter Laan: Het zijn menschei, die om den broode deze taak moeten vervullen. Daarnaast heeft men de vrijwilligers : de burgerwachten. den landstorm en den bijzonderen vrijwilligen landstorm. Dit is het bestaande antirevolutie-instituut. De Regeering die daarop steunt, steunt niet meer op het volk in zijn geheel. Op een gegeven °ogenblik kan deze gewapende macht zich koeren tegen de Regeering zelf. De Minister: Dat kan men toch evengoed van alle militairen van alle dienstplichtigen zeg_ gen I Ter Laan—Duymaer. 'Duymaer—Ter Laan. De heer K. ter Laan: In el lk geval kunnen deze mannen worden gebruikt buiten het leger om, teneinde orde en rust te herstellen. Dit acht spr. verkeerd. Het zijn voor een groot gedeelte mannen van een bepaalde politieke richting. Het leger is de nationale militie; maar men stelt nu katholieken en anti-revolutionairen tegenover het leger, tegenover de nationale militie. De heerDuyrnaervanTwist(A.R.):ook vrijzinnigen ! De heer K. ter Laant Ja, bepaalde vrijzinnigen. De heer DuymaerwanTwist:Ook vrij zinnig-democraten! (Tegenspraak). En christelijkhistorischen 1 De heer K. ter Laan: Ja, die had ik vergeten. Het heet nu, dat de Regeering over die troepen beschikt. Maar er is een commissie, aan hei hoofd waarvan generaal Duymaer van Twist staat, die over deze troepen zeggenschap heeft en die in wezen beschikt over de wapens. De heer I)uymaer van Twist: IJ fanta soort. dat weet u wel. De heer K. ter Laan; En die commissie be schikt over 31/2 ton. De heer D u y ni a e r van T wist: Die krijgt de commissie niet, De heer K. ter La an• De minister zegt zelf, geen bemoeienis met dezen landstorm te hebben, De Minister: Waar slaat dit op? De heer K. ter Laan: Dat kan mij niet schelen ! De Minister:'t Was een antwoord op eer: opmerking over een circulaire. De beer K. ter Laan: In elk geval heeft dus de minister er geen bemoeienis over. Spr. her innert aan een geheime circulaire, waarin een iliieenroeping voorkomt voor een vergadering en' waarin de heer Duymaer van Twist wordt genoemd. die daarin belangrijke mededeelingen za' doen over 's lands De heer Duymaer van Twist: Heb ik die circulaire geschreven ? De Voorzitter: lk verzoek den heer Duymaer van Twist nu naar zijn plaats te gaan ea niet verder te interrumpeeren. Er kwam weinig van terecht. De heer Duymaer van Twist vervolgens het woord voerend, constateerde, dat van de fusie weinig terecht kwam. De Minister zegt, dat de fusie voor hem als Minister een groot voordeel is, omdat hij zijn taakverdeeling beter kan regelen en steeds voor beide afdeelingen bereikbaar is. Ziedaar de vruchten van de fusie ! Wat het eindcijfer betreft, is spr. het met den Minister eens, dat daarop thans niet zoo heel veel meer te bezuinigen valt.. Geen borrel., De beer S me enk (A.R.) is tverbaasd over 's Ministers ouderwetsche verdediging van den door hem toeoestanen verkoop van sterken dra, in kampemen'ten en legerplaatsen, als zou men in koude seizoenen behoefte hebben aan de verwarming, die sterke drank schenkt. Het terrein van de overheid behoort vrij te blijsven van allen drankverkoop. Spr. bepleit verder een uitikeering aan de weduwen van kleermakers-buitenwerkers. Deze laatsten zijn geen aannemers, zooals de Minister beweert, maar menschen, die vaak 30 jaar of meer voor het Rijk dienst doen. West-Indië. Bij de Surinaamsche Begrooting, welke in de Avondvergadering aan de orde was, werd het betreurd, dat de minister niet met het voor twee jaren aangekondigde groote plan voor den dag kwam. Ook de verschillende Cura&aosche kwesties kwamen nog aan de orde. Heden voortzetting. --- Radio-hoekje. HET PROGRAMMA. Zaterdag 15 December. HILVERSUM, 1071 M. 10.00-10.15 Morgenwijding. 12.14-2.00 Concert Boris Lenski Trio. 2.00-- 1.00 Aansluiting v.h. Theater Tuschinsky. 4.0°- 4.30 Italiaansch beginners. 4.30-5.00 Italiaans' gevorderden, 5.00-6.00 Fransche lessen. 6.00- 6.45 Concert. Onireeporkest. Walsen en marscinen, 6.45-7.45 Dultsche lessen 8.20 VARA. Concert v.d. Alg. Bond v. -Politiepers. in Nederland. Mej. N. Sluizer, sopraan B. Verhoef, viool. B. Drukker, piano. Politiemannen.koor „Bitterne". Spreker A. Leeuwis. 10.30-11.45 Aansluiting v.d. Cinema Royal te Amsterdam. HUIZEN, 340.9 M. Na 6 uur 1852 M. 12.30-1.30 Lunchmuziek. KRO-Trio. 3.00-4.00 Kinderuurtie 0.1. v. Mevr. S. Nuwenbuis-v.d. Ryst. 5.30---6.30 Gramofoonmfuziek. 6.30-6.40 Spr. M. K. W. Gerisch: Waarheen met de Kerstvacantie?" 6.40- 6.50 Radiopraatje. Spr.: W. Peeters. Onderwerp selectiviteit. 6.50--7.00 Katholieke berichten. 7.00 -7.30 Engelsche les. 1.30-8.00 Knipcursus. 8.00 Concert. Het Anu,sterdamsche Salon-orkest, 11. Cooymans, bas. J. I3oezers, declamatie. J. Cooymans, piano. DAVENTRY, 1600 M. 10.35 Kerkdienst. 1.20- 2.20 Het C,.a.rlton Octet. 3.50 Populair concert. 5.35 Kinderuurtje. 6.20 Muziek. 6.35 Nieuwsber. 7.00 Muziek. 7.20 Omroepcauserie. 7.45 Int. RugbY wedstrijd. 8.05 Populair concert. 9.20 Nieuwsb. 9.35 Lezing. 9.55 „Up to scratch" radio-revue. 10.55-12.20 Dansmuziek. PARIJS „RADIO PARIS" 1750 M. 12.50-2.10 Gramofoonmuziek. 4.05-5.05 Dansmuziek. 8.35 Symphonáeconcert. Daarna „l'Eclucation rnanqueé", van Ghabrier. Orkest, koor en solisten. LANGENBERG, 469 M. 11.30 Mechanische mue en mandoline-orkest. 7.20 Vroolijke avond. Daarna tot 12.20 Dansmuziek. KiiNIGSWUSTERHAUSEN, 1250 M. ZEESEN 1680 M. 11.20 1.20 Lezingen en lessen. 4.20- 520 Orkestconcert. 5.20-7.05 Lezingen en lessen.. 7.20 Dubbelkwartet. 8.20 Het Schmidt-Gentner-Orkest. tDaarna tot 11.50 Dansmuziek. HAMBURG, 395 M. 3.50 Muzieksprookjes. 5.20 Orkestconcert. 7.20 Dansmuziek. 9.50-11.10 Cabaret en dansmuziek. BRUSSEL, 509 M. 5.20 Orkestconcert. 7.05 Pianoconcert. 7.20 Gramofoonmuziek. 8.20 Solisten – concert. RADIOZENDSTATION TE DE BILT. Met ingang van 17 December a.s. zal de golflengte van 1100 M„ waarop de weersverwachtingen van algemeenen aard, door de Bilt worden gewijzigd in 1470 M. Van de tijdstippen, waarop die verwachtingen word-en uitgezonden, nl. 10.45. en 11.50 v.m. en 12.55 en 8.00 n.m. A. T., zal het tijdstip 10.45 worden gewijzigd in 10.50 v.m. Met ingang van 1 Januari 1929 zullen de roepletters P.LM.R. van het radiozendstation aan het Centraal Bureau van het Koninklijk Nederlandsch Meteorologisch Instituut te de Bilt worden gewijzigd in P.I.M. --- Advertentie iIJI 1111 !IPS !IRA DlO Compleet vanaf f 250.-- G. J. v. AMEIJDE Voorstraat 1 – Utrecht . Tel. 13630 --- Even lachen De man (die thuis gebracht wordt nadat heat+. een ongeluik is overkomen): Het spijt n», lieve, dat lk zoo laat ben.. ---