HET HUIS LEEUWENBERGH TE UTRECHT Een huis met een merkwaardige geschiedenis. Van Pesthuys tot kazerne, Van kazerne tot laboratorium. Van laboratorium tot kerk. De fraaie bouwtrant van Leeuw enb er gh. Utrecht's Pesthuis. 1 Is het al de vroedschap van Amsterdam' niet mogen gelukken om daar bet Pesthuis te behouden, dat aan den moker ten offer Utrecht mag er op bogen, dat het zijn Pesthuys stxaks M alouden luister hersteld 1 zal Zien, zij het ook, dat een heel andere bestemming eraan gegeven gaat worden. tiet huis Laeuwenbergh toch op den hoek van de Sehalkwijkstraat en het Lepelenburgth, dat de eeuwen over zich zag spoe-; den, staat nog overeind en zal straks Inge&Jicht worden als kerk. Utrecht had geen Pesthuis, wat in een Iniddeleemvsehe stad ongehoord was, zoo vinden we vermeld in den catalogus van de bij het Stadsarchief bewaarde archieven, welke catalogus is saamgesteld door Mr. W. C. Sehuylenburg en Mr. J. G. C. Oesting. Aan dezen catalogus zijn de feiten ontleend, welke we hier omtrent de geschiedenis van ecuwenbergh naar voren brengen. : In 1520 gelukte het aan den Raad der stad na eenige onderhandelingen om bet oude gasthuis van St. Magdalena (later aan St. Quintijn gewijd) op den Noordoosthoek dor Magdalonas~ te verkrijgen „ani der hongeren en borgersltynderen, ende boden Van,- der pestilentie steek wesencle, in te Moegen brengen ende onderhouden". Naar Eget schijnt was deze inrichting onvoldoende; in 1533 besloot dus de Raad (denkelijk wel -onder pressie van den Stadhouder) „dat men een sieekhuys voor der gemeenten ordineren enne iundetren sol moegen tustStiten ,01tygerl bij den. Bekeerden Susteren ende Scail,aWnak-stoge". : Eerlang werd giu ook het nieuwe gasthuis van Slat QuFntijn, dat de broederen na ontruiming van bet oude gasthuis bezig waren te bouwen, op den Zuidwesthoek der S'ehtalkwijksteeg, als pesthuis in beslag genomen; don Bsten Febr. 1537 bestemde de Stadhouder Van Hoogstraten het St. Quintijtns gasthuis tot logies van arme ziekten, 9oik de met pest besmette. Voortaan diende Let oude gasthuis van St. Magdalena voor de „rijoke ende arme horgerkinderen ende . dienstboden", terwijl het nieuwe gasthuis Van St. Quintijn voor de „arme vrouvvelijeke persoenen van buyten slants eomends", st eind werd. De toestand was nu dragelijk, maar tooh nog altijd ---- vooral door de armoede en den onwil der broeders van Sint Quintijn -- onvoldoende. De dood van de rijke weduwe gnes van Leeuwenbergh braoht bi 1502 uitredding. Bij, haar testament van 11 Aug. 1562 le-1 stemde zij de opbrengst van haar nalaten- " schap „tot alimentatie, noetdmft ende oirderhout van armen mensolien, mans ende ,! vrouwenpersoenen, die gheen onderhottt cxi hebben, crank, ongevallioll, bedtvast ende olok van pest bevanghen wasende, die I Sander hulp van aalmissen nyet en soutien 1 connen gelevfen". Men zou t„een huys mit synen nootelicke toebehoiren van denselven goederen eneren QM die tontfanghen ende dit al op antieke ordonnantie in alsoick huyse ende :plactste als zy testatrix bij haren leven sal willen begtrypen ende sehrifteliek ord.neren'. Deze ordonnantie werd evenwel bij baar 'overlijden niet gevonden en zoo kon dus -koning Phibi bij octrooi van 19 Mai •de nalatenschap van vrouwe Agnes, Waaroe bestemming tot een tziekenlittis Net :al te precies atnsehreven was, uitstekend :bestemmen tot „erectie van Sint Quintijns Ga stil u ys". Na eenitgen tijd werd nu door de exeouletirs van Agnes van Leeuwenberch kien I,„accord gematect mit der buerschap van Slat -Quintyns Gasthuys, die zich My linytocep" lieten tevreden stellen en den 29sten juli de eigendomsbewijzen van het gasthuis afleverden. Toen kon eindáijk een begin wortben gemaakt met den bouw van het nieuwe Pesthuis op het groote terrein achter St. Quinitijne Gasthuis, in 1567 blijkens den fundatiesteen ,gesoliked. Utrecht had ekidelijk een pesthuis gekregen. Maar toen bgt gebouw goed en wel ge• reed was, kwam het-- te laat, WAM de ,pegrt wat .teer nen het afnemen. Iloe zeil de hurgerij gejninht hebben toen zij eindellj.k ,iO,ll dit sebrikl:elijke kwaad. De ,pct waa een zeer gewoon versdiijusdi Ir milddeleeuwen en nog In 1636 had zij Iffiliteupwcne maatregelen van bet tedelijl: vn Utreeiht nodig gemaakt. Geen 'lvonder dus, dat men ziel/ erover verheug de, dat doe wegel werd teruggehouden 'Maar, wie in ful hun blijdschap daarover 'toch wel wat bedenkelijk zullen gekelter Iliebbon, dat waren de Regenten van he \-,-e29;,errh-C,StiIIUIS. Zij Weren er en liet .4ras4latis te beheeren, dat dienst ziv . hi.cdten (ben als pesthuis en er waren geer »ni Op te nemen. In hitn dertil,snc rec:áePv'ergederingen, :,;(11-irijft de licei Mi ier geestig in zijn 01:-.,1en, ei)nt,rolienr 'den zij bet beheer van 111','nen rentrneestgr en troostten su zich over hun gedwongen ledigheid door zich nu en dan gezamenlijk ken huize van één hunner e 9 een tonnetje Wijn of wat „Haechsche Visch" , te vergaste«). In 1729 gaven zij een groot gedeelte van het kerkhof, behoorende bij het i i , Griatihuis, welk kerkhof uitkwam op ne Nieuwe Gracht, in erfpacht uit aan Mr. Eo' nifaciue Paus, die het bij zijn tuin trok. Toen was echter duidelijk, dat Leeuwenberoh als Pesthuis alleen geen reden van 'bestaan meer had en op den aandrang vanwege de Vroedschap moesten de Regenten eindelijk gaan besluiten om de hun ter be, schikking staande gelden nuttig te gaan i besteden, in het algemeen belang. In l'iK) ;besloten zij dan ook am in de koude turf ite gaan uitdeden aan de uoodlijden' den der gemeente en de hoeveelheden turf I iwelke aan de armen werden uitgekeerd en jde bedragen welke er voor werden betaald len de wijze waarop de idtkeering plaats vond, zijn nog bekend uit de archiefstukiken van het Gasthuis Leeuwenbergh. In 1793 werd het Le,euvvenhergh Gasthuis I tijdelijk ziekenhuis I voor militairen. In 1795 werd dit ziekenhuis :echter weer opgeheven. Maar hierdoor was tociri de richting aangewezen in welke. een ibesteenning voor het gebouw kon worden !gezocht. Op 15 Aug. 1783 had het Gerecht der stad Utrecht aan de huismeesters van het Gasthuis verzocht om de tal:rijke personen uit Gelderland, die dagelijks in de stad kwam op te nemen omdat in Gelderland sterk de roode loop heerschte en men op die wijze verspreiding der ziekte hoopte tegen te gaan. Op 31 Oct. van dat jaar werd liet verzoek ingewilligd. Er was een commissie benoemd uit de huismeesters voor deze ; zaak en deze berichtte 12 Dec. 1783 dat zij te dezer gelegenheid het testament van ft Vrouwe Agnes van Leenwenberch eens had nagegaan en naar aanleiding daarvan aan haar ambtgenooten voorstelde „om dese fun . datje niet langer de armen siecken de-welke uit hookle der dispositie van Vrouwe ; Agnes van Leeuwenburg op deselve eene ;gefundeerde aanspraak hebben, te onttrekken". De commissie voegde er bij, dat bet gestola „door doctoren in de medicijnen zeer geschikt geoordeeld werd tot huisvesiing van alle, die met epidetnique ziektens bezoet zijn de poot abten uytgesonderd", Zij gaï aan haar medeleden ten slotte in over-Weging ,prri hij de eerste gelegenheid te delibermen en ten Minsten een preparatoire conclusie te nemen" over ,het nieermaais geproponeerde om namentlijk een liegt/mis te bouwon". Het geheele voorstel werd 2 Jan. 1784 in een resolutie aangenomen, Bij resolutie van 1793 werd goedgekeurd een concept contract van Burgemeesteren met Regenten, waarbij op 27 Sept. 179'3 aan 'de stad het gesticht werd overgedragen te;gen afstand van de op Damlust rustende erf pacht door de stad e,an Regenten. De bedoe – Plag was op Damlust een nieuw pesthuis i te bouwen. Daarvan is .intussolien niets gekomen, de tijdsomstandigheden waren er niet gunstig toe. Bij Xoninkilijk Besluit van r Maart 1817 , werden de fondsen van het gasthuis Leeu' wenberch bestemd voor de oprichting van :een ,academisch gasthuis" ter uitvoering ' van de artt. 180 en 181 van het I{on. Besluit d.d. 2 Aug. 1815, regelende het hooger on' derwijs, dat de oprichting van zwik een gast 'huis voorschreef. ( Andere bestemmingen. riet rittis Leenwenber&l4 intusselien onder g!ng nu tal ,r,an wijzigingen en werd telkens voer andere doeleinden bestoinri. Om strek 1844 'vinden we vermeld, dat liet kazerne was. In 1845 werd besloten tot verbouwing tot chemisch laboratorium en gedurende meer dan een halve eeuw heeft het als laboratorium dienst gedaan, want In 1929 heeft plaatsgevonden de opening van het Pharrnacologisch Laboratorium (Nieuw Leeunenberg) aan de Croeselaan. De huidige toestand van het gebouw tart elke beschrijving. De wijze waarop het verminkt en verknoeid is, is schandelijk. Er zijn verdi.ningen in gebracht, schoorsteenen gemaakt, Gothische vensters in ijzer nagebootst, luiken door raampjes vervangen, de stoep Is geheel veranderd, enz. enz. Wij hebben er deze week een bezoek ge, bracht en moesten het weer betreuren, dat' jarenlang aan een gebouw Van zoo bijzondere waarde zoo wein'g zorg besteed was, wat werd veroorzaakt omdat het een hestemming had, die in het geheel niet bij het gebouw behoorde. De indeeling van het gebouw is zeer eigen- I aardig. De ingang is aan de zijde van het Lopelenburg. Het gebouw bestaat uit tWee beuken, waarvan het dak geschraagd wordt door een rij Tv:laren. Deze zuilen zijn gemetseld uit reuzenmoppen, doch daarvan is thans niets te zien, daar tusschen de pilaren velden zijn aangebracht om do afscheiding in vertrekken te bewerkstelligen. Van buiten af toekent zich de n:Kleding van het gebouw dtidelijk af door de Ovicededige zadelbekapping. De ramen zijn Gothische spitsboogramen, vvatirvan de schoone bouw' trant thans niet uitkomt, door de tusschenverdiepingen, die zijn aangebracht. Elk der beide beuken is overdekt door een tongewelf, de weer bloot zal worden gebracht. Dit tongewelf wordt geschraagd door (mare houten balken, in het In dden door trekstangen vastgehouden. Van dit alles is thans slechts in den nok van het gebouw iets te zien. Ingericht tot kerk. Toen Leeuwenbergh vrijkwam als laboratorium, wst de gemeente niet direct. Wat ermee aan te vangen. Het werd te huur gezet in eenige bladen en de afdeeling Utrecht van den Ned. Protestantenbond kwam op de gedachte, dat het gebouw, dat door zijn bouwtrant doet denken aan een kerk ot kapel, geschikt zou zijn om als kerk voor deze afdeeling benut te worden. Er werd ever,eg gepleegd niet tal van autoriteiten op het gebied van kerkinrichting, (om maar één te noemen b.v. den Klokken- en Orgelrand) en verschillende bouwkundigen én men was van oordeel, dat Leeuwenberg zeer geschikt zou zijn te maken voor kerkdiensten. De Gemeenteraad heeft zich al vereenigd met een voordracht van B. en W. tot restauratie van Leeuwenbergh en tot inrichting van het gebouw als kerk. Voor de meubileering zorgt de afd. Utrecht van den Protestentennon d. De nieuwe toestand zal worden als volgt: Weggebroken worden de velden tusschen de pilaren en de tusschenverdiepingen. Daardoor krijgt men vrij het gezicht op de geheele imposante ruimte met de twee tongewelven. De beuk aan de zijde van Lepelenburg zal dan dienst doen als een open ruimte, wil men een soort voorhof, waar eventueel diensten met een bijzonder karakter kunnen worden gehouden. De achtergelegen beuk wordt als kerkruimte ingericht en zal plaats bieden voor 300 vaste zitplaatsen, zoodat meerderen nog een zitplaats kunnen vinden, desgewenscht. Aan de zijde van de Schalkwijkstrakt komt de kansel, aan den anderen kant het orgel. Het spreekt vanzelf, dat de ramen worden hersteld en alles verder wordt verricht om het gebouw zoowel van buiten als van binnen zooveel mogelijk het vroeger aanzien te hergeven. Daartoe zal ook ,de bestaande stoep aan het Lepelenburg worden wegge broken en vervangen door een dubbelen stoep, die er vroeger geweest is. Wij geven hierbij een, ,reproductie van een teekenin e.a. 1744 en een afbeelding van het gebouw zooals het zich thans vertoont. De buisjes op de teekening zijn sedert lang weggebroken. De uitbouw links op genoemde afbeeldink is van interen tijd dan die rechts, maar beide Uitbouwen tullen bij de restauratie met elkanr in overeenstemming worden gebracht. De beide uitbouwen of kapellen zullen dienstrulinten worden. De consistorie komt aan de achterzijde van het gebouw en zal daartoe de bestaande uitbouw aan den achterkant aan de zijde der Schalkwijkstraat iets worden vergroot. ren mooie oplossino. Uit een en ander blijkt, dat de bestemming van Leetiwenbergh tot kerk een mooie oplossing beteekent voor dit gebouw en dat hierdoor ook weer een bestemming rom Leeuwenberg gegeven wordt, het gebouw waardig en meer in overeenstemming met de bedoelingen, welke de stichteres ermee had, dan toen het als kazerne dienst deed.. eeuvvenbergh" zooals het zich vroeger vert>ornie, naar een teckening in sepia van J de Be,yer in 1744 (Geirteente-arehlef) --- Plaatselijk Nieuws. VEENENDAAL BEKENDMAKING. B. en W. maken bekend, dat de inotellingen van weldadigheid, gevestigd in deze gemeente of in deze gemeente werkzaam, veer 1 Februari a.s. rhun rekening over het jaar 1923 moeten indl.enen, ten einde overeenkomerág art. 16 dor Armenwet over te kunnen gaan tot de vendeeling van de gecollecteerde gelden hij gelegenheid van het voltrekken van diuvvelijkan, onder de kerkebijzondere- en e gvelr-rongud dinegtlnvsat n de ge elllngenl vdeari,wdeol'odradkdrielltiind' In voor °Metstenning besteek'. Indien de rekening niet voor genoemden datum is verschenen, kan geen aanspraak meer worden gemaakt op eenige uitkeering. GEVONDEN VOORWERPEN. De Burgemeester maakt bekend, dat ter secretarie dezer gemeente terug te bekomen zijn de volgende gevonden voorwerpen: een dameshorloge, twee rijwielmerken, een kin'dertasehje, een papieren zak met suiker; aangevlogen: een duif. Dat als verloren aangegeven zijn de navolgende voorwerpen: vier rijwielmerken, een paar zwarte dameshandschoenen, een gouden pirrkring, een donkere heerenportemonnaie met belangrijk geldbedrag, een slagersstaal, WIE IS DE EERLIJKE VINDER? De los-werkman v. 13. uit de Van de Pollstraat had Woensdagmorgen het schadepostje zijn portemonnaie, innoudende ongeveer f 100, te verliezen. Tot heden heeft de eerlijke vinder nog niets laten hoeren. EEN WEERSPANNIGE KOE. Een slager alhier zou een koe ontvangen, maar dit dier, dat in een auto werd gebracht, stelde zien zoo wild en zenuwachtig aan, dat niemand haar van de auto durfde te halen. Spoedig wist de keurmeester van vee en vleesch raad om de koe, die toch voer de slachting bestemd was, met één geweerschot af te maken. Toen dit was geschied, waren er handen genoeg om haar naar de slachtplaats over te brengen. Burgerlijke stand. liet allen: J C Diankenspoor—Konings d M van Hardeveld—ter Burg d—E wv den Heuvel—Engelenburg d C Deogert—Hensen d Helkamp—liardeman z—jGv Zantop— v Amerongen J van Viegen—v Eist d. Loop der Bevolking. In ge k Me n: A van de Haar en gezin uit Ede, Aehterkerkstr r 66 J A 1 Lintel en ge'zin uit Zutphen, Deer:schelend B 293 a T Arieaen en gezin uit Ede, Middelbuurt D75 B J P Loeffen uit Arnhem, Da Costaplein 096 van de Peppel en gezin uit Bede, Middelbuurt D 61 Mej W Van der Meer uit Vlaaidingen, Molenstr F 196, Vertrok ken: 11 van de Kraats en gezin uit Wilhelmlnastr E Ei naar Ede G B Aehterberg en gezin uit Wilhelininastr E 43 naar Ede J W Meert eld uit 'Klein Sehutie A E 9 naar neersuin P A van Itavenswaaij uit Zandstraat C 78 4e,r Elbe. --- Leeuwenbergh zoals het thans is, gezien van de zijde van het Lepeleuhung. Imuwenberghizoalshetthansis,gezienvandezijdevanhetLepeleuhung. --- WILLESKOP. ER VROEG BUI Do heer De 8., alhier, heeft dezer dagen een aanvang gemaakt met het rooien zijner aardappelen. Hij zeide in een dag of vijf klaar te zijn. En dat in Januari! . --- IJSSELSTEIN. VERICOOPING. Alhier heeft de toeslag plaats gehad van de openbare verkooping der hofstede op de Iloogebiezen alhier. Perceel 1, groot 10.30.10 11. A., waarop bouwmanswoning enz., was ingezet op f 22.200, door 0. de Lange te Harmelen; perc. 2, groot 6.65.50 fI.A., op /12.400 door denzelfde; pere. 3, gr. 6.79.90 11. A., op /11.600, door denzelfde; perc. 4, gr 3.14.91 11. A., op /5900 door Houdijk Montfoort. De percelen werden niet afgo mijnd, noch bij combinatie, waarna le pbre. 1, 2 en 3 werden toegewezen aan ge noemde De Lange voor /48.200, en perc. 4 niet gegund, doch is inmiddels uit de hand te koop. --- ZEIST ArD. ZEIST KON. NED. MAATSCIL VOOR! Tunirmuw EN PLANTKUNDE. De afd. Zeist van de Kon. Ned. Maatsch voor Tuinbouw en Plantkunde vergaderdei in Hotel Figi onder presidium van den I vice-vooreitter, den heer G. J. Schut Ingekomen was een schrijven van Mevr. Van Hogendorp met dank voor de, belangtelling, betoond bil het overlijden van baron L. van Hogendorp. Verder werd medegedeeld, dat de winterbijeenkomst van. de Kon, Ned. Maatsch. voor Tuinh. en Plantk in de tWeede helft van Februari te Lelden zal worden gehouden. Op voorstel van het bestuur werd besloten voor de veorlitersdentoonstelling te Utrecht een verguld zilveren medaille beschikbaar te stellen. Hierna werden 34 diploma's ent. van de behaalde bekron ngen aan de inrzendere op de gneote Tuinbouw-tentoonsterling te Driehengen uitgereikt. Medegedeeld werd heg, dat het bestuur namens de afdearig den heer C. mitsS kamp gecompliirnenteerd heeft met zijn 25-iarig eubileum als opzichter Van Parken en Plantsoenen. In de Commissie voor het nas'en van de rekening en verantwoording van den penningmeester werden benoemd de heeren D. A. Bouman en Chr. den Geld ei', Hierna volgde fiestuursverkieZing wegens periodieke aftreding van de heeren G. J Schut en S. F. Hollenbeke, die niet herkiesbaar waren. Gekozen werden de heeren Ir Murk Leverland en Chr. Klein Molenkamp. Voor de huishoudelijke tentoonstelling waren ingezonden door den heer G. 3. Schut een vaas Freesia Befratta alba en een vaas Fuphorida jacquiniactiora en door den heer I. van Tuin een groep Cyclamen in bloei. De jury kende aan alle inzendingen ten punten toe. De „vragenbus" bevatte twee vragen, nl „welke graesoort (en ) het in erste vel doen onder hoornen" en ereelke de cultuur. is van i de Ster van Bethlehem om deze plant om. etrieeke Kerstmis in bloei te hebben". Hoewel naar a,anielding van dete 'vragen eenige bespreking volgde, meende men, dat nadere beetudeering dezer Vregeh evenschélijk Was. Nadat de voorzitter had medegedeeld, dat on 2,8 januari as. de heer J. Heernstra Bijkstuln.bouweonstilent te Groringen, in Pgi zal spreken over „Verwarming" werd bij de rondvraag neg menige bijzonderheid medegedeeld over de cultuur van Freeeia en Punhorbia. Alvorens de vergadering te sluiten werd door den heer Schut den heer Hollenbeke dank gebracht voor wat hij voor de afdere ling verricht heeft en ivoor de prettige seneeneverki.ng in het bestuur, terwijl bij mende van den heer A. van Silfhout de heer Schut toegeepreken Twerd als aftredend be. Onurslid DE OVERHEM rn EET SOCIAAL ONRECHT. Rede van Prof. Dr. H. %och«. Woensdagavond vergaderde de A.-R. Kies\ er. „Nederland en Oranje" in het Oosterlokaal. De tweede voorzitter, de .heer Balhuizen, opende deze vergadering op gebrulke.lijke wijze, waarna hij Prof. Dr. 11. Visscher hot woord gaf om zijn rede te houden over: -.De Overheid en het sociale unrecht". Spr. zegt, dat wij klaar moeten inzien het -onderscheid tusschn staat en- maatschappij. [lef maatschappelijk. leven ontwikkelt- zich -.onder Geds voorzienigheid in vrijheid naar eigen aard en karakter Naast het gemeen, , sch‘psleven is de staat. De staat berust op macht en dwang, zooals ook Gods Woord aangeeft. Een groote dwaling ontstaat, wanneer staat en maatschappij worden verward, of wanneer de een in de ander opgaat. Er zijn politieke partijen, die dit niet genoeg onderscheiden. De Staat heeft de roeping het maatschappelijk Itven mogelijk te maken en zulk een rechtsorde te bestellen, dat samenleving mogelijk Wordt. Ook heeft de staat béteekenis voor de komst van het Koninkrijk Gods. De zondemacht wordt beteugeld door de macht van den Staat _ De Staat moet zorgen voor rechtsorde op elk levensgebied, ook op dat van den arbeid. Daarin komt de S. G. P. overeen met de Alt Partij. Spr. citeert art 7 en 14 van het Program van beginselen der S. G. P., waarin bovengenoemde roeping aan de Staat wordt toegekend. De Staat moet het oog vestigen oji datgene, wat de maatschappij zelf aan rechtsvormen en mogelijke rechtsvormen te voorschijn brengt. Hieraan moet de Staat hulp en steun verleenen en daarvoor is de sociale wetgeving. De S. G. P. daarentegen verzet zich en protesteert tegen dwang door de Overheid opgelegd bij sociale wetgeving en verplichte verzekering (Art. 9 van 't Program der S. G. P.). Ook voor het moderne leven geldt de zedelijke orde Gods, in Zijn Woord geopenbaard. Het bedrijfswezen is verantwoordelijk voor de levensmogelijkheid van den arbeider. Ook als hij oud en afgeleefd is, moet hij kunnen Lestaan van zijn arbeid. Art. 9 van het Program van beginselen der S. G. P. is in strijd met Gods Woord. De Staat heeft de plicht te dwingen tot gerechtigheid. De sociale verzekering (door spr. liever genoemd: loonwet met betrekking tot invaliden en ouden) is een ernstige poging -de door Gods Woord verordineerde rechtsorde vast te leggen. Het woord verzekering heeft een bijsmaak, maar alles kan misbruikt worden en dit ontslaat staat en bedrijfsleven niet van hun roeping. Het is in strijd met Gods Woord die zorg over te dragen aan diaconie of staatsarmenzorg. De A.-R. Partij grondt zich volkomen op Gods Woord, wanneer ze opkomt voor bedrijfsorganisatie en daarom betreurt spr. in dezen de houding der S. G. P. Op de rede van Prof. Visscher volgt een bespreking, waaraan wordt deelgenomen door verschillende afgevaardigden van de Staatkundig Geref. Kiesvereeniging, die uitgenoodigd waren deze vergadering bij te wonen. Nadat de heer Balhuizen Prof. Visscher heeft dank gezegd, gaat deze laatste voor in dankzegging. --- Rechtzaken. KANTONGERECHT UTRECHT. Van twee concurrenten. Er wonen twee garagehouders in IJsselstein en zooals dat meer gaat is er nog:tl wat concurrentienijd tusscoen deze twee. omdat hij door den ander was aangeklaagd Een van ben verscheen nu voor het hekje omdat hij hem niet had laten passeeren De verdachte, Van W., telde, da opt 2 November hij met een autobus reed op den weg naar Utrecht onder de gemeente Usselstein. Verdachte had niet gehoord, dat Zijn concurrent signalen gegeven had en ook niet bemerkt, dat deze achter hem reed, totdat pasagiers in den autobus hem waarschuwde: „Kukirol moet met zijn ante voorbij". (Kultirol is de bijnaam van verd 's concurrent). Verdachte had direct, toen hij zulks hoorde, zijn concurrent gelegenheid gegeven om te passeeren. Heel anders verklaarde de concurrent 8,, die zede, dat verd. had zitten lachen in den autobus en hem met opzet had belet om te paseeren. Getuige had opeen; moeten stoppen voor verd.'s bus, waardoor een band vernield was. Hij kon geen anderen band om het wiel leggen en reed op len slappen band naar Utrecht. Voor de brug te Utreeht moest getuige wachten en verd. had toen omgekeken en getuige uitgelachen. De tweede getuige, de bouwkundige S., die bij verd. in de bus gezeten had, ver• klaarde het signaal van den heer B. te hebben gehoord. Een 68-jarig koopman had In de auto van getuige B. gezeten en verklaarde dat de heer 13. „wel elf of twaalf keer geblazen" had. De Ambtenaar vroeg flO boete subs. 10 dagen hechtenis. Uitspraak over een week. Langs een stileteende trem gereden. De bestuurder van een auto stond terecht omdat hij op 22 Oct. met zijn auto in de Biltstraat te Utrecht een tramtrein der 7eistertram Was voorbijgereden, terwijl de tram stilstond. Verdachte voerde als verweer aan, dat de tram niet stilstond, maar hij nog reed toen hij met zijn auto passeerde. De conducteur der tram, als getuige ge. hoord, zeide, dat de tram net stilstond en een dame, die in de tram gezeten had, zeide, dat zij had willen uitstappen op het oogenblik dat verd, voorbijretle en dat zij zich tegen de tram had moeten aandrukken om niet te woeden overreden. De Ambtenaar vorderde ƒlO subs. dagen. Uitspraak over een week. --- Laatste Nieuws. VLIEGTUIG IN ZEE GESTORT. Twee dooden. NEW-YORK, Jan. Naar uit San Diego in Californië gemeld wordt, is een marinevliegtuig van 4500 meter in de Golf van San Diego in zeo gestort. Het toestel zonk onmiddellijk. De twee inzittende luitenants werden gedood. EDWARD BOK OVERLEDEN. NEW-YORK, 9 Jan. Uit Lakewals in Pinrida wordt het overlijden gemeld van den bekenden Nede-rlandsche Amerikaan Edward Bok. Van nederige Hollandsche afkomst heeft Edward Bok het inozijn nieuwe vaderland gebracht tot eer en aanzien en tot bezitter van een groot vermogen. Hij was de stichter en uitgever van het bekende weekblad „Lady's Home Journal", dat hem vooral zijn fortuin heeft gebracht. Meermalen bezocht bij zijn geboorteland en het is nog sleohts kart geleden, dat hij een kostba a r gebran dsch i I d ertl raam schonk voor de Nieuwe Kerk te Delft. DE DUSSELDORFSCHE MOORDEN. DUSSELDORF, 9 Jan. Woensdag werd te Kierse in verband met de moorden te Dusseldorf een jonge man gearresteerd. Deze is weer op vrije voeten gesteld, daar hij niets met de tnoorden heeft uit te staan. --- HANDEL SBFRICHTEN. ROTTERDAM 10 JANUARI. MAIS Vroegkoergen van heden: Jan. 1.331,:j,, Maart 145%, Mei 148%, Juli 149—. TARWE. Vrcregkoeren v. heden: Jan. 10.57% Maart 11.15, Mei 11.30, Juli 11.41. --- MARKTBERICHTEN. . . DELFT, 9 Jan. Vee. Prijzen: paarden ƒ 100- 50:: vette koeien ƒ 189--415; kelfkoeien ƒ 200 --400; varekoeien ƒ 150-275; nuchtere kalveren ƒ 5-24; magere varkens ƒ 18-70; biggen 1 10-24 alles per stuk; rundvleesch per kg. slaehtgew. ƒ 1.15-0 95-0.90. Aanvoer 5 paarden; 168 runderen: 66 nuchtere kalveren : 695 magere varkens; 513 biggen; 1 schaap; 5 geiten of bokken. Boter. Aanvoer 4/8, 2/16 vaten, 110 kg. Prij zen 1 2.10-2.25 per kg. OrOrDA, 9 Jan. V e e. Aangevoerd totaal 2722 Stuks vee, wtiarvan 292 slachtvarkens, vette 38-39 ct., Londensche 34-35 et., zouters 38- 39 ct. alles per 1,4 kg.; levend met 2% kortine- : 1235 magere varkens 1 36-60; 1018 biggen ƒ 17 —25: 6 runderen t 100-400; 56 nuchtere kalveren ƒ 15-19; 1 schaap; 15 bokken a geiten. ƒ 3-6 alles per stuk. Handel in alle soorten matig. Kan s. Aangevoerd 219 partijen. Prijzen: /bet rijkstnerk le kw. 1 52-55: 2e kw ƒ 48-51; zwaardere tot ƒ 55. Handel matig. , Boter. Aangevoerd 1226 pond. Prijzen: goe-A>oter ƒ 0.95-1.05; weiboter ƒ 0.85-0.95 allee 1 per 14 kg. Handel matig. E 1 er en. Aangevoerd 203 partijen. Prijzen: kipeeiren ƒ 6-7.25; eendeieren ƒ 7 per 100 st. Handel matig. LEIDEN, 8 jan. (Velling L. en Ornstr.l Prijzet: andijvie ƒ 1.50-3; roode kool ƒ 5-7; sav. kool ƒ 6-10; groene kool ƒ 2.50-3.50; pieterselie ƒ 1.50-2; prei ƒ 1-3; selderie ƒ 1-2; knolselderie f 6-7 alles per 100 stuks; kroten ƒ 2.50-4; idem gek. ƒ 6-5; witloof f 15-22: uien 1 2.50-4: gp,ruiten I f 7-12; 2e srt ƒ 3-5 alles per 100 kg. SCIIETWENZEEL, 8 Jan. Bie ren. Aangevoerd 6000 stuks. Prijzen: kipeieren ƒ 6.50- 7.70; heneieren ƒ 5.50; eendeieren J 7 alles per I 109 stuks. • --- VISSCHERIJ. ItOTIFIRDA9I, 9 Jan. Heden werden van IJmuiden, Nieuwediep en elders 95 manden en kisten visch aangevoerd. Prijzen: middel tong f 62-68; tarbot f 22-36; groote schel / 20- 32; kleine j' 12-18; kabeljauw j 22-30: middel schelviseh f 18-34; kleine f 6-10; guiten ƒ 9 —18; wijting 1 5-8; spiering f 3-5; versche haring ƒ 2.50-3; riviervisch f 5-12 alles per mand: gerookte zalm f 9-14; bevroren zalm 5-10 beide per stuk; versche bokking ƒ n-4 Per kistje. --- Rivierberichten. LOBITH, 8 Januari. Gepasseerd en bestemd voor: ROTTERDAM: st. Anna. st. St. Antonius; st. Recta; st. Willem Marinus: st. Lena; st. Rijnzees vaart 1; Marga 2, Gdring; Haurnhof, Prcinger; L. 21, Janssen; Et. Margaretha, Reitz; st, Prins Hendrik; st. M. Stinnes 18. Neptun 17, Enen. bach; Henri, Smits; st. Tolidj; st. Haniel 2; at, K. Vaart 13; et. Norvi; st. Athlos; st. Richelieu; st. Albatros. st. Klabat; Ra:kata; st. Jaliana; st, Johanna 2; 'st. Markgraf; st. Irmingard; st. Mid. gard; st. Kibo; st. K. Vaart 8; st Wervico; st, K. Vaart 14; st. Charitas; st. Bragi; st. Excel. ,ior; st .Legia; st. Atla; st. Worms; st. Meeuw:, t. KaietVeer: et. Janna Gardina; st. Moselle: Binnenvaart 9, v. Werkhoven; Spes, Stoter:, • Xtinti. Gertrude, Buchelt Maria, v. d. Pluym; Ple. ter, v. cl. Ouden; Jurgens 12, v. Lier; Johannes, JOkstra; Barg Eberbacin Scholch• Josepims. Bieneman; Elise Maria, Visser; \VIM, linr; Heinrich, v. Essen; Deus Gubernalor, Alsbacht: Medium, Blydenstein; Munster, 'Ertel; Emannel, Hompus; Pax, Brouwer. Pieter Schram, Monster; Johanna, Schoenmakers; Laniel, ,Schmitz; Gebr. Sturm 2, Luclewigs; Kirishima, Mornin; Hanau, Reiner; Muro, Bruinincx; Stinnes 9, Lin. der; Danae. Ypma. Walsum 24, Adams; Mina, Schmitt; Else, WUnderle; Eros 2, v. Schölli Sophie, Schmitt; Rijnzeevaart 2, S.yp; Lehnke. ring 12, Kramer; Hulta, Viveen: Willem Johan. Peulen; Klarya, Hoek. Neptun 57, Berns. AMSTERDAM: Wilj•o, Avontuur; HAAIILEM: Nomadisch, Veldman; DEEST: Climax, de Jong; UTRECHT: Charlotte, Janssen; DELFT: Marius Booy; ARKEL: Ocean, Vogel; TILBURG: Ka. tharina, v Gils; HASSELT: Siegrune, Stolk;1 DELFT: St. Joseph, Ileymer; ZWOLLERKER. SPEL: nivel. Padding; T.nstdrager, Padding; HAMBURG: st. Ktiln; KOPENHAGEN: st. Jupt.er; ARNHEM: Onderneming, Kwint; AMSTERDAM: st. I)oeswijk; Wijkdienst 17, Tempelaars;' )ELFT: Fortuna, Baars; DORDRECHT: Hed-': vlg Helene, Stellmacher; HELMOND: Lux Vera, Jeuïg: UTRECHT: Elsa, Schippers; KRIMPENI d. IJSEL: de Vriendschap, de Puyker; SLUISKIL: Dirck Boute, Heyboer; AMSTERDAMt; Mannheim, Wehn-er; SLIJS EWIJK: Geertruida. illisabeth, Steen. BUDEL: Johann Hermann.: erdeimann; ANTWERPEN: Comptoin 5, Weber; Sybruins; Dora, Boer; Hestia, Hoogerhuls; STETTIN: Eila Halm, Grëss'opp; RIJBWE•TERNG: Maria Hendrika, , Both; AMSTERDAM: Onderneming, Traais; .4TEEG: IJsel 5, Arts. ENKHUIZEN: Dica, vanl Aar; MILLINGEN:• Maria, van Steen; NIJ-, lEGEN: St. Jan I, de Jong; OEGSTGEEST:7I .ucces, Heuvelman; NEDERLAND: st. Gonda;l t. Wiljo; st. 's -Bosch 2; st. Mercator at. Annie;- t. Elke. st. Francine, BELG/ë: Adna, Verhuist; Corma, Verhuist;' P. B. 8, Wanders: Petronella, v. Eycken; itptun 42, IVleckus; Willem Frederik, urg; Rheinfahrt 141, Ritzhelmer; Naptha 3„ erdelman. Jacobus, v. Doodewaard; Neptun 44, raus; frene, v. Dongen; Providence, Pijl; ster:e, Verberght; Ludovicus, Dils; Mariette, iieeraert; Patrie, Bartels; Ville de Maastricht, ruit:mans. Verseau, Ney; Fluviale 27, Rouge: 9. G. 10, 'Trappel; Thiisstad, Somers; Herschel, iledman; Martiai, de Roo; Justine, Claeyssens; nna, Kuipers; Totna, Baks; Mezleres, Hendriks Ictoire Lttise, Y. d. Vijvere. Florentina. Cop; ,inbrine 2, Costers; Johan, 'Weigardt. HANSWEERT, 8 JANUARI. depasseerd en bestemd naar: ROTTERDAM: de st. Obi, Telegraaf 14 en 3, Elisabeth; Lena Maria, Kemperman; Frederika, Pleis; Pauline, van Minnen; Amer,at.; Terschel ling, Kaelsmo; Willebroi-da, Perkelof; Acitiador de Wachter; Ne eaiffé, Wezerman. OOLTGENSPLAAT: Risico, st.; Johanna Adria na, st. WEMELDINGE; Zeelandia, Paasse. DEN BOSCH: Avontuur, st. DoEsBuRG: Ludovica Maria, van Cautere.£. AALSMEER: Machlensteen24, de Vuist. ALPHEN a.d. RIJN: Emanuel, Faasse. DORDRECHT: Tamsa 21, st.; Hamel, Donner. AMSTERDAM; Amstel 5, st.; Neer, v. d. Zains Niers, Bartels. DEN HAAG: Elsje, Janssen, 2IERIKZEE: Ahead, st. WEMELDINGE: Nooit gedacht, Hout. DONGEN: Antoinette, v. d. Ouden. DCITSCHLAND: Rijn en Schelde 1, st.; Ruin en Schelde 5, st.; Neeltina, Versluis; Henriette, Itenssen; -Arrago, Rolders; Brabo 31, Druys; Thilla 2, v.d. Wygerd; Fort de France, Netier, lloorsoon 1, Smits; Dobo, Fluyt; Elise, v d San de; Confance. van Veen; P.ebekka, Taekema; Conflance, eVrberght; Elliza, Wijekmans; Utilit6 Sterlin; Inkigo, de Vos; Richard, van Baden. BELGIE: de st. Badenia 18, Hoop doet leven. Hoop, Cornelia, Broedertrouw 10, tSad Amsterdam 6, Vahalis, Risico; Cornelia, Emanuel, Geleen, de Geer; Adrianus, Versehure; Duo, Lands kroon; Antigone, Robbers; Julienne ,van Ourti; Josephine ,v. d. Bijl; Riintrans, v d Hor; Jo, Olieslager; Clorinde, Nehren; Belgenland, de KleY; Martha, Beeckmans; Rosenburg, Clayes; ItOn -en binnenvaart 20, v. d. Begeert; Anna, Tersung; Emile Claus, Bauwens; Exponible, Voets; Anher, Bruinsma; Mina, van Beek; Alice, eVrbeek; 3 rßuder, Krapp; Stad Antwerpen Janssens; Medium, van Steen; Neponaucina, Vermeulen; Odnernemlng, Pot, ---