Parijs in oorlogsgewaad Leven tracht zijn normalen gang te hernemen Er is geen voedselnood te vreezen *Y, De heer A. de Groot schrijft ons: Na de eerste onrustige weken is Parijs een tijdlang niet meer door luchtalarm opgeschrikt. Daaruit trokken de vluchtelingen de conclusie, dat Parijs toch wel veilig was; en velen zijn weer teruggekeerd. Daardoor is de hoofdstad weer wat meer bevolkt geworden, en krijgt ze overdag al meer haar gewonen aanblik. Winkels, die een tijd lang gesloten zijn geweest, gaan weer open, vrouwen zetten de zaak van hun echtgenoot voort. Ook op de publieke vervoermiddelen, zijn veel meer vrouwen in dienst dan vroeger. Zoodoende beginnen de autobussen, die eerst totaal verdwenen Waren, al meer te rijden, en wordt de Métro roet den dag normaler. In 't begin had deze natuurlijk opeens groot gebrek aan personeel. Daarom heeft men sommige lijnen ingekort, en vooral heel veel minder belangrijke stations gesloten. Maar nu work-len geregeld van die tijdelijk gesloten stations weer opengesteld. Ook de taxi's, de eerste dagen van den oorlog gewoon onvindbaar, zijn weergekeerd. In vele opzichten herkrijgt de stad haar gewone uiterlijk, men gaat als altijd winkelen in de stad, en markten in zijn eigen buurt; de groote warenhuizen zijn geopend, zelfs de straatzangers ontbreken niet. Touristen, in Augustus nog zoo talrijk, zijn hu van 't straatbeeld verdwenen. Wie dan Ook nu 't Parijs van de touristen zou willen zien, zal niet veel te zien krijgen. 11e voornaamste monumenten • zilt in een kleed van zandzakken gehuld, de musea Zijn gesloten, en hun schatten in veiligheid gebracht. Zelfs de oude kerkramen zijn uit hun omlijsting weggenomen en op veiliger plaatsen opgeborgen, om deze ramen tenminste voor 't nageslacht te bewaren, nu er zooveel tijdens den vorigen oorlog zijn verwoest. In welk een tijd leven we? De cathedrae). van St. Quentin en die van Noyon zijn nog niet eens geheel gerestaueerd, die van Reims is nauwelijks opnieuw in gebruik genomen, en nu is men weer bevreesd voor de Notre Dame, de kerk van St, Denis, van Chartres en zooveel anderen. De eenige touristen zijn touristen tegen Wil en dank, die gedwongen enkele dagen ~0f weken in Parijs moeten doorbrengen. -Menschen, die rustig naar de grens stoomden, blij naar 't vaderland te gaan, en blij de grens tot de ontgoochelende ontdekking kwamen, dat ze een visum noodig hadden O/11 Frankrijk te verlaten. Er hielp niets aan, terug naar Parijs; gelukkig voor ieder waren er meestal talrijke lotgenooten. En in Parijs begon 't ellendige leven van Wachten, dagen, weken, geld uitgeven zonder op te schieten, geldgebrek, tot eindelijk 't verkregen visum alle leed deed vergeten, en nog opgewekter dan de eerste maal de trein naar huis werd genonen. Dan blijken de Fransche autoriteiten streng te zijn. Mij is een geval bekend van iemand die gdruimen tijd geleden aan 't andere eind van Frankrijk was beboet en .nu in Parijs geen visum verkreeg dan nadat eerst deze boete was voldaan. Lichtstad is Parijs niet meer. 's Avonds brandt er niets anders dan de hoognoodige :straatverlichting, niet meer dan een vijfde van vroeger, terwijl van lichtreclames niets meer te merken is. Ongelukkig hij die den weg niet weet. Zelfs vanuit de huizen mag geen licht op straat worden gezien. Wie zijn luiken of gordijnen niet goed gesloten heeft loopt kans door een fluitje van een agent maar al te gauw op :'in nalatighee gewezen te worden. En waar luiken noch gordijnen aanwezig zijn worden de ramen blauw geverfd of de lampen door hulsen :van blauw papier gedempt. Om te voorkomen, dat bij 't vallen van bommen de ramen zouden barsten, of in elk geval, dat de scherven eruit zouden vallen, zijn veel ruiten, vooral winkelruiten, met strooken Papier beplakt. Daarbij hebben sommigen 'een ware artisticiteit ontwikkeld, hun plakseis wekken de schijn van keurige draperieën, of een zon lacht ons toe van de ruiten; anderen hebben van den nood een deugd gemaakt en buiten hun plaksels uit Voor reclame. Overal ontmoet men 't zelfde aanpassingsvermogen, met een grap kwijt nien zich van de onvermijdelijke plicht. U moet ze hun gasmaskers zien dragen! 't Is de bevolking aangeraden altijd als men uitgaat het gasmasker mee te nemen. Sommigen dragen 't in een tas, anderen in een groote bus, die voorzien is van een draagband. Ook de kranten zijn In oorlogsgewaad. Niet meer dan vier pagina's is hun omvang, en 1) I stond in ons blad Van 10 October, 1! --- de inhoud is aan strenge censuur onderwor- deinhoudisaanstrengecensuuronderworpen. Telkens komt men bij 't lezen een witte plek tegen, onbedrukt, maar welsprekend: censuur. Alleen verlies is dat stellig niet, filmhelden, sportgoden en drama's worden nu niet meer aan onze aandacht opgedrongen. Veel wordt er in de kranten en zelfs voor de radio uit onze Nederlandsche bladen aangehaald. Verschillende Parijsche bladen hebben nu een specialen correspondent in Amsterdam of Den Haag. De treinenloop had de eerste weken onder invloed van de mobilisatie veel te lijden, maar wordt nu steeds geregelder. Al is het de regeering 't liefste, dat de Franschen zelf, maar vooral de vreemdelingen, blijven waar ze zijn en zich zoo min mogelijk verplaatsen. Bijzonder geldt. dit van 't vervoer per auto. leder automobilist moet vaii een speciale rijvergunning voorzien zijn. In kleine dorpen merkt men pas goed hoe veel mannen er wel vertrokken zijn; ouden van dagen en vrouwen ziet men vooral. 't Werk op 't land komt nu bijna geheel op de vrouwen neer, vooral nu de duizenden Polen, die op 't land werkten ook opgeroepen worden om een Ponlsch legioen te vormen. Maar de Fransche boerenvrouw is gewend op 't land te werken, zoo heeft men 't tijdens den grooten oorlog ook moeten doen, en toch heeft 't land geen voedselgebrek gekend. Nu is dat evenmin te vreezen. Totnog-toe was van alles voldoende aanwezig, en wanneer een winkel iets niet meer voorradig had, kwam dat doordat 't vervoer tijdens de mobilisatie niet zoo vlot verliep. De regeering heeft maatregelen genomen om prijsopdrijving te voorkomen, en de rechter heeft reeds straffen opgelegd aan hen, die zich daaraan schuldig maakten. Ik was in een klein stadje, toen de omroeper 't decreet bekend maakte, waarbij prijsopdrijving streng werd verboden; na afloop weerklonk applaus en bravo-geroep. Vastbeslolen is Frankrijk dezen oorlog ingegaan. 't Volk laat zich kennen in zijn deugden, maar ook in zijn zwakheden. Een deugd is zeker de groote vaderlandsliefde, .die nu weer aan den dag treedt, en de gemakkelijkheid waarmee men zich in 't onvermijdelijke schikt. Een groote zwakheid is het lage geboortecijfer, 't gebrek aan kinderen; wat I