De Noord-Ooster van Dinsdag 25 Februari 1930. No. 24 Tweede Blad. N.V. Auto-Maatschappij Veendam-Pekela. Vergadering van aandeelhouders op Zaterdag 22 Febr., in 't café Sprik te Zuidwending. Aanwezig zijn 27 aandeelhouders met 99 nandeelen, uitbrengend»! 97 stommen. pe Voorzitter, de hoor E. O. MEIJER, congtateert met groo'e tevredenheid de aanwezigheid van zooveel aandeel] ouders; die belangstelling is door het bestuur steeds ten zeerste gewaardeerd. Deze vergadering wordt echter onder zeer gunstige omstandigheden gehouden. Zeven jaar lang hobb^n de aandeelhouders geen rente van hun kapitaal, in onze Vennootschap gestoken, gehad, dit jaar zijn we 200 gelukkig U voor 't eerst dividend uit te keeren. Onze Vennootschap mag zich verheugen in een zeer gezonden toestand, zoodat men vol goeden moed de toekomst tegemoet tan gaan. Door den heer HEMMES worden de notulen gelezen, welke onveranderd worden goedgekeurd. Deze brengt hierop een zeer uitvoerig en nauwkeurig verslag uit, waaruit we het volgende opnemen : Begin 1929 was door het Bestuur een nieuwe Morris in dienst gesteld op de lijn Veendam— Pekela. Deze wagen voldeed direct zeer goed, zoodat tot aankoop van een tweede dito werd besloten. Deze werd in dienst gesteld van de lijn Veendam—Winschoten, en wel tegen Augustus. Ook over deze bus is het Bestuur zeer tevreden. terwijl het publiek deze wagens zeer op prijs stelt, wat uit het vervoer meer dan te merken is. Op 13 Juni 1929 ontving het bestuur de beslissing van de regeering, d„t de dienst v. d. Heide met 31 Aug. moest worden gestaakt. Trots deze beslissing bleef Ce exploitant rijden, totdat deze bussen onlangs in beslag zijn genomen met de gevolgen van dien. Na korten tijd zijn de wagens weer vrijgelaten, en de dienst is van dien tijd af gestaakt. Onze maatschappij komt natuurlijk een en ander ten goede. Dienstregeling. In de dienstregeling kwam weinig verandering. Op de lijn Veendam—Winschoten is per 1 Sept. een retourdienst meer ingelegd, waardoor wij bewezen hebben, dat, nu de exploitatie in één hand is, de dienst zeer goed wordt verzorgd ten gerieve van het reizend publiek Meeden—Westerlee c.a. Op de lijn Veendam—Pekela heeft het Bestuur retourtjes verkrijgbaar gesteld voor de sectie v. Linge's fabriek—Veendam. Deze maatregel komt zeer velen ten goede. Opbrengst vrachten. De resultaten van het vervoer zijn beduidend hooger dan In 1928. Veendam—Pekela bracht ln 1929 f 844.70 meer op dan in 1928, Veendam —Winschoten f 979.40 meer, Veendam—Sappemeer-Oost f 19.15 meer, Veendam—Zuidlaren f 48.25 minder, Veendam—Onstwedde f 48.30 meer. Ook de extra ritten hebben aanzienlijk meer opgebracht dan 't vorige jaar. Het benzine* en olieverbruik bracht enkele voordeelen boven 1928 hoewel de benzine-prijs dit jaar 1 ct. per L duurder is. Steun van de gemeente hebben we evenals verleden jaar ook nu niet noodig; het bestuur is zelfs in staat na ruime afschrijving 4 proc. dividend uit te keeren, het hoogste bedrag wat onze statuten toelaten. Materiaal. Het materiaal, waarmede de dienst wordt ondei-houden, bestaat uit: 2 Fords, een oude en 1 nieuwe, 2 Morrissen, ieder voor 20 personen, een Z.M.C. voor 20 personen, welke 1 Maart in dienst wordt gesteld en waarvoor de oude Ford uit den dienst wordt genomen. Vervoer. Over 1929 werden 68.612 personen vervoerd (v. j. 61.318). Met inbegrip van de extra ritten werden in totaal 144871 K M. met de bussen afgelegd. Gemiddeld hebben de bussen 5.33 K.M. gereden op 1 L. benzine en gemiddeld 133.5 K.M. op 1 L. olie Het verslag brengt een zeer gewaardeerde hulde aan den heer H. Heres, die de desbetreffende staten daaromtrent bijhoudt in het belang van onze Maatschappij. Personeel. De drie vaste chauffeurs hebben evenals vorige jaren tot ieders groote tevredenheid hun zeer verantwoordelijke taak vervuld, waarvoor een woord van warme hulde in dit verslag niet mag ontbreken. Om aan de wettelijke voorschriften te voldoen, heeft de Maatschappij nog altijd hulp-chauffeurs in tijdelijken dienst. Het Bestuur ls meer voor een vierden vasten chauffeur, doch daarmee zijn de moeilijkheden der veiligheidswet niet te omzeilen. Met veel waardeering gewaagt het verslag van de werkzaamheden van den heer Kanning als administrateur, en van den heer Wijsbeek als technisch adviseur; de controle door laatstgenoemde geregeld geoefend op het rollend materieel, is voor de Maatschappij van zeer overwegend belang. Het wegennet, 't welk de bussen der Maatschappij berijden, wordt telken jare beter. Het verslag eindigt met de beste wenschen voor de Maatschappij; alles wijst er op, dat de aandeelen in den vervolge waardevolle effecten zullen worden. (Applaus.) De VOORZITTER dankt den heer Hemmes voor dit zeer correct opgesteld verslag, waarin tot in groote bijzonderheden van het werk der Maatschappij wordt verteld. Door den heer J. J. THIJSSE wordt namens zijn mede-commissie-leden, de heeren H. Koiter en H. Panman, verslag uitgebracht omtrent het financieel beheer over 1929. De heer Thijsse zegt in het verslag, dat de taak van het onderzoek niet onaanzienlijk is verlicht door de wijze, waarop de heer Kanning de administratie voert en zijn taak opvat. Bij velerlei beslommeringen van allerlei aard, welke hij al- of niet vrijwillig op zich neemt en die de Vennootschap ten goede komen, draagt de heer Kanning voor een duidelijke, goed bijgehouden administratie zorg en het komt de financieele commissie dan ook gewenscht voor, deze woorden van waardeering — reeds in de bestuursvergadering geuit — hier in dit verslag nog eens te herhalen en vast te leggen. De commissie kan zich geheel vereenigen met het voorstel van het bestuur om over te gaan tot het uitkeeren van dividend en wel tot het hoogste percentage, zijnde 4 proc., wat statutair geoorloofd is. Onvoorziene omstandigheden voorbehouden, mag worden aangenomen, dat thans het dividendlooze tijdperk is afgesloten en het strekt het Bestuur tot groote eer, dat het na zoovele moeilijke jaren het bedrijf tot zoodanige ontwik' keling heeft kunnen brengen, dat het tot een zeer belangrijk streekbelang is geworden. In dit verband brengt de commissie gaarne hulde aan het Bestuur met zijn eminenten Voorzitter. In de veronderstelling, dat de vergadering balans, winst- en verliesrekening zal goedkeu ren, wordt medegedeeld, dat er een netto-winst is verkregen van f 1259.78, waarvan als dividend f 1160 en voor div. belastingen f 104.98 afgaat, waarna f 4.80 overblijft welk bedrag wordt overgebracht naar nieuwe rekening. Ter nadere toelichting van de voornaamste balanscijfers constateert de commissie, dat het kapitaal op f 29.000 onveranderd is gebleven, het autopark voor f 10.700 op de balans 1930 voorkomt, de effecten met f 17.887.50 als waarde op 31 Dec. 1929 zijn opgenomen, de kas ad f 835.34 destijds door het Bestuur is nagezien. Het saldo der bankrekening klopt met het afschrift der rek.-courant van de Bank-AssO' ciatie te Veendam. De winst- en verliesrekening is belast met: f 3.773.37 afschrijving auto's, f 36.85 afschr. kleeding, f 175.36 verzekering personeel, f 4402.90 loonen, f 1.004.04 salarissen, f 197.95 vergadering- en reiskosten, f 387.46 diverse kosten, f 337.96 drukwerk, porti etc., f 503.29 stalling, f 915.21 brand- en risico-verzekering, f 4.137.70 benzine, olie en vetten, f 2.337.04 onderhoud auto's, f J.069.32 onderhoud banden, f 1.126.05 weg- en pers. belasting, en gecredi teerd met : f 455.15 voor intrest belegde gelden en f 21.215.13 ontvangsten vervoer. De commissie stelt voor den administrateur onder dankzegging te déchargeeren. De VOORZITTER dankt de commissie voor het boeken-onderzoek en sluit zich aan bij de woorden van waardeering gebracht aan het adres van den heer Kanning, den administrateur. Goedgekeurd worden hierna balans, winst- en verliesrekening, waarmee het dividend bepaald is op 4 proc. Tot bestuursleden worden de heeren R. O. Meijer te Zuidwending en D. de Lange te Veendam, herkozen, resp. met 77 en 91 van de 97 uitgebrachte stemmen. Tot leden van de financieele commissie worden herbenoemd de heeren J. J. Thijsse en H. Koiter en voor den heer Panman, die voor de functie heeft bedankt, de heer M. Brouwer te Ommelanderwijk. Bij de rondvraag wordt door een paar leden de wenschelijkheid besproken van het invoeren van retourkaartjes, resp. couponboekjes tegen een gereduceerden prijs. Volgens de voorstellers zou dit de Maatschappij ten goede komen. De VOORZITTER verzet zich tegen de retourkaartjes. De groote spoorwegmaatschappij heeft deze afgeschaft; wel heeft men deze tot gereduceerden prijs nog verkrijgbaar gesteld, waar concurrentie met auto-ondernemingen heerscht. Wil men op andere wijze het publiek ter wille zijn, dan voelt spr. meer voor couponboekjes, echter zou dan een algeheele tariefverlaging meer bevorderlijk werken in het belang der Vennootschap. De Voorzitter zegt toe dat deze kwestie in de bestuursvergadering in nadere overweging zal worden genomen. Nadat nog enkele vragen van huishoudelijken aard op afdoende wijze door den VOORZITTER zijn beantwoord brengt de Voorzitter nogmaals dank aan de heeren Wijsbeek en Heres, die voor de Maatschappij steeds met volle ambitie werkzaam zijn om de exploitatie in de beste richting te houden. (Appl.) Hierna volgt sluiting. --- Advertentie IN^fi^ÖNfDEN M£DEDÉEIÏNGEN Fa. WEiJER - Wildervank TELEFOON 443 WOLLEN DEKENS Gestikte DEKENS met wol-vulling. Eigen gem. KAPOK-MATRASSEN --- FEUILLETON. DE LIEFDE VERDRAAGT ALLES van H. COURTHS-MAHLER. Met autorisatie vertaald door Mevrouw J. P. WESSELINK—VAN ROSSUM. f 10) „Dat is heel lief van je. Maar daardoor ben je zoo ernstig en stil geworden, dat ik je ternauwernood meer herken." Alexander bloosde. „Dat wordt nu weer anders, papa." Vorst Iwan glimlachte. „Nu, als je een beetje van den ernst behoudt, die nu zoo dikwijls op je gelaat ligt, dan zal mij dat niet spijten. Het staat je niet kwaad, maar als voortdurende gast moet de ernst niet blijven beerschen, daarvoor ben je nog te jong. Je schijnt mij mannelijker, standvastiger te zijn geworden — en dat verheugt mij, Sascha. Wat °ok deze verandering in je innerlijk heeft gebekt, ze is niet te loochenen. Maar ga nu heen, ik wil dadelijk met je moeder spreken." Alexander nam met een krachtigen handdruk Van zijn vader afscheid. Hij voelde zijn hart wat Verlicht. Deze last was tenminste van zijn hart genomen en zijn vader was zoo vriendelijk gefeest. Weliswaar — indien hij geweten had wat de rust van zijn hart had weggenomen — zou ^8 dan ook zoo spoedig bereid zijn geweest hem van de grootvorstin te verlossen, of zou hij dan n °g krachtiger dit huwelijk hebben willen bewerkstelligen om tusschen hem en Elisa een «uveroroekbaren muur op te richten? Maar hoe ! het zij — hij was nu weer vrij en over zijn hart had niemand te gebieden dan hijzelf. Vorst Iwan had zijn zoon nog een poosje peinzend nagekeken. „Zou de blonde Duitsche hem toch nog in hoofd spoken? Een wonder zou het niet zijn. Het meisje is mooi en aanvallig genoeg. Maar zij is ook deugdzaam en standvastig — en zulk een onvervulde neiging staalt het karakter. Dat kan Sascha gebruiken. We zullen voorzichtig zijn, maar de gebeurtenissen niet vooruit loopen. Er is in elk geval geen gevaar in aantocht." Zoo dacht de oude heer. Daarna zocht hij dadelijk zijn vrouw op. Hij deelde haar kalm en zonder omwegen zijn gesprek met Alexander mede en verzocht haar de aangelegenheid met de grootvorstin zoo kiesch mogelijk te regelen. Het vertrouwen van Maria Petrowna was toch al wat geschokt. Niettegenstaande dat was zij toch niet maar zoo ineens geneigd haar lievelingswensch op te geven. „Het zou toch zulk een schitterende verbintenis zijn, Iwan — en de energie en wilskracht van Anna Paulowna zou onzen luchthartigen jongen ten goede komen," zei zij ontstemd. „Dat is nog te bezien, Maria, al te scherp snijdt niet. Ik kan het denkbeeld niet uit mijn hoofd zetten, dat Sascha door zulk een huwelijk juist in de armen zou gedreven worden van een teugelloos leven. En alle eer aan Anna Paulowna — maar haar heerschzuchtige aard bevalt mij ook niet. En je moet inzien, lieve Maria, dat de ijdelheid der mannen, waarop je zoo sterk rekent, toch geringer is, dan je beweert." Maria Petrowna zag met een peinzenden blik naar hem op. „Weet je — wat mijn vertrouwen aan het wankelen bracht ?"„Nu?" 1 Sascha moet beslist een andere vrouw een plaats in zijn hart hebben gegeven, anders zou hij niet zoo koud zijn gebleven tegenover Anna Paulowna. Mooi is zij toch genoeg om op een zoo licht ontvlambaar hart als dat van onzen zoon indruk te maken." Vorst Iwan keek zijn vrouw onderzoekend aan. „Indien dit je meening is, dan is het een reden temeer hem niet tot deze verbintenis te drijven. Heb je iets opgemerkt ?" „Neen, hij wijdt geen bijzondere aandacht aan een der dames van onzen kring, en dat brengt mij op de gedachte, dat hij buiten onzen kring een liaison heeft, misschien met een tooneelspeelster of zoo iemand." „Laat het zoo zijn, Maria — hij is nog jong, zulk een liaison houdt dikwijls van andere dwaasheden af. Alles is ons goed, wat hem van de speeltafel terughoudt. Laat hem begaan; hij wordt zelf dan wel weer verstandig. Dat hij slechts een huwelijk naar zijn stand kan aangaan, weet hij — en als zijn tijd gekomen is, zal hij er zich naar richten. Maar juist, als zijn hart nu van iemand vervuld is. zou het verkeerd zijn een dwang op hem uit te oefenen, dat zou bij zijn natuur gevaarlijk kunnen zijn." Maria Petrowna kon de waarheid van deze woorden niet ontkennen. „Maar — al wilde ik je ook gelijk geven, Iwan, wat moet ik Anna Paulowna zeggen?" zuchtte zij. Vorst Iwan keek haar peinzend aan. „Daarin kan ik je helaas geen raad geven, Maria, dat moet ik aan je overlaten. Je kent haar beter dan ik, weet, hoever haar verwachtingen ten opzichte van Sascha gaan en wat je beiden al over de zaak hebt gesproken. Men moet natuurlijk uiterst kiesch handelen. Het beste zou zijn. dat Sascha Kalnoky zoo spoedig mogelijk verliet. Hij moet immers toch binnenkort naar Roschnow. Er is wel een voorwendsel te vinden om de reis te bespoedigen. En dan zou men het de grootvorstin te verstaan kunnen geven, dat het Sascha tegenstaat een vrouw boven zijn stand te trouwen — zelfs als hij haar liefhad. Dat neemt Iets van het pijnlijke weg. Het moet haar duidelijk worden gemaakt, dat niet haar persoon, maar de verhoudingen haar tegen zijn. Je bent verstandig, Maria en zult de juiste woorden wel vinden." Maria Petrowna zuchtte weer diep. „Dat wordt een netelige zaak voor mij, en ik moet een lievelingswensch opgeven. Het ongeluk van mijn zoon wil ik natuurlijk niet bevorderen. Als ik maar wist, wie hem in haar netten gevangen heeft." Vorst Iwan kuste haar teeder de hand en glimlachte. Wat was zijn verstandige Maria soms kortzichtig. „Misschien is het beter, dat wij het niet weten. Bij zoo iets moet men doen, alsof men het niet weet, Maria. Men moet er niet met vuur en zwaard tusschenkomen, zoolang het niet noodig is. Dergelijke hartsaangelegenheden verloopen van zelf, als men ze niet tot gewichtigheden maakt. Er niet tegen redeneeren — anders maakt men Sascha's kopp'gheid gaande." „Nu dan — dan wil ik zien wat ik doen kan, Iwan. Maar ik moet eenige dagen tijd hebben." * * * Alexander was intusschen door den tuin langs het slot naar de slotkapel geloopen. Deze bevond zich aan de zuidzijde van het slot en was er door een overdekte zuilengang mee verbonden. Zijn schreden hadden zich zonder voorafgaand plan daarheen gericht. Hij wilde nu slechts geen der aanwezige gasten ontmoeten, in de allereerste plaats Anna Paulowna niet. Maar toen hij juist de deur van de kapel aaderde, kwam de grootvorstin gevolgd door haar hofdame er uit. Alexander was volstrekt niet in een stemming zich alweer door haar te laten vasthouden. Daarom liep hij snel met een eerbiedige buiging voorbij en ging de kapel binnen, alsof hy «plan had gehad hier te bidden. Anna Paulowna beet zich op de lippen, toen hij haar ontglipte. In de kapel kon zij hem onmogelijk volgen. Zij verwijderde zich aarzelend,) maar op haar gelaat lag een sombere uitdrukking en haar hofdame had juist geen lichte taak. Anna Paulowna was te verstandig, om niet te voelen, dat Alexander haar met opzet ontweek en elk ernstig onderhoud met haar vermeed. Soms geloofde zij hem te haten, omdat hij haar niet wilde begrijpen. Het was veel meer eigenzinnige, heerschzuchtige hartstocht, dan liefde, wat haar hart voor hem voelde. Juist dezen éénen man had zij zich tot echtgenoot gekozen en het zelf bij haar vader doorgezet, dat bij haar liet begaan. Zou zij haar gevoelens te vergeefs aan hem verspild hebben ? Wist hij wel te, waardeeren, wat zij hem aanbood? Verontwaardiging en gekwetste ijdelheid begonnen met haar gevoelens te strijden. Alexander was de kapel binnen gegaan en knielde voor het altaar. Het was zoo stil en vreedzaam in de kleine kerk. Door de geschilderde ruiten viel het licht in alle tinten naar binnen en tooverde bekoorlijke effecten op het witte marmer van de altaarbekroning. Koel was het hier binnen, koel en vreedzaam, alsof deze plek afgescheiden was van alle vreugde en alle leed der wereld. Als verlost herademde de jonge vorst, dat hij Anna Paulowna ontkomen was. Ernstige gedachten vervulden zijn ziel. Elisa's lieftallig beeld stond in zijn geest voor hem en hield een teeder tweegesprek met hem. Dat scheen hem geen ontwijding van deze plaats. God zelf had hem toch de liefde voor dit lieftallig persoontje in het hart gelegd. En met geen lichtzinnige gedachten raakte zijn ziel het geliefde meisje aan. Deze liefde had hem beter en ernstiger gemaakt; er was niets onreins in zijn liefde voor haar. Nog nooit had hem een gevoel zoo verdiept en veredeld als dit. (Wordt vervolgd.)^, --- Advertentie INGEZONDEN MEDEDEELINGEN. Ben Spul van vraag en antwoord, waar bi/ iets te raden blijft' ......Ik draag altijd mï'n gekleurde pchoenen, weer of geen weer. 't is nu eenmaal mod" Feu paar in 't iaar, valt mee hè? No^al eenvoudig, 'k laat ze geregeld bii Hoyer verven, dan bliiven ze steeds mooi van kleur en 'tis veel voordeeliger.,,. Depot (e Wildervank : De Heer JO DE LEVE. Stoojntr. \/&rftr. --- Lezing Dr. Bierema. De nieuwe financiëele verhouding tusschen Rijk en Gemeenten en onze binnenlandsche politiek. In de gezellige foyer van „Veenlust" had „de Vrijheidsbond" Vrijdagavond een openbare vergadering uitgeschreven, waarin het Tweede Kamerlid Dr. S. E. BIEREMA van Usquert kwam spreken over bovenaangegeven onderwerp. Een zeer bescheiden gehoor was komen luisteren. De heer N. J. MEIHUIZEN, voorzitter van de plaatselijke afdeeling, presideerde en verwelkomde publiek en spreker en zeide dat er af cn toe contact moet worden gezocht met de vertegenwoordigers der Partij in het parlement, ter versterking van het politieke leven. Dr. BIEREMA begon met te zeggen, dat er een nieuwe financiëele verhouding tusschen Rijk en Gemeenten is tot stand gekomen. Die Wet heeft sterk de bewering gelogenstraft, dat er onder een extraparlementair kabinet geen vruchtbaar werk is te leveren. De laatste jaren heeft men getracht de rijksbelastingen verlaagd te krijgen. Daar tegenover stond echter dat de gemeentelijke belastingschroef — vooral in het Noorden des lands — sterker ls aangezet geworden. Er kwam een steeds sterkere tegenstelling tusschen stad en platteland. De druk in het Zuiden des lands was minder sterk, vooral doordat men daar minder democratisch is en riinder doortastend. In de steden was men voordeeliger uit. Had men nu niet mogen verwachten, dat vooral Braat van den Plattelandersbond zich zou hebban geweerd ? Hij heeft bij de behandeling deiwet, geen enkel woord gesproken. Hoe was in 1927 28 de heffing in diverse gomeenten ? Van een inkomen van f 5000, werd in na tc noemen gemeenten onderscheidenlijk betaald : Amsterdam f 250, Den Haag f 175, Hoogezand f 508, Muntendam f 523 en Oudepekela f 979. In laatstgenoemde dier gemeenten, werden bovendien 100 opcenten op de hoofdsom der Vermogensbelasting geheven. Men stelle daartegenover diverse rijke gemeenten waar weinig belasting werd geheven, b.v. te Wassenaar f 53, terwijl er zelfs enkele gemeenten zijn, die geen inkomstenbelasting heffen. Vóór 1864 konden de gemeenten zelfstandig belastingen gaan heffen. Maar daarna met langer. In 1897 heeft min. Sprenger van Eyck een nieuwe fin. verhouding in een wet onderdak weten te verschaffen, waardoor zeer varieerende bedragen als hoofdgeld per inwoner, door het Rijk aan de Gemeente werden uitgekeerd. Na 1897 was het moeilijk precies te zeggen hoe de fin. bijdragen per hoofd voor iedere gemeente werden berekend. Een staatsraad zeide, dat het voor hem zelfs moeilijk was de juiste formule er voor te vinden. Toen waren de fin. omstandigheden, vooral van de groote steden slecht. Daardoor waren de bijdragen zoo ongelijk en hoog voor de steden. Amsterdam kreeg f 4.59, Den Haag f 3.32, Emmen f 1.45, Gieten f 1.66 en Rolde f 1.52%. Een fout van de regeling van 1897 was, dat het den toestand '.iet bevriezen, inplaats van haar b.v. voor slechts vijf jaar te laten gelden. Men zou da wet daarna hebben kunnen gehandhaafd, met herziening van de cijfers. Daarna kwam er in 1921 een nieuwe staatscommissie, welke tot 1927 studeerde, onder leiding van Mr. van Lijnden van Sandenburg. Blijkens haar rapport, had die commissie het vraagstuk wel breed gezien, doch met een oplossing aan de hand gedaan, welke algemeene bevrediging zou kunnen schenken. Van den rijkste werd wat afgenomen en aan den armste wat ontnomen. Met behoeften en draagkracht was echter met gerekend. Dat heeft vooral het vrijheidsbondsche lid van Gedep. Staten, E. H. Ebels, met juistheid aangetoond. Het prov. bestuur stond achter hem en ageerde mee. En de vrucht is geweest dat het kabinet de Geer-Kan het werk van de staatscommissie losgelaten heeft en een eigen stelsel uitwerkte, wat uitging van de gedachte, dat de gemeente heeft, een eigen verteringsbelasting en de grondbelasting. Welke zijn de beginselen van de nieuwe wettelijke regeling ? In de eerste plaats wordt aan de gemeenten het recht ontnomen, om een eigen gem.-ink.belasting te heffen. Daarvoor zullen rijksuitkeeringen in de plaats treden. Tegenwoordig krijgen de gemeenten bedragen van f 400, als tegemoetkoming in de salarissen van Burgemeester en Secretaris. Straks zal de Staat daarvan driekwart betalen, tot een maximum van f 3000, In plaatsen waar bedoelde ambtenaren slechts f 4000 salaris of daar beneden genieten, profiteert men van deze bepaling dus het meeste. De personeele belasting blijft. Maar de opbrengst zal voortaan geheel komen ten bate der gemeente, welke bovendien zelf mag bepalen, in welke klasse ze wenscht te worden ingedeeld. Tot nu toe is imperatief (bindend) voorgeschreven. in welke van de negen klassen de gemeente is ingedeeld. Dat was noodig, zoolang de opbrengst kwam aan het Rijk. Nu de gemeente de baten zal ontvangen, is het logisch dat ook zij voor zich de classificatie regelt. Vervolgens is geheel nieuw, dat de gemeente het grootste deel van de Grondbelasting, n.1. tot een aandeel van drie-kwart, zal ontvangen. Het Rijk blijft dus slechts voor één kwart participeeren. Ter vervanging van de gemeentelijke inkomstenbelasting, komt er een rijks-gemeentefondsbelasting. De heffing daarvan zal over het geheele rijk dezelfde zijn. Op die wijze worden dus voortaan die medeburgers zwaarder getroffen, die in de rijke gemeente slechts heel weinig inkomstenbelasting voor de gemeente hadden te betalen. Uit dat in te stellen fonds nu, zullen de gemeenten ieder jaar een uitkeering ontvangen naar een bepaalde wiskundige formule. Deze formule zal aanvankelijk gelden voor 5 jaren, n.1. 1931, 1932, 1933, 1934 en 1935. Grondslag voor de berekening van het aandeel der gemeente, door toepassing dier formule, zal zijn: a. de opbrengst der gemeentelijke inkomstenbelasting ; b. de uitgaven door de gemeente gedaan voor politie : c. idem vcor lager onderwijs en d. idem voor armenzorg, werkloozenzorg daaronder begrepen en van al deze zaken het gemiddelde over de jaren 1926, 1927 en 1928. Kan de gemeente echter met haar rechtmatig aandeel uit dat Rijks-gemeente-fonds niet komen waar het — krachtens haar uitgaven — zal moeten zijn, dan mag de gemeente daarop leggen, het aantal opcenten dat ze noodig heeft, maar niet meer dan 80. Daarvoor meet echter de progressie matiger wezen, dan ze nu bij het eigen gemeentelijke stelsel zal kunnen zijn, doch mag de aftrek gelden, gelijk die voor de R.I.B. aangeeft, zcodat de lagere inkomens op dat punt méér zullen profiteeren, dan de noogere. In bepaalde gevallen zal het getal opcenten 100 mogen bedragen. De belastingdruk zal dus meer worden geëgaliseerd. Waar — als te Wassenaar — weinig werd betaald, zal de druk worden verzwaard. In plaatsen als O.pekela, zal de druk aanmerkelijk worden verlicht. De Regeering heeft reeds voorspellingen gedaan over het vermoedelijk te heffen aantal opcenten. Spr. gaf de cijfers onder alle voorbehoud. Ze varieeren in div. gemeenten zeer. In Nieuwepekela zullen 17 opcenten noodig zijn. In O.pekela niet minder dan 80. Vloeien er practisch, uit het nieuwe stelsel moeilijkheden voort, dan zal een technische herziening spoedig misschien noodig blijken. In het algemeen zal de wet eenter oplossing en verruiming brengen en voldoening wekken. De nieuwe wettelijke regeling — een knap stuk werk van Mr. de Geer en Mr. Kan — zal stellig ten plattelande zegen brengen. DE ALGEMEENE POLITIEK. De uitslag van de vorige kamerverkiezing heeft geen groote verschuiving gebracht. Er zijn profeten, die meenen, dat een meer democratische regeeringsconstellatie uit dien uitslag zou móeten zijn voortgekomen. Dat zijn de soc.dem, en de vrijz. dem., die beweren het monopolie van democratie te hebben. Ds soc. dem. hadden In het katholieke Zuiden twee nieuwe zetels verwacht, doch deze met gekregen. De vryheidsbondar, Staalman, ging en de man van stad en lande. Floris Vos, kwam, de Kath. Volkspartij-man, Mr. Artz, ging heen en een Kersteniaan kwam, evenals de communist Winkoop. Van een democratische verschuiving geen sprake Met de kabinetsformatie ging het wat raar. Dat een katholiek werd aangezocht een ministerie te vormen, sprak voor zichzelf. De kath. vormen de sterkste fractie. Aan een parlementair kabinet was groote behoefte en groote verlangens gingen daarnaar uit. Gemakkelijk is het een parlementair kabinet te vormen waar twee groote politieke fracties tegenover elkaar staan, zooals vroeger in Engeland en by ons; conservatieven en vooruitstrevenden. Met stelsel van evenredige vertegenwoordiging beïnvloedde de verbrokkeling, al is dat stelsel niet alleen verantwoordelijk. In Nederland is thans alleen een parlementaire regeering mogelijk als er een meerderheid uit diverse groepen wordt geboren. Een coalitie-program werd geformuleerd. Haar de chr.historischen wilden zich aan geen formule binden. Ze meenden dat de „rechtsche beginselen" een voldoende waarborg vcor samenwerking werden geacht. Maar in het jongste verleden is er van dat rechtsche beginsel in 't algemeen met veel gebleken. De chr. historischen immers, houden vast aan het protestantsche karakter van de natie. En de Roomschen wilden een meer roomsche staatkunde zien gevolgd. Er is nu een extra-parlementair kabinetRuys gekomen, uitsluitend uit menschen van „rechts" gevormd. Rechts liet de verantwóórdelijkheid voor het kabinet los en in het voorloopig verslag over het onderzoek der begrooting, toeft de Regeering harde noten moeten kraken. Bij monde van den heer Knottenbelt heeft de Vrijheidsbond zijn critiek geuit. De aanval bestond hierin, dat Mr. Ruys, die voorheen parlementair regeerder was, nu geen extra-parlementair regeerder moest zijn geworden. Voorts " in een extra-parlementair kabinet mag men niet slechts politici van „rechts" zetten. De botsing in de Kamer is direct gekomen, Men had „rechtsche" ministers. Maar metj „rechts" was niets overeengekomen. Ook de Troonrede kondigde geen rechtsche politiek aan. De Regeering heeft zich daarover verweerd door te zeggen, dat in het verleden ook geen rechtsche politiek was aangekondigd. Geleidelik heeft rechts echter een ander geluid laten hooren. Nu bljjkt het dat men van rechts niet afkeeriger van verantwoordelijkheid is geworden. Practisch hebben de chr. historischen hun zin gekregen. Christelijke regeerders met in het algemeen christelijke politiek, maar niet werkende op vast accoord. Zoo is er dus eenige duidelijkheid gekomen. De houding der liberalen. Hoe staan de liberalen tegenover het kabinet ? De liberalen willen geen oppositie om de oppositie. Wil deze regeering zich handhaven, dan zal de liberale partij vaak moeten helpen. Vooral de fin. politiek van de Geer is niet bij de kath. democraten gewild. De Geer heeft erkend dat er eenige reden was geweest om een nieuwe kracht voor finan- j ciën te zoeken. Maar hij was bereid gevonden zijn medewerking te verleenen, omdat de wet op de fin. verhouding invoering behoeft. Deze ziet kans die wet door te voeren, zonder belastingverhooging, ofschoon de staat voor uitvoering dier wet 24 mllUoen moet betalen. De Geer heeft er echter bij gezegd, dat voor andere zaken geen groote offers kunnen worden gebracht; wil men die toch brengen, dan gaat de Geer heen. Do financieels positie van ons land is gunstig te noemen. Spreker wil er het een en ander van zeggen, doch gevoelt behoefte, om allereerst een woord te wijden aan het adres van een liberaal staatsman, lid van den Vrijheidsbond, die sedert de jongste Kamerverkiezing uit de actieve politiek verdween, n.1. Prof. Dr. A. van Gijn. Hij was van de Vrijheidsbondsche fractie de financiëele specialiteit. Men heeft hem wel eens verweten, of van hem gezegd, dat hij niet was een democraat en tot dat oordeel heeft ongetwijfeld mede geleid de omstandigheid, dat Van Gijn is, een stroeve natuur. Toch kan spr. in hem een democratisch man herdenken. Aan spr. is — na Van Gijn's uittreden — de taak toebedeeld geworden, om in de Kamer de financiëele vraagstukken te behandelen. Hij zal het doen, zoo goed als hij het kan. Maar met groote waardeering moet hij daarbij toch steeds terugdenken aan de eminente wijze waarop Prof. van Gijn die taak vóór hem verrichtte. Onze staatsfinanciën zijn gunstig en de overschotten van de staatsbegrooting ztjn voldoende. Er zijn menschen die meenen dat men nu wei flink aan het verlagen der belastingen kan gaan en dat meer gelden kunnen worden besteed aan ... , , . sociale- en cultureele belangen. I Minister De Geer heeft indertijd gewaarschuwd, dat na 1927 van fifeweldiije overschotten geen sprake ;neer zal wezen, omdat men aan „financiën" een veel scherpere raming had gemaakt. Een raming meer kloppende op de werkelijkheid. Maar de practijk leverde een andere werkelijkheid, belichaamd in een overschot over 1928 van f 53 millioen. Men zal dus nog scherper moeten ramen en nog meer de werkelijkheid moeten benaderen. De reeds genomen maatregelen in die richting hebben althans geen effect gesorteerd en het " vertrouwen in 's Ministers aanhoudende waarschuwingen, om toch zuinig te blijven, niet versterkt Men weet dat de soc. dem. en de vrijz. dem. steeds een zeer felle critiek hebben gericht tegen Colijn en De Geer, waar die krasse bezuimgingsmaatregelen meenden te moeten aanbevelen. Die critiek was echter overdreven en er zat een groote dosis van onrechtvaardigheid in. Spreker heeft er niet aan gedacht met de destijds gelanceerde verwijten in te stemmen. Toch heeft spr. in de Kamer den Minister de vraag gesteld, of het niet beter is met meer nauwgezetheid te ramen, opdat de begrooting ook in werkelijkheid het beeld van het fin. beleid meer benadert. Bij het begrooten rekent men te veel naar de uitkomsten van het voorlaatste en hét laatste jaar en te weinig met het jaarlgksch acres (toeneming van inkomsten). In Nederland is steeds op eenig acres te rekenen. Want er is geen land met een zoo harmonieuze verdeeling van landbouw, Industrie en andere takken van bedrijfsbestaan, als het onze. Een goed minister raamt de uitgaven hoog en de inkomsten wat laag, waardoor hij zich hoedt vour tegenvallers. En het suggereert tot zuinigheid en soberheid. Intusschen : Minister de Geer heeft toegezegd, voor het vervolg nog nauwkeuriger te zullen ramen. In de jaren 1025—1928 (dus in 4 jaren) bedroegen de overschotten samen niet minder dan 2S9 millloen gulden, welke ovorschotten voor extra-delging van crisisschulden zijn aangewend. Dat geeft verlichting voor de toekomst en De Geer acht den fin. toestand van den Staat nog steeds zoodanig, dat geen gelden voor nieuwe dingen mogen worden bestemd. Het ia zijn meening dat in 1932 gedacht moet worden aan verbetering van den toestand van onze ouden van dagen. Dé liberalen kunnen daarmee gaarne accoord gaan. Zij immers gevoelen voor het Staatspensioen. Maar dat de Regeering in die richting een rechts wil dat niet. oplossing zal zoeken, is bepaald onwaarschijnlijk- Want Toen na den oorlog de fin. cri3is intrad, is van regeeringszijde gezegd, dat er bezuinigd moest worden. Men is daarmee begonnen en voortgegaan. Maar daarmee kan natuurlijk niet steeds worden doorgegaan. Er is ook toegezegd dat bezuiniging door reorganisatie van den staatsdienst zou moeten worden bereikt. Maar daarvan is tot nu toe weinig terecht gekomen en het heeft al thans heel weinig zoden aan den dijk kunnen z etten. ( Gaat men de verslagen van de Rekenkamer na> dan wordt men wel overtuigd dat op dat terrein geen succes van eenige beteekenis is verkregen geworden. Verlaging van de belastingen is noodig. De Geer heeft daarvan de noodzakelijkheid betoogd, Nederland heeft hoóge belastingen en de verlaging daarvan zal sterk bevorderlijk wezen 'aan ^ economisch herstel . j Daarom heeft de Vrijheidsbond steeds in de richting van belasting-verlaging gepleit, hoewel de liberalen daarvoor door vrijwel alle andere partijen zijn gehoond geworden. ^ en verrassing was dan ook dat de Minister kwam met het denkbeeld om een overschot te gebruiken voor extra-aflossing van crisis-schuld, Natuurlijk maakt het heel weinig verschil of de heffingen voor den gewonen-, dan wel voor den buitengew. dienst worden verlaagd. Het ef^ ect ' s immers hetzelfde, 20 opoenten op de Inkomstenbelasting zullen vervallen. De Verdedigingsbelasting zal tot een derde worden verlaagd en voor wat het blij vend gedeelte betreft met de Rijksink.belasting worden saamgesmolten. in overleg met de Volkenbonds-commiSsie zai accijns-verlaging voor vleesch worden overwogen. De Vrijheidsbond heeft voor finale opheffing daarvan gepleit in het belang van consumenten cn veehouders, Op dit punt immers staat Nederland op een p»®* het fascistisch Italië en Sovjet-Rusland. De economische situatie is de laatste jaren in ong land iets gunstiger geworden. De toestanden in het landbouwbedrijf vormen echter daarbij een schaduwzijde. Hoe het in de naaste toekomst met den landbouw zal gaan, laat zich niet gemakkelijk voorspellen. In het algemeen verbeterde de conjunctuur, getuige ook het toenemend verbruik van vleesch, tabak en suiker. De werkloosheid is afnemende. Vele maatschappijen konden bevredigende jaarcijfers pu bliceeren. De uitvoercijfers gingen de hoogte in. En de industriëele bedrijvigheid is van dien aard, dat men kan zeggen dat Nederland zich ontwikkelt tot een industrieel land, De statistiek wees uit, dat de welstand van het volk zich gemiddeld 10 pet. verbeterde, in vergelijking met de jaren van vóór den oorlog, De loon-arbeiders echter gingen sedert 25 pet. in welstand vooruit. Een onderzoek heeft uitgewezen dat alleen in Engeland en in Scandinavische landen de loo' nen hooger zijn dan hier. Overal elders in Europa zijn ze lager. En in Frankrijk en België zijn de loonen zelfs 40 pet. lager dan In Nederland. Het economisch herstel zal zich hier te lande verder manifesteeren als we doorgaan op de wij2e die de laatst e jaren door de Regeering is ° evo! £ d ' Er z Ü n trouwens wel maatschappelijkeea P oliu eke groepen, die wenschen, dat het roer van staat wordt gewend. De democratische katholleken zijn met den huidigen gang van zaken niet tevreden en willen meer staatshulp voor cultureele- en sociale doeleinden. Er zijn er 2elfg die meenden dat de Vrijheldsbond ^lasting-veriaging * het summura van «^clëele wijsheid acht - Maar dat is onjuist. Belastingverlaging is zelfs voor den Vrijheidsbond geen doel, maar slecllta middel om te komen tot een beteren economischen toestand, met als gevolg de mogelijkheid dat cultureele- en sociale maatregelen beter door de natie kunnen worden behartigd. Want niet steeds is het noodig dat het Rijk rechtstreeks daarvoor zorgt en helpt. Er zijn groepen die graag cultureele- en so, , ? , doeleinden KOuden wiUen 2ieu gesteund, Tpn Irr-.ata imn nnn "U^1 „ „i,, — ten koste van een kleine belastingverhooging. Maar dat zou in werkelijkheid zijn : het paard achter den wagen spannen. De Vrijheidsbond gaat met die groepen niet mee. En dat — zoo gezegd — niet omdat het geen sympathie koestert voor het doel dat men met die maatregelen nastreeft, maar alleen omdat het middel dat men daarvoor durft aan te wenden, gevaarlijk is en niet deugt. Verschillende volksgroepen kunnen heel vaak hetzelfde willen. Maar dat wil nog niet zeggen, dat ze steeds dezelfde middelen kunnen aanvaarden. Daarom gaat de Vrijheidsbond vaak zijn eigen weg en kan hij niet steeds met vrijzinnig-democraten en sociaal-democraten meegaan, bij het najagen van wat misschien, op zichzelf beschouwd, niet verkeerd zoudó 2ijn. De Vrijheidsbond vat de groote, algemeene maatschappelijke belangen in het oog en vraagt, wat daarvoor kan en mag gebeuren. En bij kleine verschillen passen de leden toe, dezelfde levensbeginselen, met de duidelijk uitgesproken bedoeling het algemeen belang van ons volk in de breedte en in de diepte te dienen Hij is daarbij niet ongeneigd om samen te werken met andersdenkenden die hetzelfde beoogen. De Vrijheidsbond vraagt niet ln de eerste plaats Wat scheidt ,inaar wat vereenigt. Moge de bespreking van den staatkundigen toestand, dezen avond wederom hebben kunnen leiden tot versterking van de kracht welke et noodig is in den strijd om het liberale beginsel en tot verheldering van de inzichten die er over diverse onderwerpen mochten bestaan. Luid applaus. Twee vragers aan het woord. Na een korte koffiepauze, werd gelegenheid gegeven, om den inleider vragen te stellen. De eerste die een opmerking maakte, was de heer K. TEPPER van Zuidwending, die zeide, geen voorstander van protectionisme te zijn. Maar Duitschland geeft tegenwoordig uitvoerpremies. Moeten wij nu geen maatregelen daartegen overwegen ? Spreker zou graag willen vernemen, hoe Dr. Bierema over deze aangelegenheid denkt. De heer MEIBORG had niet gedacht dat hij zóó opgeruimd naar huis zou kunnen gaan, doordien Dr. Bierema een inderdaad optimis tisch geluid heeft laten hooren. In den verkiezingstijd bleek Dr. Bierema minder Optimist te z{jn én wees hij er op, dat het met onze staats-1 financiën er minder goed voor stond, doordien er een groote achterstand was teil opzichte van het Pensioenfonds en ten aanzien van de bijdrage aan de Spoorwegen te betalen. Nu heeft hij daarover gezwegen en medegedeeld dat het met onze bedrijven, met in- en uitvoer efl met de financiën van den Staat, goed staat. Een vlek op dat alles is echter, dat hier in de Veen koloniën de landbouwstand een heel moeilijken tijd moet doormaken. Hier kan van een nood stand worden gesproken. 1 HL. rogge brengt sléchts f 3.50 op en 1 baal aardappelmeel kost slechts f 10. Bij dergelijke prijzen gaat de Veenkoloniale landbouw kapot. Het is moeilijk om hier met.invoerrechten te beginnen. Maar als onze naburen beginnen met „uitvoer-premies" te geven, dan wordt hier alles genekt en moet men hier wel te gronde gaan. Met den heer Tepper is spreker van oordeel, dat de veenkoloniale landbouw uit 'zelfbehoud verplicht is, te overwegen wat daarte gen van Staatswege mag worden gevraagd en moet worden ondernomen, omdat tegen zulke staatsmaatregelen als Duitschland toepast, een particulier bedrijf onmogelijk kan vechten. Intusschen heeft spreker met heel veel genoegen gelezen, wat Colijn heeft gezegd in zijn te Geriève gehouden rede, ter economische conferentie. Voor die rede neemt spreker zijn hoed af en het is goed, dat da Nederlandsche gé delegeerden er toe medewerken, dat de tarieven worden verlaagd. Spreker zou aan die algemeene opmerkingen nog wel een vraag willen verbinden, n.1. deze : „Hoe denkt Dr. Bierema over de Zuiderzeewerken ?" Er is groote verdeeldheid over de vraag of het noodig is er mee voort te gaan, dan wel er mee op te houden. Er zijn er die zeggen, dat — nu de fin. raming uit de gissing loopt — het noodig is, dat verder met het werk niet moet worden voortgegaan, omdat het voor Nederland een ramp zal worden. Spreker heeft enkele boekjes toegestuurd gekregen, geschreven door een zekeren meneer Herder van Harderwijk. Die geeft geweldig op het droogmakingsplan af en spreekt van een groote ramp. Spreker nu kont dien meneer met en weet evenmin of deze wel zoo behoorlijk neutraal tegenover dat technische vraagstuk staat, dat hij vertrouwen verdient in zijn redeneering. Daarom zou spreker op het oordeel van den heer Bierema hoogen prijs stellen. Voornoemde Herder voorspelt, dat de greote afsluitdijk niet hoog genoeg is en straks bij stormweer het water er Overheen zal slaan. Het antwoord van Dr. Bierema. Dr. BIEREMA zeide met de vraag van den heer Tepper te zullen beginnen, daarbij tevens antwoordende op het eerst door den héér Meiborg gevraagde. Wij ondervinden de gevolgen van de handelspolitiek van andere landen. Wij worden op dit oogenblik in bepaalde gevallen geschaad, door de invoerrechten door andere landen geheven. Over de vraag wie het gelag betaalt bij het heffen van invoerrechten, de buitenlander of de eigen consument, wil spreker geen academisch debat opzetten. Vermoedelijk hebben belde standpunten eenigszins gelijk en dus ook ongelijk. De waarheid zal wel in het midden liggen, Op do economische wereldconferentie is de kwestie in den breede besproken. Daar werd men het er over eens, dat het noodig was, dat de belangen van alle natiën worden gediend, als de tarieven-oorlog wordt gestaakt. Dat is in elk geval een veroordeeling van het stelsel. Maar als men tot de slotsom zou moeten komen, dat alle invoerrechten moeten worden opgeheven, dan kan men de afschaffing niet in eens bereiken, omdat handel en bedrijf er mee zijn saamgeweven en deze v. d. veranderingen ineens een te grooten schok zouden ondervinden. Practisch gevolg kon die wereld-conferentie nog niet te aanschouwen geven, omdat nog met een voldoend aantal landen, de overeenkomsten daar getroffen, hebben aanvaard (geratificeerd). Daarom heeft men voorloopig genoegen genomen met een wapenstilstand voor den t(jd van twee jaren. In dien tijd zouden de diverse landen geene verhoogingen op de bestaande tarieven invoeren. Spreker is over het gevolg van die afspraak niet heel optimistisch, als men er op let, wat verschillende landen sedert hebben ondernomen. Wat nu de maatregelen door Duitschland genomen betreft: men mag niet zeggen dat D. zonder meer dumpings-politiek voert. De practijk is aldus, dat er in de Oostzee-provinciën van Duitschland een overschot is aan graan, dat naar het Rijngebied (meer industrie-gebied) moet worden vervoerd. De afstand tusschen beide streken van Duitschland maakt het echter noodig, voor het vervoer veel vracht te betalen. Om dat te voorkomen, heeft men in Duitschland deze regeling getroffen, dat het graan van het Oosten naar Zweden en Dantzig wordt uitgevoerd, waar tegenover staat, dat de Rijnstreek via Rotterdam, eenzelfde kwantum zonder invoerrecht weer mag invoeren. En nu moge het waar zijn, dat de Veenkoloniën gedupeerd worden doordien ze geen rogge kunnen kwiteeren, mén kan niet in denzelfden adem zeggen, dat daarmee dus de Nederland sche landbouw wordt getroffen. Want er zijn landbouwstreken in ons land, waar de veehouder en de mester, juist groot belang hebben bij een lagen korenprijs. De veenkoloniën leggen nu het loodje. Maar een ander deel van het landbouwgebied van Nederland, profiteert juist van dezelfde oorzaak welke de Veenkoloniën dupeert Iets anders is er in Polen aan de hand. Daar mag de landbouw de rogge op de buitenlandsche markt gooien en geeft voor het uitgevoerde, de Staat premies op den koop toe. Dat moest eigenlijk verboden worden en men zal zeker trachten Polen duidelijk te maken, dat, wat het doet, den ganschen wereldhandel ontwricht. Maar aan den anderen kant: als een bepaald land als Poleti, voor zichzelf heil ziet in zoo'n maatregel, dan is het niet héél gemakkelijk om het land er toe te dwingen, een anderen koers te volgen Geheel anders zijn de maatregelen door Amerika en Canada toegepast. Zijn de koren-prijzen daar laag, dan kunnen de groote voorraden in staatsschuren worden opgestapeld. De Staac betaalt het rente-verlies der boeren door het verstrekken van de noodige credieten, zoodat de landbouwer zich kan handhaven en niet benoeft te failleeren. Men houdt het product dan zoo lang vast, tot betera prijzen zullen zijn te bedingen. Of het Amerika en Canada met die maatregelen zal gelukken te bereiken, wat zij zich te bereiken hebben gesteld, moet worden afgewacht. Wat Amerika doet met de rogge onderneemt Canada met het graan. Terugkomende tot de vraag in hoeverre de landbouw door de maatregelen aan gene zijde van onze grens genomen, wordt getroffen, herhaalde spreker dst de Nederlandsche landbouw niet overal dezelfde belangen heeft. Men denke aan het belang van de boter- en kaas-productie. Ten behoeve dier productie is een groot kwantum koren als veevoeder noodig. Een zeer groot getal Nederlandsche boeren is juist van lage korenprijzen gediend. Dat deel woont echter in de Veenkoloniën niet. Men kan er op rekenen dat het onjuist is, dat de meerderheid der Nederlandsche boeren is, tegen Invoerrechten. In ons land is 2.100.000 HA. van den grond in cultuur gebracht. Van die oppervlakte is 1.200.000 HA. grasl. De kleinste helft — waarvan ook nog de tuinbouw moet worden afgetrokken — is bouwland. Daarom zal er voor invoerrechten in Nederland nimmer een meerderheid zijn te vinden. Wil men de maatregelen van Polen etc. den kop indrukken door ook graanrechten te heffen dan zal men daarmee nog verder achteruit boeren en tevens het gévaar voor repressaille-maatregelen doen ontstaan. En dat zal funeste gevolgen kunnen hebben voor de producten van de Veenkoloniale landbouw-industrie : carton en aardappelmeel en eldere boter en kaas. Bij het bezien van de huidige roggepryzen is er voor den Veenkolonialen boer nog wel een lichtpunt, n.1. de 2eer hooge strooprijs. (Vreugde). In het algemeen moet men bedenken, dat met het voeren van 'n speciale handelspolitiek, gericht op het eenzijdig belang van het eigen land, een klein land nimmer succes zal kunnen hebben en dus nooit sterk zal staan. Het is te afhankelijk van de hem omringende groote landen. Spreker kan zich levendig voorstellen, dat zij, die niet van harte een protectionistische politiek willen voeren, daartoe meenen te mogen overgaan, nu in de streek waar men woont, de landbouw zeer wordt getroffen door de beschermende maatregelen van het bestuur van het andere land. Maar dat wil fiog niet zeggen, dat men er suoces van kan verwachten. En als een gebaar van „de stok achter de deur", zal het evenmin iet3 baten. Het kan geen moreel resultaat verwachten. Tot den heer Meiborg zeide spreker dat hij zich niet kon voorstellen, dat zijn verkiezingsrede tot pessimisme heeft mogen leiden. Wel is door hem opgemerkt dat er op bepaalde gebieden een achterstand was. Maar dat was gericht legen die politici en die partijen die de voorstelling wekken, dat het alles botertje tot den boom zou zijn en dat van bezuiniging geen sprake meer behoefde te zijn, omdat er overschotten zijn genoteerd op den rijksdienst. Als een tegenhanger van hetgeen van zekere zijde werd opgemerkt, heeft spreker toen die opmerkingen terecht mogen maken. Trouwens : de Regeering is nu begonnen, met voor de door spreker toen genoemde zaken iets op de begrooting te zetten. Er wordt nu op afgeschreven, zoodat de genoemde tekorten straks tot het verleden zullen gaan behooren. Alleen het gat bij het pensioenfonds van de Spoorwegen is nog niet gedelgd. Spreker herhaalde alsnu wat hij van de statistiek heeft gezegd, n.1. dat die voor Nederland in menig opzicht gunstige cijfers en becijferingen geeft. De Zuiderzee-werken vormen een apart gebied van staatsbeleid. Onze bevolking neemt per jaar toe met 125.000 zielen. Deze toenemende bevolking vraagt steeds meer brood en meer werk. De emigratie bepaalt zich tot zeer geringe aantallen personen naar andere werelddeelen te sturen. Afdoende helpt die emigratie niet. Men kan straks elders geen menschen meer gebruiken. En nu mag gezegd worden, dat de landbouw is een zegen voor elk land dat hem ziet beoefend binnen de eigen landpalen. En het is ook oen zegen voor Nederland. In de steden krijgt men een te erge opeenhooping van menschen. Dat doet het krachtige levenselement verzwakken. De groote stad heeft üeusch, steeds weer noodig de toevoer van levenskrachtige menschen uit het platteland. Dat voorkomt het geleidelijk verval. Voor handhaving van de volkskracht is er geen beter middel, dan de tewerkstelling van arbeiders in den landbouw. De Zuiderzee-plannen nu beoogen, aan de bebouwbare grond-op. perviakte van Nederland, 200.000 HA. toe te voegen. Ik geef toe : het kost veel geld. Maar Colijn zeide, dat het tekort van 2 millioen gulden, waarmee de werkelijke kosten de gemaakto ramingen zullen overschrijden, hem niet af» schrikken om met het werk door te gaan. Eea volk dat zulke groote dingen, als het droogleggen van een stuk van dé zee, aandurft, zal niet ten onder gaan, maar heeft een toekomst. Natuurlijk i3 die droogmaking een groote 3trop, als men het plan bekijkt vanuit het ge» iichtspunt v. d. particulier, die 4 1 /» % of meer rente wil maken van zijn geld. Maar de Staat kafi voor een geval als dit, wel toe met eea rente van 3V 2 pet. Want het rijk heeft de belangen van het volk zoo breed te zien, dat het ook nog andere voordeeleh dan een behoorlijke rente kan waardeeren. Het rijk immers hèêft té letten ook op de belangen van hen, die onze bevolking met 125.000 per jaar vermeerderen. Wat men over den afsluitdijk Ook moge vreezen en beweren : er is een deskundige commissie, onder leiding van Prof. Lorentz, aan den arbeid geweest. Die heeft met alle storm-vloedenverschijnselen gerekend en gezegd, dat da afsluitdijk niet te laag zal zijn. Wel zal de Friesche dijk bij Zurig moeten worden opgehoogd. Merkwaardig is, dat dit groote werk géén tegenvallers van beteekenis heeft gegeven en dat verwacht werd, dat de groote dijk pas iö 1934 gereed zou zijn, terwijl in werkelijkheid de heer Meiborg er in 1932 reeds met de auto over zal cunnen rijden. Tenzij natuurlijk andere omstandigheden hem daarin mochten hinderen. Dat het werk een paar jaar eerder gereed komt, geeft 10-talleh millioenen aan besparing van rente. Spreker putte zijn wijsheid natuurlijk uit officiëele gegevens. Maar daardoor heeft hij met den indruk kunnen krijgen, dat de drooglegging van de Zuiderzee is te beschouwen als een déba* cle. (Luid applaus). Het slotwoord. van den heer N. J. MEIHUIZEN was een betuiging van hartelrjken dank aan den spreker die op zoo bevattelijke en duidelijke wijze zijn onderwerp behandelde. Spreker wenschte Dr. Bierema geluk er mee, dat de Kamer-fractie van den Vrijheidsbond hem heeft waardig gekeurd, de plaats te vervullen destijds ingenomen door Prof. Van Gijn en eveneens met het groote vertrouwen dat derwijze in den heer Bierema is gesteld geworden. Spreker meende dat het Nporden trotsch mag zijn op dezen afgevaardigde, voor dat hij die functie voortaan zal mogen vervullen. Spreker dankte tenslotte vragers en andere Dpgekomenen, voor hunne belangstelling en loot de bijeenkomst. --- Advertentie INGEZONDEN MEDEDRELINGEN. Ondragelijke smaden kunnen in spieren en gewrichten door rhourrtalick, bchias en spit in den rug veroorzaakt werden. U weet, daf Aspi Fin-tabletten de pijnen lenigen. Sleunf deze werking echlcr nog, door de pijnlijke plekken in te wrijven mof Jrosal - oplossing, welke diep in de huid dringt. --- Advertentie INGEZONDEN MEDEDEELINGEN. TROUWEN! TROUWEN! UITZETTENAIOUREN. Speciaal goedkoop tarief. MODEMAC. E. TOXOPÏUS POSTWEG 10, VEENDAM ---