De Noord-Ooster van Zaterdag 21 Oct, 1933. no. 125 Derde Blad. Van 't Haagsche Honderdtal. Wij hadden half gedacht, dat we gisteren met de kleine agenda, die vóór de begrooting moest gorden afgewerkt, zouden klaar komen, en dat we dus ook nog de interpellatie-Kupers over de verlaging v/d werkloozensteun als laatste nummer zouden krijgen. Zoo dachten ook een massa belanghebbenden, die vooral op het Buitenhof samendromden, om den uitslag te Vernemen of te demonstreeren. Wij moesten tot vandaag geduld oefenen, zoowel op Buiten- als op Binnenhof. Binnen iiebben we ons n.1. zóó lang met een paar andere onderwerpen bezig gehouden, dat er voor den heer K. geen tijd meer overbleef. Hij bad trouwens, zooals vandaag bleek, alleen wel een vollen dag noodig. Berst hadden we dan een debatje over een paar spoortjes in Overflsel, die natuurlijk te genwoordig niet „uit" kunnen : die van Zwolle naar Kampen en naar Blokzijl, 't Eerste is een deel van 't oude Centraal-spoor, dat door de reg. genaast is, 't laatste maar een tramlijn, die met 'n renteloos voorschot van de reg. werkt en desondanks de concurrentie tegen de auto niet vol kon houden, 't Eenige redmiddel zal zijn, den wolf tot herder aan te stellen. Kampen zal een schadeloosstelling van ƒ 60.000 kragen om er bussen voor aan te schaffen en de bussen op Blokzijl mogen het renteloos voorschot van de tram over hebben, als de Tram-m.pij ze wil laten rijden — wat ze trouwens al doet. De weg naar Blokzijl is wel wat smal, maar min. Kalff heeft hem zelf geprobeerd en toen is hem maar één vrachtauto tegengekomen ; er is dus geen druk verkeer en met een beetje kalmte zal 't wel gaan. En Kampen mag met de ƒ 60.000 ook wel tevreden zijn, meent Z.Exc.; de heer Van Braambeek gaf hem schoon gelijk. Goedgekeurd. Dan hadden we weer iets met min. SI. de Br., die, deels als bezuiniging het aantal leden van de Raden van Arbeid wilde verminderen, den Verzekeringsraad opheffen en de Verzekeringsbank wat ruimer bevoegdheden geven. Dat er aldus wat meer eenheid zou komen, zoi de heer v. d. Tempel wel goedvinden, maar niet, dat de verzekerden en verzekeraars aldus minder invloed krijgen. En wat moet er worden van de ontslagen ambtenaren? Om nu den invloed der belanghebbenden wat te verstevigen, had de heer K. een paar amendementen ingediend, waarvan er een door den min. werd overgenomen, n.1. dat, waarin de Raad van Toericht wat wordt uitgebreid. Een ander, waarbij ook de Raden van Arbeid nog een lid-werkgever en een lid-werknemer meer zullen tellen, hebben we met goedvinden van den minister z. h. st. aangenomen ; een ander om de samenstelling van den Raad van Toezicht met het getal leden der organisaties te doen overeenstemmen, had al te veel practische bezwaren, waarop niet alleen de min. maar ook de heeren Smeenk en Sneevliet attendeerden. Toen de min. nog had beloofd, de ambtenaren en hun belangen niet te vergeten, hebben wij zijn ontwerp maar z. h. st. goedgekeurd. Vandaag was het dan voor den heer Kupers de groote dag, dien hij met een groote redevoering begon. Men weet, dat tot de bezuiniging, volgens het plan der reg., ook de werkloozensteun iets zal moeten bijdragen en dat de korting, op de gemeentelijke uitkeering toe te passen, reeds protesten heeft uitgelokt, zoowel in raadsvergaderingen als op meetings. Oorspronkelijk was het plan der reg., de kortingen reeds met medio-October te laten ingaan ; 't zal nu wel November worden en dus was er wat haast bij de interpellatie, als ze althans succes mocht hebben. Nu, eenig succes had ze wel, maar heel wat minder dan de heer K. verlangde. Vooral de vier grootste gemeenten van ons land, met hun geweldige werkloosheid zullen volgens den heer K. van 's ministers bekortingsplannen de dupe worden, waar ook het „dubbel-uitgetrokken" zijn in toepassing zal worden gebracht, waardoor iemand, die langer werkloos is, op den duur minder krijgt uitgekeerd, terwijl de behoefte door langer ontbering, dan juist grooter wordt. Z.Exc. had, meent de heer K., beter gedaan een omgekeerde regeling toe te passen. Een andere groote grief van den heer K. was, dat in 't vervolg 2/3 deel van de inkomsten der vrouwen en kinderen van werkloozen van de uitkeering zal worden ingehouden. Ze zullen dan voor een schijntje moeten werken, zegt de heer K., en naar loffelijk streven, om nog wat te verdienen, wordt op die wijze niet aangemoedigd. De groote gemeenten komen er danig door in ongelegenheid ; ze hebben dat reeds bij. de reg. betoogd en de heer K. wil haar aandrang met alle kracht steunen. Nu de winter voor de deur staat en de levensmiddelen in prijs stijgen, is de maatregel dubbel hard : laat de reg. niet op dezen weg voortgaan, de reeds genomen bekortingen terugnemen en den rijkssteun zoodanig verhoogen, dat een redelijk levensonderhoud mogelijk is. Als kern van zijn betoog had de heer K. een aantal vragen gesteld, waarin zijn wenschen waren vervat. Of Z.Exc. bereid was, daaraan te voldoen ? Wat betreft een gunstiger bepaling te maken voor de groote gemeenten — neen. De min is steeds tot overleg bereid, heeft met de besturen ook overleg gepleegd en deze zijn van de noodzakelijkheid overtuigd geworden. Voor de landarbeiders en enkele andere groepen zal ^Z.Exc. wellicht nog iets kunnen doen. Men bedenke, dat in 1932 al 120 en in 1933 nu al 140 millioen aan steun en werkverschaffing is besteed ; wat zal er van de werkloozen worden, als rijk en gemeenten in 't geheel niet meer kunnen betalen ? De heer K. kijke eens naar Duitschland. Op alle diensten moet bezuinigd worden, ook op deze. In de groote gemeenten waren totdusver geen dubbel-uitgetrokkenen, door wat die gemeenten zelf hebben gedaan ; dat kan niet altijd duren. Vol verontwaardiging Kwam de min. op tegen de redeneering van den heer K., dat een vrouw maar voor 1/3 loon moest werken, als de steun van den man met 2/3 daarvan werd verminderd. Als de werkloozen zóó over het werken denken, gaat ons volk niet alleen financieel maar ook moreel ten gronde. De maatregelen, die de reg. moet nemen, aldus besloot min. SI., verwerven geen dank, ze weet het, en persoonlijk kostte ook deze korting hem moeite ; maar de harde plicht dwong. Niettemin was de heer K. nog niet zoo overtuigd, dat het niet anders kon. Als 't om steun aan den landbouw of voor defensie-uitgaven te doen was, kwam het geld er ook. Verder kon hg den min , verzekeren, dat de werkloozen liever werken willen dan steun ontvangen, maar hij hield vast aan zijn redeneering omtrent het loon der vrouw in verband met de korting. En wijl de min. dus de vragen van den heer K. niet bevestigend had beantwoord, wilde deze ons oordeel vragen met een motie waarin uitgesproken, dat de voorgeschreven maatregelen niet zullen worden ingevoerd. Nu kwamen ook andere tongen los. De heer Bakker voelde iets voor de gehuwde vrouw en had den aftrek liever op 1/3 bepaald. De heer Joekes verontschuldigde de v.d. partij, die door den nood der schatkist gedwongen is anders te spreken dan ze eenige jaren geleden zou hebben gedaan. Hjj wil, evenals de reg., staat en gemeente tot eiken prijs solvabel houden. Met het gevaar daarvoor houdt de heer K., die overigens een pluimpje van den heer J. kreeg voor zijn zakelijk betoog, niet voldoende rekening. De heer Schouten was 't geheel met de reg. eens. Dr. Vos wilde een soort arbeidsplicht invoeren, als de steun mocht leiden tot arbeidsschuwheid, wat de heer Loerakker moest afkeuren. De heer Drees kwam als s.d. wethouder, die bij ondervinding zei te kunnen spreken, zijn steun verleenen aan de motie, maar vond bij onze comm. natuurlijk even weinig waardeering als alle andere s.d.a.p.-ers, die, volgens den heer Wijnkoop, de kapitalistische regeering steunen. Als 't op geld vastzit, dat weet de heer W. wel te halen van de millionnairs. Toen de heer Westerman hem in zijn onervarenheid duidelijk wilde maken, dat de aandeelen van deze verachtelingen nu geen dividend en hun vaste bezittingen geen inkomsten opleveren, noodigde de heer De Visser hem vriendelijk tot een openbaar debat uit en beloofde hem even vriendelijk bij die gelegenheid een pak voor de broek. Wat geen ander succes had dan een lachsalvo door onze vergaderzaal. Als uiterste tegemoetkoming beloofde min. SI. ten slotte over den aftrek bij verdiensten van vrouwen en kinderen nog eens ernstig te zullen denken. In afwachting daarvan zullen echter de genomen maatregelen moeten worden ingevoerd. Waarop we de motie van den heer K. met 56 tegen 28 stemmen hebben verworpen ; waarmee dus 's ministers beleid in dezen was goedgekeurd. Met de s.d.a.p. hadden onze comm. benevens de heeren Sneevliet en Arts vóór gestemd. En nu begint de volgende week de groote slag, die wel tot de Kerstvacantie zal duren. We hebben zelfs al tot korter spreektijd besloten, om tegen dien tijd gereed te kunnen komen. G. EéNPERCENT. --- Advertentie LNUEZOJNDËIN LVli.Ufc.Oli.t.LliNliÜJN RADELOOS KLAAGDE HIJ ZIJN NOOD AAN EEN VRIEND ! „Vele jaren aan de borst te sukkelen en des nachts hoestbuien die wel een half uur duurden, dat was mijn leven. Slapen deed ik weinig en eten, ho maar ! Radeloos klaagde ik mijn nood aan een vriend. Deze raadde mij Akker's Abdijsiroop aan. Ik had er weinig vertrouwen in, maar toch kocht ik den volgenden morgen Abdijsiroop. Na gebruik van 3 lepels voelde ik al verlichting en na 5 flesschen was ik heelemaal van dien ellendigen hoest genèzen, zoodat ik mij nu weer prettig voel, goed slaap, kortom een gelukkig mensch ben." Zoo schrijft ons de heer L. K. te 's H., wiens origineele brief voor iedereen ter inzage ligt Als ge aan de borst sukkelt, neem dan ook Abdijsiroop, evenals de heer L. K. Abdijsiroop bevrijdt de ademhalingsorganen van slijm en andere ziekteverwekkende stoffen. Abdijsiroop verruimt de ademhaling, verdrijft benauwdheden, heelt de aangedane en ontstoken plekken. Onovertroffen bij Hoest, Bronchitis, Influenza, Asthma. Alom verkrijgbaar. Thans per flesch ƒ 1.—, ƒ 1.50 en ƒ 2.75. Vraagt voor gebruik buitenshuis Abdij-siroop-Bonbons („gestolde" Abdijsiroop), even geneeskrachtig! Doos : 35 en 60 cent. | ! --- Gemeenteraad van Veendam. Vergadering van Donderdag 19 Oct. 1933. Afwezig : de heer Dr. Tjabbes, wegens ongesteldheid. De VOORZITTER spreekt den wensch uit dat Dr. Tjabbes de volgende raadsvergadering weer hersteld in ons midden zal zijn. L Vaststelling van de notulen der vorige vergadering. II. Ingekomen stukken : a. Beschikkingen van Ged. Staten, waarbij zijn goedgekeurd raadsbesluiten tot: le. wijziging der begrooting voor 1933 (gewone dienst) ; en 2e. het aanvaarden eener schenking van den heer G. H. Streurman. Ü en W. stellen voor deze beschikkingen voor kennisgeving aan te nemen. Aldus wordt besloten. b. Beschikking van de Ministers van Binnenlandsche Zaken en van Financiën, waarbij is bepaald, dat voor de gemeente Veendam de vermindering, bedoeld in het z.g. Kortingswetje, voor het uitkeeringsjaar 1933J1934 achwege blijft. B. en W. stellen voor deze beschikking voor kennisgeving aan te nemen. Aldus wordt besloten. c. Missive van Ged. Staten, mededeelende, dat de beslissing over de nieuwe bouwverordening dezer gemeente is verdaagd. B. en W. stellen voor deze missive voor kennisgeving aan te nemen. Aldus wordt besloten. d. Verslagen van : • lo. dén Handelscursus over 1932j'33 ; 2o. de Electriciteitsmaatschappij „Veenkoloniën" 19321'33. B. en W. stellen voor deze verslagen voor kennisgeving aan te nemen. Den heer BOITEN heeft het gefrappeerd, dat twee keer melding wordt gemaakt in het verslag van de Electrische Centrale van een voor - deelig contract en eigen stroomopwekking, verlaagde inkoop, verhoogde verkoop en daardoor een extra winst is gemaakt van resp. 21 en 55 % der netto-winst. Daartegenover staat een verkoopprijs voor licht van 23 cent per K.W. en 5 cent voor toestellen. Treedt voor toestelverwarming verlaging in, daar stroom geleverd zal worden beneden eigen inkoopprijs, dan zal ook de 23 cent billijkheidshalve moeten worden verlaagd, omdat reeds duidelijk is, dat de lichtgebruikers, particulieren en winkeliers, de kosten van deze verlaging betalen. De VOORZITTER zegt, dat het college de mededeeling van den heer Boiten zal doorgeven aan de Commissarissen vanwege de gemeente, die in de vergadering der Centrale de zaak ter sprake zullen brengen. Conform het voorstel van B. en W. wordt besloten. e. Procesverbaal van den Gemeente-accountant, betreffende opneming van kas en boeken van den Gemeente-ontvanger op 29 September 1933. Boeken en kas werden in orde bevonden. B. en W. stellen voor dit proces-verbaal voor kennisgeving aan te nemen. Aldus wordt besloten. f. Adres van de Buurtvereeniging „Langeleegte", verzoekende aan de Langeleegte een tegeltrottoir aan te leggen. B. en W. stellen voor dit adres te stellen in handen van hun College om advies. Aldus wordt besloten. g. Adres van de Afdeeling Groningen en Noordelijk Drenthe van den Ned. Bond van Werkgevers in het Hotel-, Restaurant- en Cafébedrijf „Horecaf", verzoekende vermindering van personeele belasting voor hotels, restaurants en café's. B. en W. stellen voor dit adres te behandelen bij de Gemeentebegrooting voor 1934. Aldus wordt besloten. h. Adres van het Bestuur van de Vereeniging voor Ambachtsonderwijs „Veendam-Wildervank" te Veendam, te kennen gevende, dat de noodzakelijkheid gebleken is, aan de leerlingen van de praktische klasse voor electriciens en aan den cursus voor electrotechniek, verbonden aan de Avondvakteekenschool te Veendam, onderwijs te geven in smeden. Het Bestuur verzoekt den Raad de noodzakelijkheid te willen- vaststellen, dat dit onderwijs in het betrokken leerplan wordt opgenomen. Art. 25 der Nijverheidsonderwijswet schrijft voor, dat, alvorens zijne medewerking te verleenen, het Gemeentebestuur, voor zoover mogelijk, omtrent de noodzakelijkheid daarvan de betrokken organisaties van patroons en werklieden in de gemeente moet hooren. Aangezien in deze gemeente dergelijke organisaties op electriciteitsgebied niet bestaan, is aan dit voorschrift niet kunnen worden voldaan. B. en W. stellen voor de noodzakelijkheid uit te spreken, dat bedoeld onderwijs in het leerplan wordt opgenomen. Aldus besloten. i. Adres van de hoofden der openbare lagere scholen, de heeren H. B. van Veen, J. P. Bloemhoff, P. Korte, A. J. G. Westerhof en A. van Hage verzoekende verlaging van huur van door hen van de gemeente gehuurde woningen. Van den heer M. Nieboer is bij B. en W. eenzelfde verzoek ingekomen. B. en W. stellen voor deze adressen te behandelen bij de gemeentebegrooting voor 1934. Aldus besloten. Van den heer A. van Zomeren is bericht ingekomen, dat hij de door hem van de gemeente gehuurde woning na 1 Mei 1934 niet langer wenscht te bewonen. B. en W. stellen voor dit schrijven voor kennisgeving aan te nemen. — Aldus besloten. III. Benoeming van een lid der Commissie van Toezicht op het Lager Onderwijs, ter voorziening in de vacature, ontstaan door het bedanken van Mej. B. H. Polak. Aanbeveling : No. 1. Mej. A. de Boer No. 2, Mej." T. P. Daiman. Benoemd wordt Mej. A. de Boer. lila. Benoeming van twee leden van het Bur| gerlijk Armbestuur, wegens periodieke aftreding van de heeren Ds. R. Cremer en J. Dopper Hzn. Aanbevelingen : Vacature-Ds. Cremer : No. 1. Ds. R. Cremer. No. 2. H. Heres. Vacature-Dopper : No. 1. J. Dopper Hzn. No. 2. K. Hazewinkel. Benoemd worden de heeren Ds. Cremer en J. Dopper Hzn. De heer Dopper neemt de benoeming aan. IV. Voorloopige vaststelling gemeenterekening met bijbehoorende bedrijfsrekeningen. In de raadsvergadering van 17 Augustus 1933 werd de rekening van ontvangsten en ! uitgaven dezer gemeente over 1932 door Burgemeester en Wethouders aangeboden en door den Raad ter onderzoek gesteld in handen van een commissie, bestaande uit de heeren N. Boiten Rzn., W. Brouwers en J. R. Wortmann. Deze Commissie heeft in verband met dit onderzoek een rapport uitgebracht. Naar aanleiding daarvan en van een rapport, uitgebracht door den Gemeenteaccountant, stellen B. en W. den Raad voor de rekening voorloopig vast te stellen en haar ter définitieve vaststelling aan Heeren Gedeputeerde Staten op te zenden. Deze rekening is als volgt samengesteld. Gewone Uitgaven f 1.115.906,30 Gewone Ontvangsten f 1.101.589,02 Nadeelig saldo van den gewonen dienst Ontvangsten Kapitaaldienst Uitgaven Kapitaaldienst f 14.317,38 f 109.165,79 f 90.835,07 Batig saldo van den Kapitaaldienst f 18.330,72 B. en W. stellen, mede naar de aanleiding van bovengenoemde rapporten, voor de rekeningen van de bedrijven over 1932 eveneens voorloopig vast te stellen, n.1. : Het Grondbedrijf met een verliessaldo van f 9.932,38. Het Bedrijf van den Keuringsdienst c.a. en Ijsfabriek met een verliessaldo van f 886.43. Het Bedrijf der Gemeentewerken met een voordeelig exploitatie-saldo van t 3.744,83. Daartoe wordt besloten. V. Rekening Burgerlijk Armbestuur 1932. In de raadsvergadering van 17 Augustus 1933 werd de rekening van het Burgerlijk Armbestuur over 1932 gesteld in handen eener Commissie, bestaande uit de heeren Mr. E. J. Bulder, K. Hazewinkel en B. Zweep. Deze rekening bedraagt, in ontvangst en uitgaaf gelijk, f 69.404,87, terwijl aan gemeentelijk subsidie ia verantwoord een bedrag van f 66.949,71. Naar aanleiding van de rapporten der Commissie en van den Gemeente-accountant, stellen B. en W. voor deze rekening goed te keuren. Aldus wordt besloten. VI. Wijziging Algemeens Verordening van Politie. a. Nu in dezen tijd door tel van betrouwbare en steunwaardige Instellingen van Weldadigheid en Algemeen Nut noodgedwongen een beroep op de publieke liefdadigheid moet worden gedaan — en dat in zulk een mate, dat het steeds toenemend aantal collecten tot een werkelijk probleem is geworden — treden ook allerlei personen en groepen, wier arbeid niet steunwaardig is of die zelfs op louter bedriegelijken grond geldinzamelingen trachten te houden, steeds driester op bij hun pogingen het publiek te misleiden. Eén van de geliefkoosde middelen daarbij is het aanbieden van steun- en voedselbons of van inteekenlijsten. Het tegengaan van deze praktijken stuit op bijzondere moeilijkheden. Terwijl volgens velen en ook volgens de meeste Armenraden en enkele rechterlijke colleges dit aanbieden van inteekenlijsten, voedsel- en steunbons valt onder het begrip „openbare inzameling'', zijn daarentegen anderen van oordeel, dat dit niet zonder meer het geval is. Gevolg van dezen twijfel is, dat het bezwaarlijk is misbruiken op dit gebied met medewerking van de rechterlijke macht tegen te gaan. In verband hiermede is het dus noodzakelijk vast te leggen in de verordening, dat onder inzameling mede begrepen zijn de bovenbedoelde aanbieding van steunbons enz. Daarom stellen B. en W. voor in de Algemeene Verordening van Politie de bepalingen, waarbij het houden van openbare inzamelingen zonder vergunning van hun college verboden is, een artikel op te nemen van den volgenden inhoud : Art. 58a. Onder het houden van de in art. 58 bedoelde inzamelingen wordt mede begrepen het inzamelen van gelden door middel van het op de openbare straat of aan de huizen aanbieden van ongeadresseerde circulaires, inteekenlijsten, liedjes, voedsel- en steunbons of soortgelijke stukken. b. Volgens art. 79a der Algemeene Verordening van Politie, is het den bestuurder van 'n motorrijtuig of -rijwiel verboden daarmede op de wegen binnen de bebouwde kom der gemeente te rijden met een grootere snelheid dan 25 kilometer. Aangezien de motor- en rijwielwet voldoende middelen aan de hand geeft, om woest rijden te voorkomen, stellen B. en W. voor dit artikel in te trekken. Aldus wordt besloten. VII. Verordeningen op de heffing en invordering van weggeld voor paardentractie. Bij Koninklijk Besluit van 12 Juni 1928, werd goedgekeurd het besluit van den Raad van 15 Maart 1928, waarbij werd vastgesteld een verordening op de heffing van een belasting, wegens het gebruik der wegen bij de gemeente Veendam in beheer en onderhoud, welke heffing geldt tot 1 Mei 1934. De provinciale weggeldheffing is intusschen verlengd tot 1 Mei 1940. B. en W. bieden thans ontwerp-verordeningen aan, tot verdere heffing en invordering van deze belasting tot 1 Mei 1940. De redactie der ontwerp-heffingsverordening sluit vrijwel geheel aan bij die van de met ingang van 1 Mei a.s. vervallende verordening, met dien verstande, dat, evenals zulks in de nieuwe provinciale verordening is geschied, de afzonderlijke heffing van andere dan door mechanische kracht voortbewogen petroleumwagens, verhuiswagens of een eigen gewicht van meer dan 2500 KG. hebbende wagens niet weer is opgenomen. De geringe opbrengst van deze heffing, die over het afgeloopen belastingjaar voor de geheele provincie slechts f 320 bedroeg en de moeilijkheden, die de controle opleverde, rechtvaardigden hare beëindiging ten volle. De overige veranderingen betreffen enkele door deze weglating vereischte wijzigingen. Tot vaststelling wordt besloten. VIII. Verordeningen op de heffing en invordering van vergunnings- en verlofsrecht. Bij Koninklijk Besluit van 23 Juni 1932, is tot 1 Mei 1934 goedgekeurd de verordening op de heffing van vergunningsrecht voor den verkoop van sterken drank in het klein en van verlofsrecht voor den verkoop van zwak-alcoholischen drank in het klein. B. en W. stellen voor deze heffingsverordening, zoomede die op de invordering, opnieuw en onveranderd vast te stellen. — Daartoe wordt besloten. IX. Verordeningen op de heffing en invordering van opcenten op de gemeentefondsbelasting. Bij Koninklijk Besluit van 9 Februari 1933 is tot 1 Mei 1934 goedgekeurd de Verordening op de heffing van 100 opcenten op de hoofdsom der gemeentefondsbelasting. B. en W. stellen voor deze heffingsverordening, zoomede die op de invordering, opnieuw en onveranderd vast te stellen. — Daartoe wordt besloten. X. Stemming over de motie-Sappemeer inzake Werkverschaffing. In de raadsvergadering van 7 September 1933 werd mededeeling gedaan van een schrijven van B. en W. der gemeente Sappemeer, toezendende een motie, door den Raad dier gemeente aangenomen en luidende als volgt: „De Raad der gemeente Sappemeer ; Overwegende, dat bij de gewijzigde regeling voor tewerkstelling bij de Centrale Werkverschaffing te Westerwolde meerdere arbeiders worden tewerkgesteld 3 van de 4 weken, terwijl in de 4e week geenerlei ondersteuning of uitkeering plaats vindt; Overwegende, dat deze menschen derhalve die week geen inkomsten hebben voor het onderhoud van hun gezinnen ; Overwegende, dat de verdiend wordende loo nen aan den lagen kant zijn en verhooging ten zeerste gewenscht is ; Overwegende, dat voormelde bezwaren dienen te worden gebracht ter kennis van die autoriteiten, die met de regeling betreffende de tewerkstelling en de loonregeling zijn belast; Besluit: a. aan Zijne Excellentie den Minister van Sociale Zaken te laten weten, dat hij het afkeurt, dat er tewerkgestelden zijn, die na drie weken te hebben gewerkt in de Werkverschaffing, de daaropvolgende week zonder werk of zonder steun zich moeten behelpen; b. er ten sterkste op aan te dringen, dat de uurloonen en tarieven bij de werkverschaffing worden verhoogd; c. te vragen aan de Raden van alle bij de N.V. Ontginningsmaatschappij „de Vereenigde Groninger Gemeenten" aangesloten gemeenten om adhaesie aan dit besluit te betuigen." B. en W. waren van meening, dat aan genoemde motie geen adhaesie kan worden geschonken, omdat daarin allerlei zaken worden behandeld welke het Gemeentebestuur niet kan controleeren. Zjj wezen er voorts op, dat de positie der tewerkgestelden in elk geval beter is dan die van hen, die moeten zien rond te komen met de krachtens de steunregeling genoten steungelden. Indien verbetering van de positie der werkloozen noodzakelijk is, dan zou allereerst met de gesteurden en niet met de tewerkgestelden moeten worden begonnen. Op dien grond stelden B. en W. voor de motie van den Raad der gemeente Sappemeer voor kennisgeving aan te nemen. In dezelfde raadsvergadering was ingekomen een schiijven van de leden van den Raad, de heeren J. Dopper Hzn. en J. Niemeijer, verzoekende beleefd onderstaande motie aan de orde te stellen : „De Raad der gemeente Veendam: Overwegende, dat de positie van de tewerkgestelde en steuntrekkende werkloozen in deze gemeente en in de andere gemeenten dezer provincie zoodanig is, dat de allereerste levensbenoodigdheden niet kunnen worden gekocht, mede omdat deze telkens in prijs worden verhoogd ; Verzoekt den Minister van Sociale Zaken dringend, zoodanige beslissingen en maatregelen te nemen waardoor de positie der werkloozen wordt verbeterd". Door den heer Spiekman werd staande de vergadering de volgende motie ingediend : „De Raad der gemeente Veendam : betreurende, dat bij de steunregeling aan werkloozen aftrek plaats heeft door inhouding van de door ouden van dagen genoten ouderdomsrente, dringt er bij den Minister van Sociale Zaken op aan dezen aftrek niet langer te eischen". In de raadsvergadering van 7 September 1933 werd de motie Dopper-Niemeijer, als ztinde van de verste strekking, het eerst in stemmTng gebracht, met het resultaat, dat hierover dê stemmen staakten (7 tegen 7), zoodat in deze ver» gadering hierover opnieuw moet worden gestemd. B. en W. stellen voor thans weder tot stemming over te gaan. De heer ZWEEP kan zich niet met de motieDopper vereenigen omdat er in ligt het beginsel van den klassenstrijd. Met de motie-Spiekman ji zal hij kunnen meegaan. De VOORZITTER stelt voor tot stemming over de motie-Dopper over te gaan. Vóór de heeren Prins, Hazewinkel, Kalk, Niemeijer, Dopper, Brouwers en Spiekman. Tegen de heeren Duintjer, Meiborg, De Boer, Zweep, Wortmann, Bulder en Boiten. Daar dus de stemmen opnieuw staken, wordt de motie als verworpen beschouwd. De VOORZITTER stelt nu voor over te gaan tot stemming over de motie-Spiekman. De uitslag van de gehouden stemming is, dat deze motie met alle stemmen wordt aangenomen. De VOORZITTER acht dat door deze beslissing de motie-Sappemeer van de baan is. De heer DOPPER is dit niet eens met den Voorzitter. De motie-Sappemeer vraagt iets anders, dan wat de motie-Spiekman bedoelt. Zij heeft een geheel andere strekking. De VOORZITTER : De raad heeft zich nu over de zaak uitgesproken. Men kan toch geen twee moties over dezelfde zaak indienen. De heer SPIEKMAN gelooft, dat de Voorzitter zich vergist. De motie-Sappemeer bedoelt iets anders, daarin heeft de heer Dopper gelijk. Daar echter niemand de motie-Sappemeer in bescherming heeft genomen, zou men kunnen besluiten het verzoek om adhaesie voor kennisgeving aan te nemen. Spreker is het eens met den heer Dopper, dat in de motie-Sappemeer ook gesproken wordt over meerdere tewerkstelling en spr.'s motie wil geen aftrek ouderdomspensioen. De strekking der moties is dus zeer verschillend. De heer MEIBORG wil alléén even opmerken dat de moties toch zijn ingediend naar aanleiding van het punt op de agenda terzake de motie-Sappemeer. Een ander verband ziet spreker niet. De VOORZITTER gelooft dat het al heel weinig afdoet. Door aanneming van de motieSpiekman is de motie-Sappemeer vrijwel een doode zaak geworden. Spreker stelt voor de motie-Sappemeer voor kennisgeving aan te nemen. De heer DOPPER wil er toch nog wel iets over zeggen. De motie-Sappemeer ging spr. niet ver genoeg. De normen waren veel te laag voor de industrie-gemeenten en vandaar dat een zelfstandige motie door spr. en den heer Niemeijer werd ingediend. Spr. voelt er veel voor dat de motie-Sappemeer alsnog in stemming komt. De heer SPIEKMAN staat daar anders tegenover dan de heer Dopper. De vorige vergadering is wel duidelijk gebleken, dat de motie-Sappemeer geen instemming vond in den raad. Da motie was onpractisch omdat ze niet juist was. De zaak wordt er van één kant bekeken en daarom kan spreker zijn stem er niet aan geven. De motie is oiVuitvoerbaar. De VOORZITTER zegt, dat de heer Dopper, als hij dit gewenscht acht, een afzonderlijk voorstel kan indienen. Spreker stelt voor de motie-Sappemeer voor kennisgeving aan te nemen. Aldus wordt besloten. De VOORZITTER vraagt of de heer Dopper alsnog een zelfstandig voorstel wil indienen. De heer DOPPER ziet hiervan af. XI. Vergoeding over 1932 aan besturen van bijzondere scholen, ingevolge art. 100 der Lager Onderwijswet 1920. In de raadsvergadering van 30 Maart 1933 werd aangehouden de beschikking op een adres van het Bestuur van de Vereeniging tot Stichting en Instandhouding van scholen met den Bijbel in de gemeente Veendam, waarbij verzocht wordt een gemeentelijke vergoeding overeenkomstig art. 100 der Lager Onderwijswet 1920 te mogen ontvangen voor een boventalligen onderwijzer aan de school voor gewoon lager onderwijs, Torenstraat 1. De beslissing werd toen aangehouden tot bekend zou zijn de beschikking van den Minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen op de aanvrage om rijksvergoeding over 1932. Deze beschikking is thans genomen. Hieruit is B. en W. gebleken, dat het Bestuur van genoemde Vereeniging aanspraak kan maken op vergoeding over het jaar 1932 en stellen zij voor deze te bepalen op f 1259. Aldus wordt besloten. XII. Ambtenaren-reglement. In de raadsvergadering van 4 Mei 1933 deelden B. en W. mede, dat zij een ontwerp voor een Ambtenaren-reglement gereed hadden en aan de Commissie van het Georganiseerd Overleg hadden verzonden. Deze Commissie heeft een rapport uitgebracht, dat met het concept-Reglement, nadat daarin eenige wijzigingen zijn aangebracht, aan de leden van den Raad is verzonden. De VOORZITTER stelt voor dit punt te behandelen als laatste punt van de agenda. Daartoe wordt besloten. XIH. Buitengewone aflossing van een gedeelte eener geldleening. In de raadsvergadering van 17 Augustus 1933 besloot de Raad in verband met de uitkeering van de Stoomtramweg-Maatschappij „OostelijkGroningen", tot buitengewone aflossing van een bedrag van f 19.000 van de geldleening, oorspronkelijk groot f 200.000, aangegaan in 1925 met het Grondbedrijf. Bij nadere overweging komt het B. en W. gewenscht voor deze buitengewone aflossing op een andere leening toe te passen. Zij stellen daarom voor het besluit van 17 Augustus 1933 in te trekken en thans te besluiten tot buitengewone aflossing van een bedrag van f 19.000 van de geldleening, oorspronkelijk groot f 285.000, aangegaan in 1926 met de Nutsspaarbank te Groningen. Daartoe v.'irdt besloten. XIV. Vcx oouwing Huishoudschool. Van den Minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen werd bericht ontvangen, dat de lokaliteit van de in deze gemeente gevestigde landbouwhuishoudschool, uitgaande van den Veenkolonialen Boerenbond, reeds eenigen tijd een onderwerp van gedachtenwisseling uitmaakt tusschen den Minister en het Bestuur van den Bond. Het komt Zijne Excellentie n.1. voor, dat de voor het gebouw, waarin deze school is ondergebracht, geldende huur van f 1800.— per jaar, te hoog is te achten, mede gelet op de omstandigheid, dat de tegenwoordige huisvesting een economische exploitatie van de school belemmert. In verband hiermede heeft de Minister van Onderwijs zijn ambtgenoot van Financiën vetzocht door den Rijksgebouwendienst een ondtr- zoek te doen instellen aangaande de vraag, op welk bedrag deze huur, op grond van een door dezen dienst gedane waardebepaling van de lokaliteit redelijkerwijze behoort te worden vastgesteld en tevens na ts gaan, op welke wijze verbetering van deze lokaliteit mogelijk is. Uit deze berekening blijkt, dat de huurwaarde van het schoolgebouw c.a. kan worden vastgesteld op f 1500,—, zoodat de tot dusver betaalde huur van f 1800.— per jaar, te hoog is. De bezwaren, welke tegen de huisvesting van de school als zoodanig bestaan, betreffen in hoofdzaak de afmetingen van de keuken, van het lokaal voor waschbehandeling en van het naailokaal, welke lokalen te klein zijn om aan 20 leerlingen behoorlijk plaats te kunnen bieden. • Deze bezwaren kunnen worden opgeheven door de keuken aan de achterzijde ongeveer 2 M. uit te bouwen, het lokaal voor waschbehandeling uit te breiden met de aangrenzende kleedruimte en het naailokaal met het daarnaast gelegen leslokaal te vereenigen tot één lokaal. Indien de lokaliteiten worden verbeterd, zooals is voorgesteld, kan de tot dusver betaalde huur ad f 1800.— per jaar, volgens den Minister ruimschoots voldoende worden geacht. Onder overlegging van een teekening met begrooting, stellen B. en W. voor tot verbouw te besluiten. Aldus wordt besloten. XV. Gratificatie aan een oud-politieagent. De agent van Politie H. J. van Belkum, is in dienst door een ongeval getroffen, tengevolge waarvan hij een geruimen tijd geen dienst heeft kunnen verrichten en waardoor hij ook thans nog maar alleen in staat is zeer lichten dienst te doen. Van Belkum heeft pensioen aangevraagd op grond van gebreken, in en door den dienst bekomen, maar de Pensioenraad heeft daarop afwijzend beschikt en ook in hooger beroep is de aanvraag afgewezen. Wanneer van Belkum, die niet genoeg dienstjaren heeft om voor een redelijk pensioen in aanmerking te komen, thans ontslag vraagt, zou Zijn pensioen maar f 564.— per jaar bedragen, Wanneer hij, zooals hg voornemens is, met Nov. 1933 ontslag vraagt, zal de daardoor ontstane vacature door den Burgemeester niet weder worden vervuld, zoodat dit een besparing op de politieuitgaven beteekent. In verband met een en ander stellen B. en W, voor, aan van Belkum met ingang van 1 November 1933 tot wederopzegging toe een jaar lijksche gratificatie van f 312.— te verleenen. Aldus wordt besloten. . XVI. Verkoop bouwterrein. Burgemeester en Wethouders stellen voor te verkoopen aan D. Komdeur, H. Schoester en J, Renken een perceel bouwterrein aan de Markt straat (Zuidzijde), ter grootte van ongeveer 272 M 2 -, voor f 6.— per M2. en onder voorwaarde : le. dat van den verkoop eene notarieele akte wordt opgemaakt; 2e. dat binnen een jaar na dagteekening van het passeeren der koopakte, op dit terrein een liuis wordt gesticht; 3e. dat het terrein door rasteringen wordt en blijft omgeven ten genoegen van Burgemeester en Wethouders ; 4e. dat de betaling der koopsom zal geschieden op een door Burgemeester en Wethouders te bepalen tijdstip ; 5e. dat de koopers bij eventueelen verkoop van het gekochte gehouden zijn dezelfde voorwaarden aan dezen verkoop te verbinden, terwijl de koopers bovendien niet tot verkoop mogen overgaan binnen een jaar na het passeeren der akte, tenzij met toestemming van Burgemeester en Wethouders ; 6e. dat de koopers bij niet nakoming van d'e vorenstaande bepalingen aan de gemeente verschuldigd zullen zijn een boete, ten bedrage van de koopsom en bij eventueele volgende eigendomsoverdracht gehouden zijn eenzelfde strafbepaling te stellen. Conform besloten. XVII. Comptabiliteit. Burgemeester tn Wethouders bieden ter vaststelling aan conceptbesluiten tot: le. wijziging der begrooting voor 1933 (gewone dienst). 2e. wijziging der begrooting (Kapitaaldienst) XVIII. Begrootingswijziging 1933. , Gasvoorziening. In zijne vergadering van 4 Mei 1933 besloot de Raad tot wijziging der begrooting voor 1933 (Kapitaaldienst), waarbij aan die begrooting werd toegevoegd in uitgaaf een bedrag van f 124.685, wegens kosten van aanleg en uitbreiding van een leiding voor de gasvoorziening in de gemeente, en in ontvangst hetzelfde bedrag voor het aangaan eener geldleening. Blijkens hunne missive van 12 October 1933, Letter Ca, 5e Afdeeling, hebben Ged. Staten aan deze begrootingswijziging hunne goedkeuring onthouden. Genoemd College motiveert dit als volgt: Onder de tegenwoordige ongunstige economische omstandigheden dient elke uitgave, die niet bepaald noodzakelijk is, te worden vermeden. De behoeften, waarin men door den aanleg eener gasleiding in Uwe gemeente wil voorzien, kunnen ook op andere wijze worden bevredigd. De electrische energie, welke in Uwe gemeente reeds jaren door de Naamlooze Vennootschap Electriciteitsmaatschappij Veenkoloniën wordt geleverd en waaraan men voor verlichting thans allerwege terecht de voorkeur geeft, wordt in binnen- en buitenland meer en meer ook voor huishoudelijke doeleinden gebruikt en er is reden te verwachten, dat zij binnen afzienbaren tijd ook bij voorbeeld algemeen bij het koken gebezigd zal worden. Electriciteit kan door de thans aanwezige toevoerleidingen vrijwel in alle woningen van het platteland worden gebracht; eene gasvoorziening zal zich immer slechts tot de meer belangrijke centra en bebouwde kommen moeten beperken en zal nooit een zoodanige verspreiding kunnen bereiken als de elektriciteitsvoorziening thans reeds bezit. Bij de laatste is derhalve een grooter algemeen belang betrokken. Indien dus eene keuze moet worden gedaan, moet deze vallen op de voorziening met electriciteit, die een grooter gedeelte der bevolking kan bereiken. Daarbij mag niet uit het oog worden verloren, dat eëne gasvoorziening, welke zich, zooals boven reeds werd opgemerkt, tot de meer aaneengesloten bevolkingscentra, dat zijn dus de meest rendabele gebieden, zou beperken, noodzakelijkerwijze aan de electriciteitsvoörziening afbreuk zóu doen. Zou hiertegen in een tijd van economisten voorspoed, waarin de noodige middelen gemakkelijk worden verkregen en opgebracht, geen ernstige bedenking behoeven te worden gemaakt, in de tegenwoordige omstandigheden wegen bovenstaande overwegingen voor ons Cpllege zwaar. Er moet naar worden gestreefd, dat met elke uitgave het grootst mogelijke rendement wordt verkregen en zeker moet worden voorkomen, dat een grooter belang door haar wordt geschaad. Het beschikbaar stellen van belangrijke kapitalen om streken, waar tot dusverre nog géén gas wordt geleverd, daarvan in de toekomst te voorzien, achten wij onder de huidige omstandigheden economisch dérhalve in het algemeen niet verantwoord. In het bijzonder echter geldt dit voor Uwe gemeente, welker financiën groote zorg baren en waar in de eerstvolgende jaren alles zal moeten worden gedaan om door het betrachten van de meest mogelijke zuinigheid het geldelijk evenwicht te bewaren. Op de door U overgelegde rentabiliteitsberekening zouden wij in de gegeven omstandigheden niet te zeer willen afgaan, ook al daarom niet, omdat zij naar onze meening niet voldoende rekening houdt met de vlucht, welke het gebruik van electriciteit voor verwarmingsdoeleinden naar onze overtuiging in de naaste toekomst nemen zal en waardoor het aantal nieuwe aansluitingen aan het gasdistributienet, naar wij vreezen, beneden de verwachting zal blijven, zoodat het zeer de vraag zal zijn of de verliezen, welke de voorziening volgens Uwe berekening gedurende de eerste jaren zal opleveren, wel zoo spoedig zullen verdwijnen. Ook mag niet vergeten worden, dat het electriciteitsdistributiebedrijf Uwer gemeente door de concurrentie van het gas in zijne ontwikkeling zou worden geremd, hetgeen op zichzelf voor het financieel belang Uwer gemeente, tot uitdrukking komende in hare betrekking tot de Naamlooze Vennootschap Electriciteitsmaatschappij „Veenkoloniën", waarvan zij aandeelhoudster is, reeds een nadeel beteekenen zou. Het opvoeren van den schuldenlast Uwer gemeente met een bedrag van f 124.685.— en het aangaan eener dertigjarige overeenkomst met de gemeente Groningen, welke voor Uwe gemeente wel eens zeer bezwarend zou kunnen blijken, levert naar onze meening dus een voor de gemeentefinanciën te groot risico op en waar zij blijkens het bovenstaande allerminst tot de onvermijdelijke maatregelen moeten worden gerekend, kunnen wij onze medewerking daartoe niet verleenen. Tot zoover Ged. Staten. Burgemeester en Wethouders zijn het met de otiveering van dit College niet eens, stellen den Raad voor bij de Kroon in beroep te gaan en de redactie van het beroepsadres aan hen over te laten. Den heer BOITEN spijt het ten zeerste dat Ged. Staten deze zaak zoo hebben getracteerd. Wij leven in een tijd dat door menschen in overheidslichamen vaste lijnen moeten worden getoond. De gemeente heeft op verzoek van de ingezetenen haar best gedaan om hier gas te krijgen en ook kosten daarvoor gemaakt onder goedkeuring van het College van Ged. Staten en toen Ged. Staten er over moesten beslissen wist ons Prov. Bestuur het niet en zou men aan de Regeering vragen. En toen de Regeering niet duidelijk antwoordde, toen wisten Ged. Staten het wel, omdat ze het provinciaal electriciteitsbedrijf hebben en leiden. Spreker noemt het een droevig standpunt dat door Gedeputeerde Staten wordt ingenomen in deze aangelegenheid en is er sterk voor, dat getracht wordt de beslissing van Gedeputeerden ongedaan te krijgen. Een persoonlijk bezoek in Den Haag beveelt Spr. aan en het zou piet verkeerd zijn dan mee te nemen het Jaarverslag van de Electrische Centrale want daarin wordt ieder leek duidelijk dat electriciteit nooit tegen gas kan concurreeren. De heer DOPPER wil zich niet uitspreken over de motieven van Ged. Staten, maar het moet hem toch van 't hart, dat Ged. Staten zeggen dat ze zoo'n goed hart hebben voor onze Electrische Centrale. Spreker hoopt dat dit goed hart ook zal blijken als straks weer een contract moet worden afgesloten voor levering van stroom door het P. E. B. De heer MEIBORG zegt, dat hem haast ontgaan is te zeggeh, dat hij zich volmaakt vereenigen kan met de motieven van Ged. Staten voor eene afwijzende beschikking. Spr. staat dit keer eens tegenover den heer Boiten en is het eens met den heer Dopper. Spr. hoopt dat Ged, Staten straks met het nieuwe contract voor stroomievering dezelfde liefde zullen . toonen voor onze Electr. Centrale als het College nu laat blijken. De heer Mr. BULDER zou het wenschelifk vinden dat de heer Meiborg verklaarde of deze het alleen eens is met de conclusie of ook met de motiveering van Ged. Staten. De heer MEIBORG is het niet alleen met de conclusie, maar ook met de motiveering van Ged. Staten eens. Spreker heeft dit ook reeds eerder op een andere plaats te kennen gegeven. De heer Mr. BULDER verbaast zich er over dat de heer Meiborg het dan ook eens is met Ged. Staten waar die in hunne missive zeggen „dat er reden is aan te nemen, dat electriciteit binnen afzienbaren tijd ook algemeen bij het koken gebezigd zal worden". Want dat gelooft niet slechts niemand die deskundig is op het gebied der gasfabricage, maar ook niemand die terzake electriciteits-aangelegenheden deskundig kan worden geacht. Vreemd is het dus, dat de heer Meiborg het wel gelooft. De heer MEIBORG verzoekt aanteekening in de notulen dat hij zich tegen het voorstel van Burgemeester en Wethouders verklaart. Het voorstel van B. en W. wordt hierop z.h.s. aangenomen. XIX. Trekking van afdeelingen voor het onderzoek der gemeentebegrooting voor 1934. Burgemeester en Wethouders stellen overeenkomstig art. 21 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van den Raad voor om, evenals voorgaande jaren, ook de begrooting voor 1934 in de afdeelingen van den Raad te onderzoeken en stellen verder voor tot trekking der afdeelingen over te gaan. De uitslag Van de trekking is dat in de le Afdeeling (Voorzitter de heer Spiekman) zullen zitting nemen de heeren Boiten, Wortmann, Prins, Kalk, Nieméjjer, Meiborg en Dr. Tjabbes. In de 2e Afdeeling (Voorzitter de heer Duintjer) nemen zitting de heeren Brouwers, Haze Winkel, De-Boer, Zweep, Dopper en Mr. Bulder. Vóór tot de behandeling van het AmbtenarenReglement. wordt overgegaan, schorst de VOORZITTER de vergadering. Na heropening stelt de VOORZITTER punt xn der agenda aan de orde. De heer BOITEN zou aan het 2e lid van art. 20, luidende : „Van het in het eerste lid van dit artikel gesteld Verbod kan door B. en W. in zeer bijzondere omstandigheden ontheffing worden verleend" willen toevoegen : „uitsluitend aan ambtenaren die bij het in werking treden van dit Reglement in dienst zijn van de gemeente", en dan kan de laatste zinsnede van dit art. vervallen. De heer WORTMANN ondersteunt dit voorstel. Zonder discussie of hoofdelijke stemming worden de aanvulling en wijziging aangenomen als door den heer Boiten werd voorgesteld. De heer DE BOER wil gaarne in het Reglement zien opgenomen dat aan gehuwde ambtenaressen ontslag wordt verleend. Vooral in dezen tijd is dit een zeer practische maatregel. De heer DUINTJER vraagt of de heer De Boer daarover niet gesproken heeft in de vergadering van Georganiseerd Overleg. De heer DE BOER zegt, dat het den heer Duintjer bekend kan zijn dat hij in de vergadering Van Georganiseerd Overleg dit voorstel heeft gedaan, 't Staat trouwens ook in de notulen vermeld. De heer DUINTJER zegt dat dit dan zeker door de' lengte der discussies of mogelijk door de dichtheid van den rook op die vergadering, aan zijn aandacht is ontgaan. Het voorstel van den heer DE BOER wordt in stemming gebracht en verworpen met 8 tegen 6 stemmen. Vóór de heeren Kalk, De Boer, Zweep, Meiborg, Boiten en Wortmann. Tegen d'e heeren Duintjer, Niemeijer, Dopper, Mr. Bulder, Spiekman, Brouwers, Prins en Hazewinkel. Hierna sluiting. < ---