De Noord-Ooster van Donderdag 6 Sept. 1934. No. 129. TWEEDE BLAD GEMENGDE BERICHTEN De beste drinkers in twist. In een café te Weert (L.) is een vechtpartij ontstaan tusschen twee personen uit die gemeente, aldus het Handelsblad. Dezg twee personen waren in een café gezeten en twistten over de vraag, wie de beste drinker van deze gemeente was. Het gevolg van dezen twist was, dat een scheldpartij ontstond, die spoedig overging in een gevecht, waarbij van bierglazen gebruik gemaakt werd. Tal van glazen slingerden door de lucht. Toen kwam de herbergier tusschenbeide en stelde de vechters met een paar tikken met de steel van een schop binten gevecht. De beide vechtersbazen moesten zich onder doktershanden stellen. Dr. F. M. Wibaut treedt af als partijbestuurder. Dr. F. M. Wibaut is van zijn ziekte hersteld, maar de dokter heeft hem vermindering van werk voorbeschreven, zoodat hij voor het lidmaatschap van het Bestuur der S.D.A.P. heeft bedankt. De Voorzitter der vergadering bracht hem een woord van dank voor het vele werk, dat hij voor de Partij in deze functie heeft verricht en sprak den wensch uit dat Wibaut nog vele jaren met zijn schriftelijken arbeid de Partij van voorlichting zal kunnen dienen. De heer Vliegen sloot zich als oudste Partijbestuurder b(j de woorden van den voorzitter aan. Engelsche minister spreekt uit de lucht. Bij de opening van de vlieghaven van Newtownards by Belfast is Lord Londonderry, minister voor luchtvaart, met zijn echtgenoote en drie dochters in een vliegtuig opgestegen om uit de lucht een toespraak te houden. Toen het vliegtuig 25 KM. weg was, begon de minister te spreken, maar was nauwelijks te verstaan. Draadloos werd hem verzocht wat naderbij te komen. Dit geschiedde; enkele oogenblikken later sprak hij van 1000 M. hoogte en elk woord was verstaanbaar. Dynamiet-diefstal te Los Angeles. Vrees voor ontploffing. In Los Angeles en Hollywood heeft het bericht van een reusachtigen diefstal van dynamiet groote opwinding veroorzaakt. De geheele politiemacht was bezig om de negen ton dynamiet die gestolen zijn weer op te sporen. De diefstal heeft onlangs in een dynamietfabriek plaats gehad. De geheele lading moet onlangs naar Hollywood zijn gebracht. Men vreest, dat het dynamiet intusschen gekristalliseerd is, zoodat de lichtste schok voldoende is om een ontploffing te veroorzaken die ontzettende gevolgen moet hebben. Afschuwelijke martelingen van onschuldig officier. Nasleep van een spionnage-affaire. Een geschiedenis, die klinkt als een verhaal Uit den Spaanschen inquisitietijd ligt ten grondslag aan de formeele rehabilitatie van twee Bulgaarsche officieren, wijlen kolonel Marinopolsky en luitenant Kroum Alexiev, slachtoffers van de beruchte spionnage-affaire, die Bulgarije vier jaar geleden in opschudding bracht. In de proclamatie, waarin hij de plechtigheid aankondigde, verklaarde de minister van oorlog, dat door deze rehabilitatie de geheele wereld vernemen zal, dat er in het Bulgaarsche leger nooit spionnen geweest zijn. De wonderlijke geschiedenis luidt als volgt: In het begin van Augustus 1930 nam de Macedonische revolutionnaire organisatie een Bulgaarsch spoorwegbeambte gevangen, die in dienst was van den Joego-Slavischen inlichtingendienst. Dit was voor de Macedoniërs een aanleiding om te trachten den bond van officieren, een patriottische organisatie van officieren in actieven dienst, die krachtig gekant waren tegen de Macedonische revolutionnaire overheersching en den te grooten Italiaanschen invloed — in discrediet te brengen. De spion Andreev werd naar een molen bij Kustendil gevoerd, waar hg gemarteld werd, tot hij luitenant Alexiev als zijn medeplichtige verried. Toen kreeg Alexiev opdracht om een ander officier, die stukken bij zich had, te vergezellen naar Kustendil. Bij den molen stopte de wagen en werd Alexiev gegrepen door twaalf gewapende Komitadjis, die hem den molen binnensleurden. De officier, die hem vergezelde, beschuldigde hem er van een spion te zijn, en zeide, dat hij in naam des Konings gearresteerd werd en liet hem toen aan de genade van de Komitadjis over. Luitenant Alexiev, wiens gelaat nog onmiskenbaar de sporen draagt van zijn beproeving, vertelde zijn eigen vreeselijke geschiedenis in een interview aan journalisten : „Eerst schopten en spuwden ze mij In het gezicht," vertelde hij, „toen trokken ze mij mijn uniform van het lijf en sloegen ze mij. Ze bevalen mij om een bekentenis van mijn schuld te teekenen en te vermelden, wie mijn medeplichtigen waren en ze noemden de namen van ongeveer twintig officieren, die zooals ze het voorstelden, met mij hadden samengewerkt om het land te verraden. Natuurlijk weigerde ik verontwaardigd om iets anders dan een verklaring van mijn onschuld te teekenen. Toen begonnen ze m(j te folteren. Zeven dagen en nachten martelden ze mij. Ik mocht niet slapen. Ik werd tot aan mijn schouders begraven, terwijl mijn hoofd twaalf uur lang naar achteren gebogen werd. Ik werd omgekeerd aan een huis gebonden. Ik werd aan de polsen opgehangen en heen en weer geslingerd tot mijn rug geheel gekwetst was. Ik werd met een stok geranseld. Aan mijn armen werd getrokken en gerukt tot de beenderen in mijn schouders geheel kapot waren. Ze deden nog onnoemelijk veel andere dingen met me. Tenslotte maakten zij aanstalten om met gloeiende ijzers mijn oogen uit te steken. Toen gaf ik toe. Ik was gek van pijn. Ik was er me nauwelijks van bewust wat ik deed. Ik stemde toe in alles wat ze wilden. Ik teekende een bekentenis van mijn schuld, waarin kolonel Marinopolsky mijn medeplichtige genoemd werd. Ik geloofde, dat hij een officier van zulk een hoogen rang was — hij was een van de slechts tien officieren, aan wie onze hoogste onderscheiding voor moed was toegekend — dat hij in staat zou zijn een volledig onderzoek te verkrijgen en ons beiden schoon te wisschen. Hierna werd ik teruggezonden naar Sofia, in een wagen opgehangen aan handen en voeten, en ze zetten mij gevangen in een barak, maar de Macedoniërs bleven me bezoeken om te probeeren mij nog meer bekentenissen af te persen. Ook werd ik geconfronteerd met kolonel Marinopolsky, maar natuurlijk ontkenden wij beiden schuld. Toen ik tenslotte eens alleen was, sloeg ik het raam van de kamer, waar ik gevangen zat, stuk en sneed mijn pols open met een stuk glas, — hier is het litteeken —. Ik doopte mijn vinger in het bloed en schreef er mee op den muur : „Ik sterf onschuldig." Toen viel ik bewusteloos neer. Maar men vond mij en redde mij het leven. Intusschen waren eenige politieambtenaren te mijnen behoeve opgetreden. Zij bewezen, dat ik nooit relaties heb gehad met den spion Andreev. Tenslotte werd ik op 17 September vrijgelaten en naar huis gezonden, waar ik tot mijn groote ontzetting hoorde, dat kolonel Marinopolsky ook gevangen genomen was en in de barak opgehangen gevonden werd. In vier jaar heb ik 18 brieven van de Macedoniërs ontvangen, waarin ik met den dood werd bedreigd als ik zou spreken. En vier jaar lang liep ik altijd met eenige revolvers in mijn gordel rond. Wilt u zich een machine-geweer aanschaffen ? De Amerikaansche regeering heeft een drastisch wijziging in de vuurwapenwet goedgekeurd, welke ten doel heeft, den vrijen verkoop van het wapen der gangsters, het machinegeweer te voorkomen. Na 21 September zal iedereen, die zich een machine-geweer wenscht aan te schaffen, of een „type-writer", zooals de gangsters het noemen, een hooge belasting moeten betalen. Zijn vingerafdrukken zullen opgenomen worden. Voor den aankoop zal speciale toestemming noodig zijn. --- De heer L. van Essen, voorzitter van De heer L. van Essen, voorzitter van het tentoonsteilingsoomité voor de Nationale Postzegeltentoonstelling, welke in „Bellevue" te Amsterdam geopend is in verband met het gouden jubileum der Nederlandsche Vereeniging van Postzegelverzamelaars. --- De echtgenoote van den Nawab van Rampoer De echtgenoote van den Nawab van Rampoer (Br.-Indië), die met den Nawab en eenige ministers van genoemden staat in de hoofdstad vertoeft, verlaat het Airatelhotel te Amsterdam. --- HET 2e KAMERLID J. H. A. SCHAPER TEN GRAVE GEDRAGEN DUIZENDEN ZIJN GETUIGE VAN DE INDRUKWEKKENDE PLECHTIGHEID HULDE VAN PARTIJ EN VAKBEWEGING. De teraardebestelling, Woensdagmiddag van het stoffelijk overschot van wijlen den heer J. H. A. Schaper, in leven lid der Tweede Kamer, is tot een grootsche, indrukwekkende plechtigheid geworden, welke door duizenden belangstellenden is gevolgd. De Groningsche socialistische partij- © n vakbeweging heeft de gelegenheid, welke de begrafenis van het stoffelijk overschot hier ter stede haar bood, aangegrepen om den overleden voorman op treffende wijze een laatste hulde en groet te brengen. De door haar in grooten getale medegevoerde vaandels, vlaggen en banieren — alle met rouw omfloerst dan wel van rouwvanen voorzien — verleenden daaraan een bijzonder karakter .evenals trouwens de medewerking van het muziekcorps „Door het Volk—Voor het Volk", dat den rouwstoet onder 't spelen van treurmuziek begeleidde en van de zangvereeniging „De Volksstem," welke op de begraafplaats „Esserveld" een lied c.i gehoore bracht. Maar ook uit andere kringen van de bevolking werd veel belangstelling getoond als bewijs van waardeering voor den arbeid van den overledene. De begrafenis had plaats vanuit het huis van den oudsten zoon van wijlen den heer Schaper aan den Radesingel. Hier verzamelden zich reeds lang voor het uur van vertrek zeer vele belangstellenden en hier formeerde zich ook de stoet, welke aan de rouwkoets zou voorafgaan. In dezen stoet liepen allereerst mede de gewestelijke afgevaardigden van Groningen, Friesland en Drenthe, daarna volgden de afdeeling Groningen der S.D.A.P., benevens de vertegenwoordigers van de afdeelingen hier ter stede van een groot aantal vakvereenigingen en tenslotte de vertegenwoordigers van de afdeelingen der S.D.A.P. uit vele plaatsen in de provincie Groningen en uit verschillende plaatsen in Drenthe en Friesland. Hierna volgde de rouwkoets, terwijl direct daarachter de A.J.C. liep, welker leden de kransen en bloemstukken — In totaal meer dan dertig stuks — medevoerden. Een groot aantal volgrijtuigen sloot den stoet. Behalve familie en vrienden reden hierin vele vooraanstaande personen uit partij- en vakbeweging mede. De minister-president dr. H. Colijn en de voorzitter der Tweede Kamer, jhr. mr. Ch. Ruys de Beerenbrouck hadden bericht gezonden van verhindering en voorts een schrijven van rouwbeklag. Overal hadden zich de menschen in dichte rijen langs den weg geschaard. Onder de tonen van de door het muziekcorps ten gehoore gebrachte treurmuziek trok de stoet zeer langzaam voorwaarts en het was reeds over vier uur, toen men de begraafplaats bereikte. Hier waren wederom talloozen aanwezig, maar ook hier had de politie, evenals elders, dè noodige ordemaatregelen getroffen. De rouwstoet werd hier o.a. opgewacht door de wethouders Reinink en v. Hoeve — de heer Rugge was door familieomstandigheden verhinderd —, die met den gemeente-secretaris, mr. Wolthers, het gemeentebestuur vertegenwoordigden, de Tweede Kamerleden F. E. H. Ebels, dr. Bierema en mr. Duys, mr. B. ten Bruggen Cate, oud-secretaris van het college van curatoren der Rijksuniversiteit, de heer J. D. Hefting, voorzitter van de Centr. Ned. Vereeniging tot bestrijding van de t.b.c., dr. R. de Waard e.a. De met de partijvlag der S.D.AP. gedekte lijkkist werd door een aantal voormannen van partij- en vakbeweging naar de geopende groeve gedragen en daarin neergelaten. De „Volksstem" bracht hierop „Aan de strijders" van Dirk Troelstra op muziek van Otto de Nobel, ten gehoore, welk wel zeer toepasselijk lied niet naliet diepen indruk te maken en velen de ontroering te machtig deed worden. De A.J.C.'ers hebben de medegevoerde bloemstukken aan den voet van de groeve gelegd, waarachter zich vervolgens de dragers van de vaandels en banieren opstelden. Voor de familie, naaste vrienden en autoriteiten was ruimte voor het graf vrijgelaten. De overige belangstellenden werden op eenigen afstand gehouden. Rede van den heer Vliegen. Als eerste spreker trad aan de groeve naar voren de heer W. H. VLIEGEN, die op verzoek en in plaats van den voorzitter van het partijbestuur namens de S.D.A.P. het woord heeft gevoerd. Wie — zoo zeide hij — den levensloop van Schaper nagaat, moet daarin wel den indruk van een heldendicht krijgen. Zijn kinderjaren bracht Schaper in armoede door, reeds op jeugdigen leeftijd moest hij aan den arbeid en maakte zoo de tijden van de schamele loonen en de lange werkdagen mede. Nog als jongen werd hij getroffen door een zwaar ongeval, dat hem maandenlang aan het ziekbed kluisterde en dat zijn sporen steeds heeft achtergelaten. Nauwelijks echter weer op de been of hij verschijnt in de rijen der socialistische strijders en daar ontwikkelt hij zich tot een der sterksten, een der besten, een der trouwsten hunner. Groote eerbied en waardeering, maar evenzeer echte kameraadschappelijke liefde heeft hij zich daarbij verworven, Spr. schetste Schaper als den strijder in volle wapenrusting op elk gebied, wiens moreel uitstekend was en die daardoor tot een der leidende figuren in de socialistische beweging is geworden. Jarenlang heeft hij in de partijleiding en het partijbestuur door zfln altijd frissche gedachten en zijn krachtig doorzettingsvermogen een belangrijke rol gespeeld. Maar vooral in de propaganda heeft hij zich als een eerste kracht doen gelden, Groningen en de Groningers weten daarvan mede te praten. De laatste jaren trad Schaper tengevolge van zijn gezondheidstoestand minder op den voorgrond. Daardoor komt het misschien ook, dat de jongeren hem niet zoo goed kenden en waardeerden, maar spr. zoude dien jongeren willen toewenschen, dat zij even veel en even krachtig voor aller ideaal zullen kunnen strijden als Schaper in zijn leven heeft gedaan. Zijn leven is daaraan zoo innig en zoo volledig gewijd geweest als maar eenigszins mogelijk is. Wanneer spr. persoonlijk aan den overledene terugdenkt, dan komen onweerstaanbaar de woorden van den Duitschen dichter naar voren: „Ich hatt' einen Kameraden, einen bess'ren findest du nicht". Voor zijn familie, zijn vrouw en zijn kinderen, moge het dan ook een troost zijn, dat zijn mede-gedachtenis zal voortleven in de harten van tienduizenden. Met een innig woord van dank nam spr. tenslotte afscheid van den ontslapene, met wien hij samen zoo veel heeft gestreden en die voor hem zoo veel heeft beteekend. Ir. Albarda aan het woord. Namens de s.-d. Tweede Kamer-fractie voerde Ir. J. W. ALB ARDA het woord. Hij wees er op, dat, hoewel Schaper Groninger was in hart en ziel, en van het gewest, de stad en het Groningsche volk hield, het levenswerk van den overledene toch elders ligt en wel in Den Haag op het Binnenhof, waar hij 35 jaar als lid der Tweede Kamer heeft gewerkt. Toen hij er kwam had de socialistische beweging nog geen parlementaire ervaring, maar hij bleek onmiddellijk iemand te zijn, die op het parlementaire terrein over buitengewone gaven beschikte. Hij is dan ook reeds spoedig een voorname positie gaan innemen, waarbij hij volop gelegenheid kreeg zijn groote gaven te ontplooien. Zijn prestaties op het gebied der woningwet en op d&t der arbeidswetgeving kunnen niet voldoende worden geroemd. Hij heeft zich daardoor een naam en positie verworven, welke vóór dien voor een arbeidersjongen niet mogelijk schenen. Later hebben anderen van zijn ervaring en inzicht steeds weer kunnen profiteeren. Schaper heeft gewerkt tot het einde. Dit bracht zijn rustelooze natuur mede. Hij wilde niet van neerleggen weten. Hem tenslotte te moeten missen, zal vooral In dezen tijd, gelet op zijn zin voor de realiteit en zijn groot verantwoordelijksgevoel, zeer zwaar vallen. Men zal echter aan hem de herinnering behouden van een schoon voorbeeld van de groote gaven, welke in de arbeidersklasse schuilen en door het socialisme kunnen worden gewekt. Als zoodanig, besloot spr., zal zijn nagedachtenis dan ook als een lichtend voorbeeld blijven voortleven. De Voorzitter van het N.V.V. spreekt. De heer KUPERS sprak namens het N.V.V. en getuigde, dat niet alleen de S.D.A.P., maar ook de moderne vakbeweging, veel aan Schaper te danken heeft. Hoewel hij zelf nooit lid was, heeft Schaper zich toch steeds een ware verdediger en voorvechter getoond, wanneer het betrof het samengaan van den economischen en politieken strijd der arbeidersklasse. Spr. herinnerde verder aan Schaper's werk voor de afschaffing van den nachtarbeid voor bakkersgezellen en aan zijn strijd voor den 8uren-dag. Vele groepen arbeiders hebben hem daarvoor veel te danken. Namens het N.V.V. en al hare leden bracht spr. den ontslapene voor alles, wat hij voor de arbeidersklasse heeft gedaan, dan ook warme hulde en dank. De partijgenooten uit het Noorden herdenken den overledene. De heer J. Tuin. Namens het gewest Groningen der S.D.A .P., wees de heer J. TUIN op de bijzondere banden, welke Schaper met dit gewest verbonden. Zijn dood heeft dan ook vooral hier groote ontroering verwekt. Voor Groningen was hij immers de speciale voorman en pionier, aan wien het te danken is, dat het begrip democratisch socialisme hier ingang heeft gevonden. Daarom is men hier ook verheugd, dat zijn stoffelijk overschot in Groningschen bodem zal rusten. Namens het gewest wilde spr. op dit oogenbllk de belofte afleggen, dat men Schaper's voetsporen zal trachten te drukken, zijn voorbeeld zal volgen en probeeren zijn werk tot een goed einde te brengen. De heer D. Bartels. De heer BARTELDS, burgemeester van Hoogezand, sprak enkele woorden als vriend, die het meeste met Schaper heeft samengewerkt. Naast gevoelens van rouw beheerschen hem echter tihana evenzeer gevoelens van dankbaarheid, omdat kan worden getuigd, dat we in ieder opzicht trotsch op den ontslapen voorganger mogen zijn. Niet alleen Groningen, het land en de beweging, maar evenzeer velen persoonlijk verliezen in Schaper veel. Spr. was echter dankbaar, dat zijn levenspad zich heeft mogen kruisen met dat van Schaper. Diens uitvaart toont wel aan, hoe velen in het verlies deelen en daarin medeleven. Moge dit voor de familie, wie spr. overigens verzekerde, dat de nagedachtenis van den overledene in de hoogste eere zal worden gehouden, een troost zijn. De heer F. Spiekman. Namens het voormalige kiesdistrict Veendam, dat Schaper voor het eerst naar de Tweede Kamer afvaardigde, sprak de heer F. SPIEKMAN een kort woord, waarbij hij er aan herinnerde, dat Schaper zijn oude district nimmer heeft vergeten en het steeds trouw is gebleven. Uit naam van dit voormalige district uitte spr. een woord van innigen dank voor hetgeen Schaper in zijn leven heeft gedaan en gaf hij de verzekering, dat diens figuur, persoonlijkheid en werk ook daar in dankbare herinnering zullen blijven voortleven. De heer K. Brok. Tenslotte heeft de heer K. BROK namens het gewest Drenthe, dat ook door den heer Schaper in de Tweede Kamer vertegenwoordigd is geweest, getuigd van de dankbaarheid van dat gegeweest, die op de Drentsche dorpen het socialisgewest, die op de Drentscihe dorpen het socialisme heeft verkondigd en aan hem is te danken, dat ook in Drenthe een beweging is ontstaan, waarop men thans trotsch mag zijn. Drenthe zal dan ook haar best doen om het uitgestrooide zaad zuiver te houden en te doen verbreiden. De oudste zoon van den overledene, dr. F. J. SCHAPER, heeft met een enkel woord allen dank gezegd voor de blijken van belangstelling en medeleven, en daarmede was de plechtigheid ten einde. De heer Vliegen spreekt. Geheel rechts op de foto Ir. Albarda. ---