KUNSTKRONIEK HET BOEK EN DE HUMOR
Met de humoristische boeken gaat het gelijk het tooneel. Daar onderscheidt men de comedie, vol geest, het blijspel, staande tussehen comedie en klucht en tenslotte de klucht, vol dwaze situaties, vol grappige caricaturen, die de grille lach vragen. Zoo gaat het met de boeken eveneens. Men kent fijne, geestige verschoningen, gelijk Sheriffs „Vacantie". In dergelijke boeken valt de zuivere, menschelijke karakterteekening op, meestal weergegeven door een meesterlijke pen. Deze meesterlijke pen is als 't ware een absolute noodzakelijkheid. Zoodra de auteur niet meer beschikt over rijke humor, over de kracht, deze humor zuiver te houden, dan zakt het peil van het boek onmiddellijk. Als voorbeeld zou men kunnen stellen sommige boeken van de Nederlandsche schrijfster mevrouw van Nes— Uilkens, die zoo nu en dan de humor trachtte te volgen. Mevrouw van Nes—Uilkens is echter een populaire schrijfster, weet een en ander niet volkomen psychologisch aanvaardbaar te maken, waardoor haar wejrk aan de oppervlakte blijft. Naast boeken als Sheriffs „Vacantie" en zoo vele anderen staan die, welke men met de blijspelen zou kunnen vergelijken. Daarvoor als representanten zou men kunnen noemen „Polletje' Piekhaar" van Willem van Iependaal en „Cootje Pink" van Piet Bakker. Dergelijke boeken zijn vaak zoo grappig, dat men er om lacht, doch nimmer verlaten ze de realistische basis. Zij blijven zin voor de werkelijkheid behouden. De teekening der personen neigt soms wel eens tot het caricatureele, doch het blijven in elk geval menschen. Ze worden nimmer overdreven figuren. De scherpe pen en het levensinzicht der schrijvers voorkomen dit in elk opzicht. Anders is dit het geval met de boeken, enkel geschreven om de lezers heel gezellig te amuseeren, om hen êens flink te laten lachen. De boeken van Hans Martin, uitgezonderd zijn „Danseresje" behooren tot dit genre. Men denke b.v. maar eens aan zijn „Malle Gevallen". Niet tot die nurksen behoor ik, die dit boek absoluut verwerpen, evenmin tot die menschen, die dit doen uit andere overwegingen. Ook is het dolzinnig dergelijke boeken te meten met maatstaven, die men kunstwerken van waarde aanlegt. Men moet dergelijke boeken accepteeren als een onschuldig vermaak, en is men zoover, dan zal men ook kunnen genieten van boeken als „Malle Gevallen". Men accepteere deze boeken als klucht, een vluchtig amusement. Zes humoristische boeken liggen op aankondiging te wachten. Allereerst „Kortsluiting" door Jan Walch (Ultg. N .V. Em. Querido's Ultg.-My. Amsterdam 1935). Het is al weer eenigen tijd geleden dat Jan Walch ons met zijn eerste feuilleton verraste. En in dit tweede boek, dat eveneens in een van onze groote dagbladen werd gepubliceerd, handhaafde Walch dezen indruk. Dit boek „Kortsluiting" is gelijk het eerste, een luchtig gevalletje, vlot en pittig verteld, met gevoel voor humor. Een humor, die heel fijntjes is, een humor, die niet geuit wordt in de taal, doch in de vertelling, in de karakteriseering der personen tot uiting komt. Bij de noodzakelijke versnippering door den feuilleton-vorm kwam een en ander niet geheel en al tot zijn recht, nu de vertelling in boekvorm voor ons ligt, wel. Jammer is hei, dat de schrijver hier en daar het vertelde wat al te sterk aanzette, waardoor het wat al te grappig werd en zijn aanspraak op humor verloor. We hebben weinig schrijvers, die zuiver humor geven. Een van die weinigen is Jan Walch. Waarom we dan ook hopen, dat Walch in een derde soortgelijke verschijning, deze klippen, waarop hij even strandde, weet te omzeilen. Vol humor is ook het boek van den Spaanschen schrijver W. Fernandez Florez : „De Zeveil Pijlers", (Ultg N.V. Wereldbibliotheek Amsterdam 1935). Deze humor is echter scherp, wordt soms bitter sarcasme. Het is, alsof de schrijver in dit boek wilde aantoonen, dat het maar goed is, dat de wereld is, zooals ze is. Wel te verstaan met al haar zonden. Sarcasme is een scherp wapen. Een heel scherp wapen ook, wanneer het goed gehanteerd wordt. Hier en daar mag het dezen schrijver zijn gelukt, sterk sarcastisch te zijn, doch, gelukkig, daarentegen is dit vaak niet het geval. Anders zou dit een bitter boek zijn geworden. Dat het nu in geen enkel opzicht is. Weliswaar blijft Fernande2 Florez vaak aan de oppervlakte, maar daarvoor gaf hij een interessant en uitenmate boeiend verhaal, waarin op een luchtige wijze, overhellend tot sarcasme, de spot wordt gedreven met menschelijke fouten en gebreken, met menschelijke ijdeiheden. Een boek is dit, waarin we om zelf vaak herkennen met een soort van schuldige erkenning, om terstond daarop met een soort Schadenfreude onze medemenschen op dezelfde wijze aan de kaak gesteld te zien. Zeker niet op een lijn gesteld worden met de beide bovenstaande boeken kan „De dwaze Tl)U" door Bernard Hanson (Ultg. Drukkerij „Helmond", Helmond) en toch wanneer deze schrijver zich wat meer rekenschap had gegeven, zich trouwens ook een andere opgave had gesteld, had het kunnen zijn. Sterk het vermoeden krijgen we, vooral door het einde, dat Hanson een tweede „Malle Gevallen" wilde schrijven, wy moeten echter terstond concludeeren, dat hem dit hiet is gelukt. Omdat Bernard Hanson zijn ware aard niet kon verloochenen. Bernard Hanson ls een schrijver, die meer in zijn mars heeft, dan enkel talent om een ontspanningsromanne» tje te schrijven. Voorbeelden te over zijn er op te diepen uit zijn boek „De dwaze Tijd." En al la dit
boek een plezierige verschijning, die zich met heel veel genoegen laat lezen, toch hopen we, dat deze schrijver eens een boek geeft, waarin hij serieus werkt. Een talent, dat zoo boeiend weet te vertellen, een talent, dat zoo juist menschen in het juiste licht weet te plaatsen, een talent, zoo vol rijke humor, mag zich zelf niet geheel en al vergeten, doch moet zoo nu en dan toch werkelijk boeken geVen, die hem waardig zijn. Laat Hanson dit nooit uit het oog verliezen. Hoe gelukkig prijs ik me in deze serie een verschijning te kunnen aankondigen van een landsman, die in onze Groninger taal schreef. Het is „Nunerkes" van Jan Boer (Ultg. Bosch & Keurling, Baarn). Eerst in eigen uitgave verschenen — thans in de bekende Libellen-serie — werd deze uitgave reeds fiitgebreid besproken, volsta ik dezen keer met dat, wat Jan Fabricius over de humor van Jan Boer in het voorwoord schreef : „De eene of andere autoriteit op ik weet niet welk gebied heeft eens gezegd, dat zin voor humor de grootste gave voor een mensch hier op aarde is. Als dat waar is, moeten velen hier op aarde het zonder de grootste gave doen... Nu is er hümor en humor. Er ligt zooiets als verschil tussehen den humor, die zelfvoldaan wordt uitgestald, bevredigd, met vette handen, en den zonnig flitsenden humor, die, als de klank van een kinderlach in de verte, een lichtstraal toovert, waar duisternis is. En waar zulk een verre klank door een dichterhand wordt gegrepen, daar trilt de humor van het edelst gehalte. Het is die humor, die in Jan Boer's gedichten in 't Groningsch dialect tot schroomvallige uiting komt." Hoe zonderling het ook moge klinken, doch humor is er ook in het boekje „Lekker Nederland", door Een landgenoot In den vreemde (Ultg. van Holkema & Warendorf N.V. Amsterdam 1935). Het is een gastronomische reis door eigen land en zelfs voor hen, die dit onderwerp niet bepaald interesseert, is dit boekje waard om gelezen te worden. Wat zegt b.v. de arme miskende Groninger, die tegenover den „superieuren" Hollander mogelijk eens aan een minderwaardigheidscomplex gaat lijden, van dit fragmentje : „Die teere biefstuk nu is het, die we hier en daar in Ons lekkere Land met veel talent toebereid zullen vinden. Zoo weet men er in Groningen voortreffelijk den weg mee, doch dan van dusdanige afmetingen, en met zooveel aardappelen en groenten er bij, dat de verblufte „Hollander" hulpeloos om zleh heen staart wie wel de verdere gasten mogen zijn, die hem bij deze taak zullen assistèeren. Maar hij vergist zich : het is voor hèm alleen. De baas of bazin zullen bovendien nog wel eens even kamen kijken om zich te vergewissen of er wel Genoeg was. Dan zullen zij hun buitenlandschen (immers Hollandschen) gast flauwtjes glimlachend voor de mast vinden zitten, vol lof over het genotene, maar een beetje angstig bij het denkbeeld, dat hy soms uit beleefdheid alles zou moeten opmaken. Want ziet, — van de biefstuk zelf is zeker nog twee derde over, en aan de schaal aardappelen kan men niet eens nagaan, dat er van gegeten is. Bravo, stoere Groningers uit de Heerestraat en van de beide Markten, en bravo ook gij degelijke Ommelanders uit de warmroode kleidorpen op lommerrijke wierden, waar in de dorpsherberg voor aanzienlijke vreemdelingen gedekt wordt in de „jachtweide" achter de gelagkamer, terwijl in de keuken de biefstuk zwelt en stijgt als wilde hij rijzen tot de hoogte van uw Friesche lessenaarskerken. Zoo dikwijls voelt gij Noordelingen u onzeker en zonder zelfvertrouwen tegenover den Hollander staan ; maar ditmaal zijt ge hem toch volledig de baas gebleven !" 't Lest 't best ! Bijna zou men tot deze conclusie komen, wanneer men het fraaie boek „Tuuntje" door Karei Capek (Ultg. van Holkema & Warendorf N.V. Amsterdam 1935) aan een beschouwing gaat onderwerpen. Capek verraste ons reeds met zijn ernstige roman „Hordubal", met zijn humoristische beschrijving „Het jaar van den tuinman" en zijn eveneens humo» rlstisch-getlnt reisverhaal „Over Holland". Dezen keer handelt zijn boek over een hond. Zoo echt beschreven is dit jonge leven van Tuuntje, raak en zuiver. Daarnaast staan de prachtlggeslaagde teekeningen, al even raak en humoristisch in hun spaarzame lijnen. Terwijl de foto's nog eens de grappige momenten uit Tuuntje's leven verlevendigen. Waarlijk heel dit boek ls~een brok kern-gezonde humor." (Nadruk verboden.) W. J. EELSSEMA.
---

HET WEKELIJKSCH VERHAAL. LEUGEN OM BESTWIL
Eenzaam schoof hij door de drukke steeg in de richting van het ziekenhuis. Een vergeten, sjofele figuirr, voorovergebogen, oud en onzeker, Dagelijks ging hij door die steeg, wanneer het bezoekuur daar was. h(j z\jn vrouw mocht spreken. Beter gezegd was het: Als hij zijn vrouw mocht zien. Want gedurende al de dagen, dat ze nu in het ziekenhuis lag, had ze weinig gesproken. Stil had ze in het sneeuwwitte bed gelegen, beter verzorgd, dan hij het haar thuis had kunnen doen in de armoedige woning, waar 2e met hun beiden byna een leven lang hadden gehuisd. Heel onverwachts was het gebeurd dat zijn vrouw ziek was geworden. Dien eersten morgen was ze in bed gebleven, had ze zoo nu en dan gekreund van de pijn. Ondanks Haar protest had hij den dokter gewaarschuwd. Deze had haar onderzocht, had hem mee naar buiten genomen en gezegd: „Je vrouw moet naar het ziekenhuis." Nooit zou hg dat oogenblik vergeten.
Het was, alsof de schrik al het leven uit hem wilde persen. Zijn ledematen waren als verlamd geweest, zijn hart was bijna blijven stil staan en zijn keel was droog geworden als werd die omklemd door een groote hand. Zijn oogen waren gedwaald over de sombere heide aan welker grens ze woonden en waarover dreigende wolken als 't ware werden gestapeld. Tot drie keer toe had hij zijn keel geschraapt, eer hij iets had kunnen zeggen, dan waren zijn woorden geweest: „Is het zoo erg, dokter?" De dokter had getracht de onrust van den man naast hem te sussen... „Welnee, Brouwer, zoo erg is het niet. Wanneer je vrouw echter beter zal worden, dan moet ze naar het ziekenhuis. Je begrijpt zelf, dat ze daar veel en veel beter verzorgd kan worden, dan hier bij jou..." De oude man had stil geknikt.... Dokter behoefde hem niets meer te vertellen. Hij wist wel, dat dit het einde beteekende... In de ziekenwagen was hij meegereden naar het ziekenhuis van't dichtbije provincieplaatsje. Lang had hij moeten wachten tot hij weer bij zijn vrouw was toegelaten.. Daar had ze gelegen in een groote zaal met vele bedden. In een daarvan zijn vrouw. Hoe stilletjes en hoe witjes was ze geweest. Er was geen glimlach op haar gelaat gekomen. Geen woord had ze gezegd. En hij had maar stil naast haar gezeten, te vol om ook maAr een troostende gedachte te kunnen uiten. Tot de zuster hem kwam waarschuwen, dat hij te vertrekken had. Zacht had hij haar hand in de 2y» ne genomen, en even, heel even was er een kléin drukje geweest. Ook had ze haar oogen geopend, en hem een glimlach gegeven, echter zoo moe en zoo mat, dat het hart hem bijna was gebroken. Als in een droom, een angstige, benauwende droom was hij naar beneden gegaan, om nog even bij den administrateur te wachten... Daar was hem alles duidelijk geworden. De administrateur had hem een bezoekerskaart gegeven voor-elken-dag. „De dokter heeft besloten een uitzondering voor je vrouw te maken," waren de schijnbaar-geruststellende woorden Van den jongen man. „Daar je vrouw anders mogelijk heimwee zou krijgen..Doch hij had beter ge weten. Ze wisten in het dorp wat het beteekehde als men een doorloopende bezoekerskaart ontving, en hij wist het ook.., Toen hy naar huis: was gegaan, het eenzame pad af door de hel, toen had dat alles door zijn hoofd gespeeld en wist hij scherp, dat hier geen menschelijke hulp meer zou baten, dat dit het einde was. Hij had stil gestaan bij zijn huls, had tegen de deurpost geleund en had voor zich uitgestaard. Niet geweten had hij of hij had moeten hullen of lachen. Het was zoo wreed geweest, de poets die het leven hem nu nog op zijn oude dag speelde. Het leven was niet gemakkelijk geweest voor hem en zijn vrouw. Hard hadden ze moeten Werken voor een schamel stukje brood, en nu, nu eindelijk ,een klein beetje" rust zou komen, nu moest zijn vrouw voor altijd heengaan. In opstand kwam hij niet tegen deze slag. Hij was te erg gekerfd en geknauwd om nog In opstand te kunnen komen. Moeheid was het, die hem vervulde, Een ellendige moeheid, die hem de oogen deed sluiten, die hem meteen de oogen ook opende... Was het niet dezelfde moeheid, die zijn vrouw zonder eenige beweging in het witte ziekenhuisbed deed liggen. Zou zij niet evenals hij naar het einde verlangen. Was het niet beter voor haar 'n einde te hebben daar, zonder pijn en ellende... Met iets van een berusting had hij de dagen, die volgden, zijn vrouw in het ziekenhuis bezocht. Eerst was hij met de bus gegaan. Maar een paar dagen daarna had hij dat niet meer kunnen doen. Hij kon het niet meer betalen... Toen had hij een vrachtrijder gevraagd of hij mee mocht rijden en den dag daarop, toen deze vrachtrijder met zijn wagen niet naar de stad ging, toen was hij gaan loopen. De bus was hem echter achterop gereden, had hem meegenomen en 's avonds was de chauffeur na overleg met zijn baas hem komen zeggen, dat hij, zoo lang Zijn vrouw in het ziekenhuis lag, gratis mee mocht rijden... Zoo had hij zijn vrouw eiken dag kunnen zien. Stil had hij naast haar gezeten eiken middag, zonder een woord te zeggen. Alleen haar hand had hij In de zijne. Speurend keek hij haar meestal in het gelaat, zich angstig afvragend, hoe lang het nog zou duren. Altijd weer bij elk bezoek schepte hij weer moed. Hij zag geen teekenen, dat z(j achteruit ging, en dacht, dat ze nog wel weer beter zou worden; dat ze nog een paar jaren rustig bij elkaar zouden kunnen blijven... Dien morgen ging hij weer het straatje af naar het ziekenhuis, en voor de groote deur staande, zag hij dat die open was. Zonder eigen» lijk te weten, wat hij deed, glipte hij de ha) binnen en ging, toen h(j niemand in de portiersloge 2ag, den bekenden weg, twre trappen op, een lange koude gang door, naar 2aal drie. Zijn vrouw lag achter in een hoek. Met gebogen hoofd, eenigszins slepend, zooals oude moede menschen kunnen loopen, liep hij tussehen de rijen bedden door, bleef halverwege steken. Aan het bed, waar zijn vrouw had te liggen, waren twee zusters bezig met nieuwe - dekens en lakens ... Door een onzichtbare macht, gedwongen liep hij verder, pakte, een van de zusters beet en vroeg bijna onhoorbaar: „Mijn vrouw..." - De zuster ontsnapte een kreet van ergernis . Hoe hadden ze den ouden man beneden kunnen laten loopen. Ze hadden daar toch uitdrukkelijke bevelen gekregen, vooral op te passen, dat de oude man niet fcou passeeren. Een half uur geleden was de oude vrouw overleden... De zuster dacht met een huiver terug aan dit sterven. Zelfs zij, die gehard was door het jarenlange- uitoefenen van haar beroep, had nog nooit zulk een hééngaan meegemaakt, zulk een smartelijk verschelden. Het was nauwel<Jks een uur geleden. Men had nog getracht den ouden man te waarschuwen doch deze v is reeds naar de stad vertrokken. Daarom het nadrukkelijke bevel, den ouden
man niet naar boven te laten, doch bij den. directeur te brengen, die den bezoeker op de hoogte zou brengen... Én nu dit... Ze pakte den ouden man bij den arm, bracht hem buiten de zaal. Achter hen viel een doodsche stilte. De patiënten wisten wat er was gebeurd, vroegen zich af, wie er nu mógelijk aan de beurt was ... Machinaal liep de oude man naast de zuster. Hy hoorde haar woorden niet. Hij wist, wat er ge» beurd was, maar hy kon het nog niet gelooVen... Zoo zat hij ook voor den directeur, zoo liep hy ook het ziekenhuis uit, een half uurtje later, toen alles geregeld was, wat er geregeld moest worden. Een oogenblik stónd hy als Ver» sUft op het trottoir, dan stak hy dwars öVer het pleintje, liep hy het plantsoentje daar ih... Boven stoiid de zuster, die hem bij den directeur had gebracht, hem na te kykeh. Naast haar stond de dokter, die ook keek. Eensklaps greep de zuster den dokter bij den arm en zei: „Dok» ter, geef me 'n half uurtje vrij. Ik kan dien ouden man daar met zoo laten loopen..." De dokter, een nog jonge man, keek de zuster verrast aan, knikte dan, dat het goed was. Even later ging ook de zuster het plantsoentje in. Ze vond den ouden man spoedig. Hy zat op een bank voor» overgebogen de handen machteloos op de knieën. Een oogenblik trof de zuster het schry» nend verschil tüsschen de jubelende, prachtige natuur en dien ouden, geslagen man, en 'n oogenblik wist de zuster niet, hoe ze dies man zou kunnen naderen. Dan schoof ze naast hem óp de bank, lei haar hand op zijn arm, zoodat hy opkeek en aarzelend vroeg: „Zuster?" Zacht klonk haar stem: „ïk heb u nog een boodschap van uw vroUW te brengen." De oüde man hief het hoofd op: „Ja, zuster ? ... Een boodschap van myn vrouw?" „Juist... Ze zei, dat u moedig moest zijn, dat U het hoofd niet moest laten hangen." „Goed praten," hoonde de andere, en een kort oogenblik kwam de opstand over hem. „Maar wat moet Ik nu, wat moet ik nu, nu ik heelemaal alleen ben." De zuster dacht aan het heengaan van de oude VroUW. Hoe de oude Vrouw Stil had gelegen met het weten, dat ze ging sterven. Angst had er gelegen in de moede oogen. De zuster had gepoogd, die angst weg te nemen, door de hand Van de oude vrouw in de hare te nemen, door haar bemoedigende drogwoordeh toe te spreken. Gevoeld had ze echter, hoe alles faalde, en gezien had ze, hoe de oude vrouw had geluisterd naar elk geluid dat Van achter het schelrm rond het bed naderde... De oude vrouw had op iets gewacht. Waarop had die oude Vrouw gewacht? Op haar man,- naast wien zij nu zat... Niets vertelde de zuster echter van dat alles. Ze sloot de oogen daarvoor, ze vertelde den ouden man van een rustig sterven, van een moedig heengaan, èn van de boodschap die de stervende haar voor hem had meegegeven... Dat hy moedig moest zyh, dat hy het hoofd niet moest laten hangen, dat hy goed voor zichzelf moest zorgen en niet Wanhopen, dat hy rustig zijn tyd moest afwachten, dat eens alles weer goed, beter zou worden... „En," besloot zy. „Zoo moedig als uw vrouw was, zoo moedig moet u nu ook terug gaan. Zult u ?" Met gebogen hoofd had de oude man naar de woorden geluisterd. Eerst was een en ander niet tot hem doorgedrongen, doch tenslotte had hy begrepen. Het was hem, alsof het verdriet niet meer zoo sterk was, alsof nu alles te dragen was, wat voor een kort oogenblik ondragelyk scheen. Woorden van dank had hy niet. Daarvoor was zyh gemoed te eehVoüdig, enkel 'n hand gaf hy de zuster, dan liep hy verder het park in, dankbaar voor de boodschap, moediger, en zoo met kracht bezield, dat hy nU alles dragen kon... De zuster op de bank keek hem met een glimlach na. (Nadruk verboden).
---

VOOR OUDERS EN OPVOEDERS MISKENDE JEUGD
Het is een harde waarheid hier neer te Schryven, dat het eeuwige conflict tussehen ouders en jeugd zyn oorsprong meestal vindt by de ouders. Die vaak de jeugd niet begrypen, of niet willen, niet trachten te begrypen. Er is mogeïyk niets, dat 2oo snel Verandert als juist de tyden. Wat vandaag nog geldt als een Waar» held, is morgen reeds afgedaan en verouderd. Dit veriie2en Vele ouders Uit het oog, en daardoor ontstaat vaak het conflict. Kinder en groot brengen is een groote, en ee" heel moeilijke taak, wil men hier 2yn plicht goed vervullen. En wrang is de vraag, hoeVele ouders zyn in staat deze plicht tot een goed einde te brengen. De breuk, die ontstaat tussehen ouders en kin» deren vloeit meestal daaruit voort, dat de kin» deren andere belangen dan de oudera dienen. De tyden veranderen .en met de nieuwe tyden komen de nieuwe belangen voor de komende generatie. Wee de ouders, die dit niet verstaan, wee de ouders, die zich geen rekenschap geven van dit alles, stil blijven staan by dat, wat eens voor hen gold. Al heel scherp voelde ik dit bij het gesprek van een jongen kerel, die in nood zat en zyn verloren jeugd betreurde. Hy loopt nu tegen de dertig, en nu reeds is er in hem een Jammer om de verloren jeugd, die hij nimmer genoten heeft. Zijn ouders, brave burgermenschen, hebben hun zoon opgevoed, zooals «y dat het beste dachten: lr alle eenvoud. Ze nebben hun kind te eten gegeven, ze hebben hun kind uitstekend gekleed, llchameiyk zorgden zo overal uitstekend voor, maar geesteiyk lieten ze den Jongen hongeren. Nimmer heeft hy eenig contact met ayn ouders gehad en in de jaren, dat
hij een en ander onbewust accepteerde, was dit nog te dragen, maar nu hy zich van een en ander beWUst is geWordeh, nu komt hy tegen dit alles in machtelooze opstand. Hoezeer hij ook van zijn moeder houdt, hij kan niet meer by haar Wonen, hulst tegenwoordig op kamers, lydend onder zyn eenzaamheid. Want vrienden of kennissen heeft hy niet. Jaren lang hielden zijn ouders hem aan huis gebondèn. Uitgaan met vrienden, eens in dolle jolijt zijn jeugd vieren, het was naar het oordeel van de ouders overbodig Zij hadden het nooit gedaan, Zij hadden er nimmer behoefte aan geVoeld. Dus Was het Voor hun zoon ook een absolute overbodigheid In dezen moet ik denken aan een kleine overpeinzing uit het boek „Der Bür» gei-" van Leonaid Frank: „Diese Bürgeraristrokratle sagt sich: Wlr lassen unsere Kinder nicht verhuftgern, nicht arbeiten; wir asphaltieren ihnen mit Körperpflege, reichlichem Essen, höherem Unterricht uhd Geld, mit viel Geld eihe breite, glatte Strasze in3 Leben...... Die psychischeh Üngeheuer, die sie in die Seelen stoszen, zahlen nicht. Da fallen die allerhand AutoritSten über so einen Jungen her, hehmen ihm, auch wenn er beiria Spiel mit Sand mehr Fhahtasie und Geist offenbart, als sie in ihrem ganzen Leben, seine Selbstfindigkeit und Wundern sich darm über seine Ünseibstandigkeit". Zoo gaat het heel vaak. Voor het stoffelijke Wordt vaak zoo heel goed gezorgd, doch Voor het geestelijke niet. Zoo ging het ook met dien jongen kerel, die my zijn nood klaagde. Schijnbaar alles hebben zijn ouders voor hem gedaan, doch dat 2e hem geestelijk jaren en jaren achtereen hebben laten hongeren, dat hebben ze niet beseft, dat beseffen ze nu nog niet bij de openlijke breuk, omdat ze nog vijandig staan tegenover zijn ideeën en werkzaamheden. Moeilijk zal het voor den jongen man zyn van onder zijn geestelijke depressie weg te komen. Even moeilijk als voor den anderen jongen man, die door zijn ouders steeds Werd bedisseld, steeds Voor oogen werd gehouden dat hy slecht was. Een opinie absoluut aan de Verkeerde kant. Deze jonge man was in het bezit van een paar ouders, die in andere kinderen altyd het beste zagen, in hun eigen zoon altyd het Slechte. Tegenover kennissen hihgen ze schrille tafreeltjes op, hoe huh zoon eigenlijk Wel was. Van Verschillende zijden Werd getracht hier in te grypen. Menschen, die werkeiyk hooger In ontwikkeling en in begrypen stonden, waarschuwden hen, dat het niet zoo Was, dat hüh zoon een goed kind Was. Het antwoord was, dat men dat kind met zoo kende, als de ouder s het kénden. Een paedogoog van grooten naam, een echte kindervriend, een veel-begrypehd mensch heeft zich alle mogelijke moeite getroost, om dit ouderpaar te overtuigen tot het verkeerde in hun hahdelwyze. Hét heeft met mogen baten. De ouders bleven doorgaan, hun kind in het bijzyn van anderen te kleineeren, en het resultaat nu ls, dat de jónge kerel maatSchappeiyk een mislukkeling is geworden. Iemand, die met een onverzoeniyken haat tegenover zyn ouders staat en nu alles doet, wat hen maar verdriet kan doen. En de ouders zelf? Zegevierend heffen ze het hoofd op als vragen ze: Hebben wy het niet gezegd ? Bitter is deze vraag, maar regelrecht uit mijn opstandig gemoed komt: „Is het geen leemte ln onze wetgeving, dat hier door de wet niet van hoogerhand mag worden ingegrepen? Mogelijk komt zulk een geVal Weinig voor, doch hét conflict tussChen ouders en kinderen £al Wel eeuwig blijven. En overbodig ia zeker deze waarschuwing niet: Laten vele ouders niet halsstarrig aan hun oude begrippen vasthouden, maar laten ze met huh tyd meegaan. Een voorwaarde Voor hét 2yn van een goede Vader en moeder is het jong-iijn en Johg»biyven. OUders eh opvoeders hebben steeds weer kermis te nemen van dat, wat de nieuwe tyd meebrengt, ze moeten steeds maar Weer op de hoogte zijn. Wat de moderne jeugd interresseert. En wanneer ze dit doen, dan kunnen ze met hun ryper levensinzicht niet alleen leiding geven, maar dan kuhnen ze ook tot een troost voor hun kinderen Worden, niet alleen een troost, maar ook eeh Stegen. En dan behoeft het by de ouders ook met tot een breuk tussehen hen en hun kinderen te Komen. Waariyk heeriyk is het, zulk een gezin te kennen. Ik kén 2e. Gelukkig zelfs Velen, anders zou ik pessimistisch worden. Welk een Verkwikking zyn 2ulke gezinnen naast die, waar het hopeloos de verkeerde kant uitgaat, waar de ouders met Willen of met kunnen begrypen. Méh moet met denken, uit het bovenstaande conöludeeren, dat ik de jeUgd, de moderne jeugd als een onschuld zou willen teekenen. Dit ligt my verre, omdat lk besef, dat de moderne jeugd fouten eh gebreken heeft. Doch deze 2elfde moderne, zelfstandige jeugd wil maar al te graag, de uitsonderingen dan daar gélaten, luisteren naar ouder en rijper levensln21cht, wanneer ze begrijpt, dat ze begrepen wordt. Laten we dat nooit uit het oog verliè2en, wanneer we over deze jeugd oordeelen of moeten oordeelen. (Nadruk verboden) Mr. FRICK.
---

MOPPEN.
Herkenningstekken. „Wel ventje," zei Tante, dat vind ik aardig, dat je my na twee jaren toch dadelijk herkent. Hoe weet J« dat zoo?" „Omdat u nooit wat meebrengt."
---