Binnenlandsche Niewstijdingen. Zwolle, 1 September. — Bij gelegenheid van den achttienden verjaardag vnn lt. K. 11. dèn Prins vnn Orrinje, zal hot garnizoen alhier, ve. turdng middag om 1 uur, eone parade houden op de Grooto markt en daarbij vergezeld worden door het muzijkcorps der Stedelijke schutterij, dat zich bij gunstig weder ook des avands op dezelfde plaats zal doen hooren. — De lieer 11. Verbeek , burgemeester der gemeente Haaksbergen is, ter zake der uitstekende en krachtdadige bulp bij gelegenheid van den brand te Vnden bewezen, door Z M. den Koning van Pruissen benoemd tot ridder der orde van den rooden adelaar. 4" klasse. — Naar wij vernemen zal de vaart van Dalmsholle naar Deventer over liet voltooide Overijssclse-hc kanaal op dingsdag den 7 dezer worden opengesteld. — In den morgen vnn Donderdag tien 56 dezer heeft, op de Zuiderzee lusschen Elburg en den Kamperketel een verschrikkelijk ongeluk plaats oi u-repen. Tengevolge toch van den op dat oogenblik hevijen storm is het p-aamscliip „Hoop Op Zegen ," gevoerd wordende door Roelof Smit , en di n vorigen dag beladen met brandhout van Deventer vertrokken om te varen naar Amsterdam, omgeslagen , met dat noodlottig gevolg, dat de schipper met diens vrouw en vier kinderen, waarvan de oudste, een oppassende jongeling van 21 jaren, als knecht op het vaartuig dienst deed, eene prooi der golven zijn geworden; hunne lijken zijn nog niet aangespoeld; het vaartuig is onder Schokland opgebragt, terwijl tengevolge van de ijverige nasporiiigeii van den commissaris van politie te Kampen, bij verschillende ingezetenen aldaar , te Brunnepe en bij de landlieden buitendijks woonachtig, eene betrekkelijk groote hoeveelheid opgevucht brandhout is ontdekt en in bewaring genomen. (Kamp. Ct.) *2lfaVtsonht?Vg 9 30 Aug. Door B. en V.. is op heden aan den raad der gemeente aangeboden lu-t onlwerp der begrooting, dienst 1859. Do omslandigheid dat de gemeenteraad niet _ legen 3 sl. weigerachtig blijft om de begrooting over 1868, overeenkomstig dc bedenkingen van Gedeputeerde Staten en '/,. :\[. den Koning, te wijzigen, en dat het collegie vau Ged. Staten dien ten gevolge daaraan dc vereischte goedkeuring blijft onthouden , doet 'het niet twijfelachtig ziju welk lot de nu aangebodene begrooting zal te beurt vallen. Inmiddels doet zich het gemis eener begrooting van het loopend dienstjaar al meer en meer gfcvöe-len ; de. beambten en verdere crediteuren der gemeente, kunnen sedert 1 Julij geene betaling meer eil-ingen ; dc straten , die hier en (laai opgewoeld liggen, worden niet hersteld eu de waicHoopen door de straten , dio herstelling behoefden , zijn aangevuld snel zand. * Blt'iaso « 31 Aug. Gisteren had in de "nabijheid dezer plaats een droevig ongeluk plaats. Het achtjarig jongentje vau den smid ii. S. alhier, ging nevens den voerman naar Zwolle, om van daar eene vracht steenkolen te halen. In de terugreis op ecu half uur af-luiids van (lil dorp , liep de voerman bij den wagen , terwijl hel jongentje alleen voor op denzelvcn bleef zitten. Na epiiige oogeublikl.cn schoot het. kind van liet voorkistje en kwam ongelukkig mei het hoofd onder een der «vielen, waardoor het zulke zware wonden bekwam , dat het een uur later aan de gevolgen ottert * f_3j.-Se_J , 31 Aug. De P_aad dezer gen.eente heeft in zijne vergadering van gisteren besloten , bet schoolgeld , tot heden ¦/,,,.} drukkend , vooral voor deu minderen stand , te rekenen van den 1 Januarij aanstaande , af te schallen. Dezen zoo lang gcwenschlen en voor liet onderwijs zoo belangrijken maatregel, heeft men te danken aan deu gunstigen toestand der gemeente kas. Naar aanleiding van het rapport der gecombineerde spoorweg-commissie uit de Gemeenteraden en Kamers van Koophandel van Deventer, Zutphen, Kampen en Zwolle, rigtten in dc maanden Maart, April eu Mei de gemeentebesturen van die plaatsen en van Arnhem aan den heer Stieltjes het verzoek , om teu spoedigste dc meest noodige opmetingen te doen bewerkstelligen voor spoorwegen tusschen Arnhem , Kampen en dc grenzen achter Enschede. Kik dier vijf gemeentebesturen stelde tot dat doel eene som van f 250 beschikbaar, tam;;! de. gemeente-besturen vnn Wijheen Olst, geheel uit eigen beweging, reeds vroeger elk eeno som van / 150 tot hetzelfde 00-.merk hadden afgezonderd. Het verslag van den heer Stieltjes, ten dccle reeds afgedrukt voor dat de voorloopige concessie aan dc heeren Sloct eu Reuoblin werd verleend , ziet thans het licht , (*) en zal te meer belangstelling wekken , wanneer men wi rt , dat de bh. Sloct en Reuchlin hun oorspronkelijk stelsel geheel en al hebben laten varen, en lot Kampen en dc grenzen voorloopi;. hebben verkregen voor dezelfde lijnen, als door de afgevaardigden uit de linden en Kamers van Koophandel van vier Ueselsteden en Almelo , op den 25 September 1857 , iv bonne eerste vergadering met algemeene stemmen is aangenomen. J£ \\ ij vermeenen, al ib ,!;u, o^k na onlangs gemelde concessie gegeven , onzen lezers g«ji ondienst te doen met aan het verslag de volgende bg_ond_fbed«n te ent tér Pc opmctingon hebben plaats gehad met behnlp van de hh. T. G. va„ Kiel, N. H. Hcket, A. Simons en J. G. van fiendt Jr. Ongeveer 150 mijlen spoorweglengte en onderscheidene aansluitingen onderzocht. Do kosten beliepen /'2O3U, gevende /lij par mijl. Verslat)ia,in de gemeenteraden van Arnhem , '/.alphen. , Dt, Olsti "'.''""'> "volle eu Kampen, over den uitslag de. voor spoorwegen; met eenige opmerkingen over het verband I lond- ''"- waterwegen in oostelijk Nederland, Hoor ï. sr. BTruLTJES Lid van den Raad der gemeente Zwolle. Zwolle, w. E, l. TJBKNK WILLINK. Hij het opmaken vail de ouiueipen lot spfton.el_e.it , is ' her Stieltjes van bel beginsel uitgegaan , dat aanvanki d-er weg.n niet zn ll zijn, maar meer eu meel lau_Utreck , die, tlechts door vermeerdering vftti gewone wegen ca spoorwi • aanfluiting van aüe v elkander vn-. lang; ja hij gelooft zelfs dal , bm dien handel in Noo d-Du.t3_hlnnd uit te bieden , de dar. '¦ in tvaterwng (nt aau da grenzen, eene volstrekte bchoel'ic is. Dan zal, b;j toeftei en welvaart in die streken , hel gedeelte-verfoei; dat de n oorwg trekt non grooter zijn dau vroeger liet gèvil wa.. Het bewïjp ran deze stelling levert Je straatweg van Zwolle : ' i op. Sedert drie jaren zijn die plaatsen door een karma 1, van gelijke ïeniac nis dien straatweg, verbonden, eo volgen de meeste goederen den wa: In twee jaren (1856—ISöS) ia de beweging op hot kanaal bijna ht dubbeW'; desniettegenstaande (of wejligt juist daardoor) hebben ook de tollen op tien Straatweg meer opgeh: Aanvankelijk zal men op weinig goederenvervber moc.ji.ri i en zal hel personenvervoer de hoofdtaak zijn. Allo soorten vim opbrengsten zal men wijders op die we^én moeten vereenigen , namelijk de opbi ':. het locale , uit het rilrtionalej en uil het internafionale vervoer. De spoorwegen zullen zoo z-iiiiis: mogelijk dienen te worden i de dienst schade, meerder onderhoud «eroorzake of de latere ontwikkeling van den handel in den weg sta. Er is b.v. in dit ontwerp op de breedte ilër onteigening, overal voor dubbel spoor ingerigt, met voldoende ruimte hij elk station. Er is niet bezuinigd op it baan zelve , ook niet op de soort van materialen der kv rai ook niot hij i sluiting der Waterwegen aan den spoorweg en hij do inidd-aieii , die Je Overlading kunnen bespo jk i» de zuinigheid niet gezocht in het aannemen van sterke hellingen of van ste De zuinigheid, die men wenaehte te betrachten , bestaat voorna'; a. In het aanleggen der aarden baan voor slechts een spoor, met uitzondering van der lengte bij stations of wisselpiaatscn. Hermen eenmaal breedte genoeg onteigend voor dubbel spoor, dai men ter gelegener tijd ook de aarilcnbaau daarvoor wel naken. Hel dient tot niets al dat aardeir.veik al dadelijk uit te voemi, er. hel d kapitaal renteloos te laten liggen. In dc eerst» 26 jaren zal er nog we! geen sprake zijn om overal dubbel spoor te legeen. b. Iv het dnarsti'ücn van alle bednneiriik . kunstwerken (brug over den IJssel , dcorlaa.bruggen , enz.) voor één spoor. c. Iv den bouw der stations, die. zoo eenvoudig en onkostbaar j mogelijk moet ziin, d. Tn den zuinigen bouw vau wachters en andere woningen, enz. De kosten van aanleg zijn van te grootbelang, dan dal mou lig*.- ' vaardig daarmede zoude handel™. Iv éé-.i punt zal l.et echter zaak I ziju de zuinigheid uict te overdrijven , en dat is bij de onteigening. Kan men bijv., om in cijfers te blijven, met B'lOuO onkosti mijl den spoorweg door een bevolkte streek loggen, terwijl dii door do hi-ide slechts 70000 zou kosten, dan zal in den regel ein i eerste handelwijze le verkiezen zijn. Daar toch kot vertier van de bevolking moet komm , is het aaaS-ifn ecno'r de baan eene levenskwestie. grond veel waarde, en stijgen natuurlijk de kosten vau onteigening. Daar cahier nllc andere posten gelijk blijven, knn nimmer d. alléén eene zeer dure baan oul-Oaai:. Bijna kou m 1 kunnen stellen dat daar .. waar ovrr vele uren lengte de grond waarele heeft , ge-r-n spoprwoi Ai'evil de groote belangrijkheid der einde-, i-,, 1, ?, jjierin wijziging brcugen. In allen lic.allo zal het beter ziju eenig meord r geld aan de onteigening te besteden , bij volkomen gemis vau eenig belangrijk kunstwerk , dan enig minder geld aan onteigening bij vele groote kunstwerken. Bij dc onteigening Loodt alles op mot de eerste uitgave, die als compensatie veel vertier belooft. Veel kunstwerken daan i alleen meer onderbond. De opa-mr'on ri.ting loopt vnn den Rijn-spoorweg bij dc Velper straatweg, met eene ÜOgt in het, VelpeVbroek', en kan daa I: Biltioen om tot digi aan den »t»antv*-eg of beóosteii BilKöén — afhankelijk vau de ont igoning — ,i(!or bet brock vervidgd wonl'-n. In beide gevallen blijft de spoorweg wprder ooardwaart», m«l lla.auwe bogten , den straatweg vplgjn tot iv dc Steeg, gaat daar aan de westzijde ever , passeert bij Zutphen den IJssel , vervolgt in de rigting op Loejcni, ten noorden van het huis Ainpsen in O. N. O. rigting Daar de oostelijk» afhelling der bouwlanden iv Stokkom, na alvorens de Bolk»- en Schipbeek en het tusschen liggende bl hebben gesneden. Daarna gaat de rigting tnet crue Kaaiiwe bögt oostelijk , den grindweg snijdende bij het tolhuis, eene mijl i Goor, en blijft in nagenoeg regte lijn oostelijk, bcz.uiden den liagmolen eu benoorden het voormalige hof te Boekelo tot bij bet station aan de N. W. zijde van Ejischede. De verdere rigtitigen zullen van de aansluiting naar Hanover en Pruissen, waarvan later, ai Bij den Dam buiten Zirphen gaat de noordelijke tak met ca ; van UIOO ellen langs den Boedelhof en beoosten l-tei-ink in ongeveer regie lijn tusschen Gorsscl ca 't.Jpppe doort vervolgens nu e bogt over i bouwlanden benoorden do S< het kanaal , i .len dc Snippelinzsluis met eene dr wordt overgegaan , waarna de spoorweg in westelijke rigting over de optehoogen kruin dei SuippelmgS overlaat dc Vesting Deventer nadert met eene bogt vau 500 ellen straal in dc Werken komt eu die met eeue bogt van 700 ellen weder verlaat; om benoorden de stad , bcwesten het kerkhof, in verschillende alignementen , door flatrewe bogten vereenigd, ongeveer langs de Boekhorst.r sltnat, bi Hoenlo en beoosten Olst en Averbergen door te gaan. Steeds tusscben dc Zandwetering eu den IJsseldljk blijvende , gaat dc lijn vcrvalgens , met eenige flai.uwe bogten, fnssenen Wijfie en de Gelder door , laat Ahiiem ten we (en ; hij het snijden van den stade provincie-brug ten oosten , om verder digt largs liet po van Zutehm en tossclicii het huis en de buurtschap Wind over dc hooge gronden van Harculo , dc Willeiusvaai : Swfollé te bereiken, waarover I den die vaart, gaat de rigting met éenß straal van 1500 cl N. W. door de Konijnenbelten tot hij de Kroon, van waar do rigting van 1846 , bezuiden elan grindweg en niet i ...in dezen . bij dc nadering tot den IJsscldijk, is behoni Te Zwolle schijnt de plaatsing aan de Noordzijde der Willemsvaart het meest geschikt. Men kun daar verband met dc water Bij Arnhem vermeent men te moi-ten voorstellen , het vervangen van het bestaande station dpor ecu geheel nieuw , ; entchnppelijke rekening vau deu Rijn-apoprwez en de nieuw op le Maatschappij. Te Zutphen en Deventer kan , bij vi rlrrering drr wallen , daar binnen ruimte tot een station gevonden vvoi :h in 't project van 1846, het statiou buiten den dijk :> . I ion kn. door eene haven <>>, :i.'> ie^ten Usaflofver Otn t v .lat ook te eene geschikte pi ] f\ Inwekend», cm ' worden ; i de verbindiiis! mei | van de Vecht > tnelo kan ptants vinden. Te Enschede ;¦.:.! mm ii. lijk ceqe aen op va;. jn , w< I 4 n het. Stront te 'l'ueel-li, en l it 5 inijlan teu N \Y. aau lieu straatveeg, itl dit l.iatste geval dpor ir.i.M i van bitlpi r nuttin zijn , ore legen i'a'iieiaitcn door middel vau een kanaal op Dinl-tlpeil i graven , daarin-de in vei Te ! hel welljgl bi binnen •. I. , dat op den duur ni'i i Na eenige helan wijzigen en i kunst— die , nn t uitzonde]: en van gfootd wogen , Be \ rl'eggiug van vesl ¦ M , — de ti ding der baau van spoorw e vaa dc vol- I°. Dat de i i cblaud do bc langrijk' te is , en 2°. Dat di l.'sscl nn ; | i :;r:jkll.id volilt , en 3», Dat het rétticr tv ¦ Holland wel belangrijk zal zijn, maaV toch slechts io de laatst» pl» genoemd wor len, i ii worden, wanneer men he) centrale po 't .Toppo, (ril s'auden van Zevenaar, I wordt 8 mijlen korter dan lij ¦¦.> Dam (kort bi 'aer wi al wordt, 'f wen tho korter dan dc vïoèger pul liet is elit centrale piia-, Jnppe, besturen zeer wordt aanbevolen. I ala centraalpunt zijn de l langen vereenigu , en die keuze is dus iv aller b te raden. Met betrekking tttï de aansluiting pp bultenlaiulsch* spoorwegen, dio natuur! kan worden, wordt omtrent dc Na. ie belangen I rkt. het oog on en Gildehui» , vli schijnt de li " gen ve;' . Ais nada 1 ;•, het ecnigzina verlengen van banen uit i iland zich a P mot oostelijk Duitschland beter, maar hoeft bed. nadeel van dc tteen. its te ontloopen. liet schijnt elat deze rigting door I cht wordt en ook door Enschede, welks inwoners bij cic Gronausche fabrieken belung hebben. Dc lijn vau Enschede it waar Hanovcr, Pruis- I te zamen schieten), en "order in no langs . minde! u , die iv die streek heel wat fep. De nnude :i voorts op eer.e I die , i m vo u-standers vindt, n cene aansluiting ai .. Grouau en bezuiden Nt_in. e Munster. Dan wordt ecu an ler ged,ee|te jk Duitschland in mevr directe bragt, en het gebied de( Qost¦; ij verre zuidwaarts uitgebreid. Kon dan de lijn over Ensi {dan Bentheim op Salzbergen worden geriit , en tevens uit llnscbcdc eene lijn langs Croiiai; derleniUehe belangen geheel be tevens ¦aglc op Neag , zijnde (< mijlen zonder éenig h ¦'.; , kan geen overwegend bede aanncni' iploitatie zou dun dc pij der Nederlandse spoorwegen bet «md I bergen, en i'iuissischc I ij dc baan tel Si over te nemen. Teil slotte weidt aan de betrokken gemeente-besturen het volgende spoonvi ;evon, eeuigzina afwijkend» vi hetwelk is opgemeten; mai&r korter, met minder kunstwerk;m dceltelijk door even vlak of zelfs nog vlakker terrein, en dus in elk rhictlcr kostbaar : |«, lb krnze van het centraalpunt even beoosten het Joppc. 2". De i-ijjting van Arnhem op Zutphen door Drummen eu ten BilKotin do ir 't. Velperbroek. B*. Dc rigting over deu Snipj Hter en verder steeds tusschen den Us_cldijk en /.ai'ihve't.'i'iii;- op ZvVollc en Kaïnpen. 40. Jl,. , lé, Laren , zoo kort m (ioor op Ka schede , vcnlcr '/',. O. van ()ldcn/aal verlengd rburg , in do veronderstelling vau ta, ¦ a ei Deventer! in verband C<\ Het ¦ B '''* of daar le in, SJutpben , digt mogelijk 7». H.-t voorbereiden .ur alle anaal hét lei. itfttions te kv;. ¦¦•en. Op die wfj ingerigt, znl¦n niet all I breiden, maar tullen zij ook de ontginning, bebouwing tn dus ooide toeneming der bevolking in de oostelijke provinciën bevorderen ; waardoor zij ten slotte eene waarde voor die gewesten zullen verkrijgen, welke geen spoorweg, zonder aansluiting door de heide loopende , ander» in die mate verkrijgen kan. Eenige belangrijke beschouwingen over dc ondersteuning der aangeduide spoorwegen en voor land- en waterwegen , die net het hier behandeld Onderwerp ten naauwste in verband staan, aan het rapport toegevoegd Verdienen met de daarbij behoorende bijlagen alle aandacht. De som , die nan subsidiën of aan garantie-penningen noodig zal z(jn, om aan de aandeelhouders eene zekere bepaalde rente te bezorgen , zal natuurlijk afhangen van de kosten van aanleg eu de bruto opbrengst der wegen , in verband met de kosten , die de exploitatie vereischt. In de bijgevoegde begrooting dis veel ruimer is gesteld dan naar de tegenwoordige prijzen der materialen en daghuren noodig is , zijn de kosten tusschen Arnhem Enschedé en Kampen geiaamd : zonder IJsselbrug of fortificaticn op ƒ 82000 ii f 83000 de mijl; met de IJsselbrug en eenige foitificatiën op ƒB9OOO a ƒ9OOOO de mijl. De opbrengsten der verschillende vakken zijn vroeger door de gecombineerde spoorweg-commissie uit Deventer, Zutphen, Zwolle en Kampen geraamd : tusschen Arnhem en Zutphen op f 7000 , tusschen Zutphen en de grenzen op f 6000, en tusschen Zutphen eu Kampen op ƒ5OOO per mijl. Zorgt men , dat de geheele landstreek aan en ter zijde van den spoorweg door gewone wegen en kanalen ontgonnen wordt, dan zal die gemiddelde opbrengst van het geheele net spoedig, van ƒ 5000 a ƒ 6000 in het begin , tot / 8000 a f 9000 toenemen. Zorgt men dan ook , dat de kosten (buiten dc fortificatie-werken en den IJsselbrug) de f SDOOO per mijl niet veel te boven gaan , dan zal het uit bijlage C genoeg «aam blijken, hoeveel rente die lijnen kunnen opbrengen; namelijk bij eene zuinige maar voldoende exploitatie circa 2.J pCt. Eu later, welligt na 15 ii 20 jaren, ruim 4 pG't Schat men nu de kosten der lijnen Arnhcm-'t Joppe-grenzen achter Enschede en 't Joppc-Kampen oo f 12100,000 of op" ƒ 80000 de mijl buiten de fortificatie-werken of den IJsselbrug, maar met toevoeging van het eind Enschede-Poppe enz., dan zal eene subsidie van 4 millioen (dus met de brug en vestingwerken 5 millioen , even als de Heer de Bordes voorstelt.) dc som doen dalen tot/'SIOO.OOO Voor 152 mijlen lengte of ƒ 53000 per mijl, en reeds bij /'6OOO brutp-opbrengst per mijl eene rente van omstreeks 4 pCt. verzekerd zijn. Echter kan men betwijfelen , op die wijze het noodige kapitaal te verkrijgeu , daar men , na eerst dc meest buitensporige berekeningen vertrouwd te hebben, thans de meest gematigde mistrouwt. Beter zal het daarom zijn eeue zekere rente te garandcen n voor zulke lijnen , die na 15 a 20 jaren belovend rentegevend te zulworden. Dan zal , ook met een veel geringer offer , zoodanig spoorwegnet zijn tot stand te brengen. De vraag wie zal de spoorwegen ondersteunen ? wordt aldus heantwoord : Zij, die daarvan het meeste voordeel trekken ;de billijkheid schijnt dit mede te brengen. De vraag is dus: wie hebben belang bij de aangeduide spoorwegen? In de eerste plaats de grootste Hollandsche koopsteden . Amsterdam en Rotterdam vooral , die een nieuwen uitweg naar Noord- Duitschland verkrijgen. In dc tweede plaats de steden aan de baan , Arnhem , Zutphen, Goor, Enschede, Deventer, Zwolle, Kampen. Deze verkrijgen eene spoorwegverbinding met den Rijn , Noprd-Duitschland , de Zuiderzee en Holland , die voor allen van groot belang i». In de derde plaats alle gemeenten, die stations of halten krijgen, en de provinciën Gelderland en Overijssel, wier gemeenten wel niet alle aan spoorwegen , maar toch wel digter bij de wegen komen. Het stelsel van ondersteuning door den Staat, de gemeenten eu provinciën gczamentlijk , schijnt dus het meest billijk. Zou het ook niet het eenige niivocrbare zijn ? Zullen Noord- en Zuid-Holland , Utrecht, een gedeelte van Gelderland, N.Brabant en Limburg , die te zamen in het bezit zijn van 380 mijlen spoorweg, die den Staat noch ook die provinciën iets gekost hebben , geneigd zijn om het geheele deficit der nndere banen te dragen ? Dit mag met regt betwijfeld en "celeer als zeker aanaenomen worden : dat de meest krachtige plaatselijke ondersteuning al/een in staat zal zijn, om, bij hel kleinste spoorweg-stelsel en den zuinigsten bouw , de zaak der spoorwegen tot een goed einde te biengen. Zeer te bejammeren is het daarom , dat de IJsselsteden en Arnhem door het guovernement verhinderd zijn geworden om zich le verstaan over eeue gemeenschappelijke ondersteuning der spoorwegen. In het laatste hoofdstuk: ontwikkelt de heer Stieltjes sijn» denkbeelden over het verband der spoorwegen met kanalen en rivieren. Kanalen voor de groote binnenvaart kosten in Overijssel /' 15000 i f 16000 per mijl , dat is slechts | a J van spoorwegen in diezelfde streek. Zij vervoeren de goederen voor IJ a 4 centen per ton en per mijl; dus veel minder dan laugs spoorwegen, waar 3 ii 6 centen betaald worden. Zij staan alléén voor het goederen-vervoer bij groote rivieren en binnenzeen (IJssel, Zuiderzee , enz) ten achteren , waarop in den regel dat vervoer slechts 1 a 2 centen kost, terwijl het op gewone kunstwegen tot 15 ii 20 centen klimt. Wanneer er du» sprake van is om in deze oostelijde provinciën vele millioenen te verwerken aan spoorwegen; daar in weinige jaren meer geld aan de werken te besteden , dan er welligt in eeno reeks yan jaren aan rivierverbetering , kanalisatie en kunstwegen te romen is besteed, mag van die gelegenheid wil partij worden getrokken om die werken zoo in te rigten, dat zij dj andere belmgcn in dc hand werken. Want wanneer de uitkomst van den spoorwegaanleg deze moest zijn -. dat de Staat belet werd met voldoende kracht ook die andere belangen voor te staan, dan zouden well ut alleen de groote Hollandsche steden, maar niet de locale belangen van oostelijk- Nederland, gebaat zijn. Hoe die belangen kunnen vereenigd, en telf» nieuwe handelswegen voor llolhnd, Friesland , enz naar Duitschland kunnen geopend worden, wordt ten slotte aangetoond. Vervolgens wordt gewezen op de belangrijkheid van het kanaal van Apeldoorn naar Dieren en op de wenschelijkheid van het maken van twee afsnijdingen op den IJssel, de eerste tegen over Rheederoord langs den Vaalwaard , alwaar eeue afsnijding van één mijl , beoosten Giesbeek, een kronkelend riviervak van 6 mijlen kan vervangen; de tweede beneden Doesborgh om den Fraterwaard, alwaar eene coupure van \\ mijl in de plaats treedt eener kronkeling van 6^ mijl. Alsdan zon met eenige afwijking van de oorspronkelijke rigting en de bernislooten van den spoorweg hoofdzakelijk tot kanalen aanleggende, de grondslag gelegd zijn voor de regelmatige vaart van Friesland, Noord-Holland , Meppel, Zwolle en Kampen naar den Boven-Uijn en de gelegenheid om ook Rotterdam met Deventer en Zntphen , en deze steden benevens Zwolle met den Bovcn-Kijn in verbinding te brengen zijn opengesteld. Zullen Amsterdam, Rotterdam en de steden langs den Ussel uitgebreide handelsbetrekkingen met Noord-Duitsclilaud aanknoopen, dan is het zéér wenschelijk, dat zij met die landstreek door een 'even goedkoop transport-middel , als nn met de Rijnstreek , verbonden zijn. Een goed kanaal zal den spoorweg nnar die streken ondersten nen moeten. Tot Almelo kannen nu de schepen nit Holland doorvaren j wenschelijk was het , dat zij aan dc grenzen (omstreeks ,1e Poppe) aan den spoorweg konden komen , alwaar dan de overlading en visitatie bij het overgaan der grenzen gelijktijdig konden plaats vinden. En wanneer men bedenkt, dat de afstand van Amstmlam bijv. tot de grenzen even groot is over de Zuiderzee en dat projectkanaal als langs den spoorweg, namelijk in ronde getallen 190 mijlen, dan maakt 1 a 2 centen per mijl ƒ 1.99 u /'3.80 per ton ; eene som, die, bij het vervoeren van duizenden tonnen, groote sommen aan den handel zon besparen. Die aanslniting van de bestaande kanalen naar de Poppe is , in een ontwerp door den heer S. , opgemaakt op verzoek der Staten van Overijssel, begroot op 6 tonnen gonds. Twee zijtakken , eene tot digt onder Enschede, eeue van bij Almelo naar Goor, te zamen op 5 ton aangeslagen, zouden vooral belangrijk zijn om de groote veenvlakten van üaarle, den Ham , Vriozenveen, Arabt-Hardenberg eu Ambt-Ommen met twee punten van den spoorweg io verband te brengen; vooral indien het stoKen van turf hier , even als in Beijeren werd ingevoerd. Het is klaarblijkelijk , dat, hoe verder eene goede watrrweg zich tot in het nart van Duitschland uitstrekt, des te beter zulks voor de vestiging yan den Nederlandsehen handel in die streken zijn zal. Na , terwijl men (volgens de berigten in de dagbladen) in Duitschland eene verbinding van Ryn en Eibe door kanalen bespreekt, is het taak van de Nederlandsche zijde daarop het oog te houden. Nergens kan die verbinding roet Minder lerreiu-bezwaren, minder kunstwerken en met ndniler kosten worden daargetteld, dan over Ncdcilandsch gebied. Aanvankelijk zouden Amsterdam , Rotterdam en de IJssi Istcdcu reeda zeer door deze kanalisatie 1». van Arnhem Ijiies Dieren en Hall naar Zwolle, eu 2°. van Hall langs Zutphen en Deventer geholpen ziju , indien de bestaande kanalen verder tot den Dinkcl werden doorïe'.rokken. Bij alle IJsselstanden was dan de kanoalvaart naar de grenzen verzekerd, en het lijdt geen twijfel 0f die waterweg zou zelfs tot transito-handel tusschen Duitsche provinciën gebruikt worden. Kwamen, — zoo eindigl de heer Stieltjes met betrekkelijk geringe offers, dergelijke werken tot stand, dan zonden de aangdgen landstreken spoedig een tweede Vlaanderen worden, en dc spoorwegen, waarvan sprake is geweest , spoedig eene goede reule opleveren. ---