HET Aartsbisdom van Utrecht in 1917 Onder de droevige tijdsomstandigheden moet ook ditmaal ons jaarlijkse!» verslag worden samengesteld. Buiten onze grenzen woedt nog steeds de op geestelijk en stoffelijk gebied zoo» veel rampspoed «*, ellende brengende oor» log. En al ondervinden wij daarvan in steeds grootere mate den terugslag, toch _, hot plichtmatig vóór alles God té danken, Vie de gebeden ven zoo velen wilde ver» nooren en tot heden Zijn beschermende bandlaan ons niet onttrok. Nog rilt de wereld onder het oorlogsgeweid en wordt Europa geschokt in zijne grondvesten. Én.nu wij in ons gezegend vaderland, wel innerlijk eu uitwendig bewogen, maar tooh nog veilig en in vrede voortleven, is het ons "bijzonderlijk ten plicht onophoudelijk de handen te vouwen tot ee^n kinderlijk gebed, dat de Vader der Barmhartigheden gedachten vah vrede on liefde slorte in de harten van vorsten on volkeren, en oen einde mak© aan de dwaze verspilling yan menschenlevens en men» schenrykdom.' 7 . Móge althans — wie zou met deh wensch niet instemmen?*— in do naaste toekomst dle broedermoord en broederhaat ophouden en door Gods herscheppende macht, do liefde herleven en wederom do vrede heersehenl God geve het! *** Tengevolge van don oorlogstoestand, die . in ons ' vaderland den gewonen gang yan het maatschappelijk en oóconomisch loven zoo droevig heeft verstoord, is ook do gang van het godsdienstig leven in het afgeloopen jaar wol eenigszins belemmerd. Wegons gebrek aan voldoende verlichting konden in den tyd voor Paschen opmeer» dere plaatsen de avond-godsdienstoefenin' gen bezwaarlijk worden gehouden eh moeston o.a. de vastenmeditaties dikwijls aanmerkelijk worden vervroegd, wat velen'het bewonen daarvan onmogelijk waakte. Dien tengevolge ook word het 4«. urengebed, dat in zeer volo parochiekerken' en kloósterkapellën is vastgesteld op Zondag Quinquagesima en 'de twee volgende dagen, (Vastenavond dagen), welke, dagen daarvoor .^zoo. bijzonder geschikt zijn, tot don zomertyd' uitgesteld, waarin de, menschen yaak om allerlei werkzaamheden vah oen hér» haald kerkbezoek worden .teruggehouden. Daarom ook moesten ds plannen ca. om eene H. Missie of eene vernieuwing daarvan të doen'houden, om''''een Of ahdër ' feest.met een triduüm.yoor te bereiden* in enkele parochi.n onuitgevoerd blijven. Bovendien werd hot algemeen noodig geacht, aan te sporen tot bezuiniging en beperking van die artikelen, welke of on» misbaar zijn voor den H. __ltaardienst of niet anders aan om zwaarwichtige redenen by^ do godsdienstoefeningen en bij de viering van liturgische plechtigheden mogen ontbreken. a, zelfs ton aanzien van twee artikelen, n.l. kerkolie en kaarsen, heeft het Doorl. Episcopaat op verzoek van Zijne Ezó. den Minister van landbouw. verheld en Handel, zich verplicht gezien, maatregelen te nomen, en werd diensvolgens door Z. D. H. den Aartsbisschop, voor allo de tot het Aartsbisdom behoorende kerken, kapellen, gestichten enz., verboden het ge» bruik van kerkolle in z.g. devotielampen en alle andere lampen, welke geen Gods» lampen zijn, het gelijktijdig doen branden van meer dan eene Godslamp in dezelfde kerk óf kapel, het ontsteken van kaarsen voor boelden on het gebruik van kaarsen . voor versiering. Doch meer dan dit'allos blijft. — niemand zel het durven ontkennen, — yoor het godsdienstig leven van nadeeligen invloed de langdurige mobilisatie. Daaraan zitten nooó*zakeMerwyze gevaren vast, grooto gevaren voor godsdienst en zedelijkheid. Menig jongeman zal misschien niet altijd «oo onschuldig on onbedorven in zyn huls. in zyno parochie terugkeeren, als hy is weggegaan. Daarom dan ook richt zich do Aartsbisschop in zijn laatste Vasten man» dement met dozo ernstige. vermaning tot de ouders en overheden: .Ouders en overheden, mocht go hespenren, dat uwe kinderen, ondergeschikten, die gemobiliseerd zijn geweest, niet meer zoo ijverig zyn in het vervullen van hun góds* dienstplichten, in het naderen tot de H.H. Sacramenten ais voorheen, waakt dan. houdt hen onder toezicht en zorgt zooveel het in uw vermogen is, dat zij, door uwe opwek* kingen, door uw vermaan, door uw voor» beeld terugkeeren tot hun vroegeren yver-, weer trouw hun godsdienstplichten vervullen els vóór dien tijd. dikwijls naderen tot do H.H. Sacramenten." »'. Anderzijds kan worden vermeld, dat door de Roomschen het Apostolaat des Gebeds voor den vrede ijverig werd voortgezet en dat vooral door deze innerlijke vre l I. Katholieken, HM. Doopsels, 1 . H.H, Communies. ' • Uit de opgaven der dekenale visitaties van 191? blijkt, dat hot getal Katholieken. ' H.H. Doopsels en H.H. Communilin in hot Aartsbisdom wederom is toegenomen. Het getal Katholieken bedraagt thans ongeveer 410.000. Nagenoeg in do moeste parèchisn wordt er vooruitgang geconstateerd, welke hoofdzakelijk aan moor go» boorte. dan sterfte moet worden toegeschreven, terwijl ongetwijfeld ook ais ernstige oorzaak daarvan dient te worden aangemerkt meer vestiging dan vertrek. Immers tengevolge van don oorlog komen nog altijd vele buitenlanders vrijheid en vrede zoeken in ons vrije .«.vredelievende vaderland en vestigen ' zich hier tijdelijk of voorgoed. Het getal H.H. Doopsels bedraagt ongo» veer 14,000. Dit cijfer, stemt tot vreugdo. da. Goddank, ons Roomsche volk blijft gelukkig nog verreweg het meest vrij van den moreeion en maalschappelijken kanker. Onze Roomsche -ouders begrijpen nog. dat het huwelijk moet worden geheiligd door do meest edele motieven, dat kinderen een zegen zijn. ¦ Doch do tijdgeest is govaarlijlc on do vijandelijke .¦ propaganda rusteloos. Het brutale zedenbederf verspreidt zich onder allerlei vormen on richt zichtbaar alom do grootste verwoestingen aan. -Diep betreurenswaardig**, zoo schrijft onze Aartsbisschop in zijn laatste Vasten» mandement, ,is het dan ook te moeten constateeren, wat niet té loochenen valt, dat do zedeloosheid hand over hand toe» noemt, ook. in ons vaderland- Het is, alsof het er op'{aangelegd wordt, zedenbederf zooveel mogelijk to bevorderen., Mot do heiligheid en onontbindbaarheid van het huwelijk wordt openlijk 'dè spot gedreven. Schanddaden, die den mensch met schaamte moesten vervullen, wórden vergoelijkt of¦ hoogstens nog ais een licht to y orgey on zwakheid aangemerkt llet schaamtegevoel' dat den mensch nog van zooveel kwaad kon on moest terughouden, verdwijnt al meer on meer". 7 Mógen vooral deze woorden ernstig worden overwogen on voor ons roomsche volk eono krachtige aansporing zijn óp wacht» te slaan, wél besef fond. dat. waar deze vyahd binnendringt, hij onvermijdelijk . medebrengt ongodsdienstigheid en ongeloof. Het getal H.H. Communiën is ook wc» derom aanzienlijk vermeerderd ën zal volgens do dekenaio opgaven'van 191? op ongovoer 9.000.000 mogen worden geschat Hot is een zeer verblijdend verschijnsel, dat do dagelijksche on veelvuldige H. Communie gaandeweg toeneemt on dat verschillende teekenon wijzon er op, dat do katholieken meer en meer begrijpen, dat de H. Communie on do H. Mis innig bij elkander behooren. IL aparoc/alöa,. *.<».*«*,. Rectoraten. .Het getal parochlsn ia het Aartsbisdom is dit jaar met één vermeerderd, n.l. te Varsselder-en- opgericht*, bij akte van 29 October 1917, met ingang van 4 November d.o.v. Het zy met voldoening geconstateerd, dat deze nieuwe parochie is gestold onder de bescherming van onzo 19 Vaderland» sche.Geloofshelden, do H.H. Martelaren van {Gorcum, wier bO-jarlg jubil. der Hei* ligverklaring, dit jaar door de katholieken van Nederland mot hooggestemde blijdschap werd gevierd. Het Aartsbisdom tolt thans 30» parochlsn on hot zal in hot a.s. jaar wederom sterk aangroeien» wanneer allhans de kerkenbouw niet al te zoor wordt gedrukt door de tijdsomstandigheden, on de bronnon de/ katholieko milddadigheid niet geheel uitdrogen door de economische gevolgen van wereldbrand. Want voor drie nieuwe parochlyn, n.i. to Utrecht (Amsterdamsche Straatweg), te Hooglanderveen on te Harbrlnkhoek, zijn do kerken reeds in aanbouw, terwijl nog een nieuwe parochie te Amsterdamsche Veld, (Dr.) in voorbereiding is. Deze zal worden gestold onder de bescherming van H. Maria. Koningin des Vredes, on dageerste zijn, die in Nederland*) onder dien titel aan do H. Maagd wordt toogewyd Zal ook daar spoedig de kerkbouw kunnen worden begonnen? ' Wanneer do oorlog in 1918 eens zou bedaren en de vrede woderkeeren, dan — wo durven het voorspellen — zal de Woleerw. hoer P, d. Veltman krachtdadig **-) In Amstordam zal nu ook onder dienzelfden titel con nieuwe parochie worden opgericht (Aldus .De Tijd" van 27 Deo. LL) , worden gesteund in' de voorbereidend', . werkzaamheden en «ipoodlg in slaat zyn, deze ,Vrodes*kerk" »e stichten. Bovendien worden er in meer dan een plazts, o.e. te Arnhem, te Bussurn. te En schede, op lofwaardige wijze stappen go: daagster. voorbereiding*l van: nieuwe paró* ohiSn. ;¦';¦; '¦ƒ*" Behalve de 308 parochiekerken heeft hel Aartsbisdom 4 bykertzen en 18 rectoraten, alsmede vele openbare en nlet-openbare kapellen dor verschillende kloosterorden en religieus, gestichten. 111. Ker_n*».*r<*.i». In 1917 zijn door Z. D. H. den Aarts» bisschop geconsacreerd: 1 Mei: de nieuwe parochiekerk van hot H. Hart van Jesus te Deventer. 8 Mei: de nieuwe parochiekerk te Har* melen. 2 October: de nieuwe parochiekerk te Vaassen. _V. Toediening-yan het __. Porm«l. In den loop van 191? heeft Z. D. H. do Aartsbisschop het H. Vormsel toegediend: In do stad Utrecht (27. 28. 29 Maart) aan 815 vormelingen. In het Seminarie Culembörg (1? Mei) aan 25 vormelingen. In hot Dokenaat Leeuwarden (21—26 Mei) aan 1070 vormelingen. In het Dekenaat Groningen on Assen (10—16 Juni) aan 2182 vormelingen. In het Dekenaat Zwolle (I—7 Juli) aan 2441 vormelingen. In Harderwijk (1? September) aan 131 vormelingen, n.l. aan do aldaar verblijvende Belgen. In Bussun» (4 October) aan 441 vormelingen. . ' ' ' . Zooals uit bovenstaande opgaven blijkt, heelt Z. DT H. do Aartsbisschop dit jaar, Zijne vormreizen gedaan in een noordelijk gedeelte van ons uitgestrekt Aartsbisdom en er do gaven des IL Geestes geschonken, die er een» Keerlands tweede apostel bracht. ' De moeste parochiën van het dekenaat Leeuwarden worden bezocht. Te Dokkum, waar do H. Bohilacius voor ruim ell en een halve eeuw den marteldood is gestorvon, maakte ..de toediening van het H. Vormsel op bijzondere wijze eendiepen indruk. Te Ameland waren de katholieke bewoner-. van het eiland innig verheugd den Aartsbisschop wederom in hun midden to hebbén. — • In het dokenaat Groningen on Assen, waar sommige parochiën. uren van elkaar verwijderd liggen,, moest do vormreis een heele week duren..Er worden 12 van de 23 parochiën bezocht o.a. de verst afgelegene n.l. UóosterburM.-Uithuvzon.. Appinged_l_ Overal verdrongen zich do geioovigen om hunnen Herder to zien on openbaarde zich oen frlsch en krachtig geloof. - Het uitgestrekte dekenaat Zwolle met zijn 21 parochiën had ook een volle week noodig voor de toediening van het Heilig Sacrament. Mocht de Aartsbisschop zich hier eveneens verheugen over de levendig* held van geloof en over eono algemeene vroomheid dor bevolking, op vele plaatsen zag Hij er de duidelijkste blijken van, en ontving Hij tevens de klaarste bewijzen van eerbiedige hoogachting. V. De Geestelijke Bediening. De geestelijke bedlening der 306 parochiekerken, 4 bijkerken, en 18 rectoraten is verdeeld als volgt: m^-mmmi\ ¦ n , «_____________. Parochie- ' Bij- Rectokerken, kerken, raten. Wereldgeest. 291 2 1? Augustijnen 2 1 — Carmelieten 1 — • * — Dominicanen 3 — — Franciscanen 8 1 — Jezuïeten 1 — 1 Vermolden wij hierbij nog. dat in het afgeloopen jaar Z. D. H. do Aartsbisschop voor do geestelijke bediening van het Moederhuis der Zusters van de Congregatie van den H. Jozef een rector heeft benoemd, en vervolgens dat op verzoek van den Hoogeerw. Pater Provinciaal der Jezuïeten door Z. D. H. den Aartsbisschop aan do te Culembörg dienstdoende Paters der Sociëteit op de meest eervolle wijze ontslag is verleend met ingang van 4 September 1.1. en dat sinds dien de zielzorg van genoemde parochie wordt waargenomen door de wereld geestelijken. De geestelijke bediening in het Aartsbisdom, wordt thans uitgeoefend door 306 pastoors, 18 rectoren. 285 kapelaans en assistenten. VI Seminaries. Aan de beide Aartsbisschoppelijke Seminori.n te Rijsenburg en te Culembörg zyn 22 priesters Professoren resp. 6 en 16, belast met do vorming on opleiding der studenten. In 1918 is Professor Forstmann (Profes sor van de moraaltheologie aan het Groot Seminarie) Pastoor Forstmann geworden. Met rechtmatige voldoening mag de Horder van ülontfóort op _yn-Hsenburgscho jaren terugzien. Van zijn grooto geestesgaven heeft hy rijkelijk medegedeeld en buiten den jeugdigen clerus vele anderen onderwezen door woord en geschrift. In zijn plaats word benoemd de jongste kapelaan van de Sint Walburgis te Arnhem do Zeer» Eerw. hoor F. -E. H. van de Loo.. Ven het Culomborgsch Seminarie weer in 1917 geen mutatie van Professoren heeft plaats gehad, vermelden wy gaarne, dat ih het afgelooheh jaar Professor Vroom is^opromoveerd totdoctor ln de klassieke letteren en dat Professor Overmaat is geslaagd voor Mldd. Fr.. Akte A. ' Dat tengevolge van do Overheidsmaatregelen, waarbij ons allen buitengewone lasten worden opgelegd, ook de Sominarisn ltijsenburg met ongeveer 80 studenten CulembOrg met ruim 203 studenten, finan iisei móeiiyko tijden doorleven, zal eer ieder begrijpen. Hot kostgèld is wel me eéne kleine verhooging opgeslagen, doel als men bedenkt, dat do prezen dor levens middelen zoo enorm zijn gestegen en dal met hot oog 'óp de gezondheid en dei leeftijd dor studenten - niet tot ernstige bezuiniging can worden overgegaan, dan zal hst niemand bevreemden, dat do uit* gaven nog ver overschrijden de gewone jaarlijksche inkomsten. Moge door de katholieke middadigheid liet tekort worden aangevuld! VIL lI.H. Wijdingen. Op Zondag 12 Augustus ontvingen in do kapel van het R. K. Weeshuis to Utrecht achttien theologanten van het Seminarie „Rysenburg'* te Driebergen de Tonsuur en do mindere Orden: den 15en d.a.v., op den feestdag van O. L. V.'ten Hemel» opneming werd dezen Eerw. heeren in de Kathedraal de 11. Wijding van het Sub» diakonaat, en op den Isten Zondag van de» Advent, 2 December, in do kapel van het Grootseminarie, do 11. Wijding van het Diakonaat toegediend. Vijftien Eerw. heeron van het Seminarie ontvingen 15 Augustus de H.* P.riosterwijding; zeven dezer priesters hebben reeds eeno standplaats ontvangen in het Aartsbisdom. Vorder heeft Z. D. H. de Aartsbisschop in 1917 toegediend do Tonsuur aan oen Eerw. Frater Assumptioni-t. do Tonsuur en do mindere Orden aan 4 Eerw. Fraters Augustijnen en 1 Eorw. Frater Assumptieni-t; do il. Wijding van het Subdlakonaat aan 4 Eerw Fraters Dominicanen, 4 Eerw. Fraters Augustijnen en 8 Eerw. Flaters Missionarissen van het 11. Hart van Jesus; do H. Wijding van het Diakonaat aan 12 Eerw. Fraters Dominicanen, 4 Eerw. Fraters Augustijnen en 8 Eerw. Fraters Missionarissen van hel IL Hart van Jesus; do 11. Wijding van het Priesterschap aan 7 Eërw. Fraters Dominicanen, 1 Eerw. Fr. Augustijn, 4 Eerw. Fraters Mis.'* .narissen van hot H. Hart va» J-.-.U5 e» l E__. Hart v. Jezus), 4 September, lijdelijk oorvol ontslagen, is sinds 14 December weer in de geestelijke bediening en benoemd tot assistent to t*ykork. S, J. Horstink, kapelaan te Amersfoort, (H. Franc. Xav.) 4 September, tijdelijk eer vol ontslagen. H. Janssen S.J. assistent te Utrecht, H. Alozsius), 15 September. H. J. G. Schlllinck S.J., rector van O. L. Vr.kork te Groningen, 18 September. G. J. Chr. Overwyn, pastoor te Azowyn, 12 October. B. Eppink, deken en pastoor te Deventer, (H. Lebuinus), 26 October. A. B. van Blarlcum. pastoor te Montfoort, 26 October. G. Muiteman. pastoor lo SI. Nicoloasgo, 26 Óclober. .„ __^._/ ~HP, A. van'Thiel O. P.. assistent te Tiel. 5 November. G. M. Schuurman 0. F. M.» kapelaan te Bolsward 'H Franciscus). 13 November. M. Th. Koevoet 0. F. M.. kapelaan te Lichten voorde; 13 November. IX. 0.e,-/e_.» in 1917. A. J. de Giijs, om. pastoor van Bodurn, te Zutfen.f Januari; J. J. Florlssen, pastoor to Nijkoric.f 3 Februari. L. Weller. rector ven .Insula Dei' te Arnhem. 89 Maart. F. J. Ch. Oorsprong, pastoor (e Worcum. f 3 April. J. C. M. Tonlno. O. P. assistent van Utrecht (H. Domlnicus). te Utrecht f 1.6 H. H. Sinnigo, pastoor te Ouden* rijn. f Juni. G. F. van pastoor te Ouden* ryn, f 2 Juni. G. F. van Wagenberg, om. pastoor van Sloten (Fr.) te Balk. f ? Juli. A. Dorrestijn, cm. pastoor van Wijnbergen. te Arnhem (Si Elisabethgasthuis) f 28 Oct. Moge God. Die onder do apostolische Priesters dozo Zijne dienaren dóór de prlestoriyko waardigheid heeft doen schilteren, hen ook voor eeuwig in hun gezel» schap opnemen, J. H. ScilolarE OP REIMER, --- PRIESTERJUBILEA IN HET AARTSBISDOM IN 1918. 12%-Jartg Priesterfeest, /S Febr. 1918. A. Aronds. kapelaan to Wageningon. C. G. J. van Avezaalh. kapelaan le Slagharen. P. J. Bijlard, kapelaan to Bussurn, G. B. Ellënbrook, kapelaan to Leeuwarden (H. Bonifacius on Gez). . - N. J. Eppings, kapelaan te ArnllOliu (H. Maria Onbev. Ontv). J. B. F. Hooglugt, rector van hel Go» slicht .insula Dei" to Arnhem. Th. J. M. Knuveldor, professor van het Seminarie to Culembörg. J. 21. P. H. Lokin, rector van het Gesticht „De Goede Herder" lo Almelo. H. J. Moyerink, kapelaan te. Utrecht (H. Catharina). J. P. G. van Rooijon, rector vun liet opvoedingsgesticht voor Jongens to Har» royeld. B. H. Som. majoor-aalmoezenier derlVo Divisie bij hel Leger te Velde. . A. J. Weijenborg, kapelaan to Utrecht (H. Martinns). 25-jarig Priesterfeest, 15 __«§-. 1918. A. J. M. van Aken, pastoor to Woersolo. B. J. Brouwer, pastoor to Amersfoort (H. Henricus). • W. G. J. do Haer. roeier ven het '. St.» Elisaboths-G-sthui- te Arnhem. J. H. G. Jansen, pastoor lo Hnrlingen. V. Woënink' pastoor to Volp. (Gld.) dOgarig Priesterfeest, 15 -s««, 1918. J. Bakker. O. • E. S. A., kapelaan te Utrecht (11. Auguslinus). * 10 Augustus 1918. H. Geiing. pastoor to Veendam. H. Herfkens, pastoor lö Etten (Gld.).. G. Hilhorst. pastoor to Wagenillgen. G. A. P. M. Massa, pastoor to Herwen» onAordt. J. F. E. Sprakel. pastoor to Raalte. 6-».)ari«* Priesterfeest, 10 .lag. 1918. B. Wostorvold. pastoor te Rumpt. S. R. *_UW»»'*>***>***>*>***>>>>>«^«>»«M,«^»»»»»M^W^»^^ --- BINNENLAND *¦*'¦"**"¦' '" ¦ '"¦''"'-'-*.'¦ '-— ——¦—.—.mm—Jm*wmYmm **we«_e He__.lai.__.be Jaarbeurs. Nu niet het bouwen van de monster» kamers en „stands" een aanvang* ls gemaakt, wordt eerst met recht eert beeld vorkreg_n van de» enorme» omvang der Tweede Xederlandsche Jaarbeurs, vaarvoor mo*! bet oog o,» het gl-oot. aantal deelnemers vier terreinen (Vredenburg, Janskerkhof, livoli e» de Maliebaan) in gbliiik worde» genomen. De geile... Maliebaan, vanaf den Malie^-inge! tot het Oorsprongpark, la reeds in oen ,^aar. beiirstorrelil" herschapen. »let do bonten gebouwtjes en gebouwen is men daar al ver gevorderd. Ne voorwaarden . dag, b. doorloopendo -toegang-kaarten geldig voor alle terreinen i gedurende den geheelen duur der Jaarbeur». Ne aanvragen moeten vóór 1 Februari 1918 worden ingezonden aan bet Secretariaat dor Jaarbeurs, Vredenbnlg, Utrecht ' mot duidelijke opgave van naam en voor» letters, beroep, woonplaats en straat. Do , aanvragen voor doorlool»ellde toegang»-kaarten moeten vergezeld zijn van een portret (formaat niet gröoter dan 5 X l ¦ .->!.) von den aanvrager, dat door het : Serretariaal. op de 'oeganskaart wordt . geplakt en gestempeld. s*lj, dle niet tot handeldrijvenden ln engeren -ln gerekend kunnen wonlen, dooh met handelsdoeleinden do Jaarbeurs , wensohent (e bezoeken (doktoren, chemici . geestelijken, technici, amblenann van openbare diensten enz) worden met bandeldrljvonden gelijk gesteld. > De kaarten wordon op naam gesteld en zljn strikt persoonlijk. tAan «n penioon wordt slecht*- één kaart verstrek!. Da vóór 1 Februari aangevraagde kaarten wonlen na 16 Februari da.v. verzonden. No 1 > Februari worden geen dag- noch door» loopende kaarten kosteloos meer verstrekt. ---