l Schetsen van de Stoppelaar r» ■ Een tweede bundel bloemlezing uit de artikelen welke wij van onzen ! medewerker 200 regelmatig elke week l opnemen, verschijnt dezer dagen, medewerker zoo regelmatig elke week opnemen, verschijnt dezer dagen, ! Glinsteringen I van het Jaar 's >> en, bl^.^^ hxxH. .-.Ojcenxasiitte.. Vve^-u^'-i^^K^üobon.'?, --- KLAPROZEN OP HET SLAGVELD. (Van onzen correspondent). Londen, u November. De klaprozen die bloeien op den bloed» doordrenkten grond van Vlaanderen zijn het embleem van dezen herdenkingsdag. Elf November, — wapenstilstand, het «11» de van de dagclijkscho „massacre des innocents", der» jarenlangen wanhopiger» loopgraafstrijd. Én, hoe vaak hebben de soldaten het in die gruweliaren niet gezien» „Daar waar het meeste bloed ia gevloeid groeien de bloedroode klaprozen het we» velcen bezocht, heeft ze gezien, de klap Ij velden bezocht, heeft zij gezien, de klap» :, rozen en de blauwe korenbloemen, maar .de klaprozen verreweg het meest. F Daarom is het dat we allen heden met »een klaproos in het knoopsgat loopen, ge, f kocht van een der vele verkoopsters 5n de f straat. D« opbrengst komt ten goede aan | behoeftige oud-strijders en men offert ge» • willig zijn shilling of halve kroon, waar ' men anders doorgaans met een koperanil. volstaat. i Het is de derde verjaring van den on» vergetelijken elfden November van 1918, «n als de beide voorgaande wordt de dag gevierd in ernstige herdenking niet in .. lnidruchtigen .eestjubel. Er zijn te veil I mannen gevallen, te treurige verliezen ge'f, leden om anders dan ernstig zijn dankbaarheid voor hun zelfopoffering te too» nen en velen vinden 't dan «>k een ...inklank, dat voor van avond alle groote hotels speciale feestmalen en danspartijen hebben georganiseerd. Ten onrechte noch» lans. want gelijk een regiment onder de '■ tonen van P'n's treurmarsen een kame» ! «ad ten .«?"« draagt en op een populaV ; ren. vroolyken mnrsohdeun terugm^rchccrt H_^n «^""e. «« heeft ook heden het aJlreChten en willen de jongelui, *o?k^n vl TrgTOOte meerderheid toe». C«.ol V!f d"en streed, wel eens hun eiW e ",ten "p den verjaardag var. het >|«ndigen hunner beproeving "5 "«" «« Tegen elven verliet ik mijn club van» daag in gezelschap van een ouel-strijoer nog in uniform en we kozen onzen "eg doo» Whitehall, waar de l^enotaaf staat, niet om er te blijven tot het uur sloeg, waarop de „Klaroons" — <»e knalvuurpijlen — he». sein zouden geven tot de „twee minuten stilte", maar om erdoor het Strand te bereiken, waar als immer het verkeer op zijn drukst was. VVhitehall was afgezet door politie, die alleen voetgangers doorliet er, een menigte van duizenden en duizenden en tienduizenden stroomde er van Trafalgar Square binnen, schrijdend in de richting van dat groote monument der doo. den. Was er stemming in de gezichten, ko». men er dei, indruk op lezen van onderdrukte emotie, nu het groote oogenblik naderde? Het spijt mij te moeten zeggen, ?«. <^^n vr^g^ich"af^r^" kleer* I Menlijk op zoon «peditit "," J\ °" S trekken __£, » i^""'e wel moest aanschoenen r»«>»^i mT . doen... tenniskaar t «^".- Nu ad hiJ alles bij «» Hn "'° m orde maken.. H'J Keek ep zijn horloge voor h» ;„ i i '?Pte. Kwart «ver twaalf. X iL" bed b'l nog moeten wachten, voordat CnT, rXhr? .'" deed het «cht uit enPSJ? b de deur m zijn pyjama staande, wachu. ware? Z,J?,.?opn ?a." de duisternis gewend hoek^^" k°" JUISt n"3 het bed in den me». ? -. kümer onderscheiden. Cayley «*. K' '"b' """'e «ebben dan dit^Lj d«d wel -aLC-.°eUr W.oa «""tuigen of het diinen J i."'^ wcr. lekeurig omwonden. En hij moest stil, heel stil blijven liggen, want hij sliep immers l ten heden kalmen vreedzamen slaap; Maar waarom wordt de deur niet weer dicht gedaan? Was Cayley nog in de ka» mer? Misschien wel vlak achter hem? Met in zijn hand... neen, daar niet aan denken, Hij sliep... Maar waarom wordt de deur niet dichtgedaan? De deur werd eindelijk dicht gedaan. En een zucht ontsnapte aan den slaper daar ;n bed, eon diepe zucht van verlichting, die hem onwillekeurig ontgleed. Maar het was een volkomen natuurlijk geluid — de diepe ademhaling van eon in vasten slaap gedompelde. Hij lic. er nog een hooren, om zijn slaap nog natuurlijker te maken. De deur was nu dicht.... Bill telde langzaam tot honderd en stond toen op. Zoo gauw en stil als mogelijk was, kleedde hij zich in het donker aan. Hij nam de pop, stopte haar in bed, schikte de lakens zoo, dat er niet te veel van te zien kwam en ging naar de deur om te zien hoe zijn arrangement er uit zag, want door den mr '«verlichten hemel was er juist genoeg schijnsel in zijn kamer. Toen opende hij de deur heel stil en heel langzaam. Alles was doodstil. Er was ook geen lichtstreep onder aan de deur van Cayley', ka- Mer te zie». Vreeselijk voorzichtig en langzaam sloop Bilt door de gang naar Antony's kamer. Hij opende stil de deur en trad binnen. Antony lag nog in bed. Bill liep de kamer door om hem te wekken, en bleef toen versteend \.m schrik staan, terwijl zijn hart hevig klopte. Er was nog iemand anders in de kamer! „Al klaar Bill", zei een fluisterende stem, en Antony kwam van achter de gordijnen f e voorschijn. Bil! staarde hem verbaasd aan, zonder iets te kunnen zeggen. „Hij is goed, niet?" zei Antony terwijl hij naderbij kwam en op het bed wees. „Vooruit nou; hoe gauwer we nu naar buiten gaan, hoe beter." Hij klom het venster uit en de zwijgende Bil! volgde hem. Zij kwamen veilig on zonder geluid op den grond, liepen snel «.ver het grasveld en gingen naar het park. Niet vooraleer ze daar waren en heclemaal buiten het gezicht van het huis, durfde Bill pas te spreken. „Ik dacht waarachtig, dat je nog in bed lag", zeide hij. „Dat verwachtte ik ook. Het zou me werkelijk spijten, als Cayley nu ook niet eens kijken komt. Het zou jammer van mijn kunststuk zijn. Maar vertel eens, hoe is het met hem in jouw kamer afgeloopen? Bill gaf een schilderachtige omschrijving van wat hij ondergaan had. „Er zou niet veel aardigheid aan ge» weest zijn om jou te vermoorden", zei An» tony prozaïsch. „Bovendien was het ttz ris» kant." „Oh zei Bill. „lk had nog al gehoopt, dat het zijn genegenheid voor mij was die hem er van terughield." Antony lachte. „Dat betwijfel ik... Je hebt toch geen licht aangestoken, teen je je aankleedde? „Natuurlijk niet. Had je me v^or zoo dom gehouden?" Antony lachte opnieuw en greep hem bij zijn arm. „Je bent een prachtstuk van een samenzweerder. Bill. Jij en ik, we zouden samen best iets tot stand kunnen brengen." De vijver wachtte hen, en zag er in het maanlicht romantischer uit dan ooit. De boomen, die op den glooiende» berm aan den anderen kant van den vijver stonden, verhieven geheimzinnig stil hun kruinen. Onwillekeurig fluisterend sprak Antony: „Zie, daar is jouw doom, en hier is de mijne. Zoolang als jij je niet beweegt, is er geen kans op. dat hij je zal zien. En wanneer hij weg gegaan is, kom dan niet te voorschijn, voordat ik het doe. Hij kan niet eerder dan over een kwartier hier zijn, wees dus maar niet ongeduldig". „Best" fluisterde Bil! terug. Antony knikte en glimlachte en daarop ging elk naar zijn post. De min ut e. gingen traag voorbij. Een nieuw vraagstuk deed zich aan Antony voor terwijl hij achter den voet van zijn boom verborgen, op den grond lag. Als Cayley vannacht eens meer dan één tocht moest doen? Dan kon hij terugkomend hen in de boot vinden; een van hen, en de andere in het water. Als ze besloten om op hun ver» borgen plaatsen t«i blijven en te wachten op de mogelijkheid, dat Cayley weder terug zou konen, wat was dan wel de uiterste tijd. waarop zij veilig konden beginnen? Misschien was het beter naar hui» terug *4 keerenen daar zijn terugkomst afwachten, alvorens tot hun onderzoek van den vijven over te gaan. Maar dan zouden zij zijn tweede bezoek missen, althans indien hij voor de tweede maal zou komen. Het wa» moeilijk. Zijn oogen waren op de boot gericht tont hij deze dingen overdacht, en toen, als hot ware nergens vandaan gekomen, stond Gay. ley daar plotseling in levenden lijve bij dei boot. Hij had in zijn hand een kleinen bruinen zak mei beugel. Cayley zette den zak op dun bolem van «lij boot neer, slapte er in en duwde met een) riem de beet langzaam van den kant af. Toen begon hij heel stil de boot naar het midden van den vijver te roeien... Daar hield hij op; de riemen bleven 'm liet water. Hij nam den zak die tusschen zijn voeten stond op, tilde hem over den ralidï der boot en hield hem een oogenblik roerloos boven het water vast. Toen liet hN hem zakken. Hij zonk snel. Cayley keek, wachtende, hem na; wellicht was hij b«» vreesd, dat de zak opnieuw zou bovenkomen. Antony begon te tellen (Wordt vervolgd^ --- HET VADERLAND «55cU»«_8AAlt VOOR RECLAME Politiek Algemeen Uooldred,cte«r Nooldiedacteur 1.. l«,oVUUlj2li«. A.A.HUMME. Directeur ERNST DL LANG. Zaterdag IS November 1921 PRIJS PER KWARTAAL (door geheel Nederland) ( z.OO PRIJS VER ADVER'sENT-lEN: Vaa I—6 izaljaidre^els. f 3.0? Elke regel meer I 0.60 BESCHIKBAAR VOOR RECLAME --- KUNST- EN LETTERNIEUWS DE HERFSTSALON. (Van onzen correspondent.) Marijs, 10 Noven»ber. Weer heeft de Herfstsalon zijn deuren geepend. Helaas, als men de duizenden lioekcu langs wandelt, is het net of er niets is veranderd. Steeds dezelfde namen.'dezelfde manier. Geen nieuwe ster aai/den ««net. Klaar misschien is het ook par «a jaren, dat men de langzame evolutie der schilderkunst kan waarnemen.... Onder de Retrospectieven ontbreekt de clou. Eerst hau n» aan de negersculpturen gedacht. Na het verlaten dezer ver» metele idee bracht men ons D a u m i e r en Gai lisbotte. Van den eerste helaas niet de zeldzame schilderijen, doch de veelal bekende litho's, waarin deze sati» ricus in sober zwart en wit zich grandioos uitdrukt. De tweede, bekend «Is verzamelaar der impressionisten, die rijn collectie «a heftigen tegenstand en zware amputatie door het I-uxcnckourg deed accepteeren, is als schilder niet meer dan een gewetensvol pasticheur van lisanet en consorten.... Onder de levende schilders is de oude garde slecht vertegenwoordigd. Het glorieus© driegesternte: Pica s s o, Dera in, Matisse ontbreekt, evenals Bonnard en Vuillard, Dufresne en de Vlaminck, Denis en Devallieres. De tragische naakten landschapschilder i>l a ro. uet is verzoeteüjkt in zijn zuidelijke zeestukjes; Othon Friesz, nog vol zwier, wordt hoe langer hoe klourloozer in zijn mlirine's ; G u r i n's jam«uike vierkanten kloostercel van het kubisme verlaten en de buitenlucht inademen, merkt men hoeveel vast omschrevener, sterk gebouwder hun conceptie is geworden. Wat men vele nog mo?t verwijten is neiging tot neo-academisme, tot schematiseeren, kelderachtige kleur en lan<> verjaarde museum-onderwerpen... ° Andr 6 Lho>te, chef der neo-klassieken, maakte twee liggende badenden tot iets monumentaals; B!ss i e r e wist voor het eerst een meisjeslichaam t» bezielen; Pa» vo r verstrakte Mmet's Oejouner sur l'l^erbe, helaas zonder eenig klenrgevoel. Bij afwezigheid van den grootmenschelijkl^n L. A. oreau was men aangewezen op de dreigende hoekige vormen va» G rom air e's boeren, vesA 1 ! x' Pari» ziennes en S a bba g h's familie. Rondom talrijke satellieten, zich openbarende in de uitstekende naakten van Robe r t, Xars, vethow, l^vopil en andere buitenlanders. Gelukkig zijn er onder deze jongeren nog men?chen, die in plaats van hun theorieën te illustreeren, zonder vooropgezette idee weten te schilderen. Onder hen zijn rasschilders «te Klarehaind, wiens t^«cr» sterke zoogende moeder «en meesterstuk is; verder Dunoyer de Bögonzac in zijn zwaargezode Ile-de-France-gezichten. Niet ver van hen, staat onze landgenoot C on r ad Kickert. die met zijn Rembramtieke pate in zijn boschrand en parkingang iets grontscli weet re geven. Geheel apart van deze groepeeringen bevinden zich eenige decoratieve stylisten als de Wnroquier en ais de B s k T o been met zijn meesterlijk vlijmscherpen Fandango-dans. De vrouwenschilder» zijn of degelijkconsciëntieus als mevr. Agu t 1 e of dronken bacchanten ala mevr. Marva 1 dan wel pervers-geraffineerd als de discipelen der door veel dichters bezongen Marie Eaurencin. De vreemdelingen volgen vanuit het kosmopolitische Café de la Rotonde de moderne beweging op den voet. Meestal voegen zij l uitdrukt. De Beeldhouwkunst, die vroeger in 't teeken van Rodin en het Impressionisme stond, is tot strenger, gestileerde vormen overgegaan. Maillol, Bernard. Bou l d cII e zijn nu de Goden, Nelaas is alleen maar dc eerste vertegenwoordigd door een sobere, strenge badende. Vee! Ac» cent hebben dc discipelen meestal niet en men moet naar de buitenlanders (Z a d k in c's boom.reliefs. C h a n a O r 1 o f's por. tret-stileeringen) overgaan om een herkenbare persoonlijkheid te ontmoeten. Gok de B!nnehuiskunst is er niet op vooruitgegaan en het is goed, dat de Internationale XuNHtnijverheidstentoonstelling nog maar wat wordt uitgesteld. Dc ouderen leveren kostbare kruisingen van modern-style met Ixidowijk of Biedermeier; de fantasten zijn nog niet over Russisch ballet en Perzisch miniatuur heen; slechts enkelen, zooals J ourda in, beginnen van onder af, op zakelijk-constructicven grondslag ons wanhopig meubilair te herzien. Bij totale afwezigheid eener moderne Fransche architectuur heeft men het goede denkbeeld gehad een model van de aller» nieuwste paquebot Paris uit te stallen. Van buiten leelijk, doch eerlijk, heeft men er van binnen helaas heel den schijnpraal der moderne kunstnijverheid in uitgegoten. Zoo is er een Esoalier de I'Opera, verder: bourgeoiZ-salons, zwoele alcoven, rijk-ingelegde piano's enz. Van een eigen, aangepast scheepsmeubilair (zooals er bv. een voortreffelijke trein-binnenarehitectuur bestaat) geen sprake. Zelfs op den tocht naar nieuwe werelden, schijnt men de geparfumeerde herinnering aan zij-n eigen w^ei^weelderige Parijsche -wereldje niet te kunnen ontberen. --- LEX. MEEUSSEN. Ds Vuurslag. Ooornztr. Te midden van velerlei kunsthandwerk, van Pijp:^'» suggestieve batiks, van me» juffrouw de Neeve's weel-werk en van de naar l^ion Gachet's ontwerpen en aanwijzingen vervaardigde gobelins (die belangstelling verdienen), to midden van dit n<.o-dige en goede werk der Kunstnijverheid in haar biste vormen, vindt MN» b_er, in dezen nieuwen kunsthandel met den vorigen, vonkenden, insllianden naam, de physiunumischa fantasieën, de rag-lijne, sensitieve teekeningen van een nog weinig bekende, zeker veel belovende kunstenares, niejnffr. tvleeuasen. Zij beperkt zich in haar werk: slecht» koppen, slechts gelaats-expressies teekent zij; geen stillevens, geen landschappen, geen bloemen, geen figuren zelfs. Het werk wijst op jarenlange studie; zij zal alles wat zich voordoet wel gcteekend hebben; maar slecht» de gelaats-studies exposeert ze. Binnen deze zelfbeperking echter is zij zoo ruim mogelijk. Alleen een diep en intensief voelend mensch kon zoo rijk en wisselend zijn binnen een zoo beperkt arbeidsveld. Dit temeer omdat zij geen portrettiste wil zijn. Do verscheidenheid van haar werk is met in de eerste plaats afhankelijk van de verscheidenheid harer sujetten. Het men» schelijk gelaat is haar slechts een aaide.-ding om haar innerlijk leven uit te drukken. Zij schept van binnen uit. Zij tee- Kent, fijn, gesponnen, de verbeeldingen van haar geest. Zij teekent de smart, dein weemoed, de heiligheid, de geestelijke verklaardheid; zij doet dit niet toevallig, chaotisch, volgens den drang van momenteele aandoeningen, maar in al deze teekemngen, die belijdenissen zijn, voelt men den samenhang eener worstelende persoon» lijkheid. Er zijn minder boeiende, minder intensieve teekeningen bij, maar de goede zijn goed genoög en zijn talrijk genoeg, om de zwakkere voorbij te doen zien. Dit werk heeft eenige verwantschap met Tcorop's symboliek, met Reden: dit ter kenschetsing van de sfeer. Het doet 't meest denken aan de spiritueelc gelnats- phantasicën van Bendien, hoewel het mi** der cerebraal en ziek is. In haar trouwens sluimeren nog veK mogelijkheden, ook als portret-schilderes.: De geschilderde schets va>4 oen modern« vrouw met zeer gespannen, overlx^wustvn blik, het fijne hcold ondersteund door dei hand; een ander van een geestige oud»» dan«, dit iets 16e ecuwsch over zich heeft, zijn penetrante, vlot-sclicrpe samenvattingen van ec-n karakter, van een levenssfeer.. Enkele k^ine, getcckcnde portretjes, dis yan een ouden m:m b.v., staan onbedoeld in een sfeer van irreaüteit (of van imma,» terieelc realiteit, als m n wil.) Een drietal becldhouw-werk^n verrassen niet slechts, door dc buitengewone b?hoersch:ng dcll vormen, maar ook door de felle w'rtstcxh» teüjkheid. de dramatische bewogenheid dia heel deze lichamen, deze spieren, xielvol maakt. In deze plastische werken is eeni volledigheid van verbeelding, dc'e vermoe» den dort, dat de kunstenares cok in haan tcckenwerk weldra de door h._nr gcst-ld« grenzen verbreken zal zonder zich te over», schatten, Het gebaar, de beweging meet», haar ten slotte even veel zeggen als het ge»' laat. In h?iar becldhouw^verkies »s een ge^ voel voor rhythmc, voor een zeer psychisch en dramatisch rhythmc, dat haar eenmaal in staat zal stellen zich vrij te ontolooien in de sfeer harer ver'bee'd'ngswcreld. -lust Navolaar, , ■ - . ■ m> mi --- JONGENS- EN MEISJESLECTUUR. Gebr. Kluitman, Alkmaar, I. Lies «a I.oeK'B BaKv.sel.Ujd, door, Tlae llrinkgreve—Vieherlllk. Dit«, Een aardige, vroolijke Bakvisenroman, dio heel wat veertien», vijftienjarigen zal amusee» ren. Het zijn natuurlijke, hartelijke kinders uit een kleine stad i.» Noord-Holland, waar zij de 4e klasse der H. B. S. bezoeken. Heel ai»-ders dan bij Haagsche meisje-, op dien leeftijd hebben allerlei eenvoudige gebeurtenissen nog; een groole bekoring voor haar. Zoo de overplaatsing van haar geliefden Fransehen leeraar naar den Haag. Den man wordt een souve>«r door de klasse aangeboden, wat natuurlijk heel wat voeten in de aarde heeft vóór er een keu», is gedaan en er uitgemaakt is wie den toepasselijker) speech mag houden. De vergadering voor die meisjes is wat te deftig. Ik kan me bv. niet voorstellen, dat zulke kinderen tegen [ elkaar zeggen: „Wat je de boel keurig in orde l hebt!" Modern is het verhaal zeer z,ker, gezien het soort dienstmeisjes, dat aankomt, nadat m>»_» vrouw, tij'lelijk zonder hulp. een advertentie, heeft geplaatst.' Ook de uitvoering ten behoeve» der Weensclie kinderen is up io date. I_.oek'_H debuut als zangeres zal niet nalaten de jongs lezeressen te ont.oeren, evenals het «ze hoofd* stuk over 's Levens ernst. De voorbereidingen voor het gecostumeerde feest en het bal zell^ zijn amusant en vol afwisseling beschreven. Dit boek eindigt niet met het afgezaagde: „en ze kregen mekaar"; er is zelfs van geen geflirt of met jongens-loopen sprake, een goede eigen* schap, nu het voor zulk jong goedje go* schreven is. Netty Heyiigers teekende er aardige illustraties bij, kortom 't is een meisjesverhaal, dal welkom is in deze dagen. K. d. R,, vnllilloeril, door A. C, Knlpcr. U»tg< Gebr. Kluitman, Alkmaar. Het is een door veel meisjes bewonderde! schrijfster: mejuffrouw A. G. Kuiper, die lm Duindc<_/ri, een nieuw boek brengt, dat vaag aan „een Ho'lzndsch meisje op een Engel» i sche kcstschcol" herinnert. Ook hier is het een; dappere heldin, die zich ferm door het leven sl«at, al is zij in andere omstandigheden da»» het Kostsehcolmeisje. Dit boek brengt de go» schiedenis van «en eenvoudig kind, dat op 14» jarigen leeftijd als dienstmeisje in betrekking gaat. Vreemd staat zij, de jongste uit een, groot gezin, tegenover alles en allen in de nieuwe omgeving. Maar gezond en degelijk! van aan'eg en flink opgevoed komt zij ongedeerd dcor alle moeilijkheden heen. Zij dien» in «en pension. Du'mdonn, vli, een zeedo.p» Tegen het einde van het seizoen wordt daal! door de leden van de tennisclub Het koperen keteltje een openluchtuitvcering gegeven: Dei bruidssluier. En Antje. het dienstmeisje, n,o« er de prinses in zijn. omdat zij zulk prachtig reed haar heeft «n zoo mooi en zuiver fluiten kan. Hoewel zij er veel te bescheiden voor ia* belooft zij toch de noodige medewerking. Ofl oen avond van de uitvoering echter ontstaat er, een crisis in de nekte van een kind uit N4»t pension, zcodat do voorstelling uitgesteld w«_nft en Antje opeens noodig is i» de ziekekamer, w»ar het kind om haar roept. Ten slotte ge» neest het patientje, de vertconing slaagt met veel succes en in «en brief van zes meisjes aan Antje's ouders zingt iedereen haar lof. Het >'s «en alleraardigst jongen«isjesbo«lö, zcrl»als we van deze auteur gewend zijn. Del illustraties van Willem H^rdcnberg konden ast losser, ,vat minder prenterig zijn. ---