Na Jonels dood. Negen dagen later, den Men November stierf Jonel Bratianu. Kon Maniu ooit schooner kans krijgen om het regeeringskasteel te veroveren dan nu, na de voorgeschiedenis van het proces Manoilescu, mag men vragen? Echter — de macht der Bratianu's en de met hen verbonden financiëele kringen bleek nog zeer groot. Vintila volgde zijn broer op als ministerpresident en de boerenpartij bleef buiten het regeeringskasteel. Daarop ontwikkelde Maniu geleidelijk in het heele land een felle agitatie tegen het kabinet. Toen het lente was geworden en de eerste drukke tijd van ploegen en zaaien achter de rug was, verzamelde Maniu 200.000 van zijn aanhangers in Alba Julia. Dat was op Zondag 6 Mei. Daar in het oude Karlsburg in Zevehburgen werden resoluties aan» genomen tegen herziening der vredesverdragen, tegen nieuwe leeningen. Daar werd aan Bratianu de eisch gesteld af te treden. Daar legden de duizenden plechtig den eed af den strijd niet te zullen opgeven, vóórdat de re» geering verdreven zou zijn. „Wij zweren den aangevangen strijd voort te zetten in onze dorpen en huizen en voor £ een offers terug bezullen deinzen." --- Na het congres in Alba Julia. Er moge hier nog even aan herinnerd ■•orden, dat kroonprins Carol van het conêres in Alba Julia groote verwachtingen had Hij had in Engeland een tweetal vliegtuigen gehuurd om proclamaties te laten verspreiden in Roemenië. Dacht hij aan een staatsgreep? Wij weten slechts, dat de Engelsche regeering de vliegtuigen belette op te stijgen en dat Carol kort daarop Engeland moest verlaten. Een staatsgreep lag blijkbaar niet » de bedoeling der organisators van het boerencongres. Maniu vertrok naar Boekarest om aan de regeering de eischen der boeren voor te leggen. Wel begon na zijn vertrek onder invloed van enkele heethoofden een „opmarsen naar de hoofdstad", maar deze werd spoedig gestuit door de r.geering.tro.pen. Het bleef bij eischen en demonstraties. Als demonstratie moet men ook opvatten het besluit der boerenoppositie om een eigen parlement in Boekarest te vormen. De tactiek van Maniu was er op gericht met Vintilla Bratianu tot een aceoord te Komen. De boerenleider kreeg dé*n premier «en eindje in zijn richting toen de premier hem „vrije verkiezingen" beloofde met de voorspiegeling van een verdeeling der man«laten in de verhouding 3 : 2. Maar Maniu tvilde werkelijk vrije verkiezingen en daar was Bratianu niet voor te vinden. --- Wat bewoog den regentschapsraad? Het opmerkelijke is nu, dat Bratianu tot tred en is gedwongen door den regent» lchapsraad, den raad dus. die optreedt namens den jongen Koning Michael. Als motief wordt opgegeven, dat de feesten voor de berden» hing van de aanhechting van Zevenburgen aan het Rijk voor de deur staan en dat men di. niet vieren kan als de boerenpartij wei» gert er aan deel te nemen. Het herdenkingsleest moet een nationaal feest zijn en kan Niet slagen als een groep, die juist in Zevenburg zoo grooten aanhang heeft, zich af» zijdig zou houden. De vraag rijst hier hoe de regentschapsraad er toe komt de eischen fa te willigen van een partij, die zich steeds bijzonder voor «Harol heeft geïnteresseerd Is de druk van Maniu's partij te sterk geworden «m wordt het weerstand bieden gevaarlijk? Durft men geen feest te gaan vieren zonder Maniu? Of is er een onderhandse!, aceoord tot stand gekomen en heeft Maniu beloften gedaan ten opzichte van de Koningskwestie en is de regentschapsraad hem daarom nu goed gezind? Of. nog een mogelijkheid, kreeg Bratianu » de oogen der regenten een al te groote macht en werd het tijd hem wat te kort» bleken met behulp van Maniu? --- Enkele feiten. Wij kunnen deze vragen nog niet be» Antwoorden en bepalen ons dus tot het in herinnering brengen van enkele feiten. Vintilla Bratianu was ongeveer gereed gekomen met zijn financiëele hervormingsplannen. Tegen 1 December zou hij be» schikken over een buitenlandsche leening en dan zou de lei gestabiliseerd zijn. De «gehtschapsraad verzocht den premier na het tot stand komen der stabilisatiewetten af te treden en een nationaal Kabinet te vormen met medewerking der boerenpartij. Hiertegenover betoogde Bratianu, dat hij de bedoelde wetten niet alleen wilde laten aannemen, maar ook zelf uitvoeren. Toen de regentschapsraad een uitbreil'ng der regeering bleef eischen, besloot Bratianu de kwesties van leening en stabilisatie niet meer af te wikkelen, maar onmiddellijk af te treden. Zoo oppervlakkig zou men hieruit afleiden, dat Bratianu van zijn macht-positie als financieel dokter in Roemenië gebruik heeft gemaakt om pressie uit te oefenen op oen regentschapsraad. Maar mogelijk is de zaak ook gecompliceerder. De New Vork Herald verneemt b.v., dat Engeland en Amerika achter de zaak zouden zitten. Deze zouden bezwaar hebben tegen de Roemeensche petroleumwetten, die de olie tot nationaal bezit verklaren. Zij zouden een herziening dier wetten eischen als voorwaarde voor een internationale leening. Titulescu, de Roemeensche minister van buitenlandsche zaken, is overhaast uit Londen vertrokken naar Boekarest. Men verwacht, dat Maniu opdracht zal krijgen een kabinet te vormen. Maar er zijn ook andere candidaten. Zoo eischte de leider der nationalistische Carolpartij Prof. Jórga dezer dagen in het parlement een concentratieregeering, waarin hijzelf en generaal Averescu de leiding zouden hebben. --- DE KABINETSCRISIS IN ROEMENIE MANIU'S STRIJD TEGEN DE BRATIANU'S Plotseling komt de regentschapsraad op voor de eischen der boeren Het is nu ongeveer een jaar geleden, dat In een Roemeensch grensstation een oud» «taatssecretaris in het Kabinet Averescu, hlanoilescu genaamd, gevangen werd geno«en, omdat hij er van verdacht werd, van Parijs terugkeerend, brieven van kroonprins Carol naar Roemenië te willen smokkelen. Minister-president Jonel Bratianu bracht den verdachte voor een militaire rechtbank. En naar aanleiding daarvan werd den 27en October een scherp debat gevoerd in de Kanier tusschen den eersten minister en den leider der boerenpartij Maniu. De laatste protesteerde tegen de arrestatie, Jonel Bra» tianu verdedigde zijn recht daartoe. De kern van het debat was een woorden» strijd tusschen den premier, als verdediger van de rechten van den jeugdigen koning Michael, en den boerenleider, die, met uitgesproken sympathieën voor Carol, een volks stemming eischte over de troonopvolging. Begin November 1927 had het proces tegen Manoilescu plaats. Deze vond daarbij ge» legenheid een brief voor te lezen dien koning Ferdinand kort vóór zijn dood had geschreven en waarin deze Carol als zijn opvolger aanwees. De brief miste zijn uitwerking niet. Den 15en November werd Manoilescu met 3 tegen 2 stemmen vrijgesproken. Politiek gezien had Maniu een overwinning behaald op den Minister-president. --- POOLSCH-LITAUSCHE CONFERENTIE DISCUSSIE OVER DIRECTE OF INDIRECTE VERBINDING OVER DE GRENZEN. Gisteren is te Koningsbergen de eerste plenaire zitting van de Poolsch-Litausche conferentie gehouden. Aan de orde waren de rapporten van den commissaris, welke te Berlijn, Warschau en Kowno vergaderd hebben. Nadat het rapport voorgelezen was van de commissie voor het locale rechtsverkeer deelden Zaleski en Woldemaras mee, dat zij bereid waren een ont» werp-overèenkomst te teekenen met betrekking tot het verkeer van de inwoners, wier bezittingen door de grenslijn door» sneden worden. Wat het rapport van de tweede commissie voor economische kwesties, verkeers- Middelen en transito betrof, zeide Wolde» maras, dat de conferentie thans de tegenover elkaar staande standpunten moest verzoenen of anders de mislukking erkennen. Zaleski antwoordde daarop, dat Polen op een indirecte verbinding moest blijven staan, en dat, als Litauen vast blijft houden aan het beginsel van een indirecte verbinding, inderdaad de mislukking van de onderhandelingen erkend moet worden en toegestaan moet worden de kwestie door een commissie van deskundigen van den Volkenbond te laten beslechten. Na eenige discussie nam Woldemaras het voorstel van Zaleski aan een subcommissie te vormen, welke de redenen van geschil zal onderzoeken, waarin zij beiden een juridische en economische deskundigen zitting zullen hebben. --- 2400 JAPANSCHE COMMUNISTEN GEARRESTEERD. Bond van ,,Jonge Koreanen" opgeheven TOKIO, 4 Nov. --- In een officieel communiqué wordt thans meegedeeld, dat in geheel Japan meer dan 2400 communisten zijn gearresteerd, omdat zij getracht hebben, de feestelijkheden ter viering van de kroning van den Japanschen keizer te verstoren. Bovendien werd op bevel van den Japanschen gouverneulgeneraal van Korea de organisatie van „Jonge Koreanen" opgeheven. De officieele leioer van deze organisatie werd eveneens gearresteerd en ter beschikking van de Japansche justitie gesteld. --- DE VOORAVOND DER KRONINGSPLECHTIGHEID IN JAPAN. TOKIO. 5 Nov. (Reuter.) — Er worden groote toebereidselen getroffen voor de kroningsplechtighedcn, welke morgen te Kyoto plaats hebben. De twee steden zijn versierd met vaandels en triomfbogen. Er zijn ernstige maatregelen genomen tegen eventueele onlusten. De kosten van de kroningsplechtigheden worden op 60 millioen gulden geschat. --- Hirohito zal de orde van den Kouseband ontvangen. LONDEN, 4 Nov. — Een van de prinsen uit het Koninklijke Huis zal in den loop van het volgende jaar een reis haar Japan ondernemen teneinde keizer Hirohito het eereteeken van de Orde van den Kousenband te overhandigen. Prins Arthur van Connaugbt volbracht in 1905 een dergelijke opdracht bij den grootvader van den nieuwen Keizer van Japan en kort voor het uitbreken van den oorlog bij de» thans over» leden keizer. --- Hurley passeert Soerabaja op zijn reis van Australië naar Europa. SOERABAJA. 5 Nov. (Aneta.) — De Australische vlieger Hurley is op /ijn weg naar Europa alhier geland. Hij zal morgen bij daglicht zijn reis vervolgen naar Singapore. --- DE BESPREKINGEN OVER DE COMMISSIE VAN DESKUNDIGEN GILBERTS REIS NAAR PARIJS DROEG EEN ONSCHULDIG KARAKTER. Parijs ten aanzien eener spoedige samenstelling der commissie optimistisch. Men meldt ons uit Berlij n: Zoodra het kabinet de kwestie der benoeming van een Duitsch gedelegeerde in de nieuwe Damescommissie in behandeling neemt, zal dr. Stresemann vermoedelijk voorstellen dr. Schacht, president van de Rijksbank, te be» noemen en naast hem twee bekende persoon» lijkheden uit het bedrijfsleven. Het kabinet zal de aangelegenheid bespreken, zoodra de antwoorden van belanghebbende mogend» heden zullen zijn binnengekomen, hetgeen in het begin van deze week het geval zal zijn. Men acht het hier trouwens niet onmogelijk, dat de regeeringen van Londen. Parijs, Rome, Brussel en Tokio een gemeen» schappelijk antwoord zullen zenden. De Petit Par is ien, blijkbaar daartoe door de regeering geïnspireerd, weerspreekt het Duitsche bericht, dat Parker Gilbert hals over kop naar Parijs gegaan is, omdat alleen de Fransche regeering zich verzet zou heb» ben tegen een bijeenkomst van onafhankelijke financiëele deskundigen, en alle andere landen, ook Amerika, het daarmee eens zou» den zijn. „Deze voorstelling", schrijft bet blad, „is blijkbaar een manoeuvre om Frank» rijk in tegenspraak te brengen met zijn bond» genooten. Niet alleen heeft nog geen enkele geallieerde regeering zich officieel uitgesproken — er wordt nog onderling onderhandeld —- maar bovendien heeft de reis van Parker Gilbert niets te maken met deze antwoorden. Wij vernemen uit zeer goede bron, dat reeds veertien dagen geleden, vóór zijn vertrek uit Parijs naar Brussel, besloten was, dat Parker Gilbert hier terug zou komen. Wij zijn in staat te verzekeren, dat hij reeds toen een afspraak had gemaakt met bepaalde personen te Parijs. Zijn reis is dus volstrekt niet onverwacht en in het geheel niet het gevolg van de wijze, waarop te Parijs de démarche van den heer von Hösch is ontvangen — een démarche, waarmee de ministerraad zich eerst gistermorgen op zijn vroegst heeft kun» nen bezighouden en ten aanzien waarvan nog geen enkele definitieve -beslissing genomen schijnt te zijn." Uit Parijs wordt verder gemeld: de bespre» kingen, die Poincaré Zaterdag met de ver» tegenwoordigers van verschillende, bij het herstel-probleem betrokken mogendheden had, werden Zondag voortgezet. Poincaré ontving in den loop van den dag den Belgischen en den Japanschen gezant. In politieke kringen is men van meening. dat het vraagstuk van de samenstelling der commissie van deskundigen nu weldra zal zijn opgelost. Als het bericht in de „Excelsior" juist is. zal Poincaré dezer dagen ook den gezant van de Vereenigde Staten ontvangen aangezien — zooals ook de „Petit Pari sien en „Matin" beweren —• tijdens de be» sprekingen tusschen Poincaré en Parker Gilbert herhaaldelijk de mogelijkheid onder het oog is gezien, dat de Ver. Staten in een of anderen vorm ook zitting in de commissie van deskundigen zouden nemen. Alhoewel men in officieele Fransche kringen een diep stilzwijgen bewaart, zou men daar echter zeer optimistisch zijn ten aanzien eener spoedige regeling dezer aangelegenheid --- DE ZEPPELIN TE BERLIJN. Het luchtschip Graf Zeppelin, dat heden» nacht vertrokken is tot het maken van een rondvlucht over Duitschland. verscheen om half vier boven Stuttgart. De helverlichte cabines staken fantastisch tegen den donkeren nachtelijken hemel af. Nadat het gevaarte circa tien minuten boven de stad had gekruist, verdween het in Noordwestelijke richting. Hedenochtend arriveerde de Graf Zeppelin op zijn tocht naar Berlijn boven Gosslar in den Harz en zette om 7.10 koers naar de Duitsche hoofdstad. Aan oezen tocht nemen, behalve vertegenwoordigers van de pers, nog de Wuri>mberg. sche minister van Financiën dr. Dehlinger en de drie Amerikaansche officieren, die mede over den Oceaan zijn gevlogen, deel. De weersomstandigheden zijn gunstig. BERLIJN. 5 Nov. (Wolff.) — Na zijn landing werd het luchtschip over het vlieg» veld Saaben naar zijn ankermast gesleept en daar 10.33 bevestigd. Uit Berlijn bereiken ons ellenlange berichten over den tocht van de Zeppelin. Na de beschrijving van de vorige tochten bevatten zij echter weinig nieuws. De tocht in den nacht is bij wisselend weer volbracht. In de steden, die men overvloog, was ondanks het zeer vroege, of. zoo men wil. zeer late uur een talrijke menigte op de been. Velen hebben hun nachtrust op» geofferd om de Zeppelin te zien overvliegen. wat in de meeste gevallen door mist en wolken een kortstondig genoegen was. ■ierlijn was al vroeg in de weer. De heele stad hangt vol vlaggen, het oude zwart» wit-rood naast het republikeinsche zwart» rood goud. De ontvangst van bet luchtschip op het vliegveld Staaken was gewei"'-l lelkens weer klonk het Deutschlandlied. Dr. Eckener wordt stormachtig begroet. a --- Chineesche roovera overweldigen een Britsch stoomschip. HANKAU. 4 Nov. (Reuter). — Een bende Chineesche roovers, als passagiers vermomd, heeft zich van het Britsche stoomschip Shasi meester gemaakt, kort nadat dit schip Hankau had verlaten. De bandieten doodden een Chineeschen. „com» prador" en wondden een tweeden, sloten den kapitein in zijn hut op. plunderden de passagiershutten, schoten een der reizigers in zijn dij en wisten te ontkomen met een buit ter waarde van 15.000 a 20.000 Mexicaansche dollars. --- CRITIEK OP COOLIDGE'S VLOOTPOLITIEK AMERIKAANSCH OUD-MINISTER WIJST OP ENGELANDS OVERMACHT „Capitulatie van de Ver. Staten." LONDEN. 5 Nov. —> Naar gemeld wordt heeft de voormalige Minister van Marine Daniels zich in een rede te Norfolk (Virgi» nia) nadrukkelijk uitgesproken tegen de besluiten van de Washingtonsche ontwapeningsconferentie, die practisch neerkomt op een capitulatie van de Vereenigde Staten voor Groot-Brittannië. Alles wat op deze conferentie bereikt werd, zeide hij, was de verwoesting van de groote Amerikaansche slagschepen. de vestiging en handhaving van de Britsche -hegemonie, de bevordering van den kruiserbouw door Groot-Brittannië en de besparing van slechts enkele «dollars door de V.S. Zoolang de overige staten zich van de wapenen in plaats van de arbitrageverdragen bedienen, is deze politick der V. S. een buitengewoon dubieuze politick, aldus besloot Daniels. --- COMPROMIS IN HET STAALCONFLICT NAGESTREEFD INTUSSCHEN BETOOGEN DE ARBEIDERS IN WEST-DUITSCHLAND TEGEN DE WERKGEVERS. Over het groote arbeidersconflict in West- Duitschland zijn gisteren talrijke vergaderingen van vakvereenigingen gehouden. In een groote te Essen gehouden vergadering van de democratische vakvereeniging ver» klaarde een spreker onder aller instemming, dat de industrieelen geen strijd voeren tegen loonsverhooging, doch veeleer voor het her» stel van een toestand voor 1918. De arbeiders zien volkomen in, dat het Duitsche bedrijfsleven moeilijke tijden doorloopt: zij willen echter niet alleen alle lasten dragen. Een motie in deze vergadering aanvaard, bestempelt de uitsluiting als een bewuste actie tegen het gezag van den staat en tegen de wet op de scheidsrechterlijke regeling van arbeidsconflicten. De strijd van de ar» beiders wordt dus gevoerd in het belang van het staatsgezag en van rust en orde. De christelijke metaalarbeiders hielden een bijeenkomst, die door vierduizend uitgeslotenen werd bijgewoond. De sprekers in deze bijeenkomst stelden zich vrijwel geheel óp het standpunt dat de woordvoerders in de vergadering der democratische vakvereeniging hadden ontwikkeld. De Crt. verneemt uit Bremen, dat de regeering, vóór de beslissing van het arbeidsgerecht over de vraag van de geldigheid der eerste arbitrale uitspraak, in elk geval zal trachten een compromis tusschen werkgevers en arbeiders te bewerkstelligen. In dit verband merkt deze corr. op, dat tot dusver de acte van het verbond van werkgevers tot vaststelling van de vraag of de arbitrale uitspraak geldig is of niet. in tegenstelling tot alle andersluidende berichten nog niet bij het arbeidsgerecht te Essen of het rijksarbeidsgerecht is ingediend. In ieder geval zal de regeering alles beproeven een strijd, die het geheele Duitsche economische leven zal ontwrichten, te voorkomen. --- DE ETNA IN WERKING. Uit de laatste uit Catanïa ontvangen be» richten blijkt, dat de huidige uitbarsting van de Etna niet van zoo weinig beteekenis is, als het zich oorspronkelijk liet aanzien. Van de vele kraters, die de Etna heeft, zijn thans eenige oude in werking, die zich in 1865 bij Concazza en Monte Frumento hebben gevormd en 2000 meter diep zijn. De lavastroom heeft een breedte van 2 K.M. Naar nader bericht wordt heeft de .vastroom 't dorp Sant Alfio reeds bereikt. Het dorp is door de bevolking in allerijl ontruimd met medeneming van zooveel goederen als zij slechts konden dragen. Aardschokken worden telkens vernomen. De zon is ver» duisterd door een wolk van fijne asch. On» danks den dreigende toestand en de opwin» dende gebeurtenis trekt de bevolking orde» lijk terug. --- Collyer en Tucker hij een vliegtocht omgekomen. GREATNECK. (Long Island). 4 Nov. — Uit particuliere bron te Los Angeles wordt vernomen, dat de vliegers Collyer en Harry Tucker Zaterdagavond gedood zijn bij een poging om het record der non-stop»vlu_hten over den Atlantischen Oceaan te breken. Zij waren met hun eendekker „Yankee Doodle" opgestegen. Het ongeluk had plaats bij Phoenix in Arizona. PRESCOTT (Arizona). 5 Nov. (Reuter). Bevestigd wordt, dat het vliegtuig, dat bij Prescott is neergestort, de bekende „Yankee Doodle" is, waarmede onlangs een recordvlucht van Nieuw-Vork naar Los Angeles werd gemaakt. De lijken der inzittenden, n.l. kapitein Collyer en Harry Tucker zijn gevonden, even» als twee geopende parachutes, welke er op wijzen, dat de vliegers zich rekenschap ge» geven hebben van het gevaar, waarin zij zich bevonden, doch dat zij blijkbaar te laat uit hun neerstortend vliegtuig waren gesprongen. De deelen van het vliegtuig lagen ver» - spreid over een uitgestrektheid van een halve mijl, hetgeen wijst op de vaart, waar» mede de machine omlaag stortte. --- HERDENKING VAN ITALIË'S OVERWINNING HET VOLK HEEFT OPZETTELIJK DEN OORLOG GEWILD. ZEGT MUSSOLINL ROME, 5 Nov. De feestelijkheden van den Zondag zijn ordelijk verloopen. Aan de in» wijding van het overwinningsgedenkteeken heeft ook de koning deelgenomen. Bij de betooging voor het graf van den onbekenden soldaat heeft Mussoloni een toespraak ge» houden, waarin hij zeide: „De wereldoorlog is het Italiaansche volk niet door een aan» val opgedrongen, doch het geheele Italiaan» sche volk heeft opzettelijk den oorlog gewild. Het deelnemen aan den oorlog is een spontare daad van eigen wil geweest. Ongeveer 2 millioen soldaten hebben hun bloed vergoten om het nieuwe Italië te scheppen. De oorlog is een schitterende overwinning van het Italiaansche volk geweest. Het is de eerste groote historische gebeurtenis geweest waaraan het geheele Italiaansche volk deel heeft gehad, waardoor het Italiaan» sche volk eindelijk vereenigd is en vastbesloten voor de macht van het vaderland op te treden." Mussolini besloot met de vraag: „Zal het Italiaansche volk morgen, wanneer he*. noodig mocht zijn, hetzelfde doen wat het gisteren gedaan heeft" --- DE JEUGD HEEFT DEN DUCE LIEF BRIEVEN VAN SCHOOLKINDEREN AAN MUSSOLINI BIJ DEN VERJAARDAG VAN HET FASCISME. De jongens en meisjes van de lagere scholen te Rome hebben op den verjaardag van den Marsch naar Rome een korte uiting van erkentelijkheid mogen opschrijven, die aan den Leider is toegezonden. De bladen publiceeren enkele dezer uitingen. Een meisje uit de tweede klasse (van de lagere school!) schrijft: „Heil jou, Benito Mussolini; wij zijn je dankbaarheid verschuldigd, omdat je het leven weergeschonken hebt aan ons schoone Vaderland". Een ander: „Ik ben Mussolini welgezind, omdat hij denkt om iedereen en het goede wil". Een meisje uit de derde klasse schrijft: „O onze gezegen» de Leider, jij geeft ons de kracht tot werken en sterk zijn. Ons Vaderland is Italië. Italië is de sterkste Natie. De Leider is de grootste fascist der fascisten, omdat hij de tucht, den arbeid en vooral de goedheid leert". Een ander meisje wil fascistisch padvindster zijn, „niet voor het uniform, maar om een mak» kertje te zijn van den roemrijken Leider". «Brave Mussolini", schrijft weer een ander, „die het Vaderland heeft gered, God zegen je. Leve Italië". De jongens zijn niet minder geestdriftig: „Leider met jou, voor altijd!" schrijft een jongen van de tweede klas. Een ander schrijft: „Ik zou willen, dat onze Leider lang genoeg leeft om van Italië de machtigste Natie ter wereld te maken". Een jongetje uit de vierde klasse bemint den Leider „omdat hij denkt aan de rijken en aan de armen". Een ander zendt den Leider „zijn heele liefde, toewijding, erkentelijkheid" en besluit met „een voor allemaal." Leerlingen van een derde klasse schrijven 0.a.: „Heil, o. Leider. Sinds zes jaar geleidt gij ons. Geleid ons nog vele jaren en hebt geduld. Gaat voort ons te verbeteren als wij nog niet zijn gelijk je zoudt willen. Wij, Baülla, houden van je, alsof je onze vader was. Andere jongens uit dezelfde klas hadden den wensch uitgesproken, dat zij, groot geworden, den Leider, oud. maar helder en krachtig, nog steeds „ons schoone Italië zouden zien regeeren. Kort en krachtig zegt een jongen uit de vijfde klas: „Wie heden ten dage geen fascist is, is een vijand des vaderlands". --- DE MOORD IN DE WEENSCHE CONCERTZAAL. Het slachtoffer is een Egyptische prinses. Uit nadere bijzonderheden over de schiet» partij in de Weensche concertzaal, waar de vroegere ritmeester Felix Gartner een drietal revolverschoten heeft gelost op een dame, blijkt, dat het slachtoffer gedood werd. Zij is echter geen Turksche. zooals eerst werd gemeld, maar een Egyptische prinses, de oudste dochter van den voor» maligen Egyptischen minister van Financiën Moehib Pasja, die gedurende den wereld» oorlog uit Egypte moest vluchten en in Weenen leefde van de ondersteuning, welke hij van de centrale mogendheden ontving. Later keerde hij naar Egypte terug, waar hij te tweeden male tot minister van Financiën werd benoemd. In October jl. begaf hij zich van Cairo naar Weenen en vandaar naar Nederland, vanwaar hij eerst gisteren naar Weenen terugkeerde op het» zelfde oogenblik, dat zijn dochter ver» moord werd. De aanleiding tot den moord is 'alouzie. Gartner was eenige maanden met de prinses verloofd, doch bemerkte, dat ook een Turksche prins naar haar hand dong en dat de prinses voornemens was, hem. Gartner, in den steek te laten. Gartner geniet te Weenen geen gunstige reputatie. --- Graai Andlau bij een Senaatsverkiezing in den Elzas gekozen. Ter voorziening in de vacature, ontstaan door het overlijden van Senator Lazare Weiller, is gisteren in het departement van den Beneden-Rijn graaf Andlau, candidaat van de Elzasser Volkspartij, gekozen. Zijr. voornaamste tegcn-candidaat was Peirotes, de socialistische burgemeester van Straatsburg. --- HERRIOT OVERWINNAAR TOCH IS DE RADICALE PARTIJ NIET WELWILLEND GEZIND. JEGENS HET KABINET. In haar gisteren te Angers voortgezette congres heeft de radicale en socialistisch» radicale partij met algemeene stemmen een motie aangenomen, waarin Herriot wordt gelukgewenscht met zijn houding als minister, die, in godsdienstigen zin, strikt neutraal is. Van deze motie was losgemaakteen toevoeging, waarin over de handhaving van de nationale eenheid in politiek op. zicht was gesproken. - De mogelijkheid van een onmiddellijke ministerieele crisis is verworpen, maar de indruk blijft bestaan, zoo meldt Belga, dat het kabinet van nationale eenheid bij den terugkeer van het parlement terstond voor ernstige moeilijkheden zal'komen te staan. De commissie uit het congres, die zich met de aangelegenheden van de nationale defensie bezig houdt, heeit na een vrij rumoerige gedachtenwisseling met groote meerderheid een motie aangenomen, waarin hulde wordt gebracht aan het werk van de regeering inzake de nieuwe legerwetten, in het bijzonder wat betreft de wet, waar» bij de duur van den dienstplicht op een jaar wordt bepaald. De partij, zoo wordt er in de motie gezegd, blijft op dit punt haar vertrouwen stellen in de regeering. met uit» zondering echter ten opzichte van het ge» bruik van koloniale troepen in het leger. In de motie wordt voorts gevraagd, dat de militaire uitgaven en het aantal troepen van het beroepsleger worden beperkt tot de cijfers van de begrooting 1928 en het kort geleden aangenomen militaire statuut worde herzien. Deze motie is vervolgens door het congres met groote meerderheid van stemmen, zij het na een bewogen beraadslaging, aangenomen. Het radicale partijcongres heeft het de regeering mogelijk gemaakt aan te blijven. Dit resultaat komt niet onverwacht, al kon de eerste congresdag iets anders doen ver» moeden. Caillaux leidde het spel; schui» achter den voorzitter gezeten volgde hij dn beraadslagingen met gespannen aandacnv. Als een veldheer krabbelde hij zijn wachtwoorden op stukjes papier. Om des te beter te slagen wilde hij zelf niet in het strijdperk afdalen. Dit liet hij over aan zijn ae^ judant Montignv. Deze jonkman neemt inzake de buitenlandsche politiek een gematigde houding aan. In den binnenlandschen partijstrijd staat hij uiterst links. Dat is gis» teren en eergisteren opnieuw gebleken. Hij heeft het met algemeene stemmen aangenomen programma opgesteld. Naar men weet somde het zes hervormingen op, die onverwjjld hun beslag moeten krijgen. Het zijn: --.--""houden van de bekende bepalingen 70, 71 en 71 bis van de wet op de middelen, die voor bepaalde in het buitenland wei» kende Katholieke zendingsgenootschappen de gelegenheid opent in Frankrijk hun zetel te vestigen en overeenkomstige instelling te hebben. Dit votum is een slag voor Herriot, aan wien het te danken is. dat de oorspronkelijk opgestelde artikelen in radicalen geest herzien werden. Het congres heeft gisteren dus uitgemaakt dat ook nie. deze redactie nog de scheiding van kerk en staat brengt. 2e. Invoering van de eenheidsschool. In een brief is voor eenige weken uiteengezet, wat daaronder verstaan wordt. De re-ree» ring heeft met die hervorming een begin gemaakt. 3e. Een democratische belasting-heffing. 4e. Diensttijd van een jaar. Deze wordt binnenkort ingevoerd, maar ten koste van verhoogde uitgaven. Dit is niet naar den zin van de radicalen. Zij willen de begrootingen van oorlog en marine beperkt zien tot de cijfers van '28 en de aldus toegepaste bezuinigingen aan productieve uitgaven ten goede laten komen. se. Invoering van een stelsel van verplichte scheidsgerechten ingeval van sociale geschillen. 6e. Onvoorwaardelijk erkennen van het vakvereenigingsrecht. Dit artikel, evenals dat op de weermacht, stootte in het congres op verzet. Een Kamerlid noemde het vierde te simplistisch en dit zesde te ver gaande. Immers schijnt het den beambten en ambtenaren het recht van staking toe te kennen. De Partij mag voortaan alleen een regeering het vertrouwen schenken, die dit programma onderschrijft. Aangezien het zittende kabinet dit volstrekt niet doet is de positie van de vier radicale ministers weer moeilijker geworden. Het gevaar van een crisis is voor het oogenblik echter bezworen. De radicalen zelven wenschen haar niet. Want dan zou een nieuw kabinet optreden, dat zonder hen de nationale eendracht zou trachten te verwezenlijken wegens de onmogelijkheid een concentratie van alle linksche partijen tot stand te brengen, onidat de socialisten niet in een ministerie willen treden. Dit vooruitzicht maakt de motie voorloopig tot <»•« doode letter. Daarentegen wordt opnieuw een poging gedaan in de radicale Xamergroep van 123 man eendracht bij de .stemming te bereiken. men weet, dat daarvan tot nu toe geen sprake is. Een toevoeging 22,, dezen tekst, eischende dat de radicale Kamerleden hun vertrouwen in het kabinet Poincaré zouden moeten opzeggen, is ingetrokken, na het verpletterend succes, behaald door de redevoering van Herriot. Dit resultaat is aan diens persoonlijk overwicht te danken --- Gedetineerde weet uit Moabit te ontsnappen. BERLIJN. 4 Nov. — Uit het huis van bewaring te Moabit zijn hedenmiddag om zes uur de gedetineerden Holzer en Przadka ontvlucht, die gezamenlijk in een cel op de derde verdieping waren gehuisvest. Zij hebben de tralies met een zaag doorgesneden en zich aan een touw, dat uit beddelakens was gedraaid, neergelaten. Holzer wed door de beambten nog gevat. Przadka ontkwam. Hij is een inbreker, die in de laatste weken voor ongeveer 250.000 Mark aan bontwerk uit verschillende groote zaken te Berlijn heeft gestolen. ---