NIEUWS UIT DE REVIDENTIE Congres Neerlands Volkskracht (Vervolg). In de namiddagzitting van het congres hield «isteren prof. G. Gonggrijp, hoogleeraar •tan de Ned. Handelshoogeschool te Rotter»>m,'economische beschouwingen over --- Nederlandsch-Indië. Spr. wees er op, dat de inkomsten van den »landschen landbouwer in den laatsten tijd xerker gedaald zijn dan de prijzen van de pro» Ancien, die door invoer in Indië moeten worden «-kregen. Daartegenover echter staan lichtpunten De oogsten van rijst en suiker zijn over 1931 rijker dan zij in dat voorafgegane jaar wa» -en. Dc kosten van levensonderhoud zijn in Indiê sterker gedaald dan in Nederland. In het algemeen gesproken staat de inlandsche producent sterker tegenover wisselingen van de conjunctuur dan de Europeesche; zijn vaste kosten zijn nl. véél geringer. In de rubbercultuur is „iet alleen van overproductie, maar ook van overkapitahsatie sprake. Wal de financieele positie van Indiê betreft, schetste spr., dat hoewel bezuinigingen nood» -.keiijk moeien worden geacht, de Indische perspectieven toch niet zoo somber zijn. Gebleken is. dat er minstens 4 pCt. te veel ambtenaren zijn en dat vele werkzaamheden in sneller ,empo kunnen geschieden dan tot nu toe. De «rmogensbalans van Indië toonde op 1 Jan. 1950 niet een schuldsaldo, doch een saldo tegoed. spr. koesterde ook voor Indiê goede ver» dichtingen; in deze lijden zal vooral op de lei» iers moeten worden gerekend. Ir. E. van Konijnenburg, hoofd» ingenieur van Waterstaat, sprak ten slotte over: --- Nederland op het gebied van den Waterstaat. Spr. schetste hoe onze strijd om hef bestaan een voortdurende strijd tegen het water» is, doch onzerzijds is hel water een vriend voor liet vervoer. Spr. gaf hiervan een historisch „verzicht en betoogde, dat Nederland o.a. in de 17e eeuw en het begin \*n de 18e eeuw een eerste plaats op scheepvaartgebied innam. Daarnaast bloeiden de scheepsbouw, de inpolderingen, enz. Later keerden de verhoudingen tot in de 19e eeuw nieuwe welvaart ontstond door de invoering van stoommachines, den aan» leg van spoorwegen, enz. Vervolgens hebben vele Nederlandsche ondernemingen in het bui» tenland gewerkt en enorm is de hoeveelheid materiaal, welke ook in Holland is gebouwd.' Aan de hand van de Europeesche kaart, ging spr. ten slotte na, welken invloed de ontginning der kolenbekkens, de staalindustrie, de. spoorwegen enz. hebben. * * *• fn de 's avonds in het Kurhaus gehouden zitting sprak de heer Hans Martin, secrelans van /.de K.L.M., over --- Nederland en de luchtvaart. Kolonel Oudendijk leidde, als voorzitter van de afd. 's-Gravenhage en O. van het Alg. Ned. Verbond, dat het congres op touw zette, den (preker in met de opmerking, dat de leuze „Neerlands driekleur wordt het hoogst gehou». den'in de lucht", afkomstig is van den heer Martin. _ . ,i Zijn lezing aanvangend, herinnerde de heer ! Maltin am het feil, dal in 1908 de wereld In | opz-lmd.-ng bracht, dat Wilbur Wright nabij Parij? /«durende 5 minuten op 5 meter hoogte had logen. Wie destijds zou hebben durven voordellen, dat men met een vliegtuig de we» reld zou rondvliegen, zou voor stapelgek zijn verklaard. Men had destijds — nog geen 25 jaren geleden! — immers nog maar zeer primitieve vliegtuigen. Spottend noemt spr. ze: «menstelsds van bamboe, pianosnaren en bedddakens. Langen tijd. heeft, het geduurd voordat de toekomstmogelijkheden en het wereldbelang van de luchtvaart werden ingezien. Het lucht» verkeer biedt nog onbegrensde mogelijkheden; de beste en snelste stoomvaartlijn legt het in snelheid verre af legen het vliegtuig, dat gec rierlei belemmering ontmoet op zijn kaarsrechte baan. Evenwel moet de grondinslallatie in orde zijn; behoorlijke landingsterreinen, benzinestations, radiodienst enz., zijn noodig. Op de lijn Amsterdamßatavia wordt met groote regelmatigheid gevlogen en in Indië zelf met 100 pet. regelmaat. Het doel van den Indischen vliegdienst is «Kweest: Indië en Nederland dichter bij elkaar te brengen en dat is reeds voor een belangrijk deel gelukt. Een versnelling van den duur der Nederlandlndic-vcrbinding tot 4 dagen acht .pr. zeer wel bereikbaar. De vliegtuigen worden steeds sneller en steeds beter. De F XII tan 225 K.M: per uur halen en biedt daarbij reeds zeer veel comfort; de radio-installatie is perfect in orde. Dezen middag heeft spreker door de radiotelefoon weder geruimen tijd met de bemanning van een zich in Azië onderweg bevindend vliegtuig gesproken. Dergelijke ge» sprekken hebben herhaaldelijk plaats en lellens ondergaat men weder de sensatie van het too volkomen duidelijk hooren van personen >p zulke afstanden. Ook het Oceaanluchtverkeer maakt goede vorderingen; in Amerika is men bezig met de vervaardiging van drijvende eilanden, die het oceaanluchtverkeer zullen vergemakkelijken. En in een verdere toekomst wacht ons een vliegdienst in de stratosfeer, waarin prof. l'iccard zich reeds met een ballon heeft weten Ie begeven. De werkelijkheid is dat in Europa een net «an vlieglijiien beslaat, waarin de K.L.M. een belangrijke rol speelt, evenals met haar verbin» ling naar Indië. De rot, die Nederland in het luchtverkeer vervult, is er wezenlijk een van groote beteet-nis en zij opent nog vele schoone perspec«even. (Applaus). Kolonel Oudendijk dankte den spreker, en 'ulljigt via dezen levens de K.L.M. voor haar 'ionierswerk dat den naam van Nederland in Ie wereld opnieuw zoozeer naar voren heeft lebracht. De heer Jo s. Muls, conservator van het Kon. Museum van Schoone Kunsten te Ant- Werpen, hield daarop een lezing over --- Nederlandsche schilderkunst. Wanneer men over de Nederlandsche schil» lerkunst spreekt, dan zijn er geen grenzen /lisschen Noord» en Zuid-Nederland, tusschen Holland»en Vlaanderen. Zij mag de meest na> .'anale kunst van Europa worden geheelen. Haar nationale karakter wordt sedert de lse ><«w gekenmerkt door allerlei factoren, als enheid van gedachte, van streven, van lech'ek. .De meest bijzondere karaktertrek is wd de '«drukking van de realiteit; meer dan welke '"dere heeft de Nederlandsche kunst het persoonlijke beleven naar voren gebracht. Spreker »thite dit met de beschrijving van een aantal "kende kunstwerken nader toe. Ten slotte vestigde spr. nog de aandacht op den invloed, die sinds eeuwen van de Neder» landsche kunstenaars op het buitenland is uitgegaan; in de werken van tal van buitenlandsche schilders vindt men de aanwijzingen daarvan. Spr. eindigde met het saamhoorigheidsgevoel te schetsen, dat de Nederlandsche kunst in zoo hooge mate steeds heeft bezield en hij noemde de Nederlandsche kunst dan ook «ene, die op cultureel gebied tot de meest toonaangevende mag worden gerekend. Met een dankwoord van kolonel Oudendijk eindigde deze avondzitting. --- DE GEMEENTERAAD. De aanvullingsagenda voor de vergadering van den Gemeenteraad van 's-Gravenhage be» vat de beraadslaging over: 7. het voorstel om gelden beschikbaar te stel. len voor het stroef maken van stampaspha'.i in eenige stralen; 8. het voorstel om gelden beschikbaar te stellen voor aanleg en rioleering van straten in het stratenplan Rembrand», 2e gedeelte; 9. het voorstel om gelden beschikbaar te stel- ' len voor hel herstellen Van plafonds m het per» ceel Prinsegracht 65; 10. het voorstel 10l goedkeuring van staten van oninbare posten wegens verschillende belastingen en schoolgelden; 11. het voorstel tot aankoop van het perceel Wilhelminastraat (L.) 251.; 12. het voorstel tot het treffen van een regeling omtrent het tijdelijk verladen van afvalstoffen op de «reservebergplaats voor stadsvuil nabij den Viaductweg; 13. het voorstel tot aankoop van het per.cel Weststraat 175/177; 14. het praeadvies op het adres van de Ver» eeniging De Nieuwe Meisjesschool, houdende verzoek om beschikbaarstelling van gelden voor het afwerken van gang-vanden in het schoolgebouw jacob de Graelflaan 10 en het aanschaf» fen van 20 teekentafeltjes. --- STRATENPLAN REMBRANDT II. B. en W. achten het oogenblik gekomen om over te gaan tot aanleg en rioleering van de straten in het stratenplan Rembrandt, 2« ge» deelte. Het plan voor dezen aanleg omvat het driehoekig gedeelte tusschen de te verbreeden Kijkduinschestraat (L.). de Verlengde Odienburghstraat (L.) én de Vermeerstraat (L.). Het is de bedoeling van de - beide eerstgenoemde straten, met de daarin ontworpen dubbele rijwegen van 7 M., voorloopig slechts de helft, namelijk de aan het plan grenzen gedeelten, te doen aanleggen. De riolen zullen behooren tot het gebied van het te stichten rioolgemaal Loosduinen. In de rijwegen van de Ockenburgh» straat en de Kijkduinschestraat zal een gesloten wegdek worden gelegd, terwijl de overige rijwegen met Waalklinkers zullen worden verhard. De kosten, welke ten laste van het Gemeente» lijk Grondbedrijf zullen komen, worden geraamd op f 177.000, waarvan nog f 27.000 kan worden gekweten uit de 26 Juli 1926 voor aanleg van het stratenplan Rembrandt Ie gedeelte be» schikbaar gestelde gelden, f 150.000 zal dus nog noodig zijn. Hierin is begrepen f 4950 voor plantsoenaanleg en boombeplanting, terwijl de kosten van het onderhoud der beplantingen worden geraamd op flO9O per jaar. --- EEN MOOI PLAFOND. Het plafond in de achterkamer van het bij de Arbeidsbeurs in gebruik zijnde perceel Prinsegracht 65 is ten gevolge van oxvdatie van het koperdraad, waarmede het aan de plafondschrooten was bevestigd, losgeraakt en ge» deeltelijk neergevallen. Dit oude stucplafond maakt deel uit van een suite, in welker voor» kamer zich eveneens een stucplafond bevindt, nog rijker bewerkt dan het andere, terwijl in beide kamers ook de monumentale schoorsteenen bewaard zijn gebleven. Het geheel geeft een beeld van woninginrichting uil de 2e helft der 18e eeuw, gelijk er niet vele meer over zijn. B. en W. achten het met de Gemeentelijke Monumentencommissie wenschdijk het plafond te doen herstellen en tevens de noodige voor» zieningen te doen treffen tot behoud van het plafond in de voorkamer. De aan een en ander verbonden kosten worden geraamd op f 990. --- HUIZENKOOP B. en W. hebben voor f 6200 ten behoeve van de gemeente aangekocht het perceel Wilhelminastraat (L.) no. 251, dat is begrepen in het 1 December 192? vastgestelde plan van uit» breiding voor de terreinen, gelegen nabij de kom van Loosduinen en geheel valt in geprojecteerde openbare straat. B. en W. stellen verder voor te koopen voor f 6700 het perceel Weststraat 175/177. Het maakt deel uit van het complex Oud-Scheveningen. ten Zuidwesten van de Keizerstraat, hetwelk is aangewezen ter onteigening in het belang der volkshuisvesting. --- ONINBARE BELASTING. B. en W. stellen voor oninbaar te verklaren: Hondenbelasting: dienst 1930 f 133.75, 1931 f 206.75. Vermakdijkhedenbelasting: 1931 f 24.86. Schoolgeld Openbaar Lager Onderwijs: 1929/ 1930 f 42.65. 1930/1931 f 139.43. Openbaar Uit» gebreid Lager Onderwijs: 1929/1930 f 3.39, 1930/1931 f 6.50. Bizonder Lager Onderwijs: 1929/1930 f 9. 1930/1931 f 96.10. Middelbaar Onderwijs: 1929/1930 f 23.73. 1930/1931 f 22. Avondnijverheidsonderwijs: 1930/1931 f 0.73. Handelscursus: 1930/1931 f 4. --- EEN AANKLACHT. De heer R. Heyne te Hillegersberg heeft bij de justitie een aanklacht wegens beleediging ingediend tegen het dagblad de Nieuwsbron alhier, in verband met een op 24 Augustus jl. in dat blad verschenen artikel: Dreigend schandaal. --- VISCHAFSLAG. Gisteren waren aan den afslag 38 schokkers met f 2686 aan versche visch. De prijzen waren: griet f 0.60—120; tong f 2.30—2.50 per K.G.; groote schol, middel, klein f 11.40— 17.80—13.40, f 4.60—9; schar l 2.60-370. alles per mand. --- HARINGVISSCHERIJ. Te Scheveningen «jn binnengekomen: van de reederij F. Vrolijk Sch. 97 (J. Klem) met 30 last. Sch. 103 (H. Nutbij) met 26 last; van de reederij De Unie Sch. 141 (J. Pronk) met 28 tast; van de reederij Jac den Duik «e Zonen Sch. 195 (J. den lteyer) met 24 last haring. De prijzen waren: steurharing f 11.70—10.80; volle haring Noord f 2560—25.90; idem Zuid f 15.80.17.10; maatjesharing Noord f 17—17.10; idem Zuid 18—9.40, alles per kantje. — Het Amerikaansche Consulaat alhier zal as. Maandag wegens Labour Day gesloten zijn. --- CONCERT MET MECHANISCHE MUZIEKWEERGAVE. Het was de bedoeling van het bestuur van het Gebouw Excelsior, ons gisteravond kennis te laten maken met de installatie voor mechanische rnuziekreprodiictie, welke de groote zaal van de zomer rijker is geworden. Het programma voor het „concert" was daarom samengesteld uit een aantal. sterk verschillende nummers, welke die installatie telkens van een andere capaciteit deden hooren. Èn ik moet zeggen, zij is uitmuntend. Orkest, zang. klavier, castagncttcs, cinema-orgel komen gelijk goed dóór. Ik mag dan ook wel de hoop uitspreken, dat de daad van het Excelsior»b«stuur gewaardeerd zal worden, in dien zin, dat velen van de mogelijkheden, welke daarmede geopend worden, gebruik zullen maken. De mogelijk» heden? Wel, lezingen over de meest uiteenloopende niuzikale onderwerpen zullen zonder eenige moeite „geïllustreerd" kunnen worden; films (men wist immers, dat de groote zaal een zeer goed projectieapparaat heeft?) zullen met de daarbij behoorende mechanische nfhziek vertoond kunnen worden, in gevallen van «xpcrirnentede strekking: er zal tegemoet ge» komen kunnen worden aan den wensch van velen (laten wc zeggen: jongeren) om bekend te worden met hetgeen 't buitenland — ik denk aan Duitschland — op het gebied van speciaal als „mechanisch" bedoelde muziek lever»; er zal samengewerkt kunnen worden met «en organisatie, die zich daarvoor ook sterk interesseert: de Haagsche Studiekring voor Moderne Muziek; er za1.... ik geloof, dat u zelf de rij van mogelijkheden nog kunt vervolgen, " want buiten het perk van de serieuze kunst, ligt nog een grooter. van de dans», de amusements» en nog weiniger serieuze kunsten. # Met veel belangstelling zie ik de wijze waarop d,« kansen benut zulten worden, tegemoet; en ik hoop er nu en dan in de rubriek „gramofoon" gewag van te kunnen maken. O. G. v. L. --- BIZONDER ONDERWIJS. B. en W. stellen voor aan de Vereeniging De Nieuwe Meisjesschool, alhier, ten behoeve van haar school voor uitgebreid lager onderwijs Jacob de Gracfflaan de benoodigde gelden toe te staan voor: het afwerken van de wanden der gangen, en het aanschaffen van 20 teekentafeltjes, waarbij zooveel mogetijk gebruik zat worden gemaakt van dc aanwezige tafeltjes. --- INDISCHE CLUB. Men deelt ons mede, dat het bestuur der Indische Club alhier voor het vereenigingsjaar 1931— bestaat uit de heeren A. Th. Bogaard., voorzitter; J. Reuten. Pauwenlaan 27, secretaris: N. Willen», penningmeester: M. Boutins, ondervoorzitter en W. Dalmijn, tweede secr.»penningmecster. --- Ds. H. C. v. d. BRINK. In verband met «en hem overvallen erm'ige ongesteldheid zal ds. H. C v. d. Brink. Ger. predikant in Hersteld Verband te Amersfoort, morgen niet kunnen optreden voor de gemeente van de Ger. kerk in H.V. hier ter slede. --- NIET GOEDGEKEURDE ONTEIGENING Bij Kon. besluit van 13 Augustus is goedkeuring onthouden aan hei raadsbesluit van 27 April tot onteigening van het perceel Vleerstraat 3. --- PRAAIRAPPORT. Hr. Ms. Vutcanus heeft 3 dezer de volgende Scheveningsche schepen gepraald: Op 54 gr. tot 54 gr. 32 min. Nbr. en 1 gr. 20 min. lot 1 gr. 53 min. 01. SCH 140, 6 last; SCH 82. 20 last; SCH 342. 6 last; SCH 37. 15 lust: SCH 47. 23 last; SCH 181. 15 last; SCH 233. 20 last; SCH 170. 11 last; SCH 263. 3 iast; SCH 339. 21 kantjes;- SCH 247. 35 kantjes; SCH 242, 23 kantjes. Verkend werden SCH 14. SCH 236 en SCH 264. — De plechtige eer,te»ste«n»legging van het nieuwe wijkgebouw vat, ds. G. B. Westenbnrg. Ned. Herv. predikant hier ter slede, aan dc Nunspeetlaan, is nader bepaald op Woensdag 16 dezer, 's middags om half drie. — Naar wij vernemen zal de Chr. Zang»,-, ceniging Prijst den Heer, Woensdag 30 Sipt. a.s. in de Julianakerk een uitvoering geven. Op het programma staat o.m. «en cantate van den Slag bij Waterloo. Ds. D. A. v. d. .Bosch. Ned. Herv. predikant hier ter stede, zal een enkel woord spreken. Welwillende medewerking ver» leenen mej. Grelha v. d. W.il (v-olof-el) ei de heeren G. Loor Jr. (bariton) en L. Zoutewelle (orgel). — B. en W. hebben benoemd tot helpster bij de Tehuizen voor Ouden van dagen mej. E. M. A. van Huil, en tot ambtenaar bij den Gemeentelijken Telephoondienst M. J. P. van der Werf. --- Ingezonden Stukken VOLLE TRAMS. Dinsdagmiddag wilde ik met twee andere dames met lijn 14 naar Scheveningen. Bij de halte hoek SchuytstraatGroot He-toginn«» laan kwam één volgepropte wagen. Wij lieten dien passeeren, gingen naar de halte op de brug Suezkade, waar het met twee andere trams, eveneens één dichten wagen, hetzelfde was. We gingen toen naar de halte Valkenboschplein, hopende gelukkiger te zijn, maar zonder resultaat Weer één dichte wagen, daar ook alweer vol.. We stapten in, moesten staan, stijf op elkaar gedrongen» op een warmen, broeierigen .middag in het begin van September. In de tram twee, zegge twee, raampjes open, op het ach» terbalcon, waar wij stonden, alles dicht, later mocht een der passagiers een raampje openen. Velen bleven onderweg teleurgesteld staan, ik hoorde dikwijls zeggen: „maar we hebben nu al «enige trams moeten laten passeeren". Toen we om 6 uur uit Scheveningen gingen, was het weer één dichte wagen, klein model met leeren banken, maar we konden toen gelukkig zitten, omdat er minder passagiers waren. In de eerste plaats is een dergelijke toestand hoogst onaangenaam, maar niet minder zéér on» hygiënisch. Ik ben er van overtuigd, dat indien één of meer der heeren die deze zaak regelen, met ons het ritje hadden moeten maken, zij zeker de noodzakelijkheid van verbetering zouden hebben ingezien en die ook zouden aanbrengen. Lijn 11 passert mijn huis; bijna al» tijd zijn daar twee wagens en nooit zijn deze overvol, uitgezonderd bij bijzondere gelegen» heden. Indien wij niet lu Scheveningen hadden moeten zijn, dan zinden we er van afgezien hebben te gaan en zoo hebben er misschien velen over gedacht. > Met vriendelijke»» dank, Hoogachtend» N Abonnee. --- HET CONFLICT BIJ DE K.V.T. Na gehouden bespreking met hun hoofd» en afdedingsbesturen hebben de werkbazen aan de Kon. Vereen. Tapijtfabrieken te Deventer een loonsverlaging van 5 pet. met ingang van 1 December aanvaard. Zij zullen op deze voorwaarden hun gewone werkzaamheden blijven verrichten; arbeid, welke echter onder normale omstandigheden aan de in staking zijnde arbeiders zou worden opgedragen, zal door de bazen niet verricht worden. Dit besluit is ter kennis gebracht aan de directie en het stakerscomilé. --- TECHNIEK EN BRANDWEER. Naar de Tel. verneemt, beslaan plannen bij de Amsterdamsche brandweer, om aan het corps toe te voegen «en hoofdingenieur, die speciaal belast zal worden met werkzaamheden bc treffende het preventieve werk der brandweer en de technische zijde van de brandblussching. B. en W. van Amsterdam zullen binnenkort voorstelten «en hoofdingenieur, wiens salaris van f 7000—f 9000 zal bedragen, aan te stellen. --- 83ste Nederlandsech iHndlnusKoudlnmdig Congres Praeadviezen Bovengenoemd congres wordt 17. 18 en 19 September te Vlissingen gehouden in Hotel Britannia. Er komen belangrijke onderwerpen aan dc orde, over welke praeadvies is uitgebracht. Dr. ir. J. G. Dorst, consulent vooi de Plantenveredeling van de Priesche Mij. van Landbouw te Leeuwarden, zal de vraag be» handden: Kunnen de belangen van het Nederlandsche poótgoed worden gediend door de toepassing van de Landbouwuitvoer» wet? De conclusie luidt, dat de Landbouwuitvoerwet gelegenheid biedt voor den'nood» zakelijken steun der Regeering. Dr. W. Droesen, landbouwconsulent van den Limburgschen Land» en Tuinbouwbond te Roermond, zal spreken over de vraag: Is er in dezen crisistijd behoefte aan een vorm van crediet. waarin het bestaande landbouwcredietwezen niet kan voorzien? Inleider meent, dat gemeente, provincie, P.ijk en particulier moeten samen werken om de landbouwers met crediet te steunen. Hij wil daarom plaatselijke credietinstdlingen in het leven roepen. De gang van zaken kan «cze z n. dat de slichting, gevormd door de plaat» selijke vertrouwensmannen, beoordeelt wie voor «en dergelijk crediet in aanmerking komt, de grootte er van en de voorwaarden vast» stelt, alles natuurlijk onder goedkeuring der Overheid en dat verder de boerenleenbank het crediet verschaft, . waarvoor het Rijk, de provincie, de gemeente en de stichting zelf gezamenlijk, ieder voor een bepaald percenlage, garant blijven. Ir. M. D. Dijt te Texel zal spreken over Internationale financiering van wereldvoorraden van belangrijke landbouwproducten als middel tot vermindering van de heftigheid van conjunctuurschommelingen. De inleider bepleit ter vermijding van crisissen de oprichting van goederengemeenschappen. Een goederengemeenschap noemt spr. een inter» nationale of Volkenbondsinstelling, die den prijs op de wereldmarkt regelt van een stapdp-o» duet en den wereldvoorraad financiert. Het tarweschap regelt prijzen en financiert wereldvoorraden van tarwe, enz. De regeling der prijzen geschiedt een jaar vooruit. De verliezen, die het tarweschap, het katoenschap, enz. onherroepelijk lijden (renteverlies, kosten voor bewaring, gewichtsvermindering) moeten worden betaald door de deelnemende Staten. Deze verliezen zijn betrekkelijk zeer gering en vallen in het niet tegenover de voordcelen, die de goederengemeenschappen voor de samenleving meebrengen. Inleider verwacht van de goederengemeenschappen: harmonische ontwikkeling van het economisch leven, vermindering der werkeloos» heid, vermeerdering van welvaart, verminde» ring van oorlogs» en revolutiegevaar. Verder zal nog behandeld worden de vraag: Verdient het aanbeveling om na de voltooiing van den Afsluitdijk met de droogmaking van de uder» zee door te gaan? De conclusie van den inleider luidt als volgt: Met de gegevens, waarover het publiek en de Volksvertegen, woord tot dusver kunnen beschikken, valt niet met eenige zekerheid of zelfs maar waarschijnlijkheid uit te maken, of uit het oogpunt van nationaal belang de gestelde vraag bevestigend dan wel ontkennend be» hoort te worden beantwoord. Een grondig nader onderzoek vanßegeeringswege is daardoor onmisbaar en urgent. Met deze conclusie zijn wij het volkomen eens, maar we betreuren, dat de inleider het onderzoek pas wil na de voltooiing van den Afsluitdijk. Het moet o.i. juist vóór de afsluiting plaats hebben, omdat de afsluiting als 't ware tot voortzetting dwingt. Ir. C. G. P. van Goor, secretaris van de Wegencommissie A.N.W.B. en K.N.A.C., zal spreken over: Wat kan geschieden in het belang van de z.g. ter» tiaire wegen? De inleider merkt o.m. het volgende op: Het is als een onbillijlnheid te beschouwen, dat de tertiaire wegen voor doorgaand ver» keer moeten worden • verbeterd en onderhouden door locale wegbeheerders, terwijl het doorgaande verkeer het meeste genot van die wegen heeft en de slijtage daaraan veroorzaakt. Voor de tertiaire wegen voor doorgaand verkeer is naar alle waarschijnlijkheid van het Rijk geen hulp te verwachten dan na afloop van den termijn van 15 jaren. De beheerders van tertiaire interlocale wegen kunnen met het oog op de instandhouding en de noodige verbeteringen van hun wegen niet zoolang wachten; directe hulp, zoowel in hun belang als in dal van de weggebruikers, is ncHzakelijk. . Eventueel zal de voor hulp van tertiaire wegen benoodigde bijdrage uit de provinciale algemeene middelen kunnen worden gevonden door voor afwerking van het provinciale wegenplannet minder directe gelden uil de algemeene middelen beschikbaar te stellen en te leenen cq. meer te leenen; rente en aflos«ing van deze leeningen kunnen worden be» streden met de toekomstige uitkeeringen uit het wegenfonds -en kunnen dus len laste komen van de toekomstige weggebruikers. Aan de praeadviezen is toegevoegd een - op» stel van ir. L. Swaab, hoofdingenieur 8.8.N., over: Het vraagstuk der tertiaire wegen. --- DE MEUBELMAKERIJ. School voor vakopleiding. Men meldt ons uit Amsterdam: De Vereeniging ter bevordering van de vakopleiding in het meubel», behangers- en sloffeerdersbedrijf zal weldra een school en werkplaats voor de vakopleiding in de meubelmakerij openen, die als een novum kan aangemerkt worden voor de opleiding in de bedrijven in het algemeen. Reeds lang was men in de meubelmakersbranche het er over eens. dat de ambachtsschool voor de praktijk te weinig directe resullaten opleverde. Trouwens, het aantal dier scholen was te gering. Men zocht naar een gelegen» heid om de jonge arbeiders door de praktijk tol volwaarde arbeidskrachten op te voeden en zoo kwam men tot dit instituut van onderwijs, dat de jongens, zoodra zij de lagere school verleen hebben, kunnen bezoeken. Zij zullen dan 34 uur in de fabriek en één dag per week in de school, de centrale werkplaats, arbeiden, terwijl zij tevens vier uur per week algemeen vormend onderwijs en zes uur teekenen zullen ontvangen. Deze school, die tot stand is gekomen door een samenwerking van werkgevers ei, werknemers, heeft de heer Van Det van het Bureau voor Beroepskeuze als auctor intellectualis. !fet den heer B. de Vries van den Alg. Bond van Meubelmakers en Behangers heeft hij geij^icrd voor een dergelijk onderwijsinstituut. Men had hierbij den steun van de voormalige wethouders Ketelaar en Ed. Polak. De gemeente Amsterdam verleende door bet geven van subsidie een ruime medewerking. Bovendien stelde zij de school in de Laurierstraat 107 ter beschik» king en droeg Publieke Werken de inrichting van het gebouw op. Bij den rondgang door deze nieuwe school, krijgt men eerst duidelijk «en indruk van wat hier wordt nagestreefd. Veel wanden van vreegere leslokalen zijn weggebroken. Groote, bree-' de vensters maken dat het licht overal kan door» dringen. De muren zijn met triplexhout bedekt, centrale verwarming is aanwezig en zoo is de meubelmakerij met haar moderne techni'che uitrusting tot een ideale werkgelegenheid gewonden. Op de eerste verdieping vindt men, evenals parterre, een groot teekenlokaal en één étage hooger zijn naast de vergaderzaal voor het bestuur, drie groote zalen, waar vormend onderricht Jcan gegeven worden. En zoo is deze ruimte, die in den lijd van Napoleon als kazerne dienst deed, herschapen in een complex van zalen, waar een geheel nieuwe methode van onderwijs in de meubelmakerij zat worden toe» gepast. Deze school, in het hartje van de Jordaan, zal Zaterdagmiddag 12 September in tegenwoordigheid van autoriteiten officieel door den tegenwoordigen wethouder van onderwijs. E. Boekman, worden geopend. Begonnen wordt met dertig leerlingen, «erwijl dit aantal tot 100 kan worden uitgebreid. --- KUNST EN LETTEREN KURHAUB. Wagner-concert. Weer had de Vrijdagavond symphonie» muze relache. Wagner had haar van haar plaats gedrongen. Dat de menschen ditmaal op hem aanvielen als dc beer op den honing. Ook was het applaus, naar verhouding, veel, veel te lauw (nu ja. na Rienzl), gehoord en Wagner èn Schurichls edel bemiddelaar.^ schap. Wat is dat voor reactie (al weer, in verhouding, met solisten bijv.) na zooveel cminents, dat in zijn ware dichterschap ook niet voor ieder is, helaas en blijkbaar. Schuricht is hier zoo intiem en diep de man van de Duitsche romantiek en mystiek, zonder eenige verruwing, verdoezeling of krampen of zichzelf zoeken. Der Dichter spricht intensief en in gelouterdcn smaak en sentiment, in alle sfeer. En alles naar een oer-Duitsch innig hart, niet veritalianiseerd, niet verfijnd, niet eigengerechtigd, niet uit een effect-hoek (hoe verleidelijk die er ook vele zijn), maar uit hot hart van den verteller, den mede-lijder, mede-juicher, medegeloo» vende, den instinctievcn idealist, die zich toch nooit in een Wolkenkukuksheim controle-loos verliest. Dat ik-cn-weet-niet-wat van vertolking,-diepteziel en ongerept idealisme doet me méér nog in zijn wezensaanduiding dan dat de overbrenging ervan in de werkelijkheid me spant; want het gelukken hiervan ten volle hangt van zooveel omstandigheden af, waar de nog minder ingewijde meestal in de éérste plaats van afhankelijk is (aard van orkestkarakter, het min of meer gelukkige gesternte van elk oogenblik als 't ware bij elk der spelers, de acoustische toestand, enz., mogelijkheid van algeheele voorbereiding). Zoodat ik bedoel, dat de dichterziel, de wil, het vermogen om de kern en de sfeer in al zijn oneindige verscheidenheid bij Wagner in ons over te storten, óók bij deze Wagncr-Schuricht mij nog meer treffen en een heel innige ontroering geven, en me oneindig meer nog waard zijn dan de klinkende feiten der verwerkelijking, die om genoemde redenen niet alle op gelijke lijn * staan. Van het glanzende C-dur begin van de Meistersinger tot het uitbundig lichtende D»dur slot van Riénzi, via Tristan en Liegf ried en Parsifal, overal dc daad van den droom van den idealist» die alles zélf innerlijk ziet èn in het innerlijke van alle gebeuren ziet. Alles is verteld met de warmte van den geloovige in de heil'ge schoonheid, zooals het zóó voor het orkest nóg meer kan dan met het tooneel er bij. Dat de Parsifal-sfeer zoo iemand het meest na ligt, komt me niet vreemd voor. Dat hij Waller en Evelien en Sachs, Tristan en Isolde, de koningskinderen, die bij elkaar niet konden komen, omdat 't water van den haat en den dag en dé afgunst veel te diep was, dat hij Sicgfried en Brünhilde in hun lieven en leven en lijden, in hun spanningen en extascn ons op deze wijze in het hart bracht, dat hij vooral Isolde's overgang als in een bovenzinnelijke rust overbrengt, zooals Wagner dat moet gedroomd hebben, dat reken ik dezen dichter»vertolker met groote erkentelijkheid hoog aan. Swaap zong van: Morgen ich leucht' im rosigen Schein, ik bedoel hét Preislicd, en hij deed het con alcuna lieenza, om de harten van alle Eva's in de zaal te stelen. In ernst, met warm sentiment en gloed van toon zong bij Swaap zijn c-dur romance als Lied ohne Wortc, wat de handen op elkaar en bloemen op het podium bracht. Schuricht, toegejuicht, eerde telkens en telkens het orkest. Na Ricnzi kwam de applausbom pas goed los. A. 6. V,. Zondag 25 October zal de Kon. Zangvereniging Mastreechler Staar een bezoek aan Aken brengen. De Staar zal officieel ten raadhuize worden ontvangen, terwijl de voornaamste merkwaardigheden der stad zullen bezichtigd worden. Des avonds geeft de Staar een concert, waarschijnlijk in dc concertzaal van het Westpark. De netto opbrengst is bestemd voor de voeding van arme kinderen gedurende den winter. Te Amsterdam zal in hel begin van 1932 eta tentoonstelling worden gehouden van Neder» landsch proza, verschenen na het jaar 1914. Deze tentoonstelling, waar behalve een keur van letterkundige werken, ook handschriften, fotografieën, teekeningen, enz., betrekking hebbend op boeken en schrijvers, zullen worden ge» ëxposeerd, is bedoeld als propaganda voor nieuwe litteratuur van eigen bodem. Tijdens dc tentoonstelling zullen een aantal auteurs lezingen over en uit eigen werken houden. De commissie van voorbereiding is samengesteld uit de heeren Albcrt Helman, Roel Houwink, D. Th. Jaarsma, Victor van Vriesland, Gerard Walschap (voor Vlaanderen) en Constant van Wessem. Secretaris is Maurits Dekker, Amstellaan 12, Amsterdam (Z.). Hebben Pallenberg en zijn echtgenoote Pril. zy Massary 227.000 dollar verloren in de krach van de Amstelbank te Amsterdam, met hen hebben heel wat bekende Oostenrijksche artis» ten er hun geld in laten zitten. Emil Jannings heeft 800.000 schillingen verloren, het Weensche operazangerspaar Schipper-Olszewsk» 120.000 dollar. Lotte Lehmann 14.000 schil» lingen, Hermann Thimig 100.000 schillingen en Alfred Piccaver eveneens 100.000 schillingen. In Frankrijk worden de volgende boeken aangekondigd: Henry Bordeaux, Voici I'hcure des «mes, roman: Jeróme en jean Tharaud, L'Europe des ghetlos; Francis Carco, La Pcgre européenne a Paris: Paul Morand, L'Europe gourmande; Pierre Mac Orlan, L'Europe des ports; Pierre Benoit, L'Europe des societcs secrètes. --- FILMNIEUWS PROPAGANDA-PILMPJES. Het is zonder twijfel eenigszins pijnlijk, te beginnen over de reclame» en propagandafilmpjes, welke zoo in de pauze over het bioscoopdoek glijden. Nederlands cinematografisch onvermogen wordt dan maar at te vaak en al te nadrukkelijk gedemonstreerd. * Technisch veelal zéér slecht, zijn deze kleine filmpjes ook dikwijls grof van smaak, naïef van reclame-werking en voor geen mcnsch een ver» kwikking om naar te kijken. Hel aanhalen van treffende voorbeelden van wansmaak en onkunde in dit opzicht blijve hier liever achter» wege. Haast ieder bioscoopbezoeker heeft jaren» lang ruimschoots gelegenheid gehad, zich te ergeren aan vele dezer producten. Wel moge als verzachtende omstandigheid gelden, dat dikwijls teveel waar voor veel te weinig geld door de opdrachtgever wordt verlangd. Veelal is die opdrachtgever zijn eigen vijand en ' de voornaamste oorzaak, waardoor een reclame» film mislukt. Te aangenamer is het dan, als hier en daar reclamefilms te signaleeren zijn, die verre boven dit nulpunt, of nog lager gelegen punten, uitsteken. Dezer dagen werd m'n aandacht gevraagd voor een reeks Blco-1.CR.0.-filmpje.', die zeer stellig gunstig afstaken en die hel be» oogde en alleszins bereikbare doel: sterk sprekende reclame te maken, ten volle bereiken. O.a. was daarbij een alleraardigst filmpje, pro» paganda makend voor de tuinsladwijk Seg» broek, een eveneens zeer geslaagd exemplaar, dat den roem van de koffie van Hendriks verkondigt en zoo waren er nog eenige meer. Deze filmpjes wisten binnen dc enge begrenzing van hun formaat (meestal pl.m. 50 M.) héél wat Ie bereiken en toonen duidelijk, dat hel heusch wel beter kan. De acsthetische verzorging van de bioscoop-pauze is daarmee eindelijk eens ler hand genomen. --- PRIJZEN EN KOSTEN VAN LEVENSONDERHOUD. Verschenen, is dc te aflevering van den nieuwen (lOen) jaargang van de door het Centraal Bureau voor de Statistiek te s-Gra» venhage uitgegeven statistische publicatie: Prijzen en kosten van levensonderhoud. Behalve de maandelijkschc overzichten van de prijzen van een aantal artikelen in den groot» en kleinhandel in Nederland, benevens de daarop betrekking hebbende verhoudingscijfers, zijn in deze aflevering opgenomen overzichten betreffende de op 1 Juli j.l. van kracht zijnde tarieven van gas en electriciteit voor verlichting, verwarming en huishoudelijk gebruik in genieenten boven 10.000 inwoners. In het buitenlandsch gedeelte zijn de prijzen vermeld van een aantal belangrijke artikelen in den groothandel, zoomede de indexcijfers va>i groothandelsprijzen in verschillende lauden. --- NEDERLANDSCH-INDIË Telegram van 4 September. ONGEWENSCHTE PERIODIEKEN. Batavia. De Volksraad heeft heden de ontwerp» ordonnantie inzake de ongewenschte periodieken aangenomen met 32 legen 23 stemmen. De tegenstemmers waren 20 Inheemschen. ir. F. 1.. P. G. Fournier (N.1.V.8.), de heer H. J. De Dreu (1.5.D.P.) en de heer van Mook (Stuw richting). — In het antwoord waarmede de Regeeringsgemachligde mr. J. J. Schrieke dc ontwerp-ordonnantic heeft verdedigd, constaleerde spreker, dat dit ontwerp bedoelt tegen te gaan ten eerste: verstoring van de juiste verhouding tiKSchen de overheidsorganen en de geregcerden; «en tweede: het in gevaar brengen van de goede verstandhouding van de verschillende bevolkingsgroepen: en ten derde: hel verwekken van ongerechtvaardigde onrust in de brecde lagen der bevolking. Vervolgens is de Volksraad overgegaan tot behandeling van de molie-Staargaard (Ec. Bel.) betreffende hel zelfstandig maken van de Gouvernementsbcdrijven. (Aneta) ---