PARLEMENT WERKT ONDER HOOGEN DRUK De 11 wetsontwerpen aangenomen TWEEDE-KAMEROVERZICHT ER WAS overeenkomst met- en verschil K__ tusschen deze parlementaire noodbljeen» komst en die van 3 Augustus 1914 en van 29 September 1936. Toen evenals nu vergaderden belde Kamers op één dag en op dien eenen dag werden nadat met grooten spoed verslagen over het in de afdeelingen der Kamers besprokene waren uit» gebracht, gewichtige beslissingen genomen. De devaluatie-wetgeving van 2 jaar geleden ver» liep zonder eenige internationale spanning en in volmaakte rust, al moest de toenmalige Minister van Financien destijds in de Eerste Kamer op scherpe wijze optreden tegen den woordvoerder van een groep, welke zelfs op zulk een precair oogenblik de Regeering meende te moeten hinderen. De vergelijking met 1914 roept meer punten van overeenstemming op, al zljn er gelukkig groote verschillen. Destijds was de wereld» oorlog uitgebroken en ons land had gemobiliseerd. Toen was het ergste een feit, thans is de hoop teruggekeerd, dat de wereld het ergste bespaard zal worden. De ouderen onder ons herinneren zich die gedenkwaardige vergade» ring. toen Troelstra het bekende woord sprak (waarvan hij in eigen kring zooveel verdriet heeft beleefd) dat in deze ernstige omstandig» heden de nationale gedachte de nationale ge» schillen overheerscht. Hoe ernstig stonden toen de gezichten, hoe drukten felle tegenstanders elkander de hand zonder te kunnen uiten wat er in hen omging! Zóó tragisch was de dag van 29 September gelukkig niet. Het oorlogsgevaar moge nog nlet gehe.l voorbij zijn, de hoop op vrede is teruggekeerd en in ons land Is zelfs de voor-mobilisalie nog niet afgekondigd. Niettemin heeft de Regeering een tiental spoed-wetsontwerpen bij de Slalen^*eneraal ingediend en de Kamers zijn niet in gebreke gebleven deze voorzieningen met den grootsten spoed tot stand te brengen. Groote bevoegdheden heeft het Parlement hierdoor aan de Regeerlng gegeven. Het Parlement doet dit uiteraard noode. gelijk de Re» geering, overtuigd van het groote belang eener goede samenwerking met- en van hét toezicht door het Parlement noode zulke exorbitante bevoegdheden vraagt. En ten slotte blijft toch de parlementaire controle gelden voor ledere regeeringsdaad en dus ook voor het gebruik, dat de Regeerlng van de ontvangen bevoegd» heden zal maken. • • » Tegen 12 uur was de Tweede Kamer bijeen» geroepen. Om 2 uur reeds ving het afdeeling.» onderzoek der wetsontwerpen aan en de Voorzitter had den leden verzocht weer tegen 3". uur in het gebouw der Kamer te zijn voor hel geval dc openbare behandeling dan reeds kon plaats hebben. Maar dat viel tegen. Het werd ruim ? uur. eer de Minister — met name de Minister van Economische Zaken, die het leeuwendeel van de verslagen te beantwoorden had — met hun taak gereed waren, nadat de griffier en de commiezen-griffier der Kamers, int. Kcsper. Schepel en Cremers. met alle kracht een bliksemsnelle samenstelling der ver» «lagen hadden bevorderd. Van eenige spanning was ln de vergadering niets te bespeuren. Er heerschle een vrij optimistische stemming, welke geen afbreuk deed laan dc bereidheid om de wetsontwerpen zoo snel mogelijk aan de Eerste Kamer te doen toekomen. De Voorzitter van dat college volg» de uit een der loges de behandeling der wetsontwerpen en allengs kwamen er in de loges meer en meer leden van de Eerste Kamer opzetten, die tegen B>_ uur aan de overzijde van het Binnenhof waren opgeroepen. Het werd echler een kwartier later, alvorens het laatste ontwerp de sanctie der Tweede Kamer had verworven. Onder vrij groote belangstelling lazen de griffiers de verslagen der Commissies van Rapporteurs voor, waarna minister Steenberghe de algemeene beschouwingen beantwoordde. De bewindsman kwam de Kamer op twee punten aanstonds tegemoet, hetgeen zeer be» vordcrlijk was aan een vlotte afdoening. In enkele van de wetsontwerpen ontbrak een geldigheidsduur. De Kamer gevoelde echter te» recht niets voor blij v en d e machtigingen, onder zoo hoogen druk gevraagd en verleend. Aceoord. zei de bewindsman: ik voeg in alle wetsontwerpen In, dat zij 1 Maart 1923 expirccrcn. Alleen in het w.o. betreffende de voor» ziening ten behoeve van voedselvoorziening in de tegenwoordige buitengewone omstandigheden stond een andere datum. nl. 21 December 1939. en deze vervaldatum bleef gehandhaafd. Verder was men in de Kamer gevallen over een verschillende omschrijving van de omstandigheden waarvoor de wetten zullen gelden, In de Kamer had men overal willen lezen „in tijden van oorlog of oorlogsgevaar". De Minister voer» dc hiertegen aan, dat men dan het hamsteren niet tijdig had kunnen tegengaan en daarom gaf de bewindsman in overweging om overal te spreken van „de tegenwoordige buitenge» wone omstandigheden". Waarmee de Kamer zich gaarne vereenigde. * • • Dc Kamer had zich gevoeglijk van algemeene beschouwingen kunnen onthouden. Maar enkelen moesten getuigen. Zoo verklaarden de Christen-Democraten zich op de bekende motieven principieel tegen landsverdediging en dc Communisten verleiden dat zij fel legen de fascistische agressie gezind waren, doch het aangevraagde geld — tot een maximum van 100 millioen gulden — wilden de heeren De Visser os. niet volocren. En dan had men van deze zijde nog dc grief, dat de ontwerpen te laat waren ingediend en dat de Regeerlng een "ljziglnlg In onze buitenlandsche politiek had gebracht (een „vierkante zwenking" noemt do communistische aanvoerder dl» in zijn gewaag, de bleedspraak». Alsof dit thans aan de orde was! Ir Albarda wees deze bezwaren terecht af. Zelfs zij. die voor onze veiligheid thans nog bij den Volkenbond zweren, slaan voor het feil, dat Geneve in he, probleem, dat thans lot oor» log dreigde te leiden, geen rol speel» en dat Nederland niet anders kKn en mocht doen dan «jn zelfstandigheid mei alle beschikbare middelen verdedigen. De fractie van dc 3.D.A.P. zou don ook, nu handelen gewenscht Is, de «cgeerlng steunen 1). En is het nog noodig "ver de houding van de NSB. lets «e zeggen? Men weet, dal haar Filhrer het noodig had gevonden, in een telegram aan den Premier te berichten, dat zijn partij zich als een man «hter .Harer Majesteit, Regeering" stelt — «ot dusver placht men van die zijde te spreken van lasthebber, van hel polillek-katholicisme. van een marxisti-ch-rooms-h.joodsch parlij» bewind en dergelijke — en het motief van den heer Mussort was het voornemen der Re» Veering om de or»chen_baarheiH van ons grondgebied te handhaven tegen elk. aan- randing. _._-._ dit voornemen nieuw ware! In de Tweede Kamer zei mr Rost van Ton» ningen dat het standpunt van zljn fractie ge» makkelijk was, nu aan de spoed-ontwerpen een tijdelijk karakter is gegeven. Mr van Ves» «om, in de Eerste Kamer sprekend, vond daar» entegen de positie van zijn groep moeilijk, al kwam ook hij tot dezelfde conclusie, nu de FUhrer uit Utrecht zijn telograrnmetje had gestuurd. . • • I.u wij toch «ver de Eerste Kamer -pre» ken, hier was het verloop nog snelier dan in do Kamer van honderd. Kwart voor negen eindigde de vergadering van de Tweede Kamer. Daarna kon de Kamer van revisie haar werk aanvangen. Eerst afdeelingsonderzoek. Toen, om 10 uur 50, de openbare vergadering. Een kort antwoord van minisier Lleenberghe. Ver» volgens de betuiging van hou en trouw door mr van Vossen*, en reeds tien minuten later, klokke 11 uur, waren de wetsontwerpen de belde Kamers gepasseerd. Aanstonds, na bekrachtiging door de Koningin en na afkondiging, treden zij in werking. » • • Vermelden wij nog. dat in de Distrlbutlewet 1938 een verscherping ls aangebracht. De Ml» nlsler kan krachtens deze wet levensmiddelen, brandstoffen, huishoudelijke artikelen, enz. aan» wijzen, welke voor de volkshuishouding van be» lang zijn. De wet bepaalde nu, dat leder die dergelijke goederen anders dan voor gebruik of verbruik door hemzelf of zijn gezin in voorraad heeft, verplicht is daarvan opgave te doen, indien de Minister dit verlangt. De gespaticerde woorden zijn echter geschrapt, waardoor zoo noodig ook krachtig tegen hamsleraars kan worden opgetreden. Moge dit echter niet noodig zijn! 1) Mevrouw de Vries-Brurns stemde echter later met communisten en Christen-democraten tegen het militair» cr«_iet. --- De Regeeringsmaatregelen Medewerking uit het bedrijfsleven De Ned. Vereeniging van werkgevers in het bakkersb.drljf, deelt mede. dat zij ln verband met den gespannen internationalen toestand en in de overtuiging, dat een goed functionee» rende broodvoorziening van het hoogste be» lang ls voor ons volk. zich gewend heeft tot den Minister van Defensie, teneinde der Regeering haar volledige, vrijwillige medewerking aan te bieden aan de uitvoering van die maatregelen, welke in verband met de voed» ..-voorziening van on« land reeds zljn getroffen of nog mochten worden getroffen. De Vereeniging heeft den minister voorts aangeboden om voor zoover dat noodig en wenschelljk mocht worden geacht, gebruik te maken van de inschakeling van haar mach!» naai broodproductle-appr. «al. gelijk dat in 1914 ook l» geschied. Tevens houdt deze Vereeniging zich bereid om der Regeering, waar noodig. van advies te dienen omtrent alle problemen, welke in verband met de voedselvoorziening kunnen rijzen. In soortgelijken zin heeft de Vereeniging zich gewend tot den voorzitter van het Bureau voor de Voedselvoorziening ln oorlogstijd en tot den directeur van de Nederlandsche meel» centrale. Deze vereeniging heeft gemeend hiertoe te moeten overgaan, opdat der Regeerlng blijke, dat het volk en zeer zeker de bakkerij, aan» eengesloten achter haar «laat. Aan de bij haar aangesloten leden heeft de Vereeniging het dringend advies gegeven om rekening te willen houden met de belangen van hun In verband met de beveiliging van ons land in militairen dienst opgeroepen en eventueel nog op te roepen personeel. De Ver» eenlglng heeft erop aangedrongen dat aan zulk personeel niet onmiddellijk ontslag zal worden verleend. De graan» en meelhandelaren De Ned. Bond van graan- en meelhandc» laren heeft den Minister van Economische Zaken een telegram gezonden, waarin hij zich onvoorwaardelijk bereid verklaart tot vol» ledige medewerking osn de maatregelen, die de Regeering noodzakelijk acht. Een verklaring van het georganiseerde winkelbedrijf. In verband met de moeilijkheden, welke als gevolg van de ontwikkeling der internationale verhoudingen met belrekking tot dc voorzie» ning van eerste levensbehoeften kunnen ont» staan, hebben de centrale organisaties, waarin de ondernemers in hel winkelbedrijf zijn ver» eenlgd. nl. de Kon. Ned. Middenstandsbond, de Ned. IU!. Middenslandsbond, de Chr. Middenstandsbond en de landelijke centrale organisalies der verbrulkerseooperatlcs. een oproep tot het publiek gericht, waarin zij verklaren dat, genoemde organisaties zlch op eersten oproep der Regeerlng terstond bereid hebben verklaard om met alle haar ter» dienste slaande middelen de uitvoering en naleving van alle voorschriften, welke de overheid In deze moeilijke dagen ln het algemeen belang ten aanzien van een ordelijke voorziening van het publiek van eerste levensbehoeften tegen redelijke prijzen zal nemen, te helpen verzekeren. B, de verbruikers behoeft geen vrees to be» staan voor een direct dreigend tekort aan voedingsmiddelen, klecdlng en andere eerste levensbehoeften, aangezien de bij den handel be» schikbare voorraden voorshands voldoende zijn om aan de normale vraag te kunnen voldoen. In deze dagen van spanning elscht het lands» belang, dat ledere Nederlander kalm en vast» beraden zijn plicht doet en zich spontaan richt naar de maatregelen, welke de overheid in het algemeen welzijn treft, ook dan wanneer deze persoonlijke belangen niet geheel kunnen ont» zien. Tot de ondernemers in groot» en kleinhandel, leden en niet-ledcn. richten de organisaties den dringenden oproep, dat ook zij, ieder in eigen zaak. en daardoor als een man, hun plicht zul» len doen. --- DE NIEUWE LOONVOORSTELLEN IN HET MIJNBEDRIJF Het hoofdbestuur van den Algemeenen Nederlandsehen Mijnwerkersbond heeft zlch met een brief lot de contactcommissie voor de mijnindustrie gewend, waarin uitdrukking wordt gegeven aan den onbcvred'genden gang van zaken ten aanzien van de voorstellen tot vaststelling van een nieuwe loonovercenkomst. welke per 1 October __>. van kracht moet worden en met klem wordt aangedrongen op tegemoetkoming aan de aanhangig-, voorstellen. --- DE UITGESTELDE OPKOMST VOOR HERHALINGSOEFENINGEN Geldt ook voor het reserve» en overige personeel van de landmacht De Regeeringspersdienst meldt: De Minister van Defensie maakt het volgende bekend: Zooals reeds in de dagbladen en door middel van den radio omroep werd bekend gemaakt, is de opkomst voor herhalingsoefeningen van dienstplichtigen, behoorende tot de Koninklijke Landmacht, die in 1938 op of na 29 September in werkelijken dienst moeten komen, tot nader order uitgesteld. Het vorenstaande is thans ook van toepassing verklaard voor off!» eieren, onderofficieren, korporaals en soldaten, die behooren tot het reserve» en overige personeel der Koninklijke Landmacht. Eveneens worden tot nader order uitgesteld de inlijving van dienstplichtigen en de opkomst van dienstplichtigen, die reeds zijn ingelijfd, doch wegens het verstrijken van verleend uitstel enz. de eerste oefening nog moeten volbrengen. Dit laatste in afwijking van de geldende voorschriften. Al het vorengenoemde personeel volgt vanzelfsprekend bij voor» mobilisatie en bij algemeene mobilisatie zijn bestemming, zooals in de lastgeving in het zakboekje is aangegeven. Voor de zeemilitie blijft de oproeping voor herhalingsoefeningen voorshands gehandhaafd. --- De tunnelbouw te Rotterdam Wijziging van den toegangsweg De gemeenteraad van Rotterdam heeft gister» middag besloten om, ter vermijding van verschillende drukke kruispunten in Rotterdam den toegangsweg voor het snelverkeer naar do in aanbouw zijnde Maastunnel, op vier plaatsen te „ondertunnelen", zoodat het autover» keer. dat van het Zuiden en het Noorden komt, vrijwel ongehinderd door het stadsverkeer, Rotterdam kan passeeren. De kosten van deze werken zijn op 4*. mll» lioen geschat, dat is een half millioen meer dan de raming voor het oorspronkelijke plan, dat slechts kruisingen a niveau kende. Het werkfonds zal het noodige bedrag verstrekken. --- Sterfte aan mond- en klauwzeer Tengevolge van het mond- en klauwzeer zijn in de week 12—24 September gestorven: 278 runderen, 141 kalveren, 19? varkens en biggen. 17 schapen en 2 geiten. Sedert de week van 19—26 September 1937 zijn in totaal bezweken: 391? runderen, . 4524 kalveren, 3612 varkens en biggen, 283 schapen en 69 geiten. --- J. F. H PETZOLDT † In den ouderdom van 56 jaar is overleden de heer _. F. H. PelLoldt. oud-posldireclcur te Paramaribo. De teraardcbestelling van het stoffelijk overschot zal geschieden op Vrijdag 30 September de» middags kwam voor twee op de Nieuwe Oosterbegraafplaats te Amsterdam. --- LUCHTBESCHERMINGSOEFENING TE ALKMAAR. De burgemeester van Alkmaar deelt mede, dat in die gemeente een luchtbeschermlngs» oefening wordt gehouden, hedenavond van 9 tot 10 uur. --- Werkgevers en hun dienstplichtig personeel Oproep van het Verbond van Nederl. Werkgevers aan zijn leden Het Verbond van Nederlandsche Werk» gevers heeft bij hernieuwing een oproep tot zijn leden gericht, om, voor zoover do be» drijfsomslandlgheden dit maar cenigszins toelaten, maatregelen te treffen, dat het per» soneel, hetwelk onder de wapenen is geroepen, zoo weinig mogelijk schade zal ondervinden Van het vervullen van dien nationalen plicht. Verschillende malen, aldus schrijft het Ver» bond, hebben wij ons op oogenbllkken, waarop internationale spanningen van bijzonderen aard intraden, gewend tot onze leden en een beroep gedaan op den nationalen zin van de werkgevers, om, voor zoover in hun vermogen ligt, in hun bedrijf de maatregelen te treffen, welke er toe kunnen lelden, dat onze dienst» plichtige landgenooten zoo weinig mogelijk persoonlijk nadeel ondervinden.van de ver» pllchtlngen, welke zij in het algemeen belang hebben te volbrengen. Eventueele uitkeeringen van werkgever?» zijde zullen krachtens verkregen overeen» stemming met het Departement van Defensie niet worden gekort op de normale kostwin«-.-.vergoeding, zoodat dus zekerheid wordt verkregen, dat de uitkeeringen rechtstreeks aan de belanghebbenden ten goede komen. Het Verbond van Nederlandsche Werk» gevers spreekt het vertrouwen uit, dat het Nederlandsche bedrijfsleven onder de huidige crlllcko omstandigheden er toe zal willen medewerken om hen, die reeds thans geroepen zijn hun persoonlijk offer te brengen in het belang der nationale laak. zooveel mogelijk te steunen bij de getrouwe vervulling van die taak. --- Nederland en de intern, toestand De voorgestelde wettelijke maatregelen Behandeling in het Parlement GOEDGEKEURD DOOR EERSTE EN TWEEDE KAMER De openbare vergadering van do Tweede Kamer begon gistermiddag niet om half vier. zooais de voorzitter gedacht had, doch gister» avond «m 5 minuten na zeven. Aan dc regeerlngstafcl zaten de minister» Colijn. Van Dijk. De Wilde. Sleenberghe. Nadat de afdcelingsverslagen over de Inge» diende wetsontwerpen, waarvan wij reeds melding maakten, waren voorgelezen, waarbij bezwaren legen enkele ontwerpen bleken en men er vooral op aandrong den werkings» duur van de wetten tot en» kele maanden te bepalen, en de bepaling te doen vervallen dat zij zouden gelden in bul» tengewone omstandigheden, en niet alloen bij oorlogsgevaar. Besloten werd de beraadslaging over de ontwerpen gezamenlijk te houden. MINISTER STEENBERGHE dankte de Ka mer voor de onmiddellijke behandeling van de ontwerpen. De Regeerlng heeft geen bezwaar den werkingsduur der ontwerpen te beperken tot 1 Maart 1939. behalve het ontwerp betreffende de wijziging van de Qandbouwcrlslswel, die tot -« December 1939 van kracht is. Een algemeene terminologie in alle ontwerpen in zake de abnormale omstandigheden vil de Regeerlng wel kiezen, doch zij geeft dan aan de „tegenwoordige buitenge» won o omstandigheden" voorkeur boven „oorlog of oorlogsgevaar": dan kan ook opgetreden worden op dagen, zooais gisteren, tegen hel hamsteren. De heer ROST VAN TONNINGEN (N.5.8.) _?tle uiteen, dat als er oorlog mocht komen, de N^ B. achter de Regeerlng zal staan. De heer DE VISSER (comm.) -tel. dat de communisten ook bijstand zullen verleenen aan de militaire maatregelen van de Regeering, al, het er om gaat het land tegen „fascistische agressie" (e verdedigen. Spr. drong er op aan dat het defensieverbod ook voor do communisten wordt ingetrokken. De Regeering _, veel te laat met haar voor» stellen. De publieke opinie kon er zich niet over uitspreken en de Kamer kan «e niet rus» tig bestudeeren. De toestand is al vier maanden acuut, die de Regeering voorbij heeft laten gaan, terwijl de oorlog eiken dag meer naderbij kwam. Deze Regeering heeft „een vierkante om» zwenking" gemaakt in zake de bullcnlandsche politiek, en dat brengt de positie van Neder» land in govaar. De Kamer had eerst gehoord moeten worden, voor men het beginsel van do collectieve veiligheid prijsgaf. Aan de neutraliteitspolitiek zitten verschrik» kelljke consequenties. Zou Nederland tegen Engeland moeten gaan vechten, als de Engel» sche oorlogsschepen in Nederlandsche territoriale wateren kwamen. Spr is alleen legen het ontwerp, dat 100 mll» Iloen wil bestemmen voor defensie. Dat kan beter besteed worden voor steun aan kleine zelfstandigen en andere maatregelen tot steun De heer VAN HOUTEN (Chr. dem.) verklaarde eveneens, dat zijn fractie niet bereid is voor de suppletoir, oorlogsbegrootlng van 100 millioen te stemmen. Ook wat de rest be» treft kan spr niet over enkele bezwaren heen» slappen. De heer AI.BARDA (S.D_^_l».) zei eveneens zeer ernstige bezwaren legen do buitenlandsche politiek var de regeering te hebben, doch thans is het niet het oogenblik om te praten, doch om te handelen en die dingen te doen welke noo» dlg zijn. De Soc.-dem. zal haar medewerking aan de voorstellen der regeering geven. De algemeene beschouwingen werden ge» sloten. Bij het eerste ontwerp, dat van de voedsel» voorziening, zei MINISTER STEENBERGHE. dat overleg zal worden gepleegd met het georganiseerd bedrijfsleven- tegen afwenteling van kosten, na inbeslagneming van goederen, zal worden gewaakt. Hel ontwerp werd z___>t. aangenomen. Bij het tweede, dat betreffende de Vorderings» wet, zei de minister dat geen zelfstandige schadeloosstelling zal worden gegeven aan hypo» theekhouders, waarop het ontwerp z_h_lt. werd aangenomen, met aanteekening van tegenstem» men door de Chr. dem. Het derde, betreffende de economische voor» bereiding, kwam daarna aan de orde. Naar aan» leiding van een opmerking in het voorloopig verslag zei de MINISTER, dat het thans niet de tijd is te spreken over eventueele opheffing van het bankgeheim. Hier i, sprake van de „voor» berelolng van de voorziening", dus „tijden van oorlog of oorlogsgevaar" moet hier blijven be» «taan. Op «andrang van den heer DE GEER (C.H.) werd In dit ontwerp de term „en andere bultengewone omstandigheden" geschrapt. Behalve de Chr. dem. Unie ging de Kamer met dit voorstel Reeoord. De maatregelen tegen prijsopdrijving kwamen daarna aan do orde, die z.h_;t. werden aangenomen. Bij de Zeeschepcnvordcrlngswet zelde de MINISTER, dat het gevraagde overleg met do vakvereenlglngen zal worden overwogen, waarop de Kamer, met uitzondering van de Chr. dem. het ontwerp aannam. Do Schcpenullvoorwet ging er z.h_tt. dooi, de Oorlogszee» en luchtvaarlverzckcrlngswet eveneens, met aanleekcnlng van tegenstemmen van de St. Ger. fractie, wegens princlpieele bezwaren. Het distributie-ontwerp* werd in zooverre ge» wijzigd, dat de woorden «legen de strekking van de wet" vervallen, zoodat alleen strafbaar wordt gesteld dc handelingen welke lndrui.chcn tegen de wet. Verder werd een verandering aangebracht waardoor onredelijk groote voorraden bij particulieren In be» «lag genomen kunnen worden. De Bodcmproductlewet ging er zonder dis» cussie door. Het defenslecredlot _ 100 millioen ontlokte MINISTER VAN DIJK de mcdedeellng. dat het nu niet de lijd is voor princlpieele beschouwingen. De regeering kan niet aansprakelijk geacht worden voor bedrijfsschade noch voor verlies van werkkring. De communisten, de Chr. dom. en mevr. Do Vrlcs-Brulns --- VERTREK VAN HET MS. „JAGERSFONTEIN" Het nu. „Jager-fontein" van de Ver. Ned. Scheepv. Mij, vertrekt inplaats van 29 September, eerst 30 dezer v^n. 6 u. van Hamburg naar Z.Afrika, In verband hiermede zal hei schip Vli«singen inplaats van IJmuiden aanloopen, voor het aan boord nemen van passagiers. --- Voedselvoorziening en grondstoffenaanvoer Het vervoer over zee en door de lucht Ontwerp Oorlogsverzekeringswet ingediend Hij de Tweede Kamer is ingediend een wetsontwerp, houdende machtiging tot het aangaan van verzekeringsovereenkomsten op het terrein van de scheepvaart en de luchtvaart ingeval van oorlog, oorlogsgevaar dan wel la tijden . van buitengewone spanning in het buitenland. Aan de Memorie van Toelichting wordt het volgende ontleend: Toen het in den grooten oorlog van 1914— 1918 noodig bleek maatregelen te treffen, ten einde de scheepvaart in staat te stellen haar taak ten aanzien van de voedselvoorziening, grondstoffenaanvoer e.d. te kunnen blijven vervullen, heeft de rtegeering niet geaarzeld om, mede op aandringen van de betrokkenen zelf, een wetsontwerp In te dienen, hetwelk* de mogelijkheid regelde van herverzekering c.o_. directe verzekering door den staat van zeeschepen en scheepsladingen tegen het gevaar van molest. Er bestond voor deze voorziening van staatswege aanleiding door de stijging der te verzekeren waarden en door de verminderde mogelijkheid om te verzekeren bij buitenland.che verzekeraars. Het zeeverkeer mocht niet belemmerd worden door de onmogelijkheid om voldoende dekking tegen het molestgevaar te verkrijgen. Terwijl in dit ontwerp primair reassurantie van staatswege werd beoogd, moest ook do mogelijkheid worden opengesteld, dat do Slaat zelf als directe verzekeraar optrad in die gevallen, waarin geen andere mogelijkheid van molcstvcrzekering zich voordeed en het toch noodzakelijk was voor het landsbelang, dat de betrokken scheepvaartverbinding in stand bleef. Oorlogsmolestvcrzekerlng Het vorenbedoelde ontwerp is wet ge» worden en zoo kwam de Oorlogsmolestverzekcrlngswet 1915 tot stand, welke gedurende de oorlogsjaren In goede samenwerking tusschcn de Negeering en het bedrijfsleven nuttig werk heeft verricht. Dezelfde overwegingen als in 1915 hebben d» Regeering er toe geleld, om. nu de internatio-, nale toestand naar haar meening daartoe aanleiding geeft, opnieuw dezelfde bevoegdheden te vragen als zij krachtens de dorlogsmolestverzekeringswet 1915 heelt gehad. Een oorlog Is thans meer dan ooit een oorlog niet alleen tusschen twee of meer legers, maar tusschen de oorlogvoerende volken in hun geheel. De economische weerbaarheid van een land zal in vele gevallen in belangrijkheid do militaire weerbaarheid evenaren, zoo niet overtreffen. Voor een land als Nederland, dat ten aanzien van zijn voedselvoorziening e.d. In zoo groote ma?.- op zijn scheepvaart is aangewezen, zijn maatregelen, welke het vervoer per schip zooveel mogelijk in stand houden, onontbeerlijk. Intusschen werd een staatsverzekering in den vorm. zooais deze in den grooten oorlog werkte, thans onvoldoende geacht. In de eerste plaats komt het der Regeerlng! gewenscht voor, dat de bepalingen dezer wet ook zullen gelden voor het geval, dat Nederland zelf in een oorlog gewikkeld is. Het spreekt vanzelf, dat thans moeilijk kan worden overzien, in hoeverre deze wet voor het zeeën luchtvervoer nog nuttig kan werken tijdens een oorlog, waarbij Nederland belrokken Is. Echter zal toch met de mogelijkheid rekening! dienen te worden gehouden, dat een dergelijk vervoer in dat geval — zij het wellicht beperkt — in stand kan worden gehouden. Er beslaat bovendien in het bijzonder aanleiding thans ook rekening te houden met het verkeer in de lucht. Bij de groote ontwikkeling, welke de luchtvaart sedert den wereldoorlog heeft doorgemaakt, val. stellig te verwachten, dat in geval van oorlog of oorlogsgevaar voor het vervoer van personen en goederen in bijzondere mate gebruik zal worden gemaakt van het vervoer door de lucht, en dat daarbij ten opzicht.» van de molestverzekerlnU! soortgelijke moeilijkheden zich zullen voordoen als bij het zeevervoer. Aanvulling van de oude bepalingen is even-» eens gewenscht ten opzichte "van goederen, welke in het buitenland ' ->or verlading naar Nederland opgeslagen liggen. Deze goederen zijn volgens de nu onder verzekeraars gebrulkelijke voorwaarden niet meer verzekerd legen molest, ook dan niet wanneer het vervoer dl» goederen wel tegen molest verzekerd is. Het is de toeneming van de gevaren van den luchtoorlog, welke deze beperking in het leven heeft geroepen, en juist dit zelfde verschijnsel maakt het denkbaar, dat de aanvoer van goederen, welke voor Nederland noodig zijn, belemmerd! zou worden door dc onmogelijkheid van dek» king togen het gevaar van molest. Ten slotte moet rekening worden gehouden met dc — zij hel ook verwijderde — mogelijk' held, dat ook de gewone cascoverzekering van zeeschepen en vliegtuigen, alsmede de gewono zeeverzekeringen van ladingen niet meer in voldoende mate op de particuliere verzckcringsmarkt zouden kunnen worden ondergebracht. De behoefte aan staatshulp zal op dit punt zeker niet zoo spoedig worden gevoeld als op hot punt van het molestrlslco. Maar de belangrijke verhooging der waarden van schepen en de ontwikkeling der luchtvaart lelden er toe om deze voorziening naast dia van dc moleslverzekering in dc wet op la nemen. Ten aanzien van de uitvoering dezer wet stelt de regeering zich voor zooveel mogelijk hel systeem te volgen, hetwelk bij de uitvoering der oorlogsmolestverzekerlngswet 1915 is gevolgd en in de praclljk goed heeft voldaan. In hoofdzaak kwam hel hierop neer. dat ter beurzo te Amsterdam en Rotterdam vertegenwoordigers der Regeering optraden, die hun instructies van den toenmalige-, minister van landbouw. Nijverheid en Handel ontvingen, terwijl een spedaal voor dat doel ingestelde commissie van advies hierbij van voorlichting diende. Bij do meer financieel-technische uilvoering waren mede ingeschakeld de generale Thesaurie en de Ncdcrlandseho Bank. In het buitenland opgeslagen goederen. ---