Loliemen en Noravië als wapenarsenaal Het schijnt, dat Praag reeds sedert October uitverkoop hield van zijn reservevoorraden De corr. van de Times te BerlUn meldt ons: Terwijl de inlUving van Oostenrijk verleden jaar voor het Duitsche leger weinig of geen aanwinsten In bewapening bracht, hebben de afkondiging van het protectoraat over Bohemen en Moravië en de verdwijning van het Tsjech'» sche leger Duitschland een belangrijke en wel» kome vermeerdering van zijn wapenvoorraden opgeleverd, waarvan de omvang op het oogen» blik moeilijk met eenige nauwkeurigheid kan worden aangegeven. Door de InlUving van Bohemen en Moravië beeft Duitschland. naar men mag aannemen na de ontwapening van de garnizoenen in deze gebieden, de bewapening en uitrusting — geheel modern en van de beste kwaliteit — van 36 divisies gekregen. De onmiddellijke winst is het grootst wat betreft de gemotoriseerde strijd» krachten en de zware artillerie. De uitrusting der gemotoriseerde eenheden van bet Tsjech!» sche leger is aanzienlijk beter dan belgeen de Duitschers bezitten — deskundige Tsjechen gaven uitdrukking aan hun groote minachting voor het Duitsche materiaal dat Praag binnen» red — en hetgeen Duitschland thans heeft ver» verven zal zeer welkom zijn, hoewel men moei» lijkheden kan verwachten bij de voorziening aan reserve»onderdeelen in oorlogstijd. Zware artillerie, een van de specialiteiten van de Lkodafabrleken en van andere Tsjechische wapenfabrieken, ontbrak het Duitsche leger tot dusver voor een groot deel en men mag redelijkerwijs aannemen, dat de militaire autoriteiten zullen besluiten hun strijdkrachten geheel met materiaal uit deze fabrieken uit te rusten, daar zij aldus een verandering van de bestaande typen en machines onnoodig zullen maken en de voorziening met reserveonderdeelen voor het geheele leger gelijk zal zijn. Hoewel de mitrailleurs en de andere lichte automatische wapens, welke de Tsjechische fabrieken vervaardigen, van uitstekende kwa- Hielt zijn, is de winst van Duitschland op dit gebied minder belangrijk dan wat bet overige oorlogsmateriaal betreft en men kan wel zeggen. dal het Duitsche leger zal vasthouden aan de bestaande Duitsche modellen, welke thans zijn gestandaardiseerd en waarvan de reserveonderdeden gemakkelijk zlln te verkrijgen. De Tsjechische lichte wapens zullen dan wel voor export worden bestemd. (In het aceoord lusschen Duitschland en Roemenië is voorzien in ht handhaven van de Tsjechische wapenleveranties aan Roemenië. — Red.) De winst voor de Dultsche luchtmacht is veel geringer dan die welke het leger heeft kunnen boeken. Voor zoover bekend had de Tsjechische luchtmacht niet veel meer dan 1700 vliegtuigen van alle types, waarvan slechts ongeveer 800. naar men hier aanneemt, geschikt zullen zijn als eerste-llnle-vllegtuigen. Deze toestellen zljn evenwel van goede kwaliteit. Voorls ls Dullsehland door de InlUving van Bohemen en Moravië ln het bezit gekomen van drie eerste klas wapenfabrieken, welke tot de grootste van de wereld behooren en welke zijn uitgerust met het beste en modernste materiaal en bovendien ten minste één fabriek, welke strUllgas kan vervaardigen. De wapens en de munitie, welke door deze fabrieken worden geproduceerd, verschillen In typen van die van bet Dultsche leger en de Dultsche soldaten zijn dus niet bekend met de bedlening van deze wapens. Wanneer men even» wel bedenkt, dat Dullsehland thans beschikt over Sudeten-Dultschers, die zijn geoefend in de bediening der Tsjechische wapens dan Is bet duidelijk, dat het ln Pilsen. BrOnn en elders vervaardigde materiaal zoo noodig onmiddellijk zou kunnen worden gebruikt Het zou mogelijk zUn om ten minste 20 divisies te mobilisecren van manschappen, die eenlge oefening hebben gehad in de bedlening der Tsjechische wapens en reserveonderdeelen zouden gemakkelijk te verkrijgen zijn. Aldus zou het onnoodig zljn materiaal en machines in overeenstemming met de Duitsche typen te wijzigen, een proces dat veel tijd en veel geld zou kosten. Naar verluidt «Un de Dultsche wapendeskundigen, die de hezctllngstroepen vergezelden, echler op «en punt ernstig teleurgesteld. De re» servevoorraden wapens en munitie bleken on» verwacht klein te zijn, daar de Tsjechen sedert October verleden jaar bezig waren deze op te ruimen, door ze In het buitenland te verkoopen, overal waar koopers gevonden konden worden. Ook de voorraad grondstoffen ln de fabrieken bleek betrekkelijk klein te zijn. Naar ver» luidt was de eerste vraag der Duitsche commissarissen bij de aankomst in de fabrieken, hoe lang de productie kon worden voortgezet met de aanwezige voorraden grondstoffen. Hel antwoord moet teleurstellend zijn geweest. --- DE VERSTERKING VAN DE ALANDS Zweden kan optreden ter bescherming van dit Finsche gebied DE SOWJETS IN HET OOSTEN Rusland „houdt het kruit droog" Uit '.Vladiwostok: In een bijeenkomst van 30.000 arbeiders, ter gelegenheid van de sluiting van het 18c congres der communistische partij, heeft Popow verklaard: De aanwijzi» gingen van Stalin zullen ons program vormen voor dc verdere opvoering der defensieve capaciteit van het land. Stalin heeft ons er weer aan herinnerd, volkomen gereed te zljn, en het kruit droog te houden. De geheele wereld weet, dat ons krult erg droos Is. De manschappen van de vloot zijn op elk oozendlik gereed om op bevel van het Centrale Comité hun taak voor vaderland en volk te vervullen en onverhlddelljk de vljan» den op hun eigen grondgebied te vernietigen. Uit Tsjoenking: Vandaag ls een luchtverbinding tusschen China en de So w j etunie in dienst gesteld. Een Chinees-h vliegtuig is uit Tsjncnking vertrokken en een Sowja'-Rus-isch vliegtuig uit Alamulu. Belde tontellen gaan naar Ilaml in de provincie Sinklan?. hel gemeenschappelijk eindpunt Uit Moskou: Men merkt op. dat in de samenstelling van het Centraal Comité van dc communistische parlij in de Sowjetunle Jezjow «I« vroegere volkscommissaris voor binnen» Zandsche zaken, is vervangen door Beria. Malenkow vervangt Jezjow als secretaris van bet Centraal Comité. Onze Scandinavische correspondent meldt ons uit Helsingfors: In een speciaal hiervoor bijeengeroepen vergadering van den RUksdag heeft Erkko, de minister van buitenlandsehe zaken. Woensdagmiddag uitvoerige mededeelingen gedaan over de begin januari tussehen Finland en Zweden gesloten voorloopige maatregelen ter beveiliging van de neutraliteit van de Alands. Tegelijkertijd heelt Sandler in den Zweed» schen RUksdag bij de beantwoording van een links-socialistische interpellatie verklaringen van dezelfde strekking afgelegd. Uit de verklaring blijkt, dat Zweden zlch, met bet oog op eigen vitale belangen, het recht voorbehoudt om ln geval van dreigend oorlogsgevaar ln het Oost» zeegebied op verzoek van Finland mede» werking te verleenen ter bescherming van de Alandsche neutraliteit. Ongevraagd ingrijpen van een oorlogvoerende mogendheid ter bescherming dier neutraliteit wordt niet In overeenstemming met de garantie-bepalingen van de Conventie van 1921 geacht en een aanood van zoon slaat om mee te helpen, die neutraliteit te beschermen, zal door Finland en Zweden afgewezen worden. In het Noordelijke deel van de Alandszone krijgt Finland volgens de voorloopige overeenkomst het recht de Alanders militair te oefenen, verplaatsbare kust» en lucht» doelartillerie te stallonneeren, troepen van Zweedsch-sprekende militairen ult andere deelen van Finland in garnizoen te leggen, mate» riaal voor de troepen alsmede mijnen in voor» raad te houden en in verband met oefeningen toestemming te geven voor Finsche militaire vliegtuigen om er te landen en voor Zweedsche en Finsche oorlogsvaartuigen om lijdelijk in de Alandsche wateren te vertoeven. - In het Zuidelijke deel van de zone, waar» voor de bijzondere status van geneutraliseerd gebied gehandhaafd wordt, krijgt Finland volkomen vrijheid om die militaire versier» kingen aan te brengen, welke het ter ver» «lediging van zijn grondgebied noodig acht. *2rkko heeft nogmaals vastgesteld, dat de bijzondere rechten van de Alandsche bevolking niet door de remllllarlsatle gekrenkt zullen worden. Behalve de officieren — die echter Zweedse!, vol» komen moeten beheerschen — zullen In vredestijd uitsluitend militairen van rinseh-Zweedsche af» komst In de Alands-zone dienst doen. Het Zweedsch wordt dienst- en commandotaal dezer troepen, al zullen de Alandsche dienstplichtigen de Nnsche commando's moeien lecren. De komende dienstplichtwet voor Aland. dlo ook de taaleischen bepaalt, zal de goedkeuring van het Alandsche Qai-dsl.nl* behoeven en dus niet zonder zijn medewerking gewijzigd kunnen worden. --- De raad van vijftig te Praag geïnstalleerd Rede van Hacha President Hacha heeft gisteravond een rede gehouden voor den door hem lngestelden raad van vijftig. Het opmerkelijkst van deze rede was de tot dusver volkomen onbekende toon. Gelijk men weet, is de raad van vijftig niet door verkiezingen tot stand gekomen en ook de voorzitter Adolf Hruby is gisteren eenvoudig door den president benoemd. Hruby is een kleine landeigenaar. Verkiezingen, waarin men hier vroeger zoo sterk was, hebben afgedaan en ook een discus» s.'e kon oe president nlet toestaan. Het ziet er Mar uit. dat de nationale volksgemeenschap een soort N.S.D.A.P. voor Bohemen zal worden. In iedere plaats, zoo zeide Hacha, moet men een verantwoordelijken leider voor de plaatselijke groep zoeken. De oude partijen nebben opgehouden te beslaan, Hacha legde er den nadruk op dat vielen en kruipen den Duitschers geen achting voor het Tsjechische volk kan inboezemen. Het komt thans aan op moreele kwaliteiten en goed vak» manschap. Men moet nlet het schouwspel bieden van een moreel vernietigd volk. Daarmede zou men een einde maken aan de eigen nationale geschiedenis. Voorzitter Hruby zeide, dat onder de leden van den raad van vijftig een soldateske strijd» bare geest moet heerschen. Onwillekeurig denkt men hier aan de In Duitschland gangbare uil» drukking: politieke soldaten. De magistraat van Praag heeft een waar- schuwing aan de bevolking gericht, waarin gezegd wordt, dat hamsteren verboden is. De overheid heeft het recht de opgeslagen voor» raden op te elschen. Tegen prijsopdrijving zijn straffen ingesteld tot een boete van 50.000 kronen of O maanden gevangenis. Sedert de komst der Duitschers mocht men niet tusschen middernacht en 6 uur 's ochtends op straat zljn. Deze bepaling is tba,ns opgeheven. De cafés mógen weer tot 1 uur open zijn. Nog sleed is het luchtverkeer tusschen Nederland en Praag niet hervat --- HERDACHT BATAVIA. — De commandant Zeemacht, viceadmiraal Ferwerda, zal hedenavond over alle Weslcrsche N.1.R.0 M.-zenders. een rede» voering houden over Michiel Adriaans», de Ruyter. lAneta). --- Nederlandsch-Indië DE VREES VOOR ENDI EN ZIJN RENDE Brengt getuigen tot meineed Zaken tegen rampokkers zijn berucht om hun uitgebreidheid en Ingewikkeldheid en hun behandeling voor het gerecht vraagt veel tijd. geduld en beleid, volgens het Bat Nwsbt Dit is volkomen juist We bobben hier meer dan eens strenge maatregelen bepleit om Java van deze plaag te verlossen. Bij de behandeling van de laatste van de groote rampokzakcn voor den Landraad van Meester Cornclis. waarvoor de reeds verscheldene malen genoemde bendeleiders Endl, Djeding en Komin terechtstaan, worden thans twee getuigen wegens meineed vervolgd. Voor de politie en later ook voor den djaksa hadden zij verklaard, dat op den avond van den overval op de betrokken warong, waarbij één persoon werd gedood, beklaagden bij hen geweest zijn, om te kijken naar het spelletje kaart Dat was op een plaats ongeveer ander» halve paal van de overvallen warong. Voor het gerecht trokken zij deze verklaring in en beweerden dat hun getuigenis voor de politie en den djaksa onder pressie van die zijde was afgelegd. Dc betrokken ambtenaren werden op deze beschuldiging gehoord, doch beweerden unaniem, dat op de getuigen geen pressie was uitgeoefend en dat zij bun verklaringen, zooals die in de processen-verbaal staan opgeteekend, vrijwillig hadden afgelegd. Omdat het verhaal van dat spelletje kaart een belangrijk onderdeel uitmaakt voor het onderzoek, dient eerst de nieuwe meincedzaak tegen de beide getuigen te worden behandeld, voordat deze rampokaffaire verder kan worden afgedaan. In verband hiermede ls deze zaak voorloopig drie maanden uitgesteld. Het zou een verademing voor allen beleeke» nen. wanneer deze roevers voorgoed, althans geruimen tijd, onschadelijk werden gemaakt --- Italië en het Westen Uit Londen: De Britsche pers toont groote belangstelling in de rede. welke de Koning van Italië gisteren beeft gehouden. De gematigdheld en de wensch naar vrede en vooral de woorden, welke betrekking badden op Frankrijk, worden opgemerkt De Times schrijft dat de rede vermoedelijk een trouwe weergave is van de gevoelens van bet Itallaansche volk. De passage over Frank» --- Tsjechische kroon en mark. Uit BerlUn: De Staatscourant publiceert een wet waarbij de Tsjechische kroon in de pro» lectoraten Bohemen en Moravië gelijk wordt gesteld aan 10 pfennlg. Uit Berlijn: In een verordening betreffende bet protectoraat Bohemen-Moravlë wordt gezegd, dat de tot dusverre geldende voorschriften op het gebied der douane van kracht blij» ven. Ook de douanegrenzen tusschen het protectoraat en het rijksgebied blijven be» staan. rijk acht bet blad nlet begrijpelUk en bet hoopt, dat de nieuwe vragen van Mussolini in even hoffelijk termen zullen zUn vervat als de rede van zljn souvereul. Ten aanzien van de Itallaansche elschen schrijft de Dail? Mail, dat Daladler verzekerd kan zijn, dat Engeland zoo noodig Frankrijk zal helpen de moeilijkheden te regelen en on» redelijke elschen af te wijzen. Indien Frankrijk en Italië tot een overeenstemming zouden komen, zou misschien de vrede voor langen tijd hiermede gebaat zijn. Uit Tunis: De staking ln bet transportbedrijf» welke enkele dagen geleden is uitgebroken en waarvoor geen oplossing kon worden gevonden in een vergadering tusschen werk» gevers en werknemers, duurt nog voort De resident-generaal van Tunis, die in Frankrijk vertoefde, is gisterochtend per vliegtuig naar Tunis vertrokken. Uit Dzjiboetl: Een bataljon Senegaleescbe troepen is vanochtend te Dzjiboetl van bet Fransche stoomschip Cap Varella aan land ge» gaan. --- DAT ROLT WEL! In Batavia net als bij ons In den Haag klaagt men over de jeugd op wleleljes: de rolschaalsenplaag. Toen wlj onlangs in Rotterdam waren ontmoetten wij heele stoeten van jongens en meisjes die, als het ware In clubverband, over de trottoirs rolden. Oudere menschen trachtten angstig ertusschen» door te laveeren. Het Is daar dus minstens even erg, neen, nog veel erger dan hier. Den Haag en Rotter» dam liggen immers vlak bU elkaar. Maar in Batavia Is het al net zoo, en de ligging van de hoofdstad van Indië en de Nederlandsche residentie maakt nogal eenlg verschil. Zou het aan de tegenwoordig zoo vlotte communicatie liggen? Het is, naar het Bat Nwsbl. meedeelt, een geliefde ontspanning der Bataviasche jeugd om in dc namiddaguren in vele deelen der stad op de openbare wegen rolschaatsen te rijden. Doch ook de Bataviaasche politie gaat hieraan paal en perk stellen: thans ls daar het rijden op rolschaatsen op wegen met as-verkeer verboden. Teneinde evenwel de rolschaatsenllcfhcbbers niet geheel te onlricvcn, zijn ongeveer 200 binnenweggetjes voor de beoefening van deze sport vrijgegeven. Uiteraard, aldus het B.N, zal de politie niet onmiddellijk tot bekeuringen overgaan, doch eerst de noodige waarschuwingen uildeelen. Daarna zal echter met kracht worden opge» treden. --- Verboden brieven Naar in Cairo studeerende Indische jonge» lieden meededen, zouden brieven van de al» daar opgerichte vereeniging „Perhlmpoenan Pemoeda Indonesla Malaya**, welke het op» schrift „Badan Karang Mengarang Perpindom" hadden en gericht waren aan Inheemsche dag* bladen en andere periodieken te Medan, zoomede aan familieleden van de leden dier ver» eenlglng. door den postdienst te Mcdan als verboden stukken zijn teruggezonden aan de af zendster. Soortgelijke stukken zouden in andere streken van den archipel, o. a. te Batavia, wil zijn toegelaten. Naar aanleiding van dit verschil in behandeling, heelt het Volksraadslld. Soangkoepon zich met «hrlltelijke vragen tot de regeering gewend. --- Lebrun uit Londen vertrokken De koning, de koningin en de prinsesjes doen hem uitgeleide Hartelijk afscheid tusschen Chaniherlain en den Franschen president Uit Londen: Vanochtend kwart voor tien ls president Lebrun met zijn echtgenoote per auto van Bucklngham Palace vertrokken om naar Victoria Station te gaan teneinde de terugreis te aanvaarden. De Fransche president werd vergezeld door den koning, koningin Elisabeth en de prinses» Hes Eliz-lbeth en Margaret Rosé. Het feit dat de Britsche koninklijke familie den president uitgeleide doet. Is een bizonder kenmerk voor de Bl^tscbl?ransebe vriendschap, aangezien men eerst verwachtte, dat de pres!» dent en zijn echtgenoote alleen naar bet sta» tien zouden gaan en zij reeds ln het palels af» «held badden genomen van bet koninklijke gezin. Reuter meldt nog: Dlt Is de eerste keer, dat dé Britsche prinsesjes tegenwoordig zijn bij het vertrek * van een buitenlandse»» «taatshoofd. De stoet bestond uit drie gesloten auto's. In de eerste zalen de president de koning en prin«es Elizabeth, in de tweede mevrouw Lebrun, de koningin en prinses Margaret Rosé, terwijl bet gevolg in de derde auto had plaats genomen. Toen de auto's langzaam bet Buckingham Palace verlieten, werden de Fransche gasten en de koninklijke familie lulde toegejuicht. De trein van den president vertrok te 937 van Victoria Station. Een kwartier voor bet vertrek van den trein van president Lebrun hadden alle leden van de Fransche ambassade te Londen zich op het per» ron verzameld. Lord Hallfax en Bonnet stonden eenigen tijd met elkaar te praten. Minister» president Chamberlain kwam te kwart voor 10 op het station en ook hij onderhield zich eenigen tijd met Bonnet Ongeveer 'vijf minuten later arriveerden de Fransche president met zijn echt» genoote en het Britsche koninklijke gezin. Na» dat voor het laatst de handen waren geschud, slapten de Fransche gasten in den trein. Vooral het afscheid van president Lebrun en Chamberlain was zeer hartelijk. Cbam» berlaln legde lijn band op den schouder van den president en zoo spraken belden eenigen tijd met elkaar. Nadat de trein vertrokken was werden de leden van de Fransche ambassade voorgesteld aan den koning, de koningin en de prinsesjes, waar» na de koninklijke familie weer vertrok. Reuter verneemt nog. dat president Lebrun voor zijn vertrek den koning een beeldje, voorstellende koning Georgé V te paard, heeft geschonken en de koningin een vaas. --- Het comité Frankrijk-Duitschland staakt zijn arbeid Uit Parijs: Het -ournal bericht, dat tengevolge van de jongste gebeurtenissen, waaraan alleen de Dullsche regeering schuld draagt het comité Frankrijk— tot toenadering tusschen Frankrijk en Duitschland. heeft besloten zijn werkzaamheden te staken. Een algemeene vergadering zal bijeen worden geroepen om te beslissen over het al of niet blijven voortbestaan van de vereeniging. De voorzitter van het comité Duitschland— te BerlUn is met dit besluit in kennis gesteld. --- Duitsche luchtvaartplannen ten aanzien van IJsland Uit Kopenhagen: De correspondent van Na» tional Tidende te Reykjavik sein. aan zljn blad: Maandag zijn hier vertegenwoordigers der Lufthansa aangekomen om met de regeering te onderhandelen over rechten, welke Dullsehland zou hebben, om op IJsland een luchtbasis te vestigen, nadat het zoo vele jaren op het ge» bied van de luchtvaart op IJsland het recht van meeslbegunstlgde natie heeft genoten. Geen enkele natie heeft met betrekking tot de luchtvaart speciale rechten op IJsland. De Dultsche delegatie zou waarschijnlijk heden weer vertrekken. De elsch Inzake een luchtvaartbasis berust op fantasie." Hel blad schrijft verder: ..Het bericht over een Dultschen stap is dus juist. Men schijnt voorloopig slechts te doen te hebben met een exploratie, maar, aldus vraagt het blad zich af. wanneer zou dat geen elsch worden?" Men meende, dat de Lufthansa alleen wenschte te onderhandelen over een landingsplaats voor den dienst welken zij zich voorstelt over het Noordelijk deel van den Atlantische*» Oceaan te openen. ' Maandag is de Dultsche kruiser Emden aan» gekomen. Gerucht over Schacht Er liep bulten Duitschland een gerucht, dat dr Schacht tijdelijk zou worden hersteld in zijn functie van president van de rUssbank om de geldelijke kwesties als gevolg van de aanhechting van Bohemen en Moravië Ie behandelen. BerlUn spreekt dit gerucht officieel tegen. --- Ontploffingen in de wapen fabrieken van Woolwich Vlammen waren kilometers ver te zien. De bewoners van Woolwlob en omgeving, waar de groote Britsche wapenfabrieken en ar» senalen liggen, zijn vannacht opgeschrikt door een reeks ontploffingen. Het bleek, dat brand was uitgebroken in het medisch magazijn van bet militair wetenschappelijk college nabij Woolwlcb-Common. Een aantal stalen zuurstofcyllnders sprongen met veel geweld uiteen, de stukken staal vlogen naar alle kanten in het rond en de vlammen waren kilometers ver te zien. Niemand werd getroffen, doch de brandweer moest voor de rondvliegende stukken me» taal dekking zoeken achter de omringende buizen. Een officier verklaarde, dat in de ontploffingen niets geheimzinnigs schoot In het gebouw lagen vele cylinders zuurstof opgeslagen en het spreekt vanzelf, dat de cylinders door den brand ontploften. Een nachtwaker verklaarde 20 ontploffingen ln een half uur gehoord te hebben. --- Kapitein M. F. Mörzer Bruyns Laatste reis Met de „Mamlx van Sint Aldegonde" welke 22 «lezer uit Batavia vertrok en 18 April In Amsterdam behoort aan te komen, doet kap!» tem M. F. Mörzer Bruyns zijn laatste reis als gezagvoerder. Wanneer bU hU terugkeer In Amsterdam met pensioen gaat. zal hij kunnen terugblikken op een eervoile 40-jarige zeemansloopbaan, waarin hij alle veranderingen van zeil via stoom tot motor heeft meegemaakt De SloomvaartmaalschappU ..Nederland" vertrouwde in de laatste kwarteeuw niet minder dan twintig schepen van haar vloot toe aan kapitein Mörzer Bruyns. wiens voorgeslacht eveneens de wereldzeeën heelt bevaren; zijn grootvader was zee-officlcr onder den broeder van Napoleon, zijn vader diende eveneens bij de Nederland en zoo doet thans ook de zoon van den huldigen kapitein van de .Marnix": de traditie wordt voortgezet Als kapitein van de .Enggano" maakte kapitein M. F. Mörzer Bruyns twee ongevallen achter elkaar mee: ter hoogte van Oporto ver» loor het schip zijn schroef en kort daarop brak brand uit De schade bleef beperkt tot een ruin». Dat is zoowat het grootste avontuur geweest, dat hU heeft meegemaakt doch voor de „Marnlx" weer aan de kade te Amsterdam is ge» meerd, kan er nog heel wat gebeuren, zei kapitein Mörzer Bruyns als goed bljgeloovig zeeman tot den verslaggever van bet Bat Nwsbl. --- CULTUREEL INDIË Behalve een foto van den overleden Soesoehoenan brengt bel Maartnummer een artikel van D. v. d. Meuien over het wonen ln berg» land. wadi's en woestijnen van Zuld-Arablë. de bespreking van een Hlndoejavaanscb gouden sieraad door dr Th. P. Galestin; dr Alb. C. Kruyt behandelt verhalen der Toradja's van Celebes over de geboorte van de nieuwe maan. Rotsleckenlngen aan de Mac Cluergolf «W.N. Gulnea) worden besproken door dr J. Reder, F. H. Naerssen heelt als onderwerp een inscriptie op bet schiereiland Leitimor genomen. De artikelen zijn geïllustreerd met fraaie foto's. Ook dit nummer Is buitengewoon goed ver» zorgd. --- De zedenmisdrijven BATAVIA. — De officier van Justitie beeft «en *2u**«i*l*e-ll» preventief gesteld, (AneU». --- Binnenland Electrilicatie van het baanvak Amsterdam-Brussel Bespreking begonnen Onlangs is op initiatief van de directie der Nederlandsche Spoorwegen te Brussel een bespreking gehouden door den directeur, ir W. Hupkes, met de directie der Belgische Spoor» wegen over de electrificatie van bet baanvak Dordrecht—Antwerpen, om aldus te komen tot een electrische verbinding Amsterdam—Brussel. De wenschelUkheld van een dergelijke verbin» ding werd door belde zijden erkend. Ter be» studeering van het vraagstuk is een commissie benoemd, waarin vertegenwoordigers der technische en bedrijfsdirectie der beide spoorweg» maatschappijen zitting hebben. De eerste zitting van deze commissie werd vandaag reeds te Utrecht gehouden. --- MINISTER OPENT TENTOONSTELLING VAN ONDERWIJSMIDDELEN Besprekingen over moderne didaktiek Op pag C 4 van dit blad geven wij uitvoerig verslag van de redevoeringen die uitgesproken werden bU de opening van het paedagogisch congres in Amsterdam. In aansluiting op dit verslag berichten wij nog het volgende: Na de rede van den minister voerde nog het woord de heer A. H. Gerhard en daarna heeft de minister in een aangrenzende zaal een ten» toonstelling geopend van boeken, leermiddelen en materialen voor het onderwijs. In de middagzitting kwam in behandeling een praeadvies van prof. dr Kohnstamm over de wetenschappelijke grondslagen van moderne didactiek. Co-referenten waren prof. dr J. H. Gunning en dr I. Ch. van Houte. inspecteur van het buitengewoon lager onderwijs. Aangezien echter de prae-advlseur wegens ziekte het congres niet kon bijwonen, werd gedurende het debat alleen critiek gegeven op de referaten der co-referenten, waarbij uit den aard der zaak ook het praeadvles behandeld werd. De openingszitting werd om. bijgewoond door prof. Van Poelje, directeur-generaal van het onderwUs, de heeren Van Nes en Verbeeten, hoofdinspecteurs van het Lager Onderwijs, de heeren Rlenks en Laban, raadadviseurs van bet departement van Onderwijs, den beer Wessellngs, chef van de afdee» ling lager onderwUs van het departement van OnderwUs, wethouder Boekman, die het gemeentebestuur van Amsterdam vertegenwoordigde, den heer A. H. Gerhard, oud-lid van de Tweede Kamer en vele andere autoriteiten op onderwijsgebied. --- DS H. O. ROSCAM ABBING † In den ouderdom van 64 jaar ls te Arnhem overleden ds H. O. Roscam Abblng. predikant bij de Nederl. Hervormde gemeente aldaar. De beer Roscam Abbing ving zijn loopbaan aan in de cultures in Nederlandsch-Indië. Eerst op lateren leeftijd begon hij met zijn studie voor bet predikambt. ZUn eerste standplaats was Nleuwerkcrk a.d. Usel. waar hij in 1907 beroepen werd en tot 1915 bet predikambt ver» vulde. Sedertdien was bij werkzaam te Arnhem. De overledene was een van de voormannen van de Herv. Geref. Staatspartij. Jarenlang beeft blj bet orgaan dier partU geredigeerd. --- HR MS TROMP TE BORDEAUX Hr Ms floltieljeleider Tromp, onder bevel van den kapitein ter zee L. A. C. M. Doorman. Is 23 dezer te Bordeaux aangekomen. --- SPECIALISTEN OOK BEREID TOT ARBITRAGE IN DE ZIEKENFONDS KWESTIE De Amsterdamsche speclallslenvereeniglng heeft in haar vergadering op 23 Maart j.l. Be» sloten de arbitrage van den burgemeester van Amsterdam, dr W. de Vlugt. In het conflict met de ziekenfondsen te aanvaarden. In verband hiermede wordt de samenwerking met de Amsterdamsche ziekenfondsen op den bestaanden voet tot 1 Mei 1939 voortgezet. — Ir J. F. Groote, directeur van Publieke Werken te Hilversum, zal worden benoemd tot directeur van Openbare Werken te Curacao. --- MICHIEL ADRIAANSZ. DE RUYTER De vloot te Prick BATAVIA. — Het opleidingsschip .Soera» baja", dat 31 Maart te Tandjong-Prlok aan» komt zal 3 April weer naar zee vertrekken en dan het volgend weekend naar Priok terugkee» ren. Omstreeks 14 AprU zullen te Priok arriveeren de kruiser „De Ruyter". de jagers ..Witte de Wlth". „Van Galen". „Van Ghent". „.Kortenaer" en „Banckert". alsmede 9 vliegtuigen, en de onderzeeërs Kil. K-13, KI4. KIS. KIS en K-17. Deze schepen zullen o.a. deelnemen aan de groole zeemanoeuvres. welke van 17 tot 28 April onder leiding van den commandant Zeemacht zullen worden gehouden. (Aneta). --- Nieuwe Muloscholen BATAVIA. — Naar Aneta verneemt ligt bet ln de bedoeling om op 1 Augustus as. te <*laroet een Gouvernement!» Muloschoo! te openen. Voorts zullen met ingang van denzelfden da» turn de Muloscholen te Batavia. Bandoeng Se» marang en Socrabaja, worden gesplitst, in verband met gebrek aan plaatsruimte bU dc huidige behuizing. (Aneta). --- De G.G. te Bondowoso BONDOWOSO. — De Gouverneur-Generaal presideerde bier de Re-gent en f eren welke circa 4*4 uur In beslag nam. Des middags bracht ZE. een bezoek aan de zaadhoeve Soekowirjo en andere landbouwinstellingen. Gisteren in den vooravond werd te Bondo» woso een druk bezochte receptie gehouden. Heden zal nog een bezoek worden gebracht aan dc fermcntecrschuur van de onderneming Soekosarie, nabij Soekowono, waar de hoofd» vertegenwoordiging van de Bcsockl Tabaks MU Z.E. zal ontvangen. (Ancta). --- (Vervolg van kolom 6) Hoe deze regeling werkt in dc praktijk, zal nu moeten worden afgewacht Het ls te ho» pen, dat bij de komende samenwerking, niet alleen het scheepvaartbelang den doorslag /al geven, maar ook cenigszins met net koloniaal belang rekening zal worden gehouden. Dit koloniaal belang brengt mede. dat zoo spoedig mogelijk een sneldlcnst op Curacao wordt geopend, voor uitwisseling van producten tusschen belde gebiedsdeelen. --- Suriname Javanen voor de ondernemingen Dankbaar is de West voor de uitvoerige Boodschap, door den Gouverneur na zijn reis aan de Staten gezonden, en voor bet breede gebaar van het Opperbestuur om gedurende tien jaren een buitengewoon crediet van vier tor» jaarlijks ter beschikking te stellen voor maatregelen voor de economische verheffing van Suriname. Maar het blad is niet voldaan. Het schrijft: De bedoeling schijnt te zijn om op vrij groote schaal Javanen té vestigen ln rljstcentra. die door lrrlgatlewerken bedrijfszekerheid zullen verwerven. Het succes daarvan zal geheel af» hangen van de voorbereiding. Indien men er werkelijk in slaagt om Javaansche landbouwers aan te voeren, ligt in het denkbeeld veel aantrekkelijks. Indien de immigranten van het gehalte zljn. dat tot dusver voor de plantages werd aangevoerd, dan ls de misere niet te overzien. Men krijgt dan selllers. die niet (zooals tot nu gewoonte was) een leerschool eerst doorloopen op de plantages, maar dle plotseling een vak moeten uitoefenen, waarbij de banden hen geheel verkeerd staan. Het is te hopen, dat deze Immigratie meer succes heeft dan de zoogenaamde vrije immigratie, van de laatste jaren. De vrije Javanen werden aangevoerd om zich als kolonisten te vestigen in de buurt van landbouwondernemlngen. Hu» inkomsten zou» den zij dan kunnen aanvullen door enkele dagen per week als arbeiders op de naburige ondernemingen te werken. De teleurstelling in dit opzicht is groot geweest. Zoodra de land» bouwers zich op hun grondjes van het noodzakelijkste levensonderhoud kunnen voorzien, zljn zij zelden of nooit te bewegen als arbeiders dienst te presteeren. Nu men de menschen ln groole centra zal vestigen, zal dit In de toekomst nog minder het geval zijn. De vraag die nu rijst ls: Zullen de aanzienlijke bedragen die jaarlijks voor Immigratie beschikbaar zullen worden gesteld, ook ten goede komen aan de oplossing van bet nijpend vraagstuk der arbeidsvoorziening voor de landbouw ondernemingen? Het is bekend, dat de Indische regeering niet gaarne Javanen «hierheen doet gaan. als werkkrachten voor plantages. Zelfs was er sprake, dat alleen emigratie zou worden toegestaan van vrije kolonisten. Het is nochtans te hopen, dat op dien regel een uitzondering toegestaan is voor on» dernemingen dle zekerheid geven van voldoende werkgelegenheid voor de arbeiders, zooals bijvoorbeeld Marienburg en de even» tueele bacovenaanplantingen waarvoor thans, naar de Gouverneur mededeelt het oog ge» vestigd is op het district CotUca. Het onderwijs Het is ons, gaat het blad voort, niet duidelijk, boe men nieuwe bevolkingsgroepen zal aanvoeren, met de vooropgestelde aankondiging. dat daaruit geen meerdere uitgaven voor bestuur en onderwijs zullen mogen voort» vloeien. Zullen de kinderen der Javaanse!.» kolonisten geen onderwijs mogen hebben? Of zullen andere groepen daarvan uitgesloten worden, naarmate zich de nieuwe eentra met kolonisten vullen? Het ware beter onzes »»» ziens, dat dergelijke mededeelingen. die slechts misverstand kunnen wekken, niet worden ge» daan, ook al omdat er tot nu toe zoo lets als leerplicht In de kolonie bestaat Ook stemt het steeds onaangenaam, wanneer men leest dat tonnen gouds zullen worden besteed om Javanen tot landbouwers te maken in Suriname, dat er niets wordt gedaan tot opleiding van de . inheemsche jeugd in die richting. Hoe moet het mannen als Beek en andere apostels voor de opleiding der Suri» naamsche jeugd, te moede zijn, als zij zien, dat men duizend gulden per gezin uitgeeft om van het andere einde van de aarde land» bouwers naar Suriname te brengen, terwijl er geen cent beschikbaar is om onze eigen jon» gens, die bij honderden werkeloos rondloopen, een beroepsopleiding te geven. Wanneer zal deze anomalie eindigen? K.N.S.M. on Gemengd Bedrijf Er dreigde tusschen het Gemengd Bedrijf er» de Kon. Ned. Stoomboot-Mlj een conflict van belangen te ontstaan en de eerste indruk dien men nu krijgt is, dat het conflict op zeer eenvoudige wijze is opgelost doordien het kleine bedrijf door het groote is opgeslokt Er ls nu geen tegenstrijdigheid van belang meer, want de groote Maatschappij kan voorlaan haar in» vloed doen gelden op de bedrijfsleiding van het Gemengd Bedrijf. WU kunnen hierin moei» lijk leis anders lezen, dan dat de K7N.S.M. voortaan de zaken naar hand zal zetten. Indien dit de opvatting moet zijn. zouden wij dat betreuren in het belang van Suriname. Bekend is. dat één der wrUvlngspunten lus» schen het Gemengd Bedrijf en de K.N.S.M. was de dienst op Curacao.' Toen bet Gemengd Be» drijf een geregelde vaart op dlt eiland wilde openen — zeer in hel belang van den afzet van Surlnaamsche producten — meende de K.N. SHI. dat dit bedrijf op haar terrein kwam. Het feit dat de K.N.S.M. niet in staat ls het ver» voer naar Curacao te verzorgen voor aan bederf onderhevige artikelen, scheen bijzaak te zijn. Hoofdzaak was. dat de K.N.S.M. geen concurrentie op dat traject kon dulden. De be» middeling van het Opperbestuur werd Inge» roepen en dit koos de zijde van de K7N.S.M. WU beschouwen dit, aldus het blad. als een cynisch voorbeeld, dat in Nederland bet belang van een groole maatschappij blijkbaar zwaar» der woog dan bet belang van Suriname, waar men een speciaal departement in het leven heeft geroepen om den afzet van kleine land» bouwproducten te bevorderen, zijnde «Ut een levenskwestie voor het land. Sneldicnst op Curacao bepleit Het plan brengt in herinnering boe de op» richting van het Gemengd Bedrijf plaats vond. Een particuliere combinatie was gevormd, die het bedrijf der Koloniale Vaartuigen zou over» nemen, zonder subsidie van het Gouvernement (maar, zooals later zou blijken, met een steun b» alle richtingen, die wellicht meer waard is dan rechtstreeksebe subsidie). Het particulier kapitaal bleek niet warm te loopen voor de zaak. Vijf lichamen lieten zich ten slotte overhalen om leder, tienduizend gul» den bij te dragen: De Ned. Handel MU. de Cura«*. Handel Mij. de Ned. Ind. Gas Mij, de firma A. Vuyk en Zonen (op wier werf de schepen van 't Gemengd Bedrijf zijn gebouwd) en de Machine Fabriek Gebrs Stork (welke do motoren voor deze schepen leverde). Het RUk der Nederlanden nam eveneens voor vijftigduizend gulden aandeele:,. zoodat de ven» nootschap begon met het werkkapitaal van een ton. De Regeering verschafte verder uit het Werkfonds het kapitaal voor den aanbouw van sche» pen. doch dit kapitaal moet met rente, worden terugbetaald, waarmede reeds een aanvang 1» gemaakt Nu dc K.N.S.M. de aandeelen der particuliere maatschappijen heelt overgenomen, staat de zaak derhalve aldus: Regeering en K.NAM. hebben gelijk aandeel In het kapitaal en. naar men zegt heelt de Regeering, bij verschil van meenlng, de eindbeslissing. llll» «««rooi» onderaan kolom <) ---