Avondblad, D. Nederland. De zaak der Louisegroeve.
Ds zaak der Louisegroeve (Graetheide). waarmee wy nze lezers reeds menigmaal moesten bezig houden, zal nu poedig in de Tweede Kamer tot eene uitspraak kunnen orden gebracht. Eind Februari heeft de commissie, in wier anden de door den minister van Financiën op de dressen van den directeur der Louisegroeve verstrekte dichtingen waren gesteld, haar rapport uitgebracht en e «tak zal wel spoedig op de dagorde der Kamer komen. Nieuws valt er over deze aangelegenheid bezwaarlijk ieer te vertellen. Ook de commissie doet dit niet. Haar eislag bepaalt zich in hoofdzaak tot een overzicht en ene rangschikking van feiten en juridische beschou«ingen. En hierin is het verslag zeer gelukkig geslaagd, let is volkomen objectief en schept de sfeer, waarin e -aak sins ira ac studio kan worden gesproken. Er ijn in de zaak nogal harde woorden gevallen, doch de ommissie stelt dat alles ter züde, en haar verslag tracht ooveel mogelük recht te doen naar beide zy'den. Ofschoon de meerderheid der commissie van oordeel s, dat de zaak kan worden besloten, door den Minister ank te zeggen voor de verstrekte inlichtingen — het«een de gebruikelijke term is. om den adressant nul op ijn rekwest te geven — lukt het verslag der commissie iiettemin voor de Louise-groeve niet ongunstig. Men »j 2ich herinneren, dat. nadat de aangelegenheid in de 'erste Kamer ter sprake geweest was. de officieele landelingen den Minister tegenover de Louise-groeve ,et verwijt in den mond legden, „geen eeriyk spel" te lebben gespeeld, eene kwalificatie, die de directeur ler Louise-groeve zich begrijpelijkerwijs zeer aan heeft -etrokken. Welnu, het verslag der commissie constateert 'n*»ns tegenover die uitlating, als indruk der comaissie. „na nauwkeurige kennisneming van de gevoerde mderhandelingen" verkregen, „dat beide partüen bü de .nderteekening van het compromis te goeder trouw van neening konden zyn. dat ten slotte door de tegenpartij n-actisch aan haar verlangens in zake de hoofdzaak, waarover gestreden was. was toegegeven". •De commissie gaat dan verder de zaak in al hare luridische wendingen en aspecten na. en schaart zich ,-jna, zonder uitzondering aan de züde van de I<oms2-roeve. De meeste, door den Lands-advocaat en den staat erdedigds thesen worden door haar verworpen, en tot fcen büna. aan het eind van het verslag is. verwacht men Set anders, of de commissie zal zich geheel aan de 2yde Van de Loouisegroeve scharen. ». .^ > »^« Dan neemt echter plotseling de meerderheid der «-"«m--nissie haar keer. Nadat geconstateerd i-". dat „noch wgenove? de Crisis-enquÊtecommissie, noch tegenover te commissie van advies in crisiszaken, door den staat ie houding is aangenomen, die hy bü de totstandkoming ban het compron^ innam, en dit verschi bi houding niet geheel te verklaren is door het verschil m karakter ier gevraagde uitspraak", lezen we dan als het «rdeel van de meerderheid der commissie, dat „de Louise-groeve, indien zy gemeend had. dat van de zyde van den staat'op onverdedigbare wyze aan inhoud en ,mvang van het compromis werd getornd, toenmaals e nadere tusschenkomst der Kamer had kunnen en bieten inroepen". Door dit na te laten, heeft nu. naar de ineening van de meerderheid der commissie, de Louise» c-roeve haar recht verwerkt. . . . De grootst mogelijke minderheid der commissie fe hei hiermede niet eens. en wij kunnen dit standpunt ne» SSSjS kamer'- zegt zü - moet naar de nieerdng der mwderheid veeleer waardeeren. dat de Lmis^roeve, Kaar tusschenkomst niet buiten bepaalde nooó*za«k in.» riep- Wij zullen ons in dit verschil van meening tusschen meerderheid en minderheid der commlsstemaar niet mengen. Wel zouden wij willen vragen. of. zells zoo wij aannemen, dat de Louisegroeve niet den precies i echten tüd heeft gekozen om zich tot de Kamer te --.enden, deze fout. die de minderheid der commissie ..waardeert", voldoende motief is. om aan de maatschappij te onthouden, wat haar. op het verslag der commissie te oorcleelen. naar het oordeel der gansche commissie in billykheid ook op het oogenblik van de totstandkoming van het compromis nog toekwam, en haar zou zijn gegeven, indien de arbiters de opvatting van het compromis van de Louisegroeve waren 'A^l/het meningsverschil tusschen meerderheid en iuinderheid der commissie in het verslag wordt uiteengezet is het een verschil op zijn hoogst over juridische vormkwesties, over de beste wijze van procedeeren. misschien moeten wij het zelfs' nog zwakker zeggen, en is bet een verschil over eene juridische beschouwingswijze. Zelfs indien hierin de meerderheid der commissie gelijk hebben mocht, lukt het ons voor een lichaam als de staat, die, naar de commissie constateert, van zijn transacties met de Louisegroeve groot voordeel heelt gehad, niet gepast, daaraan de bUlükheid opteknoopen. Wü hopen daarom, dal de Kamer de conclusie der minderheid volgen zal. en de regeering „met klem zal -Men verzoeken, „alsnog het onopgelost gebleven gezzcbilpunt door arbiters te doen beslissen.
---

Rijksgebouwendienst.
. ve heer L. Bok, hoofdambtenaar bü dert rijksgebouwendienst, is benoemd in den bü Kon. besluit van ie januari J.l, ingestelden rang van directeur van de onder» vouds- en uitbreidingswerken.
---

Het Fransch-Belgische aceoord.
De houding van onze regeering.
Verleden week hebben wü erop gewezen, hoe onbillijk velen jegens onze regeering waren, en oordeelden over de door haar aangenomen houding zonder eenige kennis van zaken. Een heel wat objectiever beschouwing treffen wij aan in een brief uit Brussel in La Liberté van ? Maart, een Zwitsersch blad te Fribourg verschynend. onderteekend A. E. Het zal wellicht ook hier in Nederland interesseeren. een gedeelte van dezen brief te lezen: Om objectief en billijk te zün. is men genoodzaakt te constateeren dat men. van Belgisch»Fiansch»Engelsche züde. te absoluut geweest is door aan de pers van de tegenovergestelde züde te verwijten onmiddellijk gewicht te hebben gehecht aan een openbaarmaking, die dadely*. als een mystificatie had moeten beschouwd worden. Te Brussel. Parus en Londen beschikte men. om zich een meening over dit punt te vormen, over elementen die ra den Haag. Berlün en Rome ontbraken. Men heeft met bitterheid aan de regeeringen van Nederland en Duitschland verweten dat zü verklaringen hebben laten vragen te-Brussel, Parus en Londen, zelfs na de eerste dementis. die openbaar gemaakt waren. En toch gebiedt de billijkheid te erkennen dat, gegeven het gewicht van de publicatie, er niets exorbitants en niets beleedigends in gelegen was. dat van de zijde der Nederlandsche en Duitsene regeeringen gevraagd werd. dat men hun langs diplomatieken weg de dementi's bevestigde, die ten gebruiks van de pers waren gepubliceerd of zelfs van die welke hadden plaats gehad in het parlement. Büzonder betreurenswaardig is de gevolgde campagne, welke nog steeds wordt voortgezet te Brussel en te Parys tegen de Nederlandsche regeering. Daar zü lucht van de publicatie gekregen had die het Utrechtsen Dagblad ging ondernemen, heeft men haar verweten deze met te hebben verhinderd. Nu kan in een land waar persvrüheid bestaat, een regeering een dergelijke publicatie niet voor» komen. Overigens kon. indien de Nederlandsche regeering niet van de valschheid der stukken overtuigd was. het haar voorkomen dat er belang bü was dat die publicatie plaats vond, om de zaak in het volle daglicht te brengen dank zü het leven dat zü zou veroorzaken. Haar kwalijk te nemen, dat zy de publicatie niet verhinderd heeft, is byna even onrechtvaardig als haar te verwaten een diplomatieke bevestiging van het dementi te neooen gevraagd. Dat alles is olie op het vuur werpen. **" Naar Belga seint, zouden de stukken, die gevonden zyn by de secretarisse van Ward Hermans te Hevst-op-den» Berg niet van zooveel beteekenis zjjn als de eerste be» richten hebben doen gelóoven. Men zou te doen hebben met een of ander oud stuk. dat thans van geen belang meer is. . , « De betrokken stukken waren in vrü grooten getale vermenigvuldigd en toegezonden aan de betrokken diensten van het leger en de ministeries van landsverdediging en spoorwegen. Zy bevatten alleen opdrachten in verband met de mobilisatie op de spoorwegen. Men wil er achter zien te komen wanneer, hoe en door wie deze stukken aan derden zyn ter hand gesteld. Het onderzoek strekt zich dus uit tot de bureaux der betrokken ministeries.
[Naar ons wordt medegedeeld, betreft het hier naar alle v.«aarschünlijkheid stukken, die de Belgische justitie bij de eerste huiszoeking reeds had gezien, en had laten liggen, stukken, waarvan bekend was dat de heer Hermans ze had. omdat hü er nimmer een geheim van had gemaakt. Hy heeft ze ontelbare keeren in openbare vergaderingen in Vlaanderen vertoond en besproken. Ze betreffen een zoog. „nyverheids-mobilisatie" in geval van staking, en de heer Hermans haalde ze in openbare vergaderingen naar voren, om er de socialisten mee te bestoken, wanneer deze met staking gingen dreigen. Hy toonde dan aan. dat de regeering daarop voorbereid was. en dat de heele staking tegenover de ontworpen nijver» heids-mobilisatis ineen zakken moest. — Redi
Naar uit Brussel aan ds Vorw3rts wordt gemeld, is de huiszoeking bü mej. Peeters. te Heist»op-den Berg. voorafgegaan door een nieuw verhoor te Brussel van Frank Heine. Voorts werd een generaal en een kolonel van het Belgische leger een verhoor afgenomen.
---

Te korte rokjes in Gentert.
Vragen va» het Tweede Kamerlid Vliegen.
Het Tweede Kamerlid de heer Vliegen heeft aan den minister van onderwijl*, kunsten en wetenschappen B*GVTSISLQÓ. * 1. Is het den minister bekend, dat in de gemeente Gemert. van de daar bestaande byzondere school, gehouden door de zusters van de orde der Franciscanessen, en staande in het z.g. Binderseind. een aantal kinderen zyn verwyderd. wijl volgens het hoofd der school nun rokjes niet voldoende lang waren, terwül dit volgens de ouders wèl het geval was? Dit één gezin zelfs twee meisjes van resp. 11 en 7 jaar oud. om deze reden van de school werden gestuurd, ofschoon deze kinderen «ange. zwarte wollen kousen droegen en de rokjes tot over ac knieën kwamen? , ... 2. Indien den minister deze feiten bekend zyn. wil bij dan mededeelen hoe hy denkt te doen voorzien in het onderwys voor deze kinderen, waar in die gemeente, noen in den omtrek, een openbare school bestaat, en hoe de ouders in de gelegenheid gesteld zullen worden aan de leerplichtwet te voldoen? . «, 3 Is de minister verder bereid aan de houders van bijzondere scholen, althans daar waar geen openbare school bestaat, onder het oog te brengen, dat de wüze waarop de kinderen gekleed gaan ter beoordeeling staat aan de ouders en dat wegzending van school om deze reden ontoelaatbaar is? En dat, waar zulke wegzending toch plaats heeft, ten spoedigste door stichting eener open» bare school, in het onderwijs dezer kinderen zal worden voorzien?
---

Autobussen.
Beroepen ongegrond verklaard.
VU Kon. besluit «ün ongegrond verklaard: I°. het beroep, ingesteld door W. Klippel en H. G. Hendrikse te Oud-Vossemeer. tegen de beschikking van Gedeputeerde Staten van Zeeland van 19 Juli 1928 waarbij hun vergunning is geweigerd tot het in werking brengen van een autobusdienst van Stavenisse over St. Annaland en Oud»Vossemeer naar Tholen en omgekeerd. 2° de beroepen, ingesteld door M. J. Mallekoote te Stavenisse tegen de beschikking van Gedep. Staten van Zeeland van 19 Juli 1928 en tegen de beschikking van Gedep. Staten van Noordbrabant van 5 September 1928. waarbü hem vergunning is geweigerd tot het in werking brengen van een autobusdienst van Stavenisse over St. Maartensdük. Scherpenisse. Poortvliet en Tholen naar Bergen op Zoom en omgekeerd. 3°. de beroepen, ingesteld door den directeur der Dedemsvaartsche Stoomtramweg Maatschappij te Avereest tegen de beschikkingen van Gedep. Staten van Overijssel van 26 Juni 1928 en van Drenthe van 4 Juli 1928. waarby aan I«. iHinbers Jzn. te Meppel vergunning is verleend onder meer tot het in werking brengen van een autobusdienst van den Ham over Ommen. Balkbrug en Dedemsvaart-dorp naar Zuidwolde en tegen de beschikking van Gedep. Staten van Overijssel van 10 Juli 1928 en de beschikking van Gedep. Staten van Drente van 4 Juli 1938, waarby aan de Dedemsvaartsche Stoomtramwegmaatschappy vergunning is geweigerd tot het in werking brengen van een autobusdienst van Hoogeveen over Zuidwolde, Dedemsvaart-dolp en Balkbrug naar Ommen.
---

VaeantieKaarten.
De vacantiekaarten van de Nederlandsehs Spoorwegen zullen dit jaar worden uitgegeven: 29 Maart tot en roet 3 April, 1*? Mei tot en met 22 Mei en 1 Juli tot en met 13 September. Ze zullen kosten: eerste klasse ƒ S, tweede klasse / ? en derde klasse / 5.
---

Kiezersbond voor Nationale Eenbeid en Vooruitgang.
Vritiek «n een program van actie.
Men deelt ons mede: „ „.«.i™ Een groep kiezers, dis zich zeer onvoldaan gevoelen ten aanzien van het bestuur van Ryk. provinciën en gemeenten, alsmede naar aanleiding van de gestie van politieke partüen en haar voormannen, heeft zich aan» eengesloten en heeft opgericht den Kiezersbond voor Nationale Eenheid en Vooruitgang. „„_.-,._. „övn-. Het was den oprichters bekend, dat eenoude gevoel van onvoldaanheid, ja, van afkeer van alles wat naar politiek riekt, zich van vele andere kiezers bad meester gemaakt, en zü achtten het aUerminst in het belang van ons volk dat een zoo breede schare van ontevredenen zou worden onverschillig voor de wyze. waarop "-« over» heidstaak wordt vervuld. Door zich afzijdig te houden, zou men de macht versterken juist van die personen, wier invloed men als schadelijk beschouwt voor de politieke zeden, en zou men toelaten, dat zü een onge» wenschten drang bleven uitoefenen op de daden der overheidspersonen en deze zouden nopen, dikwijls uit louter politieke overwegingen, tot een slap en duur Daarom heeft de nieuwe groep gemeend een poging te moeten doen. ten einde voor de hierbedoelde kiezers de gelegenheid te openen, hun gevoelens tot uiting te brengen in een kring van gelükgestemden. en die gevoelens om te zetten in daden. Zullen deze daden effect hebben, dan zal een daarvan moeten zün het indienen van een candidatenlijst voor de. in dit jaar te houden verkiezingen van leden der Tweede Kamer. Immers voor elke andere uiting van activiteit zün — naar het oordeel van de tot den bond toegetredenen — de met Kamerzetels en kieskringcombinaties goochelende partijbestuurders, wier politiek of financieel eigenbelang daarbij maar al te vaak betrokken is. ongevoelig geworden. De bestaande toestanden leiden ertoe, dat het kleine groepjes van personen zyn. die in het geheele land beslissen, op welke candidaten de stemmen zyn uitgebracht, en niet de Kiezers zglvgtl De nieuwe organisatie wil niet zün een politieke partü in dien zin. dat haar program beperkt wordt door enge, kunstmatige grenzen, zooals veelal bü de bestaande partüen het geval is. Zij erkent niet de oude tegenstelling rechts-links als richtlijn voor haar wenschen. In geen geval zal haar actie dus worden beheerscht door het misbruiken van den godsdienst, waardoor reeds zooveel onzalige strijd en schadelijke tegenstellingen in ons land zijn ontstaan. Volgens zijn beginselverklaring, streeft de Bond naar de hoogst bereikbare stoffelyke en geestelyke welvaart van het geheele Nederlandsche volk. en zal hij de verkiezing bevorderen van candidaten, die zich hebben bereid verklaard, als leden van de Staten-Generaal. de Provinciale Staten en de gemeenteraden de belangen te I behartigen van alle staatsburgers en ingezetenen van Nederland, mét terzijdestelling van persoons-, groeps- en partijbelangen. De praktijk van het huidige kiesstelsel is geworden, dat de candidaten den politieken zetelbuit eerst onderling verdeelen en het overschot goedgunstig toestoppen aan die partügenooten, van wie zij geen tegenwerking, gevaarlük voor het bereiken van hun doel. hebben te vreezen. Helaas stemt dit doel niet altijd overeen met het algemeen belang. Daarom dient aan de kiezers een grootere invloed te worden gegeven op de keuze van de af te vaardigen personen. Opheffing van de bestaande bezwaren zal tevens verbetering van de politieke zeden bevorderen en tegengaan het afkeurenswaardige naar voren dringen van beroepspolitici, die in het waarnemen van hun functiën in de eerste plaats zien een middel tot verbetering van hun maatschappelijke positie. Doch niet alleen als rem tegen de baantjesjagers wil de Bond er zich tegen verzetten, dat één persoon verschil» lende openbare functiën tegelijkertijd bekleedt, maar ook om te bevorderen, dat de afgevaardigden hun geheele persoon zullen kunnen geven aan de gewichtige taak, die in vele gevallen reeds het vervullen van één ambt hun' oplegt. Hiervan mag dan tevens een betere en meer onpartijdige behartiging van de overheidsbelangen worden verwacht. Als eerste punt komt op het program van actie voor herziening van het tegenwoordige kiesstelsel, waarbij zich onmiddellyk aansluit het tweede programmapunt, dat gericht is tegen de onbeperkte opeenhooping van salarissen en hooge, in korten tijd bereikbare pensioenen, als die van minister, Kamerlid, lid van Gedeputeerde Staten en wethouder, soms verhoogd met nog andere inkomsten uit de openbare kassen. Andere punten van het program van a«*tie hebben de na te noemen strekking. Sterke -ieperking van de enorm gestegen uitgaven, die het gevolg zijn van den zoo» genaamden vrede op onderwüsgebied. Grootere bezuiniging in het beheer van ryk. provinciën en gemeenten, binnen korten tijd door te voeren. Overbodige overheidsbemoeiing worde tegengegaan, waar mogelyk opgeheven. Nadrukkelijk wordt in de toelichting tot dit punt evenwel opgemerkt, dat daarmede niet wordt beoogd vermindering van redelijk te achten salarissen van het thans in dienst zijnde overheidspersoneel. Behalve voor belastingverlaging, behooren de vrykomende gelden te worden besteed voor billijke sociale voorzieningen, waarbij het eerst wordt gedacht aan de verhooging van het ouderdomspensioen. ' Tegen overdreven eischen van het publiek en in het byzonder van de beroepspolitici neme de overheid een krachtige houding aan. Het vrijhandelsstelsel blijve gehandhaafd. Zoolang de denkbeelden van den Volkenbond inzake ontwapening niet zijn verwezenlijkt, dient ter handhaving van onze neutraliteit een weermaeht in siand te worden gehouden. Nederland streve in den Volkenbond krachtig in de richting van een zoo sterk mogelijke vermindering van de bewapening. En eindelijk: verbetering van de hu wely ks wetgeving. Voorzitter van het voorloopig bestuur van den bond is de heer B. Niewold te Amsterdam. Het secretariaat is gevestigd: Prinsengracht 162, Amsterdam.
---

Voorschotten Landarbeiderswet.
Bij beschikking van den minister van financiën van 13 Maart, is aan de gemeente Grootebroek een voorschot uit 's rijks kas verleend tot een maximum van ƒ 3600. ter uitbetaling van het door een landarbeider benoodigd bedrag voor de verkrijging van een plaatsje; aan de gemeente Roden een voorschot tot een maximum van ƒ 3800. ter verstrekkn^ aan de veréeniging, in die gemeente uitsluitend werkzaam ter bevordering van de verkrijging van onroerend goed door landarbeiders, ter uitbetaling van het door twee landarbeiders benoodigd bedrag voor de verkryging van een plaatsje; aan de gemeente "2bten en Leur een voorschot tot een maximum van ƒ 2880. ter verstrekkmg aan de stichting, in die ge» meente uitsluitend werkzaam ter bevordering van de verkrijging van onroerend goed door landarbeiders, ter uitbetaling van het door een landarbeider benoodigd bedrag voor de verkrijging van een plaatsje en aan de gemeente Bergen (N.-N) een voorschot tot een maximum van ƒ 2700. ter uitbetaling van het door een landarbeider benoodigd bedrag voor de verkrüging van een plaatsje. (Stct,)
---

Besmettelijke Ziekten.
In de week van 3 tot en met 9 Maart zün de volgende gevallen van besmettelijke ziekten aangegeven: "5-ebris typholdea 2; roödvonk 355 (waarvan 31 in Amsterdam. 35 te Rotterdam en 37 te 's-Gravenhage); diphterie «4; dysenterie l: meningitis cerebrospinalis epidemica 6; encephalitis lethargica, 2 en poliomyentis anterior acuta 2.
---

Aflevering van entstof door de koepokinrfchtingen.
In de week van 3 tot en met 9 Maart werd afgeleverd: door de entstofinrichting te Amsterdam koepokstof voor 2055, door die te Rotterdam voor 407. en door die te Groningen voor 154 personen. letaal voor 2616 personen.
---

Encephalits na inenting.
In de week van 3 tot en met 9 Maart zün geen gevallen van encephalitis na inenting te» kennis van het Staats» toezicht op de volksgezondheid gekomen. <Stet.)
---

Begrafenis II. Daniels.
In allen eenvoud is vanmiddag halftwee op de alge» meene begraafplaats aa» de Kleverlaan te Haarlem het stoffelijk overschot van den heer H. Daniels. vroeger correspondent van de Nieuwe Rotterdamsche Courant te Andelst en schrijver van vele Betuwsche bijdragen, begraven. Vier bloemstukken waren op de baar gelegd. Aan de groeve heeft eerst een schoonzoon van den overleden, de heer Van Dük gesproken, die schetste, hoe groot de liefde van den overledene was geweest. Vervolgens sprak de heer A. M. Noppen, uit Amsterdam, een oud-leerling van de school Veldzicht, tusschen de dorpen Zetten. Terveld en Andelst. waarvan de heer Daniels het hoofd is geweest. Hy noemde den ontslapene een groot zoon van de Betuwe, die hard gearbeid heeft. Een zoon van den overledene dankte voor de bewijzen van deelneming.
---

Urk.
Sinds Donderdag van de vorige week is het eiland Urk zonder verbinding met den vasten wal. Maandagmorgen zou een vliegtuig met post naar Urk vliegen, doch wegens den dikken mist moest de tocht worden uitgesteld. De Von Geusau heeft Dinsdag en gisteren getracht het -zware ijs ie «reeeren om Enkhuizen te kunnen bereiken, doch zon» der. resultaat.
---

Arbeid van onvolwaardigen.
De minister van arbeid heeft op het congres, gewijd aan het vraagstuk der tewerkstelling van onvolwaardige arbeidskrachten, meegedeeld, dat een commissie zal worden ingesteld om het vraagstuk te bestudeeren.
Naar wij vernemen, zal als voorzitter dezer commissie optreden de voorzitter van den Gezondheidsraad, dr. N. M. Josephus Jitta.
---

's-GNAVENNAGE. Storing in het telefoonverkeer.
Vanochtend omstreeks 8 uur was de geheele storing in het telefoonverkeer hier ter stede opgeheven.
komen, bij de commissie geklaagd. Nt liteit haar evenwel geen aanleiding ge*>cvs-;i om «.l:*,n burgemeester en wethouders te verzoeken, v.«,!^i^::*^ in de ten aanzien van die ontsmetting lMVo'^c-, wordende gedragslijn f»' brengen.
Met voldoen kan worden >><'oN«*a*^"'d. dat de algemeene gezo>idhe!c^to?^!,^nci vixi* dc.*o gemeente ook over het jaar 1928 !«un.«:7* -v*,-;, U? :i«c>dvonk»epidemie is weliswaar nos i>!(*t --^öun'i^d. doch- heeft in minderemate gelieerscht dun s.*(-!>!.,'.c!v' **.<««. vori^<,« jaar, en ernstige gevallen bl/'v*:-c!c^ m; do !>««. *l>nd^:*>NMn. Het verloop van deze :'.i'.-:^ .*!*.! ,:«.i*rii.''*. Het aantal sterfgevallen bed:*o>^ sUvüis il Andere epidemieën kwamen niet voor.
Nadat in de vergaat; v,,n IJ Januari het advies was vastgelegd, dat aan burgeme'^'.er en wethouders is verzonden in antwoord op een v ..oe.'*. l^-iaan bij brief van liet collego d.d. 1 November 192'/. !*eei-, hot zoor belangrijke vraagstuk der inent in «.; l e si' on roödvonk e N diphthorie in het eind ->an uit .>,,;>.:* andermaal een onderwerp van ernstige t'tu'ile e:: bespreking uitgemaakt. Naar aanleiding van oen b:i -I van clen hooidmspecteti,*,-van de Volksgezondheid, «h*. 'I,'. rb.üah., d.l!. 9 November, waarin inlichtingen we«,'i»n gevraagd omtrent de gronden. waarop de oom mi 5-.ie. haar oordeel over de voorbehoedende inenting tegen ic-oavonk en diphthnrio had gevestigd, is in do Novera^ivergadering met dezen hooftem* uitvoerig van gedachten gewisseld en i,-> het voor en tegen de^er. inentingen, besproken.
De commissie bloei valt «^voelen, c! >!; me:i bij de toepassing van de kunstmatige i:nmuni!-?.tie tegen roödvonk nog steeds in het toeken van hek experiment, staat en derhalve propaganda o-*, groote .^cia al voor die meening iliet verantwoord zou zijn. Hoewel do commissie tegenover de inenting tegen diphthorie minder afwijzend staat, acht zij den! tijd voor hare toe-pass ir. 5 op onbeperkte schaal onder de schoolgaande jeugd n*;->. niet gekomen. De diphthorie heerieht hier ter .<:,odo weiinz: on door een tijdige en goede beiiandeün*; l.s do reeds geringe letaliteit nog sterk torus te brengen.
De verspreiding op bijzondere seh,'>:en van een eirenlaire, ter aanbeveling van z-eiuxme!.' hiontin?. uitgegaan van het Staatstoezicht op do Volkgezondheid, was voor de commissie aanleiding, ram «.,* hooiden van alle bijzondere scholen voor 1., O. en M. U. 1.. O. een brief te richten, waarin zij. onder verwii-in*; naar dit feit, om beantwoording vroeg van ondergaande vrazon: I. Is aan het bestuur van uw school of aan v het verzoek gericht, genoemde circulaire o.r.n dc ouders uwer leerlingen te doen toekomen? 11. By hoeveel leerlingen uwer school is naar aanleiding van die circulaire do inenting tossen roödvonk en diphth>***ritis verricht? 111. Op welke data zijn de/c- inent«gen verricht? IV. Hoeveel kinderen hebben na do rc'-p. I.;te, 2de en 3e inenting de school verzuimd en hoevee! d.'.Mn ir.dion? V. Hebt v naai* aanlo*di»«j der inenting nog opmerkingen? Als resulwat, van «7.e*.*o «-«'«.ne*-' mo;,** hier worden vermeld. dat liet, aantal ingeënt^ kinderen, waaromtrent mededeelingen werden vertrek!, te klem was om gevolgtrekkingen te wettigen.
---

Gezondheidscommissie.
In de jongste vergadering dei- gezondheidscom-N!it,ie die by ontstentenis van den voorzit-.-.*- door dr. J. J. Hofman werd voorgezeten, is een aan burgemeester en wethouders te richten brief vastgesteld, waarin aangedrongen wordt op aanvulling van de Bouw» en .Voenverordening met een bepaling, die e<n behoorlijk? -en» tilatie van nieuw op te richten gebouwen van eeni-3-zins grooten omvang als tegenwoordig opgericht vorden. waarborgt. Een ingekomen klacht over vocht in eenige vertrekken van een portiekwoning in de Sleedoornstraat. was door twee leden der commissie onderzocht. Naar aanleiding daarvan werd besloten, burgemeester en wethouders te verzoeken, den eigenaar van bedoelde woning te schrijven om voorzieningen te treffen. Over de onhygiënische toestanden, ontstaan a!» ge» volg van het bevriezen van waterleidingen en meter!, tijdens de aanhoudende strenge vorst, zijn besprekingen gevoeld. De vergadering besloot, tot burgemeester en wethouders een brief te richten, waarin zij vev,oe!'t. ook hier ter stede gebruik te maken van de electiiüc!»*. apparaten, waarmede, naar vernomen werd. te Gouda ei- Amsterdam met succes wordt gewerkt, opdat hors-r. van watertoevoer in alle woningen ten spoedigste mogelijk worde gemaakt. De rekening van de ontvangsten en uitgaven der commissie over 1328 werd vastgesteld.
Uit bet jaarverslag.
In ™ verslagrover 1928^f^KS1"1""3 te aT SS scholen "voor L.O. ./^-/^ Finnen de gemeente heeft de commissie in den a'-geopen zomer een circulaire toegezonden, waarin ~j d aa„ _te]Ae< m hoeverre gevolg was gegeven ai,-, «.«.„ van het staatstoezicht op dc volksgezondheid mtgegane opwekking tot het inenten van de schooijcu^c, tegen roödvonk en «WhU-er-e- nik -elnielngs- By den directeur J»«^S^g^^^'o^- A„°"^U^ 1^ <lo"óntsmeU>ns van violen waarop 2eh een of meer gevallen van roödvonk hadden voor» geda->, vernomen werd. dat het rijk niet meer bijdraagt ir d j-ostcn van die ontsmetting en de gemeente vry -5 a, 0 met tot ontsmetting over te gaan. «et is der commissie gebleken, dat hier ter steae geen ontsmetting van schoollokn^^^^ wel banken en '^m.d^len ontsmet ""«l^^tenzy^e be^ ««n**^^ «Sdat ten minste een week verloonen is , [„ssclvii >>t tfitbreken der ziekte en de aangifte ervan, •in gcva, -.„..-metling dan ook geen doel meer zon Vhebben. „ ... -^* . Eenmaal is over het nalaten van ontsmetting van eetschool te Seheveningen. waarop roödvonk was voorge»
---

De Cinancieele betrekking tusschen Rijk en gemeenten.
'In ds Veréeniging van surnumerairs der directe belastingen, invoerrechten en accijnzen in opleiding in Den Haag, heeft prof. dr. G. H. van Poelje gisteravond een lezing over de financieele betrekking tusschen het Nyk en de gemeenten gehouden. Hy heeft de groote lijnen nagegaan van de algemeens ontwikkeling van de kwestie, waarin het wets<**ntwerp»de Geer z. i- slechts een Voorbijgaande phase is. . . Na uitvoerig bij theorie en historie in deze aangelegenheid te hebben stilgestaan, kwam spr. tot het wetsontwerpde Geer. dat z.i. in vele opzichten bewondering verdient, be hoofdzaak ziet spr. in de vraag, hoe de regeering Moet staan tegenover de gemeenten. Moeten ze —- vraagt hij — gericht zyn op centralisatie, waarby de gemeenten slechts geringe vryheid van beweging hebben, of moeten ze leidend beginsel «zyn oni «ien gemeenten een zoo groot mogelüke vrüheid te laten, éen zoo ruim mogelijke gelegenheid om de plaatolijke belangen op de beste wijze te verzorgen' Het Kroote bezwaar tegen het wetsontwerp is. dat het den gemeenten te weinig vrijheid laat, dat het ademt een centralistischen geest op een oogenblik. dat in allerlei landen in die centralistische beweging een kentering schijnt te komen, dat men gaat inzien, dat de beste wijze van regeeren is alles wat plaatselük het beste ge» daan kan worden over te laten aan de plaatselijke organen. Een dergelyk vertrouwen in de locale kracht leidt tot het sterkste en doelmatigste bestuur en trekt de beste mannen aan om hun deel te dragen in de taak van den staat. Er moet een innig contact zijn tusschen burgerij en bevolking en daartoe dient de vrüe gemeente in den vrijen staat. Dat vraagt andere beginselen dan bier en daar in het wetsontwerp-de Geer zijn neergelegd. , Hierop volgde eenige gedachtenwisseling.
---

De arbeidsduur der winkelbedienden.
Het hoofdbestuur der Nederlandsche Veréeniging van Christelijke kantoor- en handelsbedienden heeft zich in een adres gewend tot den minister van arbeid, handel en nijverheid om uiting te geven aan zün pessimistische verwachtingen omtrent het tot stand komen van een Winkelsluitingswet in afzienbaren tücl. In het adres wordt den minister verzocht, het werktydenbesluit voor arbeid in winkels af te kondigen op hetzelfde moment, waarop vaststaat, dat het tot stand komen van een Winkelsluitingswet vooreerst achterwege zal blijven.
---

Vereenigiug voor belastingwetenschap.
Op Zaterdag 23 dezer zal se Veréeniging voor Belastingwetenschap een vergadering houden te Amsterdam, waarin de praeadvisizen zullen behandeld worden van prof. mr. dr. Ant. T>n Gijn en prof. dr. N. J. Polak over De algemeens.beginselen xoor cle heldin» .van l*elastln«ey.^
---

Het ijs. Hervatting van de scheepvaart.
De scheepvaart op het geheele kanaal Apeldoorn— Dieren is thans hersteld.
Uit Groningen meldt men ons: . , De Groninger-Rotterdammer Stoombootmaatschappij de Hunze zet haar pogingen voort, om het ijs te breken in het Reitdiep. Reeds is men gevorderd tot de Wilhelminabrug te Groningen. Het ijs heeft op verschillende plaatsen nog een dikte van 40 c.M. Het Eemskanaal en het verblndmgskanaal zyn reeds voor stoomschepen bevaarbaar, eveneens het Winschotei» diep tot Zuidbroek. De boot Wilhelmina, uit Delfzijl, is bezig voor rekening van de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Groningen en het provinciaal bestuur het ys in het verdere gedeelte van het Winschoterdiep te breken, alsmede in het kanaal naar Veendam. Het Dam» sterdiep. net Boterdiep en het Hoendiep liggen nog dicht.
De Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Drente heeft in samenwerking met de betrokken gemeenten en belanghebbenden een fonds gevormd teninde het ijs te laten breken op het Meppeler Diep. de Drentsehe Hoofdvaart, de Drentsehe Kanalen, en Overysselsche meren.
---

Stremming van verkeer.
Keizersvee r: geregelde overtocht met stoompont. des nachts roeiboot. Mo er dyk: veerdienst om het uur van 7 u. v.m. tot 10 uur nm. Zaltbommel: overtocht met stoomboot en groote pont. Gorcum—Slee uw ijk: veerdienst geregeld. Dordrecht—Z wij ndr e ht: overtocht regelmatig met stoompont. Enkhuizen: haven» en geleidevuren ontstoken.
Nachtboot van Amsterdam 13 Maart 6 uur n.m. te Kampen aangekomen. Vanochtend 6 uur naar Zwolle vertrokken.
Merwedekanaal bij Gorcum zal vandaag opengebroken worden* poging van gisteren mislukt. Hollandsche Llssel bevaarbaar voor motor- en stoom» booten.
Behoudens wat kleine schollen, is de Boven-Merwede zoo goed als vry van ijs. Ondanks den vrij zwaren mist. was er vanmorgen reeds veel scheepvaart. De vlucht» haven, waarin gedurende vijf weken meer dan honderd schepen in veiligheid waren gebracht, wordt zoo langzamerhand weer leeg. De bij de Waterpoort ingevroren schepen en het met benzine geladen tankschip vertrekken vandaag.
Uit Gorinchem:
---

Terschelling.
De postboot van Harlingen naar - Terschelling heeft ook gisteren Terschelling niet kunnen bereiken wegens mist en ijs.
Uit Zwolle: De pontdieust aan het Katerveer is weer normaal, dag en nacht. ■.-.--- - .-,-=.> „,
Uit Deventer: ■*'■*„.. ** -«.- Het ys in het Overysselsche kanaal zit nog vast. Men hoopt echter dit morgen te kunnen openbreken. Het ijs in de buitengracht aan den Bergsingel is reeds opengebroken, en eenige schepen zijn ukken. Gisteren kwam de eerste boot uit Amsterdam hier aan. Echter zal voorloopig een regelmatige dienst nog met kunnen plaats vinden.
---

ROTTERDAM. Niederlandsch Veréeniging van Staatsburgeressen.
Gisteravond heeft de afdeeiing Rotterdam—Schiedam van de Nederlandsche Veréeniging van Staatsburgeressen een zeer goed bezochte bijeenkomst voor leden en belang» stellenden in Hotel Coomans gehouden.
Dr. Nicolette Bruining uit Seheveningen sprak er over Zelfopoffering.
Zy legde den nadruk op de noodzakelijke bereidwilligheid tot het offer, van het individu en van het volksgeheel. By gewetensvragen zooals die zich bij het gecompliceerde vraagstuk anti-militarisme en ontwapening voordoen, mag niet het mogelijke resultaat der consequenties den doorslag geven doch alleen de eerlijke stem van het geweten richtsnoer voor de handeling zijn, ook als die zou dringen tot zelfopoffering.
Jkvr. Sophie Wichers, uit Wassenaar, stelde de gruwelijke werking der gifgassen en de onmogelijkheid van afweer daarvan, aan de hand van verschillende officieele en officieuse uitspraken in het licht.
Ten slotte liet mevrouw van der Star alhier het licht vallen op de gunstige ervaring en uitwerking van arbitrage in de landen van Zuid-Amerika. De voorzitster sloot deze byeenkomst met een woord van hartëlijken dank en een opwekking tot de aanwezigen om in dezen strijd over den vrede en de vredesmiddelen de eigen omgeving steeds weer op te wekken, de woorden van haat en verbittering in te houden en om te zetten in woorden van liefde en begrijpen, opdat de mensch niet meer als vijand tegenover den mensch kome te staan.
---

Casino.
De Koningin .van Montmartre.
Met Boskamp, die van den gauwdief in dit aardige. hoewel te vele kansen voor zwaarwichtigheid biedende stuk van Denn Spranklin en Vada Nmem. naar reeds vroeger is vastgesteld wat heel goeds maakt, kwamen in deze hernieuwde vertooning twee anderen boven de nnd» delmaat van het geheel: Van Aerschot. die een seniel oud heertje gaf. dat onweerstaanbaar lachwekkend was. en It-mmy Arbous. die als Zizi. de „meid" voor apachen en baronnen, nog weer eens duidelijk maakte tot de - weinige - Nederlandsche vrouwen te behooren. d.e waar- lük operette kunnen spelen. Al den eersten avond was de zaal volgeloopen. Ten deele gold deze belangstelling ongetwijfeld Louis MorriV» son. dien men af en toe ..als gast" engageert. Of h', Paust zins-t of de papa in Dolly, of hy zich vertoont all Nzar K "mtenant^iki. als. Paljas, "oavaradossi of al* Jacques. den grooten schurk van deze ****«%-*££, hem om het even: hü produceert tenorgeluid en brengt er de menschen mee in geestdrift. Wat zou het voor z,n hebben, te dezer plaatse aesthetische bezwaren tegen ?ün wüze van zingen te ontvouwen? Een «oede gedachte deze koningin andermaal ten troon te verheffen. Zij heeft haar aan: ankelijk-n b»j de vleet l
---

AMSTERDAM. Dreigend conflict in hel engros-confeetiebedrijf.
De samenwerkende bonden in de kledingindustrie en de bond van looneonleetionai!*!* hebben eenden tM geleden voorstellen ingediend bij de werkgevers in doven» staande branche, welke inhouden de *-.g. Groninger regeling voor de kleermakers en bepalingen betretlenne nee werk der loonconfectionairs. Overeenstemming bleek nog niet mogelijk. De werknemersbonden hebben thans aan de firma's J. van Kollem en Sajet en Sn-ivf te Amsterdam meegedeeld, dat zij zich het recht voorbehouden, met ingang van Maandag a.s. den arbeid neer te leggen, tenzij vóór dien tijd overeenstemming zou zijn bereikt. Met de firma J. van Kollem vindt, morgen een conferentie plaats. De kleermakers en de loonconlectwn-*ll*6 zün opgeroepen tot een personeelsvergadering der beide firma's op Zaterdagmiddag.
---

De prijsverbooging van aardappelen en brandstoffen.
Naar aanleiding van het bericht, dat hec gemeentebestuur heeft besloten, de in verband met den strengen winter getroffen maatregelen deze week te doen eindigen, heeft het raadslid De Miranda aan B. en W. gevraagd, of zij bereid zijn te bevorderen, dat de toegestane prijs» verhoogingen van aardappelen en brandstoffen, deze week voor het laatst zullen worden geheven.
---

Een Palestina-film.
Het Palestina-Opbouwfonds Kenen Hajesod en het Joodsch Nationaal Fonds, Kenen Kajemeth lieisrael. heb» ben een film doen vervaardigen, die een beeld geeft van het vele wat in betrekkelijk Korten tijd volbracht is voor den opbouw van een nieuw Joodsch Palestina, en daartegenover het zeer vele wat nog gedaan moet worden om dit doel te bereiken.
De film geeft een denkbeeld van de uitgestrektheid der oppervlakten lands die nog beschikbaar zijn voor ont» ginning of voor industrieele doeleinden, in het algemeen voor kolonisatie: inderdaad is Palestina — en men is wei eens geneigd dit te vergeten als men het vele reeds tot, stand gekomene ziet — nog een leeg land. welks 700.000 Arabische bewoners voor verdringing door de Joden die zich er komen vestigen om het land hunner vaderen weer te bebouwen en vruchtbaar te maken, niet bevreesd be» llO<«v«< te zijn.
Het Joodsch Nationaal Fonds besteedt zijn opbrengst uitsluitend om land in Palestina ter ontginning te koopen. gedurende de kwart-eeuw van zyn bestaan heeic het reeds ongeveer ƒ 27.000.000 „verwerkt": het, Pales» tina Opbouwfonds voorziet in de kosten van het scheppen van geordende toestanden, het vormen van de gekoloniseerde landstreken tot een geordende, modem-beschaafde maatschappij. Zoo b.v. bevordert het immigratie van dc elementen van wie te verwachten is dat zij hun werkzaam aandeel in het samenstellen en in stand houden van zulk een maatschappij zullen nemen: het zorgt voor onderwijs, maatregelen op het gebied van volksgezondheid enz. Het bestaat sinds 1920 en heeft reeds ƒ 44.000.000 bijeen gebracht en uitgegeven
De film nu geeft een denkbeeld van wat er met deze bedragen op zichzelf aanzienlijk, maar bescheiden in vergelijking b.v. met het jaarlyl'sch budget van Amsterdam van ruim honderd millioen. bereikt is. Als alle documentaire films is zy belangwekkend en leerzaam. Ni zij vervult met bewondering voor de volharding en de bekwaamheid van den in Palestina verrichten pioniers» arbeid, om het sinds eeuwen verwaarloosde en versteende land weder tot bloei en vruchtbaarheid te brengen.
In den aanvang van de lente van 1918, toen de Aman» delboom bloeide, is men met het opnemen begonnen. Het feest van het ontwaken der natuur in de opnieuw tot vruchtbaarheid en leven gewekte 'andskerken, met hun nu reeds bloeiende sinaasappeltuinen vormt den inhoud
Dan volgen kijkjes in het oude Palestina, Jerusalem. en het nieuwe, de nog niet groote. maar ze.er moderne, snel in omvang en bloei toenemende stad Tel Aviv.
van het eerste gedeelte.
Het derde gedeelte heet* ..Heldinnen van den Opbouw"; het is een hulde aan de vrouw als pionierster bij den arbeid op het land. den aanleg van wegen, in de fabriek en in huis, waarbij de verzorging van de „hope Israëls", de kinderen, echter niet lekortkomt.
Een afzonderlijk gedeelte is gewijd aan „Ohederah en Haifa". de oudste en mooiste kolonie, waarvan Haila bezig is aich te ontwikkelen tot een bloeiende wereldhaven.
Ten slotte voert ons de film opwaarts langs den Jordaan, veelal door woestenijen, waar Arabische nomadenstam» men leven; langs de Doode Zee naar Metoelah. de Noordelijkste plaats van Palestina. Maar we zien dat de beschaving ook hier reeds doordringt: want bij Gescher vinden wij het groote werk der electrificaUe. gedreven door de waterkracht van de aloude Jordaan; en toch betrekkelijk reeds talryk zijn ook hier de Keren Hajesod» kolonies, min of meer in het stadium vanopkomst, die schoone beloften voor de Toekomst inhouden.
Do Palestina-film draait Zondagmorgen te 11** l uur voor het eerst voor het publiek, en wel in het Rembrand».-theater.
---