DE KOFFIEKONING DER WERELD. een Fries, genaamd Freneesco Bmitt. kon lezen noch schrllven. «Ij we, echter de beste kolonist, dien Brazilië misschien ooit heeft gezien. Meer den 16 millioen koffieboomen. over $2 plantages verdeeld e, met een oogst van wel 200.000 zakken, weren zijn eigendom. «et hart ven «ie kottlestreek H zijn siamplantage Monte Alegre. l)«, koffie van deze plantage gaat jaarlijks naar de branderijen ven Koffie Heg. om «laar vermengd met prima koffiesoorien van lava. Arabic en centraal-Amerika. de zoozee» geliefde Koffie Hag-melenge op m leveren» Hij onze moderne levenswijze is de stofwisseling zelden sterk genoeg, om de eoffeïne. die wlj met den edelen koffiedronk opnemen, vol. doende af te scheiden. Daarom wordt de Koffie Heg van «offelne ge, «iuiverd. De coffeïnevrüe Koffie Ha» is het resultaat van plantageteelt van den eersten rang en haar kostelijk aroma is onovertroffen. ----■——i^iiiiii»—^ ,_,,,,, •"*""■- V.BO --- Mededeelingen en Aanbevelingen (bulten verantwoordelijkheid van de Redactie). Accountantskantoor van J. DUYVERMAN Lid Ned. Inst. v. Accountant». Graaf Florisstraat 80 — ROTTERDAM TELEFOON Ne. 82107. Marclts St. Jacynes 50 — ANTWERPEN TELEFOON Ne. 67189. C/10 --- tVrvoi, VU» de »eol»»e»H Kl^E', KAUWGOM P^LT^f^^Em&tMI^I^^.--i.----i^»-t-i.---i,i^,^M,M.M,M,^—^_^___.. 2/12 --- IXlededeelingen en Aanbevelingen (buiten verantwoordelijkheid van de Redactie). OP REIS NAAR DE LANDEN DER ZON Voor inlichtingen en prospectus betreffende de hotels gelieve men zich te wenden tot de K. V. Internationaal Verkeera ZiJnrean, Amsterdam — Damrak 40. ADELBODEN: DE PAREL VAN HET SERNER OSERLAND Sport Hotel Schönegg Speciaal door Ho!lan6ache families aanbevolen. | Kamers met atr. water. Pension vanaf fra. 13.» MONTE OANLÖ HOTEL PRINOE DE OALLES Holl. pro»p. gaarne op aanvraag. W. LoogiZsrt, Oir. «ONTE CARLO: ~~ ROVAL HOTEL, Eerste KI. Alle comfort. Geheel op het Zuiden rum. Kamer wel, pension vanaf fra. 80» PONTRESINA: '~~^ Hotel „pontreslng" Ie klasse. All, comfort. Stroomend water. Zonnig en vrij gelagen Huisorkest. Pension vanaf frs. ,g... ALLE WINTERSPORTEN. --- (Vervolg van de tteeltwea.) 1" ' "' " ' ' e --- De Balkanlanden. ZoM-SlaTisehe indrukken. V) Minderheden «sa unificatie der schoolwet» ten. — Ernstige klachten over denatlonall» salie. — Een memorandum, «at nlet mocht gepubliceerd. — De reis van Notie Dame des Minorltét. (Particulierecorrespondent.) Belgrado. November. Een merkwaardigen driehoek heeft Zuid-Slavië in het Koord-Oosten: bet landschap valt bulten het kader van net beeld, dat men zlch van een Balkanstaat maakt. Niets is hier. wat de daarmee gecoördineerde voorstelling van bergen rechtvaardigt. Baranja. Batsjka. Banaat, vóór 1918 Hongaarsch gebied, samen de zoogenaamde Wojwodina vormend, — tot daar, waar zuidwaarts de heuvelrug der Proesjka Gora golft: vlak land. Sociaal valt het ult de lijn: ruime, groote boerenbehuizlngen met bouten galerijen, of steenen poorten: de vloeren helderder gewreven dan zuidelijker, aan de andere zijde der vonau, de tafel; moestuinen en bloemperken; twee-, driehonderd hectare grond Is zoo lets bijzonder nlet. Ethno» graphisch heeft het een ander gezicht: hoekige koppen, blond haar en Uchte oogen. Andere menschen: zij hebben hun schaapjes op het droge, maar men zal bij hen minder gastvrijheid vinden, dan onder het armste Slavische dak. Hier Is van de twee millloen nationale minderheden, die Luld-Slavlë telt. de grootste, de Duitsche, geconcentreerd. Zeshonderd duizend, gemengd met Hongaren, waarvan er ln het geheel omstreeks een half millioen zijn. Mee-s«ndeels onder M'.ria Theresia cm Josef n kwamen hun voorvaderen hierh^n: ult de Palts, uit den Elzas, uit het Rijnland, uit Wurtemberg, Nassau. Baden en Zwaben. Wat blond is. ls nog heden ten dage voor den Serviër een .Sjvab". Een overmaat van nationaal gevoel, wat trouwens destijds ook in het land van Rijn en Nbe maar matig tierde, brachten zij nlet mee, en van het tooneel, waarop zich later de groote dingen afspeelden, die het het elders hebben gewekt, zaten zij te ver af. Het beruchte denationaUsatleprogramma. dat in de schoolwet van graaf Appony was vastgelegd, kon dus behoorlijk zijn werk doen. Een stevige magyaarsche kwast ging over de Wojwodina-bewoners heen: instellingen van middelbaar en hooger onderwijs waren uitsluitend Hongaarsch, zoodat het proces zich als gewoonlijk kon afwikkelen: de vader een Duitsche boer, de zoon een utratzulst en de kleinzoon een waschecht Magyaar; geen Duiteche lntellectueelen, langzamerhand gebrek aan jonge leerkrachten. De golf van nationaal bewustzijn, die na den oorlog over Europa ging, maakte ook de Duitschers in Wojwodina wakker. De Duitsche Kulturbund droeg het zijne er toe bij. hen wakker te houden. Men was zoo verstandig, zlch van den beginne op het standpunt van den staat te stellen — in onderscheid van de stamgenooten in Tsjechoslowakije — en alle irredentistische denkbeelden van zlch 'te zetten. In deze houding werden de Duitschers gesterkt door de welwillendheid, die de nieuwe staat aanvankelijk tegenover hen betoonde: men scheen aan de Wojwodina goed te willen maken, wat men in Slowenië misdeed, door ook de particuliere scholen, mitsgaders hun vermogen, in Sloweensche hand te brengen. Alle door DitlUiche kinderen bezochte scholen, die tot dien tijd geheel of gedeeltelijk Hongaarsch waren, werden in Duitsche veranderd, en in het zoogenaamde Schwablsche Turkije, in den hoek tusschen Donau en Drau, werden nieuwe Duitsche scholen geopend, en er werd zelfs gesproken van een Duitsche universiteit in het Banaat alles toen de Baranja nog door Zuid- Slavische troepen was bezet, teen de grensvragen nog niet geheel geregeld waren, en men den Invloed van de Duitschers meende noodig te hebben, om te bewerken, dat de hoofdstad van het Banaat definitief aan Zuid- Slavië kwam. Toen eenmaal de grenzen waren vastgesteld, veranderde de toestand. En hiermee zijn wij beland bij het kernpunt van de minderhedenpoUtiek. bij de schoolkwestie. Men kan «eggen: bij de mlnderhedenpoUtiek ta het algemeen, want in beginsel ls zij tegen alle minderheden, niet alleen ten opzichte van de Duitsche imm«itelt gevolgd, liegen de laatste komt zij echter het duidelijkst tot uiting, dat» deze ten eerste de talrijkste, voorts de best georganiseerde minderheid ls. Deze politiek komt neer op serberlsatie der minderheden, in en buiten de school. Enkele minoriteiten heb» ben zioh hiertegen met gunstig gevolg — gedeeltelijk afhangend van toevallige omstandigheden — kunnen weren: dit neemt niet weg. dat de klacht, die ln de formuleering dezer politiek llgt opgesloten, algemeen is. Ik denk daarbij aan de 110.000 Slothaken ln de Batsjka en aan de Tsjechen in Darovar. Vooreerst zijn dat bondgenooten-volken — al ls de sympathie vooral voor de Tsjechen nlet bijzonder groot, daar zij als indringers worden beschouwd, dle te opvallend het centralistisch bewind van Belgrado hebben gesteund — en verder beschikken zij «over een voldoenden aanvoer van Jonge leerkrachten. Maar toch krijgt men sterk den Indruk, dat de talrijke Zuld-Slavis^-^jechlsohe vereeniglngeu die de laatste Jaren zijn opgericht, eigenhjk ten doel hebben, cultureele belangen daar te verdemgen. waar een officieeie diplomatieke vertegenwoordiging van inmenging ln vreemde aangelegenheden zou kunnen worden beschuldigd, en men het werk liever aan de Inboorlingen overlaat. Een kleinigheid die typeerend ls: in een stadje met overgroote Slowaaksche meerderheid gaat sinds Jaren een omroeper met trom rond, om zijn medeburgers allerlei wetenswaardigs ln hst Servisch en het Slowaaksch mede te deelen. Dezer dagen komt een oekaze af: Slowaaksch mag niet meer bekend gemaakt dat er hout geveild wordt, of dat er een geit verloren is — alleen Servisch! Doch keeren wy tot de minderheden terug, wien het minder fortuinlijk is gegaan, en voor welke tbans. onder de dictatuur, de sohoolkwestle ln een bijzonder kritiek stadium ls getreden. Immers onder het unificatie- en oodlficeeringswerk. waarvan wij ln een der eerste opstellen hebben verteld, vallen ook de schoolwetten — of Bever: de verordeningen betreffende het schoolwezen, die thans tot wetten zullen gemaakt worden — tot wetten, waarin voortdurend sprake is van Zuid-Slaven, en die. in hun algemeenheid, met de nationale groepen geen rekening houden. Dlt behoeft eenige toelichting. Ven werkelijke wettelijke regeling van het schoolwezen bestaat tot dusverre alleen voor het eigenlijke Servië: wel iverd drie jaar geleden bij de behandeling der begrooting de schoolwet tot de VWJwodina uitgebreid .doch deze wet kent natuurlijk geen nationale minderheid. Practisch berust dan ook het onderwijs voor de minderheden geheel op verordeningen — door den eenen minister gegeven, door den andéren ingetrokken, en door de diverse instanties die tusschen uitvaardiging en uitvoering llggen al naar de partijpolitiek dit wenschelijk achtte, geïnterpreteerd. Voor de mlnderiieldsschool dus een toestand van rechteloosheid. Door een verordening onder PrmitsjewitsJ werden alle Duitsche gemeentelijke en andere particuliere scholen aan den staat gebracht: een verordening bepaalde, dat de onderwijzers voortaan staatsambtenaren zouden zijn, zoodat zij naar goeddunken van zeker lang niet onpartijdige inspecteurs konden worden overgeplaatst — hijvoorbeeld „om de staatsstaal goed te leeren" — en vervangen kouden worden door anderen, dle de moedertaal der leerlingen niet voldoende kenden, of er vijandig tegenover stonden. Tengevolge van de overneming der scholen door den staat, verdween het zelfstandige Duitsche en Hongaarsche onderwijs: in het geheele land werden alleen Sloweensche. Kroatische en Servische scholen toegelaten, terwijl voor de minderheden slechts Duitsche parallelklassen in aanmerking kwamen. De in» stelling hiervan hangt echter af van die van een Slavische hoofdklas. terwijl verder het aantal leerlingen, dat voor een parallelklas wordt aangemeld, ten minste dertig moet bedrilgen. Op het oog ziet dit «5 niet zoo bijzonder slecht uit: men dient echter te weten, hoe de samenstelling van de onontbeerlijke hoofdklas en — Indien daarna nog termen ervoor aanwezig waren — die van parallelklas in haar werk ging. Het onderwljsrsgime PribltsjewitsJ gaf. „daar het staatsvolk niet dulden kon. dat onder den Invloed van Oostenrijksch en Hongaarsch beheer van hun eigen volksaard vervreemde Slaven zich ook heden nog Duitschers of Magyaren noemen", een verordening ult. waarbij nlet de ouders, maar de ambtenaren vast te stellen krijgen, naar welke schooi het kind behoort te worden gezonden, zoodat hier geen sprake Is van een aanmelding, maar we! van een indeeling. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de zoogenaamde „naam-analyse", teneinde het aantal kinderen voor een parallelklasse kunstmatig laag te houden — een middel, dat vooral ln Slowenië wordt toegepast, en met de Indeeling zelf, een aanfluiting van elk begrip van nationale gewetensvrijheid is. Technisch is de zaak* eenvoudig genoeg: onversohilllg of oudere en kinderen naar hun omgangetaai, hun zeden en familie ook geen Slaven zijn. zelfs vaak geen Slavische taal kennen, wordt hun naam als criterium voor hun nationaliteit aangenomen, indien deze een Slavlsohen klank heeft. Zoo komt men overal reeds een heel eind voor de stichting van een hoofdklasse. Dan komen de «ongaarsche namen en — in het Banaat — de Lotharingers met Pransche namen aan de beurt. Van rechtswege Iranschen en Hongaren, bleef hun de Slavische school als eenige mogelijkheid: tot de Duitsche werden zij niet toegelaten. Hieven er hierna nog genoeg kinderen voor een Duitsche klas over, dan begon men hun afkomst na te gaan. om nu daarin de naamanalyse toe te passen. Daalt het aantal Duitsche aspiranten op deze wijze tot beneden dertig, dan worden de overigen natuurlijk naarde Slavische school gestuurd—volgens de algemeene bepalingen hebben zij dan op een parallelklas geen recht meer — en blijft het er desondanks boven, dan gaan de verzoeken tot instelling der parallelklas zoon langen hierarohieken weg. dat zij vaak ergens blijven haken.. „In het geheele land", zoo wordt dan ook van officieeie Duitsche zijde geconstateerd, „hoort ongeveer een derde van het lotaal-aantal Duitsche kinderen gedurende hun geheelen schooltijd geen Duitsch woordzij leeren Duitsch lezen noch schrijven". Het Is waar. dat de betreffende analyse-verordening door een ««volger van pribltsjewitsj Is opgeheven — wat eohter niet weg» neemt, dat zij. waar zulks noodig ls. nog heden wordt toegepast. In het voorbijgaan zil nog vermeld, dat het onderwijs ln de parallelklassen In werkelijkheid niet zuiver ln de moedertaal geschiedt. Reeds ln de eerste klasse worden vier. ln de tweede acht. in de derde twaalf uut- aan de staatstaal besteed, terwijl in het derde Jaar ook aardrijkskunde en geschiedenis ln het Servisch wordt gegeven. Vijfde en zesde klas kennen d» moedertaal als leervak niet meer. Alweer bij verordening is het oprichten van particuliere «holen verboden: een verordening verbiedt Duitsch onderwijs thuis, buiten de schooluren: een verordening verbiedt onderwijzers aan staatsscholen en hun vrouwen mede te werken aan cursussen in vreemde talen, of hun leerlingen particuliere lessen daarin te geven.... Onder Hongarije verminderde het aantal Dultsohe «mderwljzer,. onder Zuid Slavië stierven zlj nog sneller ult. .^3.^" dergelijke verordeningen, die waar dit den autoriteiten wenschelijk «Jkt. worden toegepast, staan «hans op het punt tot wet te worden verheven. De Duit» «ohe minderheid vond hierin aanlsidln,. de regeering nog eens te wijzen op haar klachten. Ben deputatie, die naar minister-president zlvkowltsj wilde gaan. en uit vertegenwoordigers van alle Diütsohe gebieden in den staat bestond, werd echter nlet ontvangen. Haar werd verzooht. baar wenschen schriftelijk ter kennis van de «geering te brengen. Dit ls geschied in een memorandum, dat beschouwd mag worden als laatste middel om langs Internen weg een verbetering vands positie der minderheden in het algemeen, en ln bet bijzonder van de Duit» «ohe te verkrijgen. De Inhoud van «Nt memorandum, dat door dertig vooraanstaande Duitsohers Is onderteekend. is voor de re» geering vernietigend — en dus. onder het huidige regime, een waagstuk. Het Duitsche blad, «lat ln Novi S»d verschijnt, ls met de publicatie ervan begonnen. Na het tweede vervolg ls deze echter „om bijzondere redenen" — lees: op bevel van de censuur — gestaakt. Waarschijnlijk met het oog op het buitenland. Het memorandum maakt van de tienjarige werkzaamheld van onderwijs de volgende balans: „Zeshonderdduizend loyale Duitsche staatsburgers bezitten geen enkele lagere school, dle voldoet aan de bepalingen van art. 9 par. 1 en 2 van het verdrag tot bescherming der minder» heden, geen enkele kweekschool voor onderwijzers, geen enkele middelbare of ambachtsschool. Al hun Instellingen van onderwijs en ontwikkeling zijn verloren en vernietigd, en daar het deze Duitsche minderheid door de regeering niet geoorloofd is, zelf het initiatief te nemen tot eigen cultureele hulp — waarbij zij. met de Duitsche minderheid in Italië in lilurlpa alleen staat — bezit zij geenerlei mogelijkheid door de oprichting van particuliere scholen onder toezicht van den staat, ook maar aan de meest elementaire behoeftenvan een minderhelds-schoolwezen te voldoen. Het staatsbestuur heeft het oultureelé leven der Duitsche nuhderheld ondermijnd, en haar nationaal-cultureel en oeconomisch bestaan voor een reeks van Jaren yuestieus gemaakt." Het memorandum vertelt echter niet alleen van de scholen. De serberlsatie is ook voor de Duitsche Hietpolitieke vereenigingen niet stil blijven staan. De meesten zijn ontbonden, waarbij men hun vermogen eenvoudig geconfiskeerd heeft. Den weinigen dle nog bestaan heeft men het paradoxale bevel gegeven, Servisch als officieeie en omgangstaal te gebruiken. Een laatste poging tot verbetering — levert zlj geen succes op. dat zal men zioh waarschijnlijk samen met de Hongaren, tot Genève moeten wenden. De betrekkingen met de Hongaren zijn anders nlet bijzonder Innig — men Is den tijd van vóór den oorlog nog niet vergeten en tusschen de rijke Duiteche boeren en de klein-burgerlijke Honguawche kringen botert het met erg — maar ln dezen zal men elkaar stellig de hand reiken. Een dergelijke keer zou met name den minister van bidtenlamisohe zaken. IKarinkowltsj. niet zeer aangenaam zijn: was het nlet onlangs zijn plaatsvervanger Koemanoedl, die in den Volkenbond verklaarde, dat de minderheden in zijn land alle rechten bezaten, dle hun volgens het door Zuid- Slavië aangenomen minderhedenverdrag toekwamen? De verordeningen van den minister van onderwijs, die blijkbaar gelegenheid vindt, een eigen polltlek te volgen, zijn van verdere svekking dan de bepalingen, die de minister van bultenlandsohe zaken onderteekende. En het patriotisme, dat den ambtenaren na de instelling der dictatuur ging bezielen, zorgde ervoor, dat die strekking bleef. Veel beteekenis hechten Duitsche kringen aan het juist in deze dagen gevallen bezoek van de vioe-presldente van de permanente mlnderhedencommlssie van de Unie van Volk«3nbondsv«-eenigtngen, korter gezegd van .slotre Dame des IvUnorites", zooals zij hier algemeen genoemd wordt, onze landgenoot* mevrouw O. Bakker—van Bosse. Haar bezoek vormde een onderdeel van een studiereis ln geheel Zuidoost-Europa. Naar haar meening gevraagd, antwoordde zij. dat de toestanden In Zuld-Slavili bewijzen, „dat bij de regeering. afgezien van eenlge leden daarvan, geen volkomen klaarheid heerscht ten aanzien van de noodige nieuwe richting ln de minderhedenpoll. tiek. ofschoon een beslissing hieromtrent thans Met langer kan worden uitgesteld". Na hetgeen wij hierboven geschreven hebben over buitenlandsche zaken en. onderwijs schijnt ons. b» de professloneele voorzichtigheid van hen, die zich met minderheidskwesties bezighouden — gevoeligheden ontzien, anders maak Je het voor de menschen dle je wilt helpen Juist erger» — deze uitlating wel zeer veelzeggend. *) IV 1» geplaatst geweest ln het Avondblad van 18de«r. Servië en Italië. De Nomelnsche Tribuna meldt, dat het blad in Zuid- Llavis verboden ls. Voorts deelt de volrlere della Sera mee. dat de correspondent van het Giornale dTtalla over de grens ls gezet. --- Vereenigde staten. Bandieten fen een eetzaal. Uit Buffalo wordt gemeld, dat gisteren bij een groot diner, aldaar gehouden, een troep bandieten door een raam de eetzaal binnen drong. De 18 gasten werden tegen den muur gezet en van hun geld en sieraden beroofd. Aanvankelijk dachten de gasten «et een grap te doen te hebben; maar spoedlg bleek dat het ernst was. De bult bedroeg g 40.000. De dieven ontkwamen. Ongeluk aan boord. 1*« Norfolk ««o aan boord ven een oorlogsschip, aan de werf. een tultenant ter zee «n een matroos omgekomen en zeven matrozen zoek geworden, dat alles tengevolge van «^ontsnapping van een hadeUjk gas uit revervolrs. die buitenboord van oorlogsschepen worden aangebracht om te dienen tot besohennlng van het vaartuig tegen torpedo's Bomaanslag «bl««««». Te Onieago l, een d«»u»in«l«« gepleegd op de woning van «r«en.«en advocaat die voor de gemeente optreedt. Vreen en zljn vrouw werden door de kracht der exviosle uv bed geslingerd. Het hui, heeft flink wat «hade. --- Provinciale Staten. ZUID-HOLLAND. ..^.Z**- * «aten. de heer A. J. ten «m» heeft naar aanleiding van het Ai. hoogst bezwaarlijke vervoer van ernstige zieken, die voor operatie ot nader onderzoek van het eiland doeree en Plakkee naar «otterdam vervoerd moeten worden, zoowel tengevolge van de slechte boot- en tramverbinding, al« van ara toestand der wegen, aan Ged. Staten gevraagd, of zij bereid zyn te bevorderen, dat de verbindingswegen tus-^*& Spijkenlsse eener- en Heenvliet en Hellevoetsluis andeiMds onverwijld worden verbeterd, en dat de veerverbinding te Brielle wordt verbeterd. Ged. staten hebben hierop geantwoord, dat het hun met bekend is. dat het bedoelde vervoer van zieken be» waarlijk zou zijn. Uit het verslag van de commissie voor den zlckentransport- en meldingsiiUenst van de Zuid- Holl, vereeniging Het Groene Kruis blijkt, dat het zlkenvervoer gedurende het laatstverloopen Jaar op zeer bevredigende wijze heeft plaats gehad. behoudens de moeilijkheden ten gevolge van de strenge eu aanhoudende vorst. likkend wordt, dat de toestand der wegen niet gunstig is; de aanleg van den zg. Groene Kruisweg is echter met kracht tér hand genomen. Van een herhaald uit de vaart nemen van de veerboot is naar Ged. Staten opmerken, geen sprake. Ged. Staten achten daarom geen termen aanwezig, voor een bevestigende beantwoording van bovenstaande vraag. Ged Staten stellen voor. het tarief voor het bruggeld over de Giessen te Neder-Slihgelandt, gem. Peursum (het vroegere llnkeveer) opnieuw voor drie jaren vast te stellen. Verder stellen zij voor. dat de provincie zich wederom tot 1 Mei 1933 zal belasten met het onderhoud van de haven te Stellendam. waarvan de kosten gedeeltelijk door de provincie worden gedragen. Ged. Staten stellen voor, aan de afdeeling Rotterdam en Schiedam e. o. van de HoU. Mij. van landbouw ten behoeve vah een cursus in hoef beslag te Netterdam tot wederopzegging een provinciaal subsidie te verleenen van ƒ 100 per jaarcursus, mits ook het rijk een sub» sidie tot ten minste gelijk bedrag toekent en ook de afdeeling zelf een bijdrage verleent. Ged. Staten stellen wijziging voor van bet bijzonder reglement op het onderhoud va nde z^. Griend te Puttershoek, waaromtrent een overeenkomst bestaat tusschen het waterschap IVlijnsheereNland van luloerkesken en den polder Moerkerken. levens zal de Griend binnen de poldergrénzen worden gebracht.' Ged. Staten stellen voor, het bijzonder reglement voor den Hoogeveensohen polder te herzien en de grens aan de Noordwestzijde van den polder te verleggen tot den Heerenweg. Ged. Staten stellen voor, hen te machtigen, mede te werken tot de ontbinding van de overeenkomst in zake een electriciteitsbedrijf tusschen de provincie Zuid-Holland, de gemeenten op Voorne en Putten, alsmede Hoogvliet, Poortugaal. Hhoon, Pernis, Rozenburg en de n.v. Electriciteifismaatschappij Voorne en Putten, welke ontbinding noodig ls om de overdracht van bedoeld electriciteitsbedrijf aan de gemeente Itotterdam mogelijk te maken. Ged. Staten stellen voor, aan de Vereeniging tot bevordering van het landbouwonderwijs op Goeroe en Overflakke een bedrage voor eens te verleenen in de kosten van stichting van een gebouw voor haar lagere landbouwschool met woning voor het schoolhoofd te Sommelsdijk van 1/3 gedeelte dier kosten tot een maximum van / 12.000. --- OVERIJSSEL. Provinciale subsidie wijkverpleging. De provinciale Overijselsche vereeniging Het Groene Kruis ontvangt van de provincie jaarlijks ƒ 2000 subsidie De provinciale Overijselsche vereenlglng Het Vlt-gele Kruis, gevestigd te Oldenzaal. heef. verzocht om een jaarlijkse*! subsidie uit de provinciale kas groot ƒ 2000 ten behoeve van het geven van cursussen in ziekenverpleging, propaganda, de hygiëne van moeder én kind, enz. AanvankiHiik hadden Qed. Staten voor willen stellen, ven behoeve van de subidMeering van de wijkverpleging «-en bepaald bedrag beschikbaar te stellen, hetwelk Haailijks onder de daarvoor in aanmerking komende vereenlglngen zou moeten worden verdeeld. Dat denkbeeld heeft men laten varen, althans voorloopig. in verband met de omstandigheid, dat ten gevolge van de inwerkingtreding van de ziektewet waarschijnliik binnen afzienbare tijd min of meer belangrijke wijzigingen op het gebied van de wijkverpleging kunnen worden verwacht. De inspecteur van de volksgezondheid geeft in overweging, een eventueele -Wbsidieering van de provinciale vereenigingen voor wijkverpleging tijdelijk te doen zijn. Daar er ook groote kans bestaat, dat binnen afzienbaren tijd het ziekenfondswezen wettelijk zal worden geregeld, is bet z^. niet onmogelijk, dat de wijkvUplii^ingen hiervan ook zullen proüteelWii. <2ed. staten stellen voor. aan' het Wit-gi^e Kruis van 1 januari 1930 af tot wederopzegging, doch uiterlijk tot 1 Januari 1932. een» jaarlijksch subsidie van f 1000 te i"'3o'»oH --- GELDERLAND. De kosten van de van hooger band bevolen vergaringen van riverdijken. Naar aanleiding van het voorstel van Qedep. staten van 25 September N. in het algemeen 10 pet. subsidie te "«eenen als bijdrage ln de belangrijke kosten, die de polderdistricten zullen moeten maken voor de van hoogerhand te bevelen dijksverzwarlngen, hebben de besturen der vereenigingen van geërfden in Tlelerwaard en Neder» Hetuwe zlch leder met een reyuest gewend tot de Maten met verzoek om hoogere subsidie, opdat een billijker verdeeling van die lasten worde verkregen. In een uitvoerige toelichting betoogt de vereeniging Tlelerwaard. waarom het hoogst onbillijk zou zijn. deze lasten (ongeveer ƒ 9 per. jaar per bunder ln dit district) bijna alleen op ingelanden van elk betrokken district te leggen, terwijl zy slechts voor een zeer gering percentage bij deze verzwaringen belang hebben. In de toelichting worden de volgende punten genoemd: I*. Door de normaliseering van de groote rivieren in het belang van de scheepvaart is de kans op samentreffen van hoog water door eigen regenval en dom water van boven vergroot. „ -r.Ve ontbosschlug in het stroomgebied dier rivieren heeft sneller watertoevoer tengevolge. 3*. Door de verbetering van de zeegaten wordt MJ vloed en storm het water op de rivieren verder en tot grootere hoogte opgestuwd dan in vroeger tijden. Wanneer tengevolge van deze drie punten de dijken verbeterd zouden moeten worden, dan is het onbillijk, dat de ingelanden, die geheel buiten deze werken staan, de ««vol»»» daarvan voor het grootste deel moeten dragen. 4 .Dat al de op te leggen verbeteringen noodzakelijk zun, kan ook niet worden aangenomen op grond van nader omschreven deskundige beschouwingen. De vereeniging stelt zich geheel achter den dijksteel, «e van meening ls. dat de voorgenomen dijksverbeterlng >.„*''*. £--dere bevolkingsgroepen hebben veel meer belang ou het keeren van een overstrooming, als de bewoners van hulzen, de handel en Industrie. «'. Groot belanghebbende is de Staat met zijn spoorwegen, hoofdverkeerswegen. telegraaf, enz. ?o. Een overstrooming zou in den vorm van vruchtft*as /H Jt?1 il-ndbezltters ook veel voordeel brengen, zoodat «ij thans eigenlijk aan de dijken betalen «neen goede bemesting van hun land te toeren. 80. De IHigevelden (Betuwe in ruimen zin genomen) beschutten met hun dijken vele niet tot de polder-3?*"FA bAoorende landen, ja eigenlijk een groot deel van Zuid-Holland, welk aldus beschermd land nlet aan de Rijn- en waaldijken medebetealt. Wanneer men bovendien nog ln aanmerking neemt, de ernstige malaise, die de laatste Haren denkmddouw drukt, en de weinig rooskleurige Vooruitzichten op dit SI?tadS?r "'° boeren aan het einde van hun d»a^aoht zijn, dan moge men In Arnhem en Den Haag tot het besef komen. dat. wanneer werkelijk deze hooge «sten noodlg zijn, ze slechts voor een gering deel op den landbouwer mogen drukken. ° *» " "l* Het bestuur der Vereeniging ln Neder-Vetuwe heeft «en ongeveer geUjkluldend reouWt ingediend en heeft S^*"^*!^ lils boven toegelicht in een persoonlijk bezoek bij ««deputeerde staten. «° Tevens verzet deze vereeniging zich tegen de vooriteste«e»m«iiirva«glng van de dlslirlcten Ned«>Set'iim« met K»racsh, «de en oudewaard. omdat deze vereeniging 3».313^N3°-|^''° Neder-Betuwe de kosten va^ de M^erzwarlng in den polder Miisch te laten mee- „335^° ö^sverawartng en liet lliljksono'erhoud niet S^™ elang '-U'!. vttn d« «««rlden. maar ook een «gemeen belang. o*, beschermen en waarborgen van de dyken het doorgaand verkeer en vele rljllSilnstelllngen. als £££-£££?**• "Poorten eus, heef? deze >le^3gwg 114 ■»*•«* adres tot den minister van water? ,1^T'?I,o?',J^ymen «««-"ken aan een ge^J. «lMmc^-^^ehL »«^e tot het vnierijgen «neen »Uk»«»b»Uie 50» de dL^««'Vi'arinT«n. --- kerknieuws. Luthers Catechismus. De Luthersche gemeente te '«'Gravenhage heeft gisteravond het vierde eeuwfeest van Luthers Catechismus herdacht. Als sprekers traden op ds. Zwahler en ds. Klinkenberg ult Amsterdam. Er was veel belangstelling. --- Bede ds. Zwahler. Ds. Zwahler sprak over: Luth» en aijn Cate --- Vereeniging van Kerkvoogdijen in de Nederlandsche Hervormde Kerk. Net «-jarig bestaan -tW^PJ!*] deze vereeniging 10 Jaren hebben bestaan. Zij heeft besloten, dit op een bijzondere wijze te herden» ken door aan haar jaarlijksche vergadering op ? en S Mcl te Utrecht het karakter van een congres te geven, waarop het onderwerp behandeld zal worden: ..Op welke wijze kan bijden bestaanden toestand door samenwerking tusseben beheer en bestuur, plaatselijk en algemeen UH positiefs worden bereikt?' De behandeling van dlt alleszins actu.eele onderwerp zal worden Ingeleid door vier preadviezen, waartoe verschillende mannen van kennis en ervaring zljn uitgenoodigd. De namen dezer prae-advlseuis zullen zoo spoedig mogelijk bekend gemaakt worden. in het bijzonder 1» de tweede dag van het congres voor de behandeling van «Ut onderwerp be» stand. Op den eersten dag zal. behalve dat de gewone huishoudelijke zaken worden afgedaan, door. iemand uit den kring van het hoofdbestuur der vereeniging een be» spreking» worden ingeleid over de vraag: „Hoe moeten de kerkvoogden aan geld komen?" De VWeeniglng breidt zich langzaam maar gestadig ult. Voorzitter il deheer £ A. Bakker, kerkvoogd te Menaldmn en lld der Tweede Kamer. --- Een kerkelijk jeugdgebouw te Emmen. Men schrijft ons: ' De stichting van een kerkelijk Jeugdgebouw i«. dank z« de steeiis toenemende bemoeiing van de kerk metde 'euga en de allerwegen groeiende Jeugdorganlsatie ov rellgleuse basis, niet meer iets zeer blAnde^Nar w Drente, hoezeer ook daar van alle zijden het jeugdwerk wordt aangepakt, is het met de recreatiegelegenheden Ki0nfricD,b,ister ?echt gesteld en heeft men tot hiertoe de in de meeste gevallen vrij primitieve consls» terlelcamers en catechisatielokalen voldoende geacht voor de bijeenkomstender bestaande Jeugdvereenlglngen. welke 2?f?e"ïïïi?ten 1? veelal ta overeenstemming zijn met de huisvesting. Het een noch het ander kan dtorerf aanspraak maken op aantrekl.elljl.held. hetgeen vooral te betreuren valt. omdat juist in deze streken de behoefte aan gelegenheden voor geestelijk gezonde ontspanning en opbouw zoo groot ls tengevolge van de levensomstandigheden der arbeidende bevolking en de nog steeds zooveel te wenschen overlatende huisvesting der vaal. te..Bzmnen- Dat hieronder ook het godsdienstig leven lijdt, behoeft geen betoog. De Jonge Hervormde predikant van Schoonoord, ds. I. Naber. heeft voor Zuid-Oost-Drente de kat de bel aan» gevonden en ls erin geslaagd een Jeugdgebouw te stlch» i.da-. 2eker l" soortgelijke plaatsjes zijn gelijke nlet vindt. Schoonoord is een van dle gemeenten, waar «en dusdanig gebouw feitelijk absoluut onmisbaar geacht moet worden. Ds. l?aber heeft «en beroep op de vrij» gevlgheld van kerkelijk Nederland gedaan en dank zil talrijken giften, onder meer van Koningin en Koningin» Moeder, kon tot den bouw van een aan alle elschen vol» doend Jeugdgebouw besloten worden. --- Inrichting en Inwijding. De Amsterdamsche architect, de heer Ferd. B. kanteen, ontwierp het gebouw en is er op zeer gelukkige wijze In geslaagd met beperkte middelen iets goeds tot stand te brengen. De voor den architect weinig anlmeerende omstandigheid, dat zijn werk achter een oud kerkje schuil zou moeten gaan. heeft op zijn welslagen geen invloed gehad. In verbinding met de kerk ls een gebouw gesticht» bestaande ult een drietal — tot een zaal te vereenigen — gezellige zaaltjes voor vergaderingen en een conversatiezaal, met leeszaaltje enz., terwijl een conciërgewoning aangebouwd werd. Net Interieur Is geheel op Jeugdwerk ingericht, terwijl blj de aankleeding, verfwerk enz. de architect er uitnemend in slaagde vs6r alles een warm» intieme sfeer te scheppen. De cultureele waarde van architectuur komt in dit afgelegen Drentsche dorp op deze wijze merkwaardig tot uiting. Wat bouw-technicl wellicht interesseert, te de mededeeltog. dat een bijzonder ruim gebruik gemaakt is A^Ü",^^!"et lang gebezigd wordende materiaal cewtex waaruit hler alle wanden bestaan en dat. in naturel-kleur met frlsch geschilderde randjes beteugeld, waarlijk aangenaam aandoet. Vermelden wij nog. dat de recreatiezaal voorzien is van een biljard en prima radiotoestel, waarvan lederen avond geheel kosteloos geprofiteerd kan worden. onder «-oote belangstelling ia dit eerste modern» Drentsche kerkelijke Jeugdgebouw ingewijd en dat daar» bij van vele zijden optimistische klanken ten aanNl van den Invloed op het cultureele en religieuze leven werden gehoord, is begrijpelijk. cv««- «v° .J^S^noordsche voorbeeld moge nw «Heen M Drenthe ruime navolging Flnden. X«d. »«rv. «Bl»«o»t« f »»««>wo«6« (Dr.) »U de «-«teren gehouden verUtMng van 4 gemeenden ln het UeseiMge werden, egaals de 3 voorgaande «n- df *^"3"t^"^-! dt leeAtawnige kieevereenigin» Vaderlandseba Kerk Jekoeanme. gemiddeld 317 -omen. Boewei de vrijzinnigen moeite noch kosten ,paard hadden om de doornen ge«»ndidaerde alt». de vrijzinnigen te doen herkiezen, en o. a. een projanda-avond orglmlseerden ln de kerk, waarop da ersluls en de heer Bouma spraken, behaalden de Ksche «Hndldat»» 60 stemmen minder. Dit verschil ls merkelijk grooter dan de vorige Jaren wdst de kameraad 3 Jaar lang ln zijn geheel — be>ve de predikant, ds. D. J. van Dijk — vrijzinnig Is peest, .zullen 1 Januari weer de eerste orthodoxen jrln rittlng nemen De verhouding ln het kiescollege Tdt dan: 17 rechts. 4 links. -""—» ---