Ingezonden stukken. Grondwet, petities, opinies, proposities
In het belang, naar ik mij inbeeld , van het lieve vaderland, wenschte ik door de Arnhemsche Courant mede te deelen, waarom ik de mij voorgelegde petitie niet mede geteekend heb tot grondwet-herziening in den gcesl der negen heereu. Immers ouder de ontclbaren welke zoodanige petiliëa evenmin geteekend hebben , zijn er zeker veleu dio het , zoo als ik , alleenlijk lieteu om verschil van gevoeleu over bijzonderheden. Reeds heeft de Arnhemsche Courant op den voorgrond gesleld, dat de inzenders van petitien eenige ruimte dienden te laten voor wijzigingen in het voorgestelde. Indien slechts die ruimte bij hot mij aangebodcu opstel nog wat ruimer ware gelaten , dan had ik mijne onderteekening niet behoeven te weigeren: want dan kon ik mijne wijze van zien over hot hoc en wat bij nadere gelegenheid openbaren. Ik doe dit n,u door dit artikel (dat wel even goed zal zijn als eene petitie op mijn eigen houtje) , en naamloos. Vooreerst worden dan de argumenten aan zich zelve getoetst , niet aan de meerdere of mindere zotheid van den porsoon die ze voordraagt. En ten tweede heb ik geenen tyd om het onderwerp zoo grondig en breed aan te pakken, en het noodige te lezen of te herlezen , dal ik beslagen op het ijs kau komen. Ik moet aan anderen overlaten om mijne vlugligo opmerkingen aan de waag te helpen, en te doen niedediencu ter uitvinding en bereiking van het verkicslijksto,
Hooge achting heb ik voor hot edel streven der negeu heeren , en ik maak geene prctensie om mij onder die bezadigden te rekenen die met cenen goedraoedigen glimlach hen jacobijnon betitelen; schoon , of iemand een jacobijn , een aulocralist , of bij voorbeeld een hotteutot heetc , daar geef ik zoo veel niet om , als hij maar braaf eu eerlijk , verstandig en knap is , on trouw in iedor geval naar de waarheid on het beste tracht. Maar, al zou men mij voor eenen geknielden lamoor uitschelden , voor oenen pluimstrijker, voor oenen strijkor van ik weet niet wat al, ik kan toch niot petilioncrcn om iets waar veel in is dat ik voor verkeerd aanzie. Verbetering der grondwet boude ik voor zeer wenschelijk , even als verbetering vau ieder kuiist-kabiuet met wellen eu vau elke meuagerio niet meuschen. Alle onze wetten te herzien en , waar het dient , te verbeteren , gaat niet in drie vloeken en een' zucht. En verbetering van de massa vordrilde , beginscllooze , zelfzuchtige slender-menschen is ecu werk van den lijd, waar nog naauwelijks bij stukjes en brokjes dc hand aau geslagen is. Alzoo , dat de verbetering der grondwet het allereerst worde voorgenomen, daar kan ik mij best in vinden. Maar nu heb ik bcdonkingen. Ik ga ze ter. vlugt mededeelen onder vijl' lellers. Audere komen mij niet voor don geest.
A. Do eersle kamer zou ik wel geheel kuunen missen. Een koning is hoog genoeg geplaatst , om zelf ja of neen te zeggen. Hoe minder omwegen , hoo fikscher en beter. Of mag de niajeslueuso opperheer slechts held zijn , als hij het zwaard hanteert? — Maar heeft men voldoende redenen tol bohoud ceuer eersle kamer , bij ons le land acht ik , dat de leden tractement en reisgeld moeten hebben. Zoo veel moeite om niet zou ons wel ingepeperd worden door pretensies van dezen en genen op postjes ou voordeeltjes voor zich en de zijneu , door oen ruimer gebruik maken van gelegenheden. En hoe langer hoo meer zouden de leden gekozen moeien worden uit hageuaars; vcrdiploinaliekte, vcrhofkabaalde, verfopsysteemde hagenaars j die met de behoeften hunner geboorle-proviuciën hoe langer zoo minder bekend zouden zjn. Of er zouden ook wel spoedi" weer presentie- en Iransportgelden wordeu ingevoerd, waarmede dan al weder een draainaam aan hetzelfde din" wierd gegeven. Iv openbare beraadslaging , vooral in opeubare stemming , kan ik genoegen nemeu : maar de t'y'd zou leeren , of er veel geadstrueerd wierd , en of niot evenwel de stemmen buiten dc zittingen wiordeu beklonken.
B. Regtstreeksche verkiezingen kan ik ook aannemen, als zij niet te vergaan. Maar dan moet levens do pas worden afgesneden aan hare nadeden : en dit acht ik uiet onmogelijk. Zou men dil alles aan latere wetten willon overlaten, dan kon hetgeen meu vraa»t ma<>li<r mee- en tegenvallen. Reeds is het een schoon denkbeeld, de doctoren ter stemming toe to laten. Zoo kunnen er welligt méér bepalingen worden uitgedacht welke do beschaving verheffen boven het geld. Wel kau het geld behooren onder de thermometers van belangstelling iv openbare zaken: maar velen staan op hunne hoogte door een geld dat hun niet toebehoort , of dat misschien eenmaal op hen kan vervallen. — Zullen de kiezers te zamcukomen , of zullen
zij te huis op brieven stemmen ? Ia het laatste geval wordt er gevoldwachtcrd ; in het eerste komen de intriganten op , en blijven de stillen bij hun vuurtje zittoit. Behalve dc noodige middelen en straffen legen het cene of andere, en legen alle mogelijkeomkooping, manoeuvre of stem-toczeggingr zou ik niet kwaad vinden , als ieder kiezer tegen iedero keuze eene plegtige belofle moest afleggen, dat hij naar geweien en overtuiging, en 10l het gemeene welzijn, den beston zou kiezen dien hij vinden kon ; om geschiktheid, braafheid, waarheidsliefde en volksliefde ; zonder zich te storen aan sollicitatiën , aanbevelingen , inblazingen, of betrekkingen ; zonder beooging of genot van voordeel; en zonder deze belofte in slinksche beteckenis of onedel toe te passen. En alzoo vele kiezcis hulp noodig hebben ter uitvorsching, bevraning en beoordeeling, zou ik 3 of 4 weken vóór de keuze twee openbare lijsten van kandidalen wenschen. Op de ene zou ieder zich-zclvcn mogen breiigeu. Op de andere zou elke vereeniging van zeveu zoozeer bevoegden als de wet zou aanwijzen , de personen mogen brengen die zij openlijk eu met onderteekening betuigen zonden aan to bevelen. Zulke zeren bevoegden zoudeu op die hoogte moeten slaan > dat zij ook genoegzaam wisten en begrepen , welke kunde en geocfeudheid in den kandidaat voor elke betrekking vereischt worden. Dan kon aan de wet worden opgedragen, om do bijzonderheden te regelen en om maatregelen te bepalcu tegen dc misbruiken, ontduikingen en verkcerdheden weiku do ondervinding bij de keuzen mogt doen kennen.
C. Er magfWel duidelijk s'aau , dat de inkomsten der eerediensten niet verder verzekerd blijven , dan zij bij dc aanneming der grondwet van 1815 genoten werden. Sedert is er veel bijgevtegd. Na do verandering van cenigo artikels heeft men dit ook al als vaste schuld willen doen voorkomen. Des te meer zou men hot na breeder vernieuwing beproeven.
D. De voordragt wil het onderwijs bij de wet geregeld hebben : dat is zeer goed ; maar met eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen. Als Jan , Piet on Klaas onder huuuc godsdienstige begrippen leugens , dwaasheden of leelijkheden mogtcn komen op lo nemen , die kan ik dulden , verschoouen , ongemoeid lalen en helpen beschermen ; maar niet oerbiedigen. Onvermoedelijk is het niet. Want van all* stelsels van godsdienst dio zich sedert de opkomst van het menschen-geslacht over ons planeeljo vertoond hebben, kan er toch maar ééu van zulke liefelijk'
beid geheel vrij zijn. Naar de voordragt zou ook eerbied voor do spookenlecr dienen bevoleu lc worden , als welko door veler begrippen wordt aange' klccfd. Is het niet reeds enorm genoeg , als me"
ouders en voogden builen de school laat beschikken over de godsdienst «ler minderjarigen ? — Het is tevens noodzakelijk , dat niet a.leen goed onderwijs, maar ook opvoeding tut reine zedelijkheid , en ontwikkeling van het goedo dat in de menschen is , den volke verzekerd wordo. Ook eerst daarna verhelpen zich op grooter schaal dc gebreken in regering , wetgeving en handelwijs.
E. De Staten-Generaal acht ik niet zoo volledig melde koloniën bekeud, dat zij het geschiktst kollegie zouden zijn om or de bpgroolingen van te beoordcelcn. Daar dient iets anders op gevonden , dat ook minder oponthoud zou kosten. En waarlijk dc Tweede Kamer heeft werks gevoeg. Zy wordt zoo bezwarend en lastig , dat er niet veel bij moot komen, of de drommel mogt er lid van willen zijn.
Iv verscheiden opzigten is onze grondwet van 1815 nog liberaler , dan onze menschen van 1845. Hel is noodi», dat de libcralitcit die er uit behouden ener bijgevoegd kan worden , meer verzekerd zij in de uil voering en nakoming.
Heb ik nu dat alles of veel daarvan mis , ik weet niel door wien ik liever vvedcrlegd wierd dan door de Arnhemsche Courant. Ik voel er mij naar, en ken er haar van ouds voor , dat zij mijne dwalingen niet meer zal hard vallen dan ze eerlijk verdienen.
Een kizzebizzer.
(Be geachte inzender struikelt over punten van geheel ondergeschikten aard en vergeet , dat men door het petilionercn niel zijue goedkeuring van elk voorgesteld punt te kennen geeft, maar alleen zich over de noodzakelijkheid eener herziening uitlaat. Later zal er gelegenheid komen, de enkele punten van het voorstel te overwegen, helwelk zelfs, nu de memorie van toelichting uit is, pligt wordt. Intusschen behoort verschil omtrent de voorgedragene wijze van herziening niemand, die van de noodzakelijkheid dier herziening overtuigd is , van het openbaren van zijnen wensch naar herziening door hel grondwettige middel van petitie terug le houden.)
---