INWIJDING van het ISRAELITISCH OUDEN MANNEN en VROUWENHUIS te 's Gravenhage. (Ingezonden). Den 28 Augustus had in deze residentie de plegtige inwijding plaats van het geheel nieuw opgerigte Israëlitisch Onde Mannen- en Vrouwenhuis, in de Sl. Jacobstraat alhier. Het is bekend, dat, ten gevolge van den buiteiigevvonen ijver en inspanning van eenige leden dier gemeente, die zich tot eene commissie gevormd hadden, de algemeene belangstelling is opgewekt en zij hunne loffelijke eu menschlievende pogingen zoo zeer geschraagd hebben mogen zien, dnt. ltet gesticht vrij spoedig is kunnen worden tot stand gebragt. Deszelfa plegtige inwijding werd met veel belangstelling le gemoet gezien. De lang gewenschte dag hiertoe was eindelijk aangebroken. De groote zaal van het geslicht was smaakvol ingerigt en van de gelegenheid, die zich aldaar aanbood, zoodanig gebruik gemaakt, als "strekken kon, om het publiek zoo talrijk te doen zijn, als maar immer mogelijk was. Het spreekt echler van zelf, dat, gelijk het altijd bij zoodanige gelegenheden het geval is, de commissie tot oprigting niet aan aller verlangen tot bijwoning heeft kunnen voldoen , nmrhit de ruimte, die zich aanbood, daartoe te beperkt was. Het vertrek was als eene gehoorzaal ingerigt, met plaatsen van onderscheiding voor autoriteiten, besturen en commissien. Achter het publiek aan het einde der zaal, en alzoo tegen over het spreekgestoelte , was eene gaanderij opgerigt, alwaar zich de oude mannen en vrouwen, die in het gesticht zijn opgenomen, bevonden. Tegen over den ingan» der zaal was in den tuin eene plaats voor het orchest in gereedheid <*o' bragt, welke zoodanig was ingerigt, dat de zaal en dc plaats vooc het orchest, als het ware, vereenigd waren. Eindelijk was de geheele Mal smaakvol met draperien omhangen. Nadat de uitgenoodigden allengs in de zaal vereenigd en gezeten waren, werden ook de zitplaatsen yoor dé autoriteiten, collegien, enz. bestemd, bezet. Behalve de commissie tot oprigting, merkte men daar op: Z. Exc. de minister van binnenlandsche zaken, vergezeld vanden secretaris-generaal [hebbendo Z. Exc. deiniiiistervnnr.de zaken van den Her vormden eeredienst enz. en de secretaris-generaal 'ich verschoond, dat zij , ten gevolge hunner drukke ambtsbezigheden , vei> hinderd werden de bijeenkomst bij le wonen] , den Edol Gr. Achtb. heer Gouverneur der provincie; eene commissie uit het collegie der Gedeputeerde Staten van dit gewest, benevens den heer griffier der Staten van Zuidholland; de Wethouders dezer stad, vergezeld van een der stads secretarissen (zijnde de heer Staatsraad Burgemeester buiten de stad) ; den Provincialen Commandant, met zijnen adjudant; den heer Plaaiscommandanl en den heer Plaatsmajoor; voorts den President en de Gecommitteerden van de Hoofdcommissie tot de zaken der lsraëliten in deze stad ; de Kerkbesturen der beide Israëlitische gemeenten alhier ; den weleerw. heer Opperrabijn der iNed. Isr. hoofdsynagoge te 's Gravenhage , en eindelijk commissien uit dc Israël, oude mannen- en vrouwenhuizen te Amsterdam en Rotterdam. Voorls hadden in de zaal nog zitting commissien van onderscheidene gestichten of godsdienstige vereenigingen alhier, van de kerkeraden der beide Isr. gemeenten, enz. J Ten elf ure nam de plegtigheid een aanvang, met eene meesterlijk uitgevoerde ouverture en het zingen van het eerste der , welke door den heer E. M. Calisch alhier, waren vervaardigd, die op nieuw van zijn dichterlijk vuur en van zijn wezenlijk talent getuigden, terwijl de muzijk door den heer A. Berlyn, van Amsterdam , was vervaardigd. Deze gezangen werden voor, tusschen en na de rede van den Wel Kriel Gestr. heer Mr. van Gigch aangeheven. Er werd bij alle aanwezigen slechts eene goedkeurende stem over deze gezangen gehoord , zoo wel wat de woorden als dc muzijk betreft: zij gaven er luide hunne hoogste tevredenheid over te kennen. De uilvoering van deze gezangen, onder de leidingvan den heer Berlyn , liet niets te wenschen over. Het orchest en de koren waren •ait toonkunstcnaars zamengesteld, die zich daartoe welwillend hebben aangeboden , en waaronder men verschillende leden der Koninklijke hofkapel, alsmede onderscheidene betrekkingen der Koninklijke Muzijksohool, benevens eenige liefhebbers, opmerkte. Desoio's werden door mej. van Os en de heeren Hamburg en Roegg uitgevoerd ; zij verdienen deswege den meesten lof. Bijzonder trok het koor der kinderen de algemeene aandacht tot zich, omdat eenige dezer jongelieden niet het minste muzijkaal onderwijs genoten hadden en echter, in korten tijd, zoo geoefend werden, dat zij aan dit koorgezang konden deel nemen. Den heer de Bas komt hiervan de eere toe, die hieraan den nieesten ijve* te koste legde. Gelijk wij gezegd hebben, trad de Weled. Geslr. heer Mr. van Gigch als redenaar op , en gaf in cene gepaste rede eene beschrijving van de aanleiding tot het oprigten van dit gesticht, van de pogingen die van vele zijden te werk gesteld zijn om hetzelve tot stand te brengen, tot ontvouwing van de huishoudelijke inrigting daarvan , en tot openlijke dankbetuiging aan overheden en bijzondere personen, die het, door ondersteuning van allen aard, en met den edelsten zin, hebben helpen vestigen. Na eene warme welkomstgroet aan de aanwezigen, ter inwijding van dit werk der liefde en weldadigheid, wekte Zijn Weled. Gestr. degenen die in dit huis rust en verzorging zullen vinden , op tot dank en ootmoed jegens de Voorzienigheid, dio hun deze schuilplaats in de moeijelijke dagen der grijsheid had verstrekt, en in wier hand zoo velen, die krachtdadig hebben medegearbeid aan de daarstelling van dit liefdadig gesticht, nuttige werktuigen zijn geweest. De spreker gewaagde vervolgens van den invloed van den lijdgeest op de weldadige inrigtingen bij de Israëliten in Nederland; een invloed, die zeer gunstig werkt, en ook aan dezen tijd heeft voorbehouden een gesticht als het thans hier opgerigte in 's Gravenhage te doen verrijzen, hetwelk sedert jaren gewenscht en noodig bevonden was. Ook bij de Israëliten, even als bij andere gezindten in Nederland, schittert de voorvaderlijke deugd der weldadigheid. De spreker staat met welgevallen stil bij al het liefdevolle en barmhartige, dat Nederland aanbiedt; welk ander land, vraagt hij onder anderen, kan eeno Maatschappij, aanwijzen , die Weldadigheid inbare banier voert, en aan hare roeping zoo liefderijk en tevens zoo ïiutliglijk beantwoordt. Hij wijst kortelijk op de zoo uitmuntend ingerigte Israëlitische gestichten voor Oudemannen, Vrouwen en Zieken in Amsterdam en Botterdam, in onze dagen opgerigt, en naderde alzoo van zelven de voorstelling der lotgevallen van de stichting van dit huis in 's Gravenhage, tot welker plegtige inwijding zoo velen, achtbaar door stand'én schitterend door begaafd heden, hier waren zamengevloeid. Sinds lang was de behoefte aan zoodanig gesticht gevoeld ; doch ¦vele uioeijelijkheden hadden zich tegen de daarstelling aangekant, en moest men zich met allerlei weinig afdoende middelen, ter verzorging van do oudelieden der Israëlitische gemeente, vergenoegen, tol dat de heer S. lui kann , met zijnen gewonen weldadigen zin, den grond van dit Huis, en het daarop slaande gebouw ten geschenke gaf, om er de thans indruk wekkende stichting daar te stellen. Daarbij voegde zich een vrij aanzienlijk legaat van de weldadige Vrouwe H. B e njn mms , wed./)/. S. Jacobs, aan de beschikking vanden heer de Vries alhier overgelaten. Dezo heer bestemde die gelden voor de tqrenwooordige inrigting, en had (waarom het niet openlijk te vernielden, met den spreker) een voornaam aandeel aan de volvoering van het opgevat ontwerp ; waartoe zij moeite noch opofferingen ontzagen. Ook wijlen de heer N. S. Ceiff liet aan dit gesticht de aanzienlijke som van / -4000 ; benevens de Heilige Wetsrollen , enz. Behalve vnn de zijde der Ned. Isr. en de Ned. Port. Isr. gemeenten alhier , zagen de mannen , die zich dit werk der liefdadigheid aantrokken , hunne pogingen welhaast geschraagd door de onbekrompen Vorstelijke liefdadigheid , door de bijdragen van vele aanzienlijken in den lande, door de medewei king van het algemeen, gewestelijk en stedelijk bestuur, door de algemecno welwillendheid en schier onge-. loofclijken ijver van belijders aller gezindheden, die aldus he bewezen , dat, waar liefdadigheid, waar het verzorging v»" SJ, zen of weezen, waar het werken van uienschenmin geldt, de"l broederlijke band tusschen alle Nederlanders bestaat, en alle 8° ' diensten hier zamenvloeijen. .. eB De spreker ging nu in de bijzonderheden nog eenige schenk"'» en inakingen aan dit gesticht na; noemde bepaaldelijk nog die heeren M. M. Polak, L. Enthoven en Polak Daniels; stond er i stil, hoe zelfs de minvermogenden het uitgezuinigde penningske 1 bragt tot het liefdadig doel, dat men zich bij de oprigling van geslicht heeft voorgesteld. En niet hier, maar zelfs elders , t"0" zich de belangstelling daarin, getuige, bijv. de gifte van Z. Exc a minister Falck, van wijlen den heer de Vries, to Amsterdam, en ' Behalve voor de ligchamelijke, moest in dit gesticht voor geestelijke behoeften der daarin opgenomenen gezorgd worden, ü0 de daarstelling van een klein, maar doelmatig kerkgebouw; bic rt werd al weder onbekrompen de hand der liefde gereikt en godsdiens zin betoond. De heer Zurkann schonk daarloe op nieuw ƒ 1000 ; te wijl vooral hetgeen tot de kerkdienst behoort, vrijwillige offers op »? altaar der Godsvrucht zijn nedergelegd, door hen die reeds zeer rui gegeven hadden, zoodat daarin niet uit eigen fondsen behoefde worden voorzien. ! De spieker was met innig gevoel de tolk der dankbaarheid voorM» goede, dat alzoo eendragtiglijk geschied is, en betuigde zijne bij*o"' dere tevredenheid aan den bouwmeester, den heer Roodenburg, 'fl _ wijl ook de aannemer, de heer de Groot, zoodanig aan zijne verpl'S tingen heeft voldaan , dat zijn werk niets te wenschen overlaat. , De redenaar kwam hierna tot de inwendige inrigting van het h«"j welke, door allen, die haar gezien hebben, uit eenen mond 'ffjr geprezen ; ook daarin is zij bijzonder geslaagd, in de keus van de heer E. N. Davidson alhier, die tijd noch moeite voor dit deel d« stichting ontzag, en zich mede zeer verdienstelijk heeft gemaakt. Ook den heer van den Rroek bragt de spreker zijnen opregten dan wegens het belangeloos leveren of het ten geschenke geven van kl«e' deren. En opdat er aan het goede werk niets ontbreken zou, hee» het achtbaar Stadsbestuur aan het geslicht de benoodigde genees-e^ heelmiddelen uit de Stadsapotheek liefderijk en welwillend l°eêe' staan ; evenzeer als de heeren Dr. Stem en de heelmeester de P,n zich aangeboden hebben de hulpbehoevenden in het geslicht kostelo0* te bedienen. , De heer van Gigch hield vervolgens eene treffende toespraak W hen, die in dit gesticht opgenomen zijn ; achtte het een gunstig «>'' ' teeken voor de instandhouding van dit gesticht, dat heden, den daf* der inwijding, de grnndlegger van hetzelve op nieuw eene gift »a ƒ6OO aan hetzelve had gedaan; sloeg het oog op de opgenomenen» nagenoeg U 0 personen van beider kunne, waarvan drie meer dan cc en negentigjarigen ouderdom, zes dien van tachtig jaren hebben bc* reikt, en waarvan meest allen tot dien leeftijd gekomen ziju, wel»6 gewoonlijk als de eindpaal des menschelijken levens wordt aangewezen* Onder aanbeveling van voortdurende bescherming jegens en deelneming in het behoud van dit liefdadig gesticht; onder roerende e» krachtige dankbetuiging jegens allen, die dit werk der indischen"11 hebben volbragt, of daartoe op eenigerlei wijs hebben racdegearbe'd^ en onder het inroepen van de verdere bescherming der Voorzienig" heidv over deze pogingen van mensehen, eindigde do spreker nie een ootmoedig gebed, waarin bij den zegen des onëindigen afsmeekt voor den bloei van het gesticht. Waardiglijk had de spreker aldus zijne taak vervuld. Met de meeste aandacht en de grootste belangstelling door do aa"" zienlijke schare aangehoord, maakte deze rede zigtbaar den dieps,c indruk, en werd de spreker met innig gevoel toegejuicht. Ne beter kon de redenaar doen dan door zijn welbegaafd woord het vv';r te kroonen, dat hij door daden had helpen daarstellen, als voorzit!6 van de commissie tot oprigting van dit gesticht. _ . Na den afloop van het feest vereenigden zich de hooge autorite1" ten besturen en collegien in een der vertrekken van het gebot'vV' en mogt de commissio van oprigting het streelend genoegen onder' vinden , dat zij van onderscheidene zijden de aangename verzeker'"? ontving, dat men met de grootste belangstelling deze feest viering b*' bijgewoond en de belangen van dit liefdadig gesticht, waar dit 6Ü* vorderd mogt worden, niet nit bet oog zou verliezen. De feestviering is in de beste orde afgeloopen. Alle aanwezig^ verlieten zeer voldaan de zaal en menigeen stortte nog eeno aa" zienlijk bijdrage tot verdere instandhouding van deze inrigting. , Belangrijken vreugdevol was inderdaad deze plegtigheid , *"1 *e 0 ker bijwoning en opluistering, zich belijders van onderscheiden^ gezindheden hadden vereenigd. Ware godsdienstige verdraag*» 3.'0 heid, in Nederland te regt zoo hoog geschat, blonk bij de oprig''^» van dit gesticht heerlijk uit; en zij deed het vooral ook bij de plegtige inwijding ! Met vertrouwen mag men het toch zeggen, alle aanwezigen vereenigd waren, om een liefdadig, menschüev 6 en godsdienstig werk te bekroonen , ja om een algemeenen |» '»n te vervullen, namelijk, de menschheid te hulpe te snellen, ongelukkige bij te staan en in den nood van zoo vele ouden dagen te voorzien I Gelukkig het land, waar men zich «ot .fl loffelijke einde de broederhand biedt I Moge die ware godsdien^^ verdraagzaamheid in Nederland steeds blijven bestaan! Mogen '^ gestichten van weldadigheid in het Vaderland , als dit, door v,er^ zijdsch, onbekrompen hulpbetoon van alle geloofsbelijdenissen wo^^ opgebouwd, of door zuivere liefde en innige belangstelling in * gehouden. *• (Zie verder het Vervolg). ---