Uit het „Gluys-werck" van C. Kuygens. De meester «n zijn dienaar. Daer is een' enkle veer in 't ver werck, dia alleen De lader-werekea drijft: een wicht, en anders geen, s?' ,vaa,. o*flhojgh afhanght, en roart die groote wiehn Die 't s'.ibbren van den tijd kort volgen op sijn' hielen. Een hoïfd heeft Scheppers hand op yeder lijf gestelt, Eu in dat ca kele bestaat macht en gewelt Van all wat onder haer moet wercken en moet leven; Dat werck moet stevigh gaeï>;ten lijdt geen wederstreven; Eü 't minste datter aen d;e gangen werdt geroert, ?oo werden lijf en leen, huys, stad en kerck ontroert. yWat hebben wij, kinderen der negentiende eeuw, ons hoofd nog te breken met die wijsheid uit de zeventiende ? Laat de vernuftige dichter van 't Cluijs-werck zijne vergelijkingen en beelden kiezen en uitwerken naar hartelust, wat behoeft ons dat een oogenblik op te houden? Zoo ooit, dan is thans de wetenschap van de verhouding tusschen „den meeiter en zijn dienaar* daghelder geworden, met hare vaste regels, waarnaar meerderen en . minderen zich gedragen moeten, — zal deze woelige maatschappij rast vinden in de trouw der gerögeerden aan het geaag der regeerders \a Het kan wel zijn, maar maar, wij hebben wel eens gedacht, dat het op dit punt eu juist nog zoo heel zonnig niet is in onze tegenwoordige samenleving. Vergeeft ons, het zjju zaer alledaagsehe zaken, die wij te zeggen hebben - - doen, het alledaagsche, de som er van althans, is ook gewichtig! Wat al onwil en wrevel dikwjjls onder | onze dienstbaren! Wat al eerbied voor de-j machtspreuk bij meesters en vrouwen, dat het grootste kruis bestaat in dienstboden te moeten houden ! Zullen wij dan verliesen door een ODgenblik te luisteren naar den beminnelijkfaa vierentachtigjarigen „Man op Hof wijckv, van wiei vermeld staat, dat hij was: *fi«r zonder laatdunkendheid, begaafd met een ruimen blik en een helder verstand, geleerd, beschaafd, aesthetisch ontwikkeld, godsdienstig zender pralerij, huiselijk en eenvoudig j ondanks zijne hofbetrekking. trouw aan zijne i "moestens", en met rusteloozen ijver hunne i belangen behartigend, werkzaam zooals slechts ! weinigen ?" Wij vrag-an, wat we er bij Verliezen kun- j een, als wg van dien man wijsheid hooren uit do zeventiende eeuw ? Tot mijnent weet iak die wanord«r te vermijden, Door niets garaein'saems van mijn dienstije te lijden, Gei' weerspraeck, geen bsdill: „Maar dat is immers geen middel, waarmede thans iets valt uit te richten ? Moeten wij ons dan tegenover onze ondergeschikten plaatsen als die strenge meesters, welke ,/niets gemeensaems van hun dienstigö lijden" wallen l" „Weerspraeck en bedill* dulden wij ook 'niet, niet waar ? En onze „gemeensaemheit*, is die zoo edel in de practijk als 't de theorie zou willen doen gelooven ? Behalve dat — we zijn den edelen Huygens wat te spoedig in de rede gevallen: . > .....: maer soo sicht en gedwee Houd ick disn tengel op, als of ick 't niet en dê;. Ook, siende mij oatsien, ontsien.ickmij teminisr Ket niewe van de straet of staten hle? en gisdsr Te hooren opperen, door een bedisndes mond, Dien 't sonder mijn gedoogh niet-•oegb.elijcksn sten i: Laten we 't den ouden Kuygens in „zijn eensaam huis* ten goede nouden, dat hij niet ongaarne een nieuwtjen opvangt uit den mond zijner dienstbaren — er blijft dan oyer: zijne, voor hem zoo eervolle, voor ons zoo leerrijke wijsheid, dat hij „den teugel soo sacht en gedwee ophoudt", alsof hij „'t niet en dcc'!* Dat is de kunst van alle overheden, van alle regeerders, hunne dienstbaren ca ondergeschikten zóó te leiden, dat deze den band niet gevoelen, noch den druk bemerken van hunne minderheid tegenover onze hooge persoonlijkheden. Of die wijsheid in toepassing te brengen zou zijn, zonder die liefde, welke het vertrouwen en de genegenheid der minderen weet op te wekken! Huygens wist zich te doan eeren en liefhebben door allen, die hem geaoortaaniheM verschuldigd waren — en 't grjote geheim van zijne macht in dezen was zijne liefde voor die allen, welke immers menschen waren, gelijk hij rnenseh was. Want hooren we osk zijn motief... ook daar zullen we niet hij verliezen! Want (z«gg ick tegens mij) wat heef-, sa toch bedreven, Dié minder ffienscb.Uckb.dit daerom sy slaevigh leven, ' En mij bedienen «net? en waerom ick niet kaer? Hesft fcaer' vooroudsreü van over rnenigh jser Gemeen' of eigen ramp soo öeftigk overloopen, Dat het kindskinderen als met den hals bskoopen En slaven onder mijn' bevelen moeten sijn, Dier bloed ontwyffeiick soo goed is als het mija,. Kan ick daer mede min als medelijden hebben, En denckende ror.dona"aen 's werelds vloed en ebbe-i, Beduchten dat de kans kan keeren alle dagh, Eb sij haest dat ick bon, ick dat dj wsr:.'eiï majh? Voor ons, zoo dikwijls Wij nét Cluys-wefM ter hand nemen, zoo dikwijls ook soeken onse gedachten naar de hier geciteerde plaats. Beeds meermalen dachten wij dan.: ot dit geen wijsheid is voor alle "eeuwen en voor alle geslachten ? Ja, het bloed van onze ondergeschikten „is ontwijffelick soo goed* als 't onze; dat wij bevelen kunnen en zij gehoorzamen moeten en niet omgekeerd, het is vaak het blinde lot, dat hier schijnt tev heerscuen — zoo dikwijls, dat wg alle reden heoben om met veel liefde hunne gebreken en met veel gestrengheid onze verkeerdheden te becordeelen. Wij dienen wel te denken, voor ons en onze kinderen, &m „'s werelds vloed en ebben* — dan zullen we met zachtheid en liefde ons gezag, onze meerderheid, — hoe is 't ook ? — aan anderen leereu dragen! Laat er veel liefde zijn in huisgezin, in Staat en Kerk, veel liefde van de overheid, die m den ondergeschikte steeds den mensch Kt den edelen zin des woords wil zien — dev^rhoudiag tusschen '„den meester en zijn dienaar* zal er heilige ter door worden, de maatschappij bete*. Beginnen wij met öas zelve, gelijk de humane dichter van het Ciuys werck deed. --- FEUILLETON. INGO DOOR GUSTAV FHBYTAG. (SfoJ) Aan den ingang verscheen de ineengedrukte gestalte van den ouden strijder, sijn hoofd met asch bedekt, den baard gebrand, doch zijn oogen van wraakzucht glinsterend. Woest riep hij uit: «Wie is de vermetele die zulk een geweld maakt aan's Konings slaapvertrek en begeert toegelat*n te worden? Zijt gij het, de dwaas, wien hst eennual berouwde dat hij hem gastrecht geschonken had? Koud was de groet, waarmede gij mijn Koning het vertrekken, koud r.ls ijser is ook het antwoord dat de Vandaal u biedt!" Snel als een roofdier op zyn prooi sprong de oude de trappen af en stiet dsn vorst der Thünngers het wapen door pantser en borst. Toen riep hij in het aangezicht der verschrikte mannen: //Nu is 't al volbracht, goed was het einde. Jveer terug- bleekgezichten en gaat met de vrouwen den maalsteen uwer Koningin draaien. De Sren.-°mag *" Yandaleil °P tot z^ Een hagelbui van pijlen etorlte on hem los: fhy schudde als een gekwetste beer de pijlen van j zich af, sleepte zich met moeite naar de zaal, nam I met zijn schild plaats aan den vost van de legor; stede des Konings en sprak niet meer. De Koningin reed dooi- de verbrijzelde pooit naar de brandende zaal. Zware donderslagen rolden en de bliksemstralen volgden elkander op> 'in het rosse licht der vlammen schitterde als gloeiend vuur het gouddraad van het pantser, hetwelk haar borst omsloot. Zij gleed van haai paard en stond op den grond, terwijl hare liadei schuw ter zijde weken, want een doodsbleeke tint had haar gelaat overtogen en hare wenkbrauwen waren somber te zaamgetrokken. Onbewegelijk staarde zij naar Jen ingang. Eenmaal slechts bewoog zij zich en wierp zij vurige blikken om zich heen, toen z| eene vrouw zag die, met eon kind op den arm, tegen de mannen worstelde die haar trachtten ta weerhouden, //'t Is de dienstbode slechts," sprak Tneodulf half luide, doch bleek waren zijne wangm; ten het is 't kind." I Met een driftig gebaar bev&l de Koningin dat d 3 vrouw weggebracht zou werden. Hoog boren het dak verhief zich thans de vuurzuü; de storm stuwde , i de vlammen op, brandende houkpanen en sintels j wierp hij tegen Vorstin Gisela en de groepen van ! mannen. De Koningin evenwel bleef onbewegelijk j staan en staarde in den vuur^losd. \ Einaes in het huis was alles stil, Inngard knielde , naast haar gemaal; hare lokken bedekten zijne wonden'; zij hield hem vaat omkneld en ving zijn aaem op. De .doodelijk gewonde man slosg zijn arm om haar Leen en zag haar zwijgend in de oogen. //Ik dank u, lego," sprak zij, //ik groet u, lieve, beide hggen wij te zaaien 0p onze laatste rustplaats." Awaar rolden de donderslagen. *Hüort gij die daar boven roepen?" kreunde de stervende. //Neem mij mecb, Ingo" riep Irmgard. Een vurige bhk- ! sematraal schoot ia de zaal, de donder gromde, de I baken aür zaal stortten ineen. Buiten vielen zware hagelsieesen op helm en I pantserhemd van de verschrikte mannen der Ko- I ningin. //De Goden nooden hun zoon tot zich," risp de Koningin, en zij verborg het hoofd in kasr j mantel. Doch de mannen hurkten onder hunne | schilden neder en verborgen hun gelaat voor den j toorn van don God dcs donders. Toen de bui o vergetrokken was en de mannen j opatonden en schuw om zich heen zagen, was de ¦ groene bergvlakte met een ij»:laag overdekt; het j huis lag ineengestort 'aan 'hunne voeten, kleine j vlammen speeldaa tusschen de natte kolen. Nog steeds stond de Koningin als een steenen ; beeld voor het tooneel van verwoesting en sprak als tot ziohzelve: ,/»De een ligt stil op het heete bed; de andere staat buiten en wordt door hagel getroffen; door dea wil dcx Godea sijn de rollea verwisseld, ik had recht daar binnen te zijn." //Waar is zijn kind?" vroeg zij, met wilden blik om zich heen ziende. Frida en het kind waren verdwenen. De krijgslieden spiedden op de bergen en in de dalen, in eiken hollen boom en in het dicht gebladert van het kreupelhout. Theodulfen zyn gevolg onderzochten de geheele streek en elke woning. Nimmer echter hoorde de Koningin iets meer van den zoon van Ingo en Irmgard. In Berlijn zal dezer dagen een reusaehög vuur worden ontstoken, tengevolge der ultdiging van een brandkïstenfabriekant aan zijne collega's, om geiamenüjk honce producten, in 't bijzijn van zaakkuhdigep, te beproeven. Ce Heer A. Garau, de uitdager, vult de Wanten' niet met assh, maar met eene massi die zijn geheim is, die steenhard wordt en gie