Eerste blad. Watersnood. De Algemeene Vereenigde Commissie tot leniging van rampen door Watei-snood in Nederland «et zich genoodzaakt haar beroep op de openbare liefdadigheid te herhalen. Dagelijks ontvangt zij uit Noord-Brabant en Limburg *an de aldaar fungeerende Watersnood-Commissiën aanvragen om toezending van groote hoeveelheden dekking en kleeren, en vooral van geld, aan welke aanvragen zij tot dusverre; heeft kunnen voldoen, doch die hare kas spoedig zullen uitputten, indien de nationale milddadigheid baar niet te hulp komt. Inderdaad hartverscheurend zijn de inrichten uit de overstroomde streken, vooral uit het land van Heusden en Altena; zij laten geen twijfel over, of er 2Ün op dit oogenblik reeds ten minste ZEVENDUIZEND NOODLIJDENDEN, die regelmatig verzorgd, en TWEEDUIZEND STUKS VEE. die in het leven gehouden moeten worden. Ook in de gunstigste omstandigheden laat zich in dit winterseizoen geen spoedig einde van _en treurigen toestand voorzien. Met wiskunstige"' zekerheid is dus te bewijzen, dat de giften zeer mild moeten vloeien, wilde Gommissie hare taak ten einde toe volbrengen.' Op dit oogenblik immers is reeds over ruim ƒ 80,000 beschikt van de'ƒ 183,000, die bij den aanvang van den Watersnood to kas waren. Neemt zij de groote kosten van de voorziening in bovenvermelde behoefte in aanmerking, dan kan de Commissie berekenen dat zij, met hetgeen zij tot dusver ontvangen heeft, nog siechts enkele weken kan toekomen, zonder nog zelfs te spreken van herstel der geleden schade aan huizen, te veld staande vruchten of andere voorwerpen. Met dat vooruitzicht voor oogen, acht zich de Commissie verplicht nogmaals en met den meesten aandrang de liefdadigheid in te roepen van het Nederlandsche volk, dat tot dusver nimmer in gebreke kleef, den nood te lenigen van de slachtoffers der wa terra mp. Zij doet dit beroep met bet volle vertrouwen, dat de mildheid door lIH. MM. den Koning en de Koningin, en door 11. K. 11. de Groothertogin van Saksen ook nu wederom aan den dag gelegd, iedereen zal aansporen, om naar de mate van zijrie krachten het Vorstelijk voorbeeld na te volgen. De ondergeteekenden btfjven zich aanbevelen voor de ontvangst van giften in geld, terwijl zij, die mochten wenschen giften in natura te doen, verzocht worden die in het gebouw Kloveniersburgwal, N°. 84, te doen bezorgen. Amsterdam, 11 Januari 1881. Ee Algemeene Vereenigde Commissie voornoemd: Mr. G. VAN TIENHOVEN, Voorzitter. Mr. AUG. PHILIPS, Onder-Voorzitter. 11. VAN' EEGHEN. Eerste Penningmeester. Jhr. Mr. F. J. C. SCHIMMELPENNINCIC, Tw, Penningm. Mr. J. A. SILLEM, Eerste Secretaris. Mr. R. VAN REES, Tweede Secretaris. Ds. J. A. BöHRINGER. Mr. L. J. G. VAN OGTROP. Prof. C. PIJNACKER HORDIJK. A. H. SIEPMAN VAN DEN BERG Jr. Mr. P. J. TEDING VAN BERKHOUT. Ds. H. P. BERLAGE. C P. VAN EEGHEN. Jbr. Mr. VV. RöELL. J*r. G. GRAAF SCHIMMELPENNINCK. Mr. P. VV. H. VAN SONSBEECK. »hr. Mr. C. J. A. DEN TEX. f- H. VORSTMAN. Mr. JS. WERTHEIM. >~w --- FEUILLETON. Iersche Brieven. (Van onzen bijzonderen Correspondent.) vin ISRSCHE GESCHIEDKOLLEN I. 9) Killarney, . Januari 1881. »Met bescheidenheid geloof ik, dat het velen belang kan inboezemen, iets te vernemen aangaande den tegenwoordigen toestand en de vooruitzichten van lerland. De lersche quaestie toch is op het oogenblik een der grootste vraagstukken van den dag en staat in het nauwste verband met den politieleen en socialen toestand van het, door zoovele banden, aan Nederland verbonden Engeland. -Dat lerland's ware toestand hier nog weinig bekend is, mag veilig worden aangenomen. -Evenwel zijn thans aller oogen in Europa op lerland gevestigd, als zijnde dit het, zwakke punt, de Achilles-hiel, van het machtige Engeland. Een oud Engelsch spreekwoord -egt: He who will Engeland win In Jreland must begin. -En dit is tegenwoordig meer waar dan 0 it te voren. Engeland's staatslieden zien het gevaar in van de stille of openlijke hulp, die een ontevreden, rebellisch lerland aan den vijand zou verleenen, bij een altijd mogelijken Amerikaanschen of Franschen oorlog, en men poogt thans algemeen de oorzaken der eeuwenoude ontevredenheid te leeren kennen en te verwijderen. lerland's toestand zal in de tegenwoordige zitting van het Britsche Parlement waarschijnlijk het groote onderwerp van behandeling zijn, en in de volgende bladzijden wil ik trachten een schets te geven van het moeieüjke en ingewikkelde lersche vraagstuk, dat "thans aan de orde van den dag is.« Deze regelen, die zoo treffend den bestaanden staat van zaken schilderen, zijn, wie zou het zeggen? meer dan twaalf jaren oud. Zij komen voor in een boekje van den Heer Charles Boissevain, getiteld lerland en de oorzaken van het Fenianisme, dat in 1868 het licht zag, doch ook nu nog mat veel vrucht kan worden gelezen. De schrijver, die blijkbaar veel tijd en moeite wijdde aan de studie van zijn belangrijk onderwerp, zegt terecht in de voorrede-, .een getrouwe en oprechte, studie der lersche geschiedenis is onmisbaar tot juist begrip van den tegenwoordigen staat van zaken.« Was dit waar in 1868, niet minder waar is het in 1881. Meer dan ooit is het noodig het volle licht te doen schijnen op lerland's verleden, een verleden, dat al even weinig bekend is als de tegenwoordige toestand van land en volk. Zulks is niet enkel een daad van strenge rechtvaardigheid, het is tevens een gebiedende noodzakelijkheid om tot een juist inzicht te geraken van de oorzaken der bestaande wanorde en ellende. Engelsche geschiedschrijvers en staathuishoudkundigen uit zekere school, die gelukkig de mijne niet is, mogen het wenschelijk vinden de lersche historie nu eens te verwaarloozen, dan weer volgens hun eigen theoriën te behandelen, dit kan voor mij geen reden wezen om hun voorbeeld te volgen. Voor hem, die de geschiedenis van dit volk, gelijk Boissevain zegt, oprecht en getrouw bestudeert, kan die studie slechts éen uitkomst opleveren. Meer en meer moet bij hem de overtuiging wortel schieten, dat de tegenwoordige toestand van lersche anarchie en ellende, het rechtstreeksch legaat, de vloek is van langdurig, stelselmatig wanbeheer door Engelsche bestuurders. Nergens wellicht is het post Jwc, ergo propter hoc minder een sophisme dan in lerland, en in geen land vindt het schoone dichterwoord In 't verleden Ligt het heden een juister en ruimer toepassing. Met twee groote bezwaren heeft ieder geschiedvorscher in lerland te kampen: 10. het gebrek van materialen, dat nochtans zoo groot niet meer is als toen Boissevain's boekje het licht zag en I allengs verdwijnt; I 2p. het veel grootere bezwaar, dat men zoo weinig werkelijk vertrouwbara bronnen kan raadplegen. De meeste geschiedschrijvers uit lateren tijd zijn Engelschen en, met luttele uitzonderingen, moet men ze allen rangschikken onder de stelselmatige apologisten der Britsche overheersching. Schrijft men lersche geschiedenis naar hun voorstellingen, dan verkrijgt men een beeld, even getrouw als dat hetwelk men erlangen zou van den staat van zaken in de Nederlanden gedurende de zestiende eeuw, door uitsluitend te bestudeeren de geschriften (rapporten, brieven, enz.) van een Filips den Tweede en zijn Spaansche beulen en beulsknechten. ,>, , _ _* Niemand kan ontkennen, dat de Calendar of State Papers door de Britsche regeering, nu sedert eenige jaren met prijzenswaardige onbekrompenheid in het licht gegeven door bekwame geleerden, een schat van onbekend gebleven bouwstoffen behelst, uit de Britsche en andere archieven geput. Evenmin is het te loochenen, dat de serie betreffende lerland, welke van 1860 tot 1875 in zes groote boekdeelen werd uitgegeven en de periode van 1171 tot 1610 omvat, allerbelangrijkst en een hoofdbronwerk is voor de lersche geschiedenis. Toch zal men wèl doen bij het raadplegen er van in het oog te houden, dat de rapporten, brieven enz. aangaande den staat van zaken alhier afkomstig zijn van Engelschen of Engelsch-gezinden, die belang er bij hadden den staat van zaken naar hun» eigen inzichten en vooroordeelen te schilderen, ;al°wat lersch was te veroordeelen en, Engelsche wandaden te verbloemen ofte temperen. Hetgeen hier evenwel de zoo nuttige controle j moeilijk maakt, is het ontbreken van lersche | bescheiden. De lersche Bors en Van Meterens \zijn er niet, althans nog niet. Het kan wezen, dat !hun geschriften hier of daar sluimeren in het stof der vergetelheid, voorshands zijn ze niet aanwezig. Het ziften der waarheid vereischt alzoo de scherpzinnigheid en de wetenschap 'van een man als Dr. Richey, een advocaat te Dublin, wiens Lectures on Üie Ilistory of Ireland, in 1869 en 1870 in twee deelen ver-1 schenen, voor zoover ik weet, het zaakrijkste en onpartijdigste geschiedwerk vormen tot dusver over lerland verschenen. Met kritischen i-eeest ontleedt hii de Engelsche documenten en velt ze aan met belgeen hem uit lersche bronnen ten? dienste stond. Ongelukkigerwijze gaat zijn boek niet verder dan bet begin der 16de eeuw, en hoe belangrijk ook in vele opzichten de lersche historie uit die eeuwen zij, zoo staat za toch in mijn oog in geen verhouding tot de gebeurtenissen onder Cromwell en Willem den Derde, die wel de hoofdmomenten vormen in de gansche geschiedenis van lerland. Mocht Br. Richey er toe kunnen besluiten zijn werk voort te zetten, zij 'took slechts tot aan Willem's dood, dan zou hij het land, dat hij blijkbaar zoo liefheeft, niet minder aan zich verplichten dan de gansche historiographie. Dat lerland zeer oud is lijdt geen twijfel, al gaat men niet zoover als de geologen, die van meening zijn, dat lerland een hoos en droog, gewest was ten tijde toen Engeland nog den bodem vormde eener uitgestrekte zee. Geen land hiedt voor den oudheidkundige wellicht zooveel wetenswaardig.,, en den archaeoloog, die herwaarts, reist, gewapend met handboeken als die van Wakeman (Pagan, Earbj Chvistian and anglo Irish remains) en Fergusson. {Rude Stort. Monuments) voorspel ik "een oogst, niet minder overvloedig dan die, welke den hier rondreizenden geologischen onderzoeker te beurt moet vallen. Het zou mij natuurlijk te ver voeren hier in bijzonderheden te treden. Evenmin kan ik lang stilstaan bij: de oudere en oudste geschiedperioden. In den. laatsten tijd hebben lersche geleerden veel tijd en zorg gewijd aan de studie dezer tijdperken. Eugene O'Carry X1.796-18G2J vooral heeft veel gedaan tot ver- spreiding van meer licht en kennis dienaangaande. Van zijn vroege jeugd af, was da ontcijfering van oude lersche handschriften de zich zelf opgelegde levenstaak. Van 1849 tot 1855 onderzoent en catalogiseerde hij die, welke in het Britsche museum voorhanden zijn, en de cataloog, van zijn hand, wordt nog steeds daar geraadpleegd. De vruchten zijner studie te Londen en Oxford legde hij neer in de 21 Lectnres on the manuscript materials of ancient iris/t Ilistory, welke hij als professor der Tersche Katholieke Hoogesehool in de jaren 1855 en 1856 gaf. {Wordt vervolgd.) --- Binnenlandsch Nieuws. — 11 Januari. — Het b\j de Tweede Kam er ingediend ontwerp tot aanleg van een kanaal, ter verbinding van Amsterdam met de Merwede, gaai uit van het standpunt dat de bestaande waterweg vaa Amsterdam naar de Lek bij Vreeswijk en van daar naar de Merwede , bij Gorinchem —de zoogenaamde Keulsche vaart en het Zederikkanaal — niet meer voldoet aande tegenwoordige eischen van de scheepvaart in het' algemeen, en van den Rijnhandel van Amsterdam in: het bijzonder. Evenzeer wordt vooropgesteld, dat de verbetering van Staatswege behoort te geschieden; wijl het hier niet alleen geldt een Rijksvaarwater, maar bovendien zulk een, waarbij de Nederlandsche handel, en dus het algemeen belang, in hooge mate is betrokken. Na in de Mem. v. Toelichting kortelljk dé geschiedenis van het vraagstuk der verbinding van Amsterdam met den Rijn in herinnering te bebben gebracht, deelt de Minister van Waterstaat de gronden mede, die hem geleid hebben tot het thans gedane voorstel. Alvorens tot den aanleg van een geheel nieuw kanaal te besluiten, dat moet strekken tot vervanging van een bestaanden handelsweg, waar langs zich vele en gewichtige belangen hebben gevestigd, dient da overtuiging vast te staan, dat door verbetering van den bestaanden weg het beoogde doel niet is te bereiken, althans dat bet nieuwe kanaal voor dat doel, in casu veor den handel van Amsterdam met den Rijn, wezenlijke en goed bewezen voordcelen aanbtedt, die door eene verbetering van den bestaanden weg niet kunnen bereikt worden. Onder herinnering, dat aan de hoofd-ingenieurs van den Waterstaat in Noord- en Zuid-llotland en in Utrecht in 1877 een opgaaf gevraagd was van de werken, noodig om de Keulsche vaart en het Zederikkanaal in zoodanigen toestand te brengen, dat zij beantwoordden aan de eischen, voor den ontworpen waterweg van Amsterdam naar de Waal gesteld, wordt medegedeeld, dat die Commissie in haar rapport van 9 Febr. 1878 tot het besluit kwam, dat met eene uitgave van ongeveer f 14,000,000, daaronder niet begrepen de kosten voor onteigening van gebouwde eigendommen, fabrieken enz., aan dien eisch kan worden voldaan. Gelijk men weet werd aan eene commissie van hoofdingenieurs in het 9e, 10e, 5e en 8e district, en aan die van het rivierbeheer een nader onderzoek opgedragen van het in het verslag van 9 Febr. 1878 omschreven verbeteringsplan, en door meer plaatselijke opnemingen na te gaan in hoeverre, zonder aan redelijke eischen voor de scheepvaart tekort te doen, besparing van kosten mogelijk was. Het in haar verslag opgenomen ontwerp strekt ten grondslag van de onderwerpelijke wetsvoordracht. Het geeft de hoofdtrekken aan, volgens welke de Regeering voorstelt de gemeenschap van Amsterdam met de Merwede te verbeteren. Afgescheiden van andere belangen, ontwikkelt de Minister tegen het plan van een kanaal door de Geldersehe vallei, drie overwegende bezwaren : 10. de onzekerheid van den rivieroverga_g;2e.het gevaar te duchten van eene doorsnijding van de Neder-Betuwe; So. het groote verhang en dientengevolge beperkte cloorvoervermogen van het kanaal. Tegenover die uitkomsten stelt de min. de voorstellen tot verbetering van de bestaande Keulsche vaart- Geen enkel technisch bezwaar, dat omtrent de zekerheid van slagen van at de voorgestelde verbeteringswerken een schijn van twijfel doet ontstaan. in de traverse van de Lek bestaat de diepte, die voor de Rijnvaart wordt gevorderd, en behoeft zij dus niet door kunstmiddelen te worden gemaakt. Tusschen Vreeswijk en Amsterdam komen slechts twee schutsluizen in aanmerking. Het verhang in het kanaal tusschen de Lek en het Noordzeek-Tiaal is aldus, dat bij voldoende inrichting der sluizen daarvan geen oponthoud te vreezen is, terwijl door het maken van booge bruggen, het zoo zeer gevreesde bezwaar van de spoorwegbruggen geheel vervalt. Het kanaal, aangelegd en verbeterd, nu er dezelfde grondslagen als voor dat door de Geldersehe vallei waren aangenomen, zal gelegenheid geven voor de doorvaart van minstens het drie- of viervoudig» getal schepen, dat onder dezelfdie omstandigheden in denzelfden tijd door d&Gel, dersche vallei zullen kunnen doorvaren, aldus dat de verbeterde Keulsche vaart in de meest ruime behoefte voor de Rijnvaart naar Amsterdam zal kunnen voorzien. Ook wijst de Min. er op dat, wordt door een goeden ! waterweg van Gorinchem langs Utrecht tot in het Noordzeekanaal op de meest bevredigende wijze in !de beiioeften voor den Rijnhandel naar Amsterdam : voorzien, andere belangen er niet doorgeschaadworden. Als van groot actueel gewicht ten voordeele van de I voorgestelde verbetering boven bet graven van een , kanaal in nieuwe richting, vestigt de Mirt er de aan; dacht opy dat een nieuw kanaal niet in gebruik kan worden genomen, voordat het met al zijne kunstwerken geheel voltooid zij, terwijl elke gedeeltelijke verbetering van tiet bestaande kanaal onmiddellijk ten nutte van de scheepvaart strekt en de geheele verbetering gemakkelijk binnen vier jaren kan zijn tot stand gebracht. Voor den aanleg van een kanaal door ide Geldersehe vallei is een tijdvak van 8 jaren gesteld. ! De kosten van het ontwerp zijn door de Commissie, 'in ronde cijfers geraamd op twaalf millioen, die van .het kanaal door de vallei op 18 millioen, die van het kanaal Waldorp öp 20 millioen. Tegen het plan om lhet kanaal van Amsterdam langs Utrecht en Wijk bij j Duurstede te leiden naar de Waal bij Tiel, zijn volgens den Min. evenzeer bezwaren verbonden. Het voorgestelde kanaal gaat uit van het Noordzee: kanaal bij de Stadsrietlanden te Amsterdam, richt zich door den Overamstel en de Diemerpolders, de Wees pertrekvaart tot het Gein, van daar in ongeveer rechte lijn tot Nigtevecht, langs de Vecht met eene ruime ombuiging bij Utrecht, naar en door eten Va elsehen Rijn, bij Vreeswijk-Vianen over de Lek, met de 'vereischte afsnijdingen door het Zederikkanaal, en 'langs Gorinchem tot de Merwede. Als algemeen 'profil is aangenomen een breedte in den bodem van 20 meter, bij de sluizen en bruggen verbreeding tot SO meter, en een diepte onder den waterspiegel van 3.10 meter. Het uitgangspunt van het kanaal is bepaald in de Stads Rietlanden, dat gedeelte van Amsterdam, waar de handelsinrichtmgen reeds voltooid of in uitvoering zijn. Door de aangenomen kanaalinrichting, in verband ! met de belangrijke afsnijdingen, worden al de gebrekkige gedeelten van het tegenwoordige kanaal voor de jtijnvaart buiten gebruik gesteld. Na enkele bedenkingen, tegen de verbetering van den bestaanden waterweg in het midden gebracht, te hebben behandeld, komt de Min. tot de slotsom, dat door den voorgestelden Kanaal-aanleg zeker, en binnen den kortst mogelijken tijd, voorzien zal worden in de zoo lang gevoelde behoefte aan eene betere verbinding van de haven van Amsterdam met den Boven-Rijn, op eene wijze, die aan ruime eischen van handel en scheepvaart voldoet, zonder dat. andere belangen worden geschaad. Bij Konv besluit is aan W. A» Hien feldr vice-consul van Spanje, te Amsterdam, verlof verleend tot het aannemen van het ridderkruis der orde van Carel 111, bern door den Koning van Spanje geschonken : — is aan mr. C Diemont, op zijn verzoek, eervol ontslag verleend als lid van het collegie van regenten over de cellulaire gevangenis te Gorinchem; , is aan dr. P. A. van der Ketten,, te Beek (gem. TJbbergen) op zijn verzoek, eervol ontslag verleend ols lid van den geneeskundigen raad voor Gelderland ien Utrecht, en is dr. H. W. van Rhijn, te Zutphen, thans plaatsvervangend lid, benoemd, tot lid van dien raad; — Ls de luit. ter zee 2e kL J. Efc Baron van Wassen-er tot Catwijck, op zijn verzoek, met i! 5 dezer, eervol uit den zeedienst ontslage-t; — is de kapitein ter zee K. C. Bunnik, wegens ms en lioat dea dienst ontstane lichaamsgebreken met 16 'Januari op pensioen gesteld / 3300; — zijn, met 46 dezer, bevorderd: tot kapitein ter zee, fr. I. S. lvan der Sloot; tot kapitein-luitenant ter zee, E. L. 'Ehnle, en tot luitenant ter zee le kl., A. G. I. baron ivsn P-rttenberg; — is machtiging verleend om den; .luitenant ter zee te kl. Ehnle voornoemd met 15 llezer eervol te ontheiTen vaa het, bevel over het Svachtschip te Amsterdam, en dat bevel op to dragen aan den luitenant ter zee le kl. G. Jl Buyskes; — is de Init.-kolor.el L. T. J. A. baron van Boecop, van bet 7de reg. infanterie, op zijne aanvrage, op.pensioen gesteld, ƒIBOO 's jaars. en genoemden hoofdofficier de ranjr verleend van kolonel; —is bij de infanterie benoemd tot majoor bij het 7de reg.. jhr.. L. Dt Meijer;. »_ is aan den telegrafïst le kt bij da Eijkstelegraaf .1. A. Nohack Jr., op zijn verzoek, eervol ontslag verleend uit 's Rijksdienst* Behoudens aanspraak op pensioen. De gewoneaudientie va^n den Minister van: Marine zal op Vrijdag 14 dezer niet plaats hebben. --- Het voorschrift betreffende de voeding van de militairen der landmacht in tijd van vrede. I. In alle tijden heeft de wijze van verpleging den erootsten invloed op de waarde des legers uit- geoefend. Zij, die meer in het bijzonder de krijgsgeschiedenis tot het onderwerp hunner studiën gemaakt hebben, zullen de bevestiging van dit niet te loochenen feit op menige' bladzijde hebben gevonden. Doch ook voor hen, die deze wetenschap sleclits oppervlakkig of in het geheel niet hebben beoerend, kan de herinnering aan de woorden van Frederik den Groote: «Celui qui ,veut organiser une armee doit commencer par le ventre, car celui-ci est la base de celle-la«, overbodig worden geacbt cm hen van de waarheid dezer stelling te overtuigen. Het is daarom dat een nieuw voorschrift betreffende de voeding van den soldaat eene meer dan gewone belangstelling verdient, vooral wanneer het, zooals hier het geval is, op geheel andere beginselen dan de tot dusverre gevolgde is gegrond. Terwijl bijv. thans de zorg voor de voeding van den soldaat geheel aan de commandeerende officieren der korpsen is opgedragen, wordt volgens het nieuwe voorschrift deze gewichtige taak in handen van eene garnizoens-voedings-commissie gesteld. Van deze en vele andere belangrijke wijzigingen in bet bestaande stelsel van leger-verpleging, zal ongetwijfeld het meerendeel van bet leger met de meeste sympathie hebben kennis genomen. Wij meenen dan ook een nuttig werk te verrichten door de beginselen, volgens welke, te rekenen van 1 Jan. 1881, de verpleging van het leger in tyd van vrede zal , plaats hebben, in algemeene trekken mede te deelen en daaraan eenige opmerkingen en beschouwingen te verbinden. Daar het gegeven voorschrift reeds vroeger in dit blad is vermeld, kunnen wij, ten einde niet in herhalingen te vallen, daarnaar verwijzen en zullen wij dan ook hier alleen datgene herhalen wat voor de bespreking, die we ons ten doel stellen, niet kan worden gemist. Het geheele voorschrift wordt bij wjjze van proef ingevoerd. Eerst wanneer de uitkomsten van deze proef bekend zullen zijn, stelt Zijne Excellentie zich voor eene definitieve regeling van deze gewichtige zaak tot stand te brengen. ¦ Zij, die met ons van gevoelen zijn, dat de belangstelling! in het lot van dat gedeelte van Keerland's volk, waaraan de edele roeping der verdediging vaii den vaderlandschen bodem tegen vreemd geweld is opgedragen, de meeste waardeering verdient, zullen ongetwijfeld den Minister van Oorlog een woord van dank, yoor zgn ernstig streven naar de verbetering van de voeding van den soldaat, niet kunnen onthouden. In de, met 's konings toestemming, vervallen verklaarde voorschriften, waarnaar tot heden de menages gevoerd werden, was de bepaling der hoeveelheid en de soort der levensmiddelen, die gegeven werden, grootendeels, met uitzondering van het ration dierlijk voedsel, aan de commandeerende officieren overgelaten. Thans zijn, als bijlage tot art 1 van het voorschrift, staten vastgesteld van de hoeveelheden en soorten der levensmiddelen, die per week zullen worden verstrekt. De verdeeling hiervan, over de zeven dagen der week, wordt dan aan de garnizoensvoedingcommissie overgelaten, te regelen in overleg met de commandeerende officieren der korpsen. De soldaat krijgt dus voortaan evenveel te eten, onafhankelijk of hij in een duur of goedkoop garnizoen geplaatst is; en dat deze bepaling in een bepaalde leemte voorziet zal geen betoog behoeven, zoo men bedenkt dat dit tot heden niet het geval was. De allereerste vraag, die zich by een nieuwe regeling van eene zaak als deze voordoet, is zeker: wordt de soldaat voldoende gevoed? Ter beantwoording dezer vraag, gebruik makende van de door prof. Voit (Eteurtheilnng des sogenannten eisernen Bestandes), en dr. König (chemische Zusammen-etzung der menschlichen Nahrungs-u Genussmittel) verstrekte gegevens, vonden wij dat het voorgeschreven dagelijksch ration voorden miUtair volkomen voldoet aan de ciseben, welke in dit opzicht daaraan gesteld kunnen worden. We hebben reeds, 'gezegd dat de hoeveelheid levensmiddelen, hoewel per dag bepaald, voor eene week bij het reglement is vastgesteld. Als van zelf zullen wij dus het gemiddelde over zeven dagen moeten nemen om de berekening te maken van hetgeen per dag wordt verstrekt ln ronde cijfers bevat dan het ration: Van 1 Juli tot 1 October: Eiwit van 120 tot 125 gram, vetten van 56 tot 60 gram, koolhydraten 540 tot 550 gram. Van 1 October tot 1 April: Eiwit 125 gram, vetten 69 tot 70 gram en koolhydraten 530 tot 540 gram. Van 1 April tot 1 Juli: eiwit van 125 tot 130 gram, vetten 75 tot 80 gram en koolhydraten 520 tot 525 gram. Voit heeft uit talrijke proeven afgeleid, dat bet voedsel v«n den militair in vredestijd dagelijks behoort te bestaan uit: Eiwit 118 gram, vetten 56 gram en koolhydraten 500 gram. Het blijkt dus duidelijk, dat het verstrekte ration de bedragen te boven gaat, die wetenschappelijk zijn gesteld. Voor de uitmuntende samenstelling der rations pleit dan zeker, dat het verstrekte, juist in den tijd dat zulks het meest noodig is, het vereisente overtreft, namelijk van 1 April tot Juli, wanneer de meest vermoeiende diensten van de militairen gevorderd worden. — We kunnen ons dan ook met de samenstelling der rations zeer go»ïd vereenigen, en voegt men hier nog by dat ook voor de Genussmittel in die samenstelling voldoende is gezorgd, dan kunnen wij met. vertrouwen aannemen, dat de voeding van den soldaat, indien naar behooren voor de goede bereiding der spijzen zorg gedragen wordt, op alleszins voldoende wijze is geregeld. Zooals we boven zeiden, is titans voor alle garnizoenen belzelfde ration vastgesteld, onafhankelijk van een duur of goedkoop garnizoen, en wat meer zegt o_»„ aiö'iclyk . van de m«3er.of min groote zucht, om den bijslag van de soldij tot bet kleinst mogelijk minimum te beperken. Nederland zal zijne soldatenkinderen voeden zonder aanzien des persoons, en voor die plaatsen waar men geld op de soldij mocht te kort komen dit bijbetalen. W§ schrijven dit met zeer veel genoegen neder, want waarlijk, het leger heeft jaren lang naar dergelijke bepaling uitgezien. Deze maatregel beft voor een groot gedeelte de stiefmoederlijke bedeeling der infanterie op. Het hoofdwapen kreeg tot beden beel wat minder te eten dan de andere zoons van hetzelfde huis. Het kan wel is waar niet uit de voorschriften worden afgeleid, dat de infanterist feitelijk veel slechter gevoed werd dan zijn krygsmakker bij andere wapens, maar het is een logisch' gevolg van het stelsel, waarbij het zakgeld van den militair afhankelijk van de voeding gesteld wordt. Wel wordt door bet Rijk aan den soldaat een minimum zakgeld verzekerd, indien de kosten voor de voeding een bepaald maximum van de soldg overtreffen, doch het streven om dezen zoogenoemden bijslag zoo gering mogelijk te doen zijn, maakt dat men zich bij de infanterie, alwaar de soldaat de geringste soldij verkrijgt, meer en meer op bezuiniging van de uitgaven voor de menage toelegt, zelfs ten koste der quantiteit en qualiteit van de voeding. In bijna alle plaatsen, waar gedeelten van verschillende wapens in garnizoen zijn, wordt bijv. door de infanterie het minst voor de levensmiddelen, vooral vleesch, betaald. Het kan dus wel niet anders of dit vleesch moet van minder qualiteit zijn dan dat, hetwelk aan de andere militairen verstrekt wordt, een niet gering te schatten nadeel, wanneer men weetdat de voedingswaarde van bet vleesch, naarmate van de hoedanigheid, daarvan zoo buitengewoon verschilt. Ook is de hoeveelheid levensmiddelen, die dagelijks aan den soldaat verstrekt wordt, in den regel bij de infanterie geringer dan in) de andere wapens. Aan dit alles is, — en naar wij gelooven, afgaande op de geheel nieuwe wijze waarop de menagevoering zal plaats hebben, — voor goed een einde gemaakt. Wij moeten echter bekennen dat wij tegen een, een weinig sterkere voeding der bereden wapens, niet alleen geen bezwaar hebhen maar dit ook bepaald noodig vinden. Natuurlijk niet zooveel verschillend als dit tot heden kon plaats hebben en geschiedde. Echter infgeen geval wat de gualUeit der voedingsmiddelen betreft, en juist de opheffing hiervan is het wat wij bov»jn zoo noodig achtten. De garnizoensvoedingscomtnissietoch, aan wie de geh«jele leiding en het toezicht is opgedragen, staatals lichaam op een geheel onafhankelijkstandpunt; door de samenstelling uit de verschillende wapens, zullen alle verschillen van zelve worden opgeheven en wordt het doel ngelijkheid voor allen* een groote stap nader gebracht. — Uit de samenstelling der commissie blijkt, dat voor zooverre er een intendant en officier van gezondheid in het garnizoen aanwezig zijn, dezen in de commissie zitting bebben. Hierop komen wy in verband met het magazijnstelsel in ons volgend schrijven terug. (Slot volgt.) ---