Eerste Blad. PREMIE-ATLAS VAN HET NIEUWS VAN DEN DAG. IN 100 KAARTEN, DOOR J. KUYP E- R. De 18e aflevering van dezen Wereld-Atlas is heden aan al onze Abonné's franco verzonden. Deze aflevering bevat N°. 67. Afrika (Boven Nul). » 6S. Afrika (Zuidelijke groote Meren), ï 70. Nkder-Güinea. » 71. Opper-G-uikea. > 92. noord-oostelijk brazilië. „ 99. Nieuw-Cai.eüoniè, „idsji EiLn. Zij, die zich als nieuwe abonné's op Het Nieuivs van den Dag aanmelden, ontvangende nog uit te geven Kaarten van dezen Atlas gratis, naar de volgorde waarin zij verschijnen. Ten einde echter ook onzen nieuwen abonné's gelegenheid te geven dezen Atlas compleet te bezitten, zenden wij aan hen op aanvraag de thans verschenen Kaartjes tegen eene tegemoetkoming van 2 Gents per stuk, dus IG2 Cents voor de 81 nummers. Beschadigde of verloren geraakte Kaartjes vullen wij aan tegen 5 Gents per Kaartje. Beide laatste bepalingen gelden all één — voor onze Abonné's. In geen geval wordt eenig nummer van dén Wereld-Atlas aan niet-senhouneerden geleverd. Betaling der aangevraagde Kaartjes vooruit en franco. ' Eveneens 'geschiedt onzerzijds de toezending franco. - - DE DIRECTIE. --- Slechte tijden. i. Waar men zich ook beweegt en waarover men ook spreke, schier overal en altijd hoort .[nen klagen over slechte tijden. De handel beet een kwijnend bestaan voort te slepen en «oor allerlei hindernissen en gebeurlijkheden bedreigd; de nijverheid jammert over gebrek aan ondersteuning en levenskracht. Mocht het hierbij nog blijven! Het politieke 'even evenwel wordt stervende of aan verkankering lijdende, genoemd; deoud-Ilollandsche hmselijkh.id heet aan de engere familie- Kringen ontsnapt, en ons godsdienstig leven? baat men niet trouw ter kerke, —men heeft geen godsdienst; en toont men zich wat ijverig op kerkelijk terrein, dan staat men aan de verdenking van onverdraagzaamheid of dweepziekte bloot. In schijn alzoo nergens een lichtstraal; overal slechts schaduwen, zooal geen volslagen duisternis! Men vergelijkt Europa bij eene oude, afge-eefde vrouw, en" in Europa zou Nederland — "et eertijds zoo fiere, machtige Nederland — in de allereerste plaats een mal figuur min en meer maken. Amerika heet een voorbeeldig land — het land der toekomst. Wij laten Amerika alle recht, wedervaren, maar toch gelooven wij, dat zij die in Nederland jammeren en 't hoofd laten hangen, in het land van belofte zich al spoedig misplaatst zouden gevoelen. Amerika moge zich gestadig nog reusachtig ontwikkelen en een ruim veld tot schitterende operaties moge er nog aanwezig zijn, —naar al hetgeen van daar vernomen werd, mag men gerust aannemen dat zij die zich hier machteloos en zonder moed betooncn, ginds meer kansen nog zullen loopen van in het gedrang onder den voet te worden getrapt. Er wordt in het lieve vaderland veel gepraat, laat ons zeggen: doorgeslagen, en men beroemt zich liever op de kracht onzer voorvaderen en den door den stamgenoot in Zuid-Afrika nog onlangs betoonden moed, dan dat men er op uit zou zijn, elkander op te wekken tot doen en handelen. Zit een nationale ondergang ons dan op de hielen, en zou 't in Nederland slechter gaan thans dan voorheen? Wij zullen ons van statistieke vergelijkingen onthouden, omdat men ook al over onze statistieke, gegevens moppert, zooals er in den lande schier geen enkel onderwerp op algemeene toejuichingen waardeering meer aanspraak schijnt te kunnen maken. Critiseeren en afbreken valt heden gemakkelijker dan verbeteren en opbouwen. Wat we rondom ons ho ore n, is bedroevend en beklaaglijk; wat we rondom ons zien, stemt, ons minder tot zwaarmoedigheid. Wij hebben daarom een anderen leiddraad tot vergelijkingen, en hij moge misschien onwetenschappelijk zijn, — wij hechten er waarde aan, omdat praktijk ons boven de leer en koffie- of bierhuispraatjes gaat. • * Welke indrukken ontvangt de Nederlander, die, na een ruim twinttgjarige afwezigheid, deh vadeiiandschen bodem op nieuw betreedt en hier uit eigen sterke oogen ziet? Kan hij materieelen achteruitgang constateeren en heeft hij ergens reden ot aanleiding tot het geloof aan verarming of gedruktheid ? 25 a 30 jaren mochten we ons verheugen in een spoorlijntje, dat Arnhem—Utrecht- Amsterdam—Haarlem—Leiden—'s-Gravenhage—Rotterdam—Gouda verbond. Diligences, postwagens, stoombooten, beurtschepen, trekschuiten voerden heerschappij. En viel het reizen in de meeste streken niet gemakkelijk, — noch voordeelig om zijn tijdroof, — men verplaatste zich ook minder veel en gemakkelijk en 't heugde onzen ouders nog, dat men voor een behouden en voorspoedige reis van den kansel bad, voor den koenen ondernemer die het waagde van Zutfen naat* Amsterdam te trekken. Het schijnt nu belachelijk of een sprookje, maar het is daarom juist goed zulke retrospectieve beschouwingen eens aan te bevelen en al voortgaande in onderscheiden richtingen de historie te raadplegen, hoe het vroeger was en heden is. Met een stok gewapend en het reispak op den rug, was men marschvaardig en men zocht zijn eer en grootheid niet in groote uitgaven aan vervoermiddelen, logies of in vermaken. En heden ? Het land is bedekt met een net van spoorwegen, die millioenen gekost hebben en nogmaals jaarlijks millioenen aan onderhoud en bediening vorderen. Geen gemeente van eenige beteekenis, die niet een aansluiting aan het spoorwegnet eischt. En toch leven vele oude vervoermiddelen voort, ja! treft men juist onder deze, die den ondernemers of aandeelhouders de beste en zekerste winsten verzekeren. Dit feit alleen bewijst, dat men zich heden meer beweegt dan voorheen; dat men er de middelen voor bezit, hetzij dat men reist voor zaken of voor louter genoegen. Van waar kwam al het geld, voor den aanleg van onze spoorwegen en kanalen benoodigd, en — wat nog meer zegt — van waar vloeien dagelijks de fondsen die hun bestaan mogelijk maken ? Laat het zijn dat de aanlegkosten voor een aanzienlijk deel getrokken werden uit de koloniale baten, — een feit is, en hierop komt het aan, dat de behoefte reeds grooter en grooter wordt, en de bronnen aanwezig en beschikbaar blijken tot voeding en onderhoud van zoo machtig uitgebreide communicatie-middelen, wier grenzen" nog bij lange niet genaderd zelfs zijn. Waar men 25 a 30 jaren geleden de reizenden bij tientallen telde, daar rekent men ze heden bij duizendtallen, en de schatten, die men nu aan 't reizen, zoowel voor genoegen als voor zaken, offert, komen in geen vergelijk met de penningskens die men vroeger daarvoor afzonderde. Hebben de zaken daarmede gewonnen; zijn de middelen tot ontspanning en genoegens daarmede vermeerderd? Dat men er in ruime mate van kan profiteeren, pleit reeds kwalijk voor een materieelen achteruitgang, daar alle klassen van het volk deelnemen aan ue beweging. Deze heeft met het gemakkelijker, sneller en goedkooper verkeer ontzettend gewonnen, en van de millioenen spoorwegkaartjes, die in toenemende mate afgegeven worden, zou een aanzienlijk deel als een vrijwillige belasting beschouwd kunnen worden, waarvan men voorheen geen denkbeeld heeft gehad. Die belasting spreekt voor het draagvermogen van het volk, en wil men haar een productieve noemen, wij hebben daar volkomen vrede meê, mits men dan ook erkenne dat de kolossale vermeerdering van gemeenschapsmiddelen luide getuigt tegen < den roep van slechte, in den zin van slechtere, tijden. _ * Moest ons na ruim 2?jarige uitlandigheid het enorm toegenomen verkeer alhier wel treffen, niet minder bewondering hebben we gevoeld voor de groote uitbreiding van vele gemeenten. Amsterdam, 's-Gravenhage, Kotterdam, Haarlem, Utrecht, Arnhem, ¦— om van andere groote en kleine plaatsen te zwijgen, — zijn niet herkenbaar voor hem die er zich 25 ii 30 jaren geleden tehuis gevoelde. Rijk en weelderig vertoonen er zich de nieuwe straten, pleinen, paleizen en inrichtingen van allerlei aard, die hij er nu opmerkt, en 't valt hem zwaar in te stemmen met het koor, dat. van armoe en verval, gebrek aan welvaart en ontwikkeling zingt. Eén universiteit zijn wij rijker geworden, en tal van hoogere burgerscholen en andere kostbare en nuttige instellingen zijn verrezen. Hebben die alle geld, veel geld gekost, — zij blijven jaarlijks veel offers eischen, en waar men 't oog ook wende en zijne oude herinneringen raadpleegt, merkt men verande-' ringen en hervormingen, die zoowel van stof-: felijke als van inteliectueele ontwikkeling getuigen. Vooral de groote middenstand schijnt1 eenige trappen gestegen, maar zelfs de lagere' volks-klassen onderscheiden zich, bij voorheen, door een welstand, die, althans voor het uitwendige, geen twijfel overlaat. Een poëet uit het laatst der 17e eeuw schreef: O ja, mijn vrind, ik ben gewisselijk bedroogen; Mijn oren hebben mis, of andersints mijn oogen, Ik hoor, hoe zeer, hetgeene ik zie, daar tegen strijd Niet anders klaagen, als van eenen slechten tijd. Kom laat ons de IJ-stad eens, langs winkelen en hoeken, Doorwandlën en aldus wat nader onderzoeken, Of 't uit ondankbaarheid, of billijkheid geschied, En of men, in 't vervolg, mee klagen zal of niet. Met welken drokheid ziet men haar alom betreden! Hoe woelen door malkaer de menssen, paarden, sleden En radde wagens, zwaar met zilrre munt gelaên, Of koopmanschappen, die, van verre landen aan Gevoerd, of van nabij, haar omtrek doen bevatten, Wat uil twee waerelden is hoog en dier te schatten. Wat venten Vijgendam en Nes, en Warmoes-straat, Een lekkernij, die ons het oog en hart verzaad, En welke menigte van stoffen, om de leden Te dekken voor de koude en cierlijk op te kleeden, Niet anders of 't verbeelde een half Luilekkerland. Het klaagen, egter, houd alhier het meeste etand; enz. enz. Jan de Regt (overleden in 1715) leert ona door zijn rijmelarij, dat het voorheen al eveneens was als heden, 't Kan geen kwaad daaraan eens te herinneren en te onderzoeken welke reden er voor het voortdurend klagen over „slechte tijden« blijft bestaan. G. . --- FEUILLETON. HANNA. Naar het Hoogduitsch, door W I L L I. 3) : Plotseling kuchte mijn bruidegom. „Malvine!s s zeide hij, „en jij ook Hanna, vindt gij *-ei goed om een wandeling te doen? Het is ??s avonds frisscher in het vrije veld dan -•erbinnen in de benauwde vertreklHanna, slaapt gij al ?« Ik klemde de tanden op elkaar, om niet luide te schreien. Het was mij onmogelijk mijne trotsehheid te verbreken, al ware hij op dat oogenblik ook voor altijd heengegaan ... Hij wachtte nog eenige oogen. likken, daarop wipte hij vlug de trappen weer op en fluisterde door het sleutelgat: » Hanna, ik weet dat gij niet slaapt, geef mij toch een enkel woord!« Nochtans bleef ik stom. Alle teedere gevoelens waren als door een tooversiag in mijn binnenste uitgedoofd, zoodra ik zijne stem weer hoorde. Opnieuw verliep een kwellende pauze. Ik hoorde hem zuchten en zacht hoesten, zooals hij gewoonlijk deed wanneer hij opgewonden werd; zijn borst was niet een van de sterkste. „Goeden nacht, Hanna,» fluisterde hij treurig. „Ik wil u toch een rustigen slaap wenschen, zij het ook dat geen enkele vriendelijke wensch voor mij in uw binnenste opwelt. Moge er evenwel nimmer een oogenblik komen, Hanna, waarin gij berouwvol aan dit uur zult moeten denken.« Als gloeiende druppels vielen zijne woorden éen voor éen op mijn 'hart, en toch was ik gelukkig bij de gedachte, dat Herman zeer goed wist, dat ik hem niet wilde antwoorden. Dat hij zich zou bedroeven, was — juist omdat ik hem zoo onuitsprekelijk lief had -—mijn oprechte wensch. Moge deze redeneering ook ongerijmd klinken voor hem, die dat gevoel nooit heeft ondervonden; ik weet echter, dat het waarheid is. Nadat Herman was heengegaan en mama de huisdeur gesloten had — het geluid sneed mij door de ziel — ging ik spoedig te bed. Malwine zou tenminste mijne verschrikkelijke opgewondenheid niet bemerken. Ik keerde mijn gezicht naar den wand en sloot de oogen. toen ik haar lichten tred op de trap vernam... . Als zij tenminste maar geloofde dat ik sliep. Malwine sloop zachtjes naar mijn bed en kuste mij. „Tan nicht,« fluisterde zij smeekend, „wees toch niet boos meer! Kijk, wij hebben met elkaar een bouquet voor u geplukt, ach, het was zoo heerlijk in het vrije veld. Den volgenden keer moet gij buiten twijfel met ons meegaan, Hanna. Kijk toch eens, hier is Lieve-Vrouw-bedstroo en dat zijn blauwe vergeet-mij-nietjes die heeft Herman voor u geplukt.« Ik draaide mij haastig om. "Waarom noemde het kind zijnen naam? „Malwine,