MENGELINGEN. ARME FAMILIE-BETREKKINGIN VAN KONINGEN. In den winter van 1846—47 werd er door de armste straten van den Faubourg St. Marceau te Parij, een doodbaar gedragen, waarop eene ellendige krat geplaatst was; twee mannen volgden het lijk benevens eene vrouw, wier eenige beschutting tegen de sneeuw „die er viel, een wollen doek waa; de bijna verborgen wezenstrekken, eenmaal schoon geweest , maar nu dooi lijden en ontbering veranderd, gaven stille onderwerping te kennen. De jongeling, wien. overschot aldus gedragen werd naar de begraafplaats van het volk, was iemand, wiens voorvaders rustten in de kelders van St. Denis, en die , naar zijne geboorte, bestemd was geweest, om de wapenen der Bourbon, te voeren. Van Hendrik II of een der andere Koningen van Frankrijk sprekende, wa. het geene onwaarheid, als dit ongelukkige schepsel bij zyn leven hen zijne voorouders noemde. Volgen, de etikette der hoven had hij het regt om door den Koning »«ijn neet" genoemd te worden ; en eveneen. kwam hem door den graad zijner bloedverwanuchap hetzelfde regt toe bij de Bourbon, van Spanje en het Keizerlijk Huis van Oostenrijt. ..... Charle. de Valoi. de St. Remj was echter maar een arm boekbindersgezel ,in dienst van een der vele winkelhouder. van die soort, die hun best moeten doen, om een betuan te vinden in den omtrek van het collegie van Frankrijk. Hij verdiende maar naauwelijk. genoeg, om ook nog in het onderhoud te voorzien van zijne tante Margaretha van Valois. Gelijk vele anderen , die zich geplaatst zien iv omstandigheden, welke niet met hunne geboorte overeenstemmen, ei.chte Ch'arles de Valois voor zich de onderscheiding, die hem door zijne afstamming toekwam, en werd daardoor dikwerf ongeschikt voor het beroep, waarmede hij den kost moest verdienen. Bezield met die kracht, welke de grondslag is voor elke zelfverheffing, bleef hij somtijds uren lang zitten peinzen over zijne onedele betrekking. «Een weg ligt er voor mij open!" riep hij dikwerf uit. «Ik moet soldaat worden en de vijanden van Frankrijk in het oog zien." Bij deze gedachte kon hij niet langer de nederige handwerksman blijven, maar was in zijne verbeelding reeds een edelman van zijn geslacht, in het herwonnen bezit van de eigendommen zijner voorouders. Om die droomen te verwezenlijken , ontbrak het hem evenwel aan eene zaak. — Cbarles de Valoi. had niet den moed van uitvoering. Hendrik II v van wien hij een regtstreeksche afstammeling wa», had een zoon, aan wien hij vele aanzienlijke bezittingen naliet — de belangrijkste was die van St. Remy; maar zijne nazaten daalden trapsgewijze in magt en rijkdom af en ten laatste zonken zij in zulk eene vergetelheid, dat hun bestaan bijna ontkend werd. Somtijds brak er wel eens een zonnestraal door voor een of ander lid 'der famielie, maar, of er een wreed noodlot hing over hun geslacht, het werd altoos gevolgd door nog zwarter schaduwen. Onder de regering van Lodewijk XV Irok op zekeren dag de Markiezin Boulanvillers, de vrouw van den provoost der kooplieden, den weg over tusschen Rheims en Fontelte, en ontwaarde een klein meisje, dat eene koe hoedde , en, gestreeld door het schoone voorkomen en de gestalte van het kind , riep (zij het aan het portier van het rijtuig en bood haar een stuk geld aan. De jeugdige Jeanne De Valois wees de aangeboden eilt af met den trots van een SpaaDschen Hidalgo en haar klein figuur oprigtende deelde zij aan de Markiezin haar gansche geslachtslijst mede — Me eenige zaak , die zij , behalve haar paternoster, ooit geleerd had. Ondervraagd wordende, gaf zij voldoende bewijzen van de waarheid harer woorden • en hare toehoordere., die niets meer op prij. stelde dan hooge geboorte', hoewel zij zelf slechts de dochter was van een gepensioneerd ottcier, 'liet de kleine veehoedster bij zich in het rijtuig komen en reed met haar naar Parijs. Nadat zij haar door de eerste meesters had doen opvoeden, leidde haar beschermster haar de groote wereld in , waar zij als eene toort van merkwaardigheid beschouwd en behandeld werd. Zij werd door den Koning met eene jaarwedde begiftigd en huwde den Graaf de La Motte. De Koningin Maria Antoinetta nam haar in betche.ming , en verbond haar aan haar persoon ; maar zii vergold de koninklijke weldaden met de zwartste ondanbaarheid. Door het namaken van de handteekening Harer Majesteit, verschafte zh' zich groote geldsommen; en door datzelfde middel wist zij uit de handen van den kardinaal Rohan (die destijds in ongenade bij het hof was gevallen en blijde was, eene gelegenheid te vinden om ziine verlorene gunst te winnen), een halsketen te bekomen, die voor de Koningin bijna twee millioenen waarde had, in betaling waarvan de Gravin voorgaf, dat Hare Majesteit een eigenhandigen bon op haar bijzondere kas wilde afgeven. De halsketting werd aan de Gravin ter hand gesteld die er haren man onmiddellijk mede naar Londen zomi Maar de tijd der beuling verstreek; de juwelier deed zijn beklag hij de Koningin ; kardinaal Rohan en verscheidene anderen werden op verdenking gevangen genomen en in de Bastille ge.loten, doch weder in vrijheid gesteld toen men de eigenlijke misdadige ontdekte. De Gravin werd openlijk gegeeseld en op de schouders gebrandmerkt, «en vonnis van eeuwigdurende gevangenis werd tegen haar uitgesproken; maar na tien maanden in den kerker te hebben gezeten, wist zij, te onttnappen en stierf te Londen in het jaar 1791. Te Troye», in Champagne, woonde een oom van Jeanne de Valois, die gehouden werd voor het hoofd van den familietak. In den doorgang of steeg van die «tad, hoorde men van 's morgens vroeg tot 's avonds laat bet geluid zijner hamerslagen , welke vergezeld werden door schoone zangtoonra, at* »o»ruw»»en uil een oud uoutett geßouw, on epgéngt wat tegen de muren van den bisschoppelijken tuin, en in de schaduw van de klok der hoofdkerk. Ofschoon bekend met zijne afkomst, die zijn vader, in het gasthuis der armen te Parijl in 1759 overleden, hem bad medegedeeld, had dit bewustzijn hem met hoogmoed noch leedwezen vervuld ; — dewijl hij met de meest wijsgeerige onverschilligheid de witeelvalligheid van menschelijke grootheid beschouwde. Nooit een enkele gedachte ontboezemd hebbende, om zijne geboorteregten te doen gelden, werkte ', sliep, zong en scheen hij werkelyk zoo gelukkig en tevreden, dat men geneigd was, om te gelooven, in overeenstemming met bet oude spreekwoord: »dat de Koning zijn neef niet was." Deze vrolijkheid was niet zonder verdienste, als men denkt, dat Hendrik van Valois, bloedverwant van de regerende familie, een schoenlapper was. In 1778, toen de Gravin in gunst aan het hof stond, kreeg een detachement gardes, na de Koningin naar het kasteel Vilain gevoerd te hebben , het bevel, om door Troyes terug te keeren , en hunne eerbetuigingen te brengen aan den hoog adelijken handwerksman, van wien men reeds te Versailles gesproken had als van den overgebleven vertegenwoordiger van den tak van FranQois I, even als de kleine veehoedsler van Fontette. Toen de gardes het huisje naderden , aan hetwelk een bord bevestigd was, waarop met zwarte letlers geschilderd stond: «Henry,schoen, lapper van het menschelijke geslacht", hoorden zij eene mannelijke .tem een Provencaalsch liedje zingen , terwijl de hamer de maat scheen te slaan. De soldaten , in prachtige uniformen , traden nederig voorwaarts, den hoed in de hand en met hunnen luitenant, den Markies van Nantoillet, aan het hoofd. De schoenlapper , weinig aan zulke bezoeken gewoon , beschouwde hen met verbazing ; maar zijne blikken waren als werktuiglijk gerigt op de voeten des officiers, en diens prachtige laarzen met brillanten bezet in oogenschouw nemende, sprak hij : »Gij vergist u, mijnheer, ik lap alleen schoenen. Ga naar Chrisloffel, de eerste straat aan de reglerhand ! " Toen de Markies, na menige gedwongene pligtpleging, het doel zijner tegenwoordigheid had medegedeeld, ligtte de lapper zijne katoenen muls van het hoofd , ontdeed eene houten bank van drie of vier paar oude schoenen an maakte een teeken voor den officier om le gaan zitten: de andera soldaten, die niet in het vertrek konden komen, hadden het geluk, zijn groot gelaat te aanschouwen, terwijl zij door sommige gescheurde papieren, die de dienst moesten doen van glazen vensters, heen staarden. »De Koning heeft vernomen, Mijnheer! »sprak de Markies, terwijl hij de zitbank aannam , dat gij u in een toestand bevindt, die weinig voegt aan uwe doorluchtige afkomst, en zijne begeerte is, om dien staat van zaken te veranderen. Uwe nicht is reeds het overtuigend bewijs van de koninklijke zorgen." "En ik twijfel hard," antwoordde de oude werkman, «of die koninklijke zorgen het meisje wel tot zegen zullen zijn. Wat mij betreft, Mijnheer ! ik meen , dat zoo Hendrik II het gewild had, deze bank, waarop ik zit , in een troon was veranderd, deze hamer in een skepter en dat ik , in stede van deze katoenen muit, een prachtigen hoofdwrong met goud en diamanten zou voeren." De Markies was eenigzins onthutst door deze vrijmoedige taal, maar verborg zijne verwondering achter een hoffelijken lach; de schoenmaker vervolgde: «Welnu, Mijnheer! het doet mij geen leed, dat ik onzen neef van Bourbon de kroon van Frankrijk zie dragen. Denkt gij, dat ik Lodewijk XV benijd ? Ik niet! Ik ben mijn eigen meester; niemand heeft er belang bij , om mij le bedriegen; de heele wereld is met mij te vreden en ik met haar. Kan de Koning dat ook zeggen ? Maar dit woord herinnert mij, dat mijn werk haast heeft — staat gij het mij toe ?" En de oude man die er behagen in scheen le scheppen, om den Koning vao Krankrijk en zijne zending zonder eenige pligtplegingen te behandelen, ging voort met de uitoefening van zijn handwerk. «Gij zoudt beter doen met te overwegen," merkte de officier aan. alk heb geene overwegingen noodig; ik verlang niets." «Maar gij hebt kinderen, Mijnheer! neem voor hen aan, wat gij voor u zelven weigert en vergun uwe zonen , dat zij de plaats innemen, waartoe ze geroepen zijn. De oude man krabde zich achter het oor, als was hij besluiteloos wat te zullen doen; ten laatste trok bij zijne muts over zijne grijze lokken en antwoordde : «Het is mijn gevoelen, Mijnheer! dat de jongens geen grooten glans van zer over de familie zullen verspreiden; maar dat is hunne zaak; daarom al ik in hunnen naam de edelmoedigheid des Konings aannemen. «Maar misschien kunt gij niet gissen wat mijne gedachten zijn!" ging Henri van Valoi. op een schertsenden toon voort. «Bedenk, dat de Koning hierdoor bijna hetzelfde doet, wat ik dagelijks verrigt — hij lapt namelijk een ouden schoen — maar die duurt toch zelden lang." «Zeer goed!" riep de hoveling op levendigen toon uit. «Maar vergun mij echter uwe vergelijking te eindigen, met er bij te voegen, dat des Koning, werk van degelijke waarde zal zijn. Ik zal mij nu verwijderen en Zijne Majesteit uwe gedachten mededeelen. Naauwelijks hadden de bezoekers zich verwijderd, of de oude man ging voort met zingen; het mogt tot een bewijs strekken, dal Int ver.cbiel van grootheid het gemoed van den schoenlapper nog «iel bedwelmd had. Kort daarna schonk de Kening , ondank, de menigte van hekelende en spotzieke aanmerkingen, aan Henri van Valoi. eene jaarwedde uit zijne eigene middelen en daarbij den titel van graaf. Zijne zonen traden in dien.t. Een hunner werd Baron St. Reray genoemd en hem al. kapitein het bevel eener korvet opgedragen ; maar, even als de oude schoenlapper roortpeld had, geen hunner strekte tot eer vao het geslacht. De zaak met den halsketting wierp eene noodlottige smet op den naam der Valois, en bun uitzigt op den invloed der Gravin de la Motte werd vernietigd. Verworpen ellende volgde het misdrijf op. De omwenteling kwam en de afstammelingen van Hendrik II zonken nog in grooter vergetelheid dan in die, waaruit zij voor weinige jaren vroeger gedompeld waren. De stam St.-Remy de Valois ontleende zijn oorsprong aan een oud kasteel. De glans van den troon omdraaide hunne wieg. Maar wat wa. hun lot drie eeuwen daarna? De laatste mannelijke afstammeling hunner geslachtslijn moest gedurende ziju leven met behoeften en ontbering kampen , terwijl zijn stof onbekend en vergeten op de begraafplaats dar armoede geborgen werd. Zij, die het lijk volgde, wa. de kind.-kleindochier van den ouden schoenlapper, en de eenige bekende levende telg van haar geslacht. Onze levensvoorregten hangen voor een groot gedeelte af van onze eigen krachtsinspanning en krachtsontwikkeling. Welken magtigen bijstand wy ook van anderen ontvangen, indien die niet zamenwerkt met onze eigenschappen, is hij ontoereikend om van voortdurend voordeel te ziju, en de uitzigten van hen, aan wie koninklijke gunsten verspild worden , gelijken aan de zon, die een storm voorafgaat: ze zijn het minst le vertrouwen als ze het ichitterendst zijn. Onder hen , die door eigen kracht hoog geklommen zijn, mogen Amyot, Vincenliu. de Paula en Sixtus V genoemd worden. De een , die aan den openbaren weg vodden zamen raapte, werd aartsbistcbop van Sens en leermeester van den Koning van Frankrijk; de andere, een zoon van arme ouders, die niet wisten, waardoor ze van den eenen dag tot den anderen aan den ko.t zouden komen, sloeg den weg in van deugd en goede werken, en zag zich in staat gesteld, in zijn ouderdom stil te gaan leven met groote rijkdommen gezegend; de derde werd vau een zwijnenhoeder een Paus. Onze verheffing is slechts het gevotg en het loon van volhardende vlijt; en een onwrikbaar vasthouden aan het pad van regt en reglvaardighcid. Wij zijn allen min of meer kinderen der omstandigheden, maar de fortuin, die gevestigd wordt door eerlijkheid en ijver, zal altooa van denlangsten duur zijn. --- DE KROONING VAN DEN KONING DER HEIDENS IN ENGELAND. Op den l.ten dezer maand werd de opvolger van den onlangs overleden Willie Faa, Kouing van alle Engelsche Heidens, Z. M. Charles Blijtbe, met gepaste plegtigheid in het dorp Jetholm-Common gekroond. Na een kostelijk ontbijt, betteeg de Koning onder het klinken der muziek, die God save the King speelde, een wit paard , hetwelk door twee paadjes werd geleid ; hem volgde zijn schildknaap op een ezel en daarna toog in eene lange reeks zijn getrouw volk, dat aanhoudend riep Leve Carel de Eerste. Onderwege had een betreurenswaardig voorval plaats. Een troep kwade jongens ttaken het edele paard met lange naalden derwijze, dat het steigerde en zijne vorstelijke vracht in den modder wierp. Ffeeds was men bevreesd voor het leven van den monarch, die een man van 70 jaren is; de heelmeetter snelde toe , voelde Z. M. den pols en beval een glas wijn toe te dienen , waarna de Koning weder tot zich zelven kwam. Ten teeken der gehechtheid aan zijnen persoon speelde de muziek terstond een deuntje op den doedelzak. Toen de trein aankwam by den kroonings.teen, Stobstone genaamd, versierde men de schouder, van den vorst met het vel van een haas, dien hij zelf had geschoten , want Carel is een wilddief. In dit kostuum plaatste Z. M. zich op den sleen, waarop hem het hoofd met brandewijn werd gezalfd. De geheele vergadering dronk op zijne gezondheid en een vrijwillig aangeheven hoerah! klonk door de lucht. Na den afloop van deze plegtigheid werd in de dorps-herberg het krooningsmaal gehouden , waarbij de muziek het geliefkoosde Welcome Royal Charley deed hooren.. Na den maaltijd hield de Koning eene krachtige aanspraak tot de vergadering, waarbij hy beloofde, alles te zullen doen, om het geluk en de welvaart zijner beminde onderdanen te verzekeren en hunne regten te beschermen. Men gelooft, dat de Koning deze zijne belofte getrouwelijk zal nakomen. --- CONCERT-, TOONEELNIEUWS, ENZ. AMSTERDAM, Zondag 21 November. Het nieuwe blijspel Burgerlijk en RomaMtiteh, gisteren avond voor de eerste maal in den Stads Schouwburg vertoond, is van een bedaarden , eenvoudigen aard en gang, met eenen geettigen, leerzamen dialoog, bc. trekking hebbende op lokale en tijdelijke omstandigheden en met eene juitte, niet overdreven karakterschildering. De uitvoering waa over het algemeen zeer goed , en het publiek gaf door herhaalde bijvalsbetuigingen zijn behagen te kennen. Het allerliefste ballet de Terugkomst werd als naar gewoonte toegejuicht. — De uitvoering van Lucia di Lammermoor in den Itai.i aankrem Schouwburg gaf ten deele veel genoegen. Mejufvr. Tebaldi als Lucia en de Heer Fallar als Asthon hebben zich het meest onderscheiden , en bet finale van het tweede bedrijf voldeed bijzonder. — In den Salon du Vaudeville Franqai» werd bet nieuwe belangwekkende vaudeville vn Changement de Mam met den meesten bijval ten tooneele gebragt. Mw. Duval als de regerende Keizerin Elisabeth van Rusland, de Heer Vezian als de beminnelijke, heldhaftige jeugdige officier Romanouski, de Heer Francis als graaf Schuwaloff enz. hebben bovenal uitgemunt, en buitengewone bijvalsbetuigingen erlangd.—|De Fransch» Schouwbbrc herhaalde de opera Charles VI, de Salon in de Ne. het vaudeville Mistris Siddons en de Salon in de Amstelstraat de Stulp , mcl hernieuwden bijval. Naar luid van het programma zal het veertiende Concert der Maatschappij Caecilia , op 25 dezer in den Stads-Schouwburg , buitengemeen luisterrijk en genotrijk zijn. De brillante Sinfonie N". 5 in D. van Mozart, een der heerlijkste scheppingen van dezen grooten toondichter, is als zoodanig algemeen bekend en gewaardeerd. De Sinfonie N. 8 in F. van Beethoven is het uitvloeisel van eene vrolijke .chalkachlige, beminnelijke gemoedsstemming en voor elk publiek duidelijk verstaanbaar. De krachtige wegslepende ouverture van Weber'. Euryanthe en de verhevene ouverture van Paulus, van Mendelssohn Bartholdy, staan de bovengenoemde meesterstukken op eene waardige wijze ter zijde. Wat intusschen hun het onderhavige concert nog een bijzonder treffenden luister zal bijzetten, is de kulde aan de nagedachtenis van den helaas te vroeg verloren toonheld Felix Mendelssohn-liaitholdy , waarmede hetzelve zal geopend worden. Het navolgende uittreksel uit een brief van den Heer Meyerbeer maakt het oordeel van dezen grooten componist kenbaar over den vermaarden hoorn-virtuoos Vivier : »De Heer Vivier i. op den hoorn tot zulk eene volkomenheid van .pel geraakt, die tot hiertoe door niemand geëvenaard is geworden. Hij heeft zich tot den eersten rang verheven, niet alleen door zijne verbazend* gemakkelijkheid van uitvoering , maar hij heeft ook het middel gevonden, om op zijn intlrument eene harmonie van 3 en 4 partijen te doen hooren. Intusschen doet hij dit zijn talent niet blootelijk tot een voorwerp van de nieuwsgierigheid verstrekken, maar bij weet op de gelukkigste wijze partij er van te trekken , en de verscbeidenaardig.te en bewonderend.waardig.te effecten voort te bengen. Bij deze verdiensten van executant voegt bij die van componist; zijne scheppingen voor den hoorn zijn bevallig en origineel, met een woord hij is een der grootste toonkunstenaars van onzen tijd" enz. Omtrent de speelwijze van Vivier zegt de toongeleerde Wieprecht «Bij het blazen houdt hij zijn instrument zoo ver mogelijk van zich af, en zoo hoog als eene goede houding zulks gedoogt. Hierdoor blijft de vibratie van het koper ongestremd en hel instrument kan naar eiscb voorttrillen. Set stoppen der toonen bewerkt hij niet, zoo al. anderen doen , plot.eling en met eene vast liggende hand , maar allengtkens door het bloote draaijen ier hand, altijd zorg dragende, dat de trilling niet gestoord worde. Som* houdt hij de uitgespreide hand zonder beweging in de klank-opening en blaast door een kunstig openen en sluiten der lippen klimmende en afdalende toonladder, in het snelste tempo. Het bewonderenswaardigst zijn zijne portamenlos en piangendos, die soms even volkomen te voorschijn komen als die van de menschelijke stem of van de vieloncello, de viool, enz., op welke laatstgenoemde instrumenten dezelve met eene glijdende hand worden voortgebragt. De moeijelijkste passages in .pringende en loopende figuren voert hij met eene verbazingwekkende ttoutmoedigheid en veerkracht uit. Een omvang van vier octaven weet hij met de meeste kun.tvaarligheid in halve toonen te doorloopen, en in twee octaven arpeggio, als op een violoncel uit te voeren. Door degeduchte kracht, waarmede hij zijn hoorn doet vibreren, ontstaat zijn meer stemmig spel. Hij blaaat den laagtten toon, dé contra-C met zulk een geweld, dat de quint in de derde octaaf zich mede doet hooren. Deze beide toonen houdt hij vast en voegt er gelijktijdig door bet mondstuk in het instrument eene loopende passage als melodie bij. Op deze wijze ontstaan drie duidelijk hoorbare toonen , van welke de laagste, zoo al. natuurlijk, de sterkste klinkt. Dit medeklinken van andere toonen strekt zich soms ook tot de len. uit en me» boort alt-dan eene vierde stem , enz." --- SCHAAKSPEL. OPGAAF N». 51. Wit begint en geeft op den 4den zet mat. ZWART. ABC» E F C H Oplossing van N\ 50. (Met verplaatsing van het Z.w. Paard van H 6 op B 8.) 1 Wit A4op A 2 f Zwart A 5 or- A 2 2 B5»E5f F6»ES 3 D 3 » F 4 f E6»FS 4 E 8 » G6-f- F 5 » F 4 5 G 2 » G 3 f en mat. Wij moeten evenwel opmerken, dat ook op de volgende wijze dit voor. «tel te vinden i.: 1 Wit D3op F 4 f Zwart Fsop F 4 2 E 4 » G 5 f E 6 » F 6 3 A4»F4f F 6» G 7 , 4 F 4 » F 7 -_■ onverschillig-5 F 7 » H 7 of G6f en mat De volgende antwoorden wi.jelen tusschen deze beide oplossingen af. als: van de scbaakgezelschappen te Grave, Aurora ie Zwolle, Sissa te Wijk bij Duurstede, Amat VictoHae Curam te Breda, Palamedes te Delft, Finis coronat opus alhier, Eenige Schaakliefhebbers te Krommenie, Een Vriendenkring te A., en de Sociëteit E. E. alhier; voorts van de HH. G. W. en H. W. M. te Delft, L. J. B. en A. L* P. te Nijmegen, P. te Tiel, P. J. en W.F.W. te Nieuwer-Am.tel, D. te Middelburg, 8.D.H., F. d. Q., F. en D. te Rotterdam, M. en R. te Irnaum, I>. S>.te s Gravenhage, en van de HH.: Erna, E. 8., S. T. d. M., J- G.d.M., p. G M_ j B w J A Z V., G. C. v. D. alhier — De oplosimgen van de HH. M. te Utrecht, fl. V. R. te Eek en Wiel, en H. W. B. alhier vervallen, door de bovengemelde verandering in de plaatsing van net zw. paai(l. _0p het naïg. stuk N°. 49 is nog eene goede oplossing ontvangen van hetSchaakg. Siua, te Wijk bij Duurstede. ---