Binnenlandsch Nieuws. — 1 .Maart. — De majoor B. J. Couvée, die van liet 3e reg. huzaren gedetacheerd is bij het 2e reg. te Haarlem, wordt overgeplaatst uanr beiden, ter vervanging van den majoor F. Ypey, die te 's-Gravenhage in garnizoen komt. A.! n de n b n he t Ie re «. ves t i n'g ar ti l ler ie, nieuw [«noemden kapilein 11. Thesing wordt het hevel opgedragen over de 5e comp. van dat reg. te Utrecht. Dij de te Leeuwarden van wege het nrovakh l ',1? 'lUr Vt"l I'','ieS,;U", gehou-lenaanbest^ing yan lit uitdiepen van eenige kanalen en vaarwaters in onderhoud en beheer bij de provincie vare,, de laagste inschrijvers, voor het: lepere tï II Sr i h te A meiium, voor/ 16,890, raming /K_fcZ' dezelfde, voor ƒ1789, raming f -Irin ¦'_ %a "Vc K' M. Sikma te Wartena, voor /«73i. Vaming' / Klh - 'ie perc., W. Krikke en G. de Heil, te Ou.lel as e voor i IW., raming ƒ180150; _5è pèrc.,ll.11f. Dekkerboom, te idem, voor ƒ339, raming / 377.50-— ?7&irC-' %'• de Vl'ies' teKo» grool> doel' ]aa« gebouw, dat ö't gebouw 1 i?U.d,er,e en ]on»e,-e deelen bestaat; fceoouw is het laboratorium van Pasteur. •en wit .'n?n de deur' dan bevindt men zich in bruikt J£S? *«""*> dat v°or wachtkamer ge«eheïkiin^ > .boekenkasten met werken over Sus do v\ "aiu,.lrkunde enz.,, de Gompies Ren-' Pasleur L ê"?,e des Scienoes, en werken van »en en 2?nT? .loerl,ngen' een klein aantal stoe*aal « tafel .met llet noodige verbandmaleanieulSin,"' Windsels' Jodoform) maken liet 'Ük ein n „ Ult' ee»e kaart van-Frank- Pastei».', pIaUf»l'ond va» Parijs en de platen uil den wand Z k over de ziekte del' z'jdewormen wana versieren. S„n«ïfkSren. F«**»*hnargen die wacht- Personen " Uad- .bevonden er zich een aantal "-eer of mi,™!, U" de ta«e" volksklasse, die honden li jWaar door dolle of kwaadaardige Pasteur h-,! u ' Zlch ol,der behandeling van dici waoi nl en gesteld' Eenige buitenlandsche nie«ng toP " .?"'evenals 'k, om hij den chef Jer inrieh°Pen die loi rl1 tewo,'de" i eindelijk ging eene deur Werd on mii..ii urs werkkamer toegang geeft. Ik man, diP ? Tll''toegelaten en stond toen voorden besproken w« uf de Be''eele beschaafde wereld met de siud£> h doel' die dool' herl; die zich reeds sedert i-, ,aB°reorganismen'bezighouden, van onze eeuw a!s een der Smotste geleerden "et porti-e rd geac,,t' spreid, Z0O(k, V.an Pasteur is genoegzaam ver«edétailleerdp i ull-1 niel verplicht gevoel eene Beven Hii 1 van zijn persoon te li"e jaren m, , het llilerl'jk van iemand van "ern, «a 7i',ni , ha,l'ziJdige verlamming, welke tóJdeWm?f onderzoekingen over de ziekte der 2'ekhed ki. ;'i Sednrende Iwee maanden aan het d,u '"ij pp. ir,k • e' 1S nooit Sel'eel geweken. zoo- Pasteur 8h- moe,el'Jk loopt, kloofde miii fuVan mijne komst verwittigd was, e" geen S_\_t,e* te. zien wat ik wenschte ¦oovSS moS dU 'k,Van deze bereidwilligheid' overga tot H& SfbrU'k n,aakle; doel* voordat ik «enover de ntn^n'^ van ziJ,le onderzoekinvaccine èn dp 1^ S'',o'leid' de bereiding van liet * eene kort*k^i"*» 'ng der Patiënten, wensch ken °''° bese ,nJv'''S van zijn leven en weraard dcv S die, hoe onvolledig zij uit den n,,t kan hebben d^ ?¦>"> ,loch het «en eeiii..szi,,r k , Zljne laalste onderzoek! Nb v. d!° Fe" ,%ders..beschouwd worden dan Ik gevoel in daartoe .f" tege" "e cho,era' dat ik vóór mijn vertrek ,Tf °>'gewekt, onopgemerkt te liobhpn Tr, Ult Amslerdam meen leur bij het Nederl-i f'ic i e verdiensten vsjnPas«*>; de oor/aak^,e vnn PUl"iek reinig bekend djgheid gelegen da? -2? 'S We,lid,t in difo.nstank'ngen vooratden V*tf .va" Pasteur-'s onderzee-, industrie Ip» ." l:,lKibouw en aan de' voor ons b v «*„nB°ede zijn gekomen, doch lk zou h'v iq dlrect voordeel afwierpen. aangebracht V„ kJ e" nol!men de verbeteringen, *apèn Z h de m'ddelen om den wijn te be*ornièn enz eslnJdlllS der ziekten van de zijde- Döle Tmrfsteur werd f,en 27 December 182*2 te der N-k'k geboren. Zijn vader, oud-ged'tendeon- zeniik hn.e(,n' had na den val van het eerstekeib'U ver m , oep van ]eei'looier ler hand genomen; k,^lK-,?1-.1?3-,m,ar A,"bois> waar !lii eene dnar mei ££ ?nj had gekocht, en verdiende ale »e aoo, p te T bi'ood. Aan zijn zoon gaf hij ?olf steeds ri?P,V,0e'lul=> waarvoor deze hem dan ? ee'-e hield ifi 0-^et' ,en zijne nagedachtenis dl-acht am ?i' n 18/6 schreef hij onder de op- Wien hij zijnp 1, "^gedachtenis zijns vaders, aan rt|t werk: J 0„ n, e SUI" la b,ère' wiJdde' dallliJ aan het vonri^ilf wat h'J vroeger bereikt had, Vad(f le danken had" raadSev,nSen yan dien jonge .Pastóurbzip'hlater te Besancon, bereidde de voor de Ecole k, ol' °P het toelatingsexamen H «'s No. 14 mt ?rmalei karakteristiekwas, dat IL een iaar later ® Sch°ol toegelaten, weigerde, niet zoo faag nkJ eer examen deed omdat hij haalde toe» Vn / rang!ijst wilde staan; liij beao,n deze inripi,,4 en begon in 1843 zijn leerlijd 'cl.lo,en, tot voÓHl''^Vdie' evenals onze normaal- dient ii;;- 'e,d|ng van aanstaande onderrokken tot dP, 'J,,.geyoe!de zich het meest aange*U,,d'ejaar alskak- .uJlde>en werd r,a zijn derde !elilteh en tJï3e, dos 'sciences' phys.ques loeu scl'eü und! a"Slste"t van Balafd, professor in *T?t deze Srektin" de Ecole !101'male benoemd. «V ee"e i?P, npm g was hiJ zo° ingenomen, dat °'lri|on afsloerr Gymnasium ongeveer) te L'et' gebied S °ndei;zoekiiigeii bewogen zich op k.a»fler de iZri , s,cheikunde en natuurkunde elf k en. toen in «B*s; fU waren nooSsl belanSrtra'iCaisebenopm!i ra'iCaisebenopm!i Pasteur l°l lid der Académie f,6]1' wees C ' er,z,jne "kree-rede had gehou?daar medetn> -f'e hem' zooals hel gebruik ï* op&. beantwoordde, met waardeend w^_«etgeen hg ontdekt had toen hij 25 jaar Ln bef ari'itl'ha,nd voerden die onderzoekingen hem «ïezens,* wL , lagere organismen dier kleine •'eeiiieer,,^ Plantaardige natuur nu wel bijna ik!'Schillenrio Jk ei'kei>d, en wier soorten onder £e,'d stton. men' als bacteriën, gistcellen enz. T?pa°ai' wÏmp- te straatsburg benoemd, trad hij d»en bij 32 \,TnTw Laurent in bet huwelijk, on, t,hilosoDhtsPh0Udf Was werd hi* voorzitter van fiU,cht genooni Hege sve5vei* gisti"g Baf' daa«-toe Von n°oi'den P] d°or de..omstandigheid, dat in °£ velen "en mw„, '.'ankr^ de alcohol-industrie G'slingen.^ii^ldde'van bestaan oplevert. ler" *onü" °ï"* h,ielden hem Jaren la"g bezig, en ïw'20ek talrükpa'ideze Processen boden bij het onaf a,'en- Toen K- gemakkeliJk te overwinnen be?Be«ieen ,u f tlJde werd de theorie van Li^bk r?rsc|ninselenS t!ne, voldoende verklaring vanl 1 wezens, welke hij m aistende en rottende stoffen aantrof, de oorzaken der gisting of rotting zag, voerde met den lluitschen geleerde en diens volgelingen ecu laiigdurigeri strijd/ Liebig toch verklaarde deze processen langs scheikundigen weg; dè zuurstof van de lucht en eene of andere in ontbinding verkeerende samengestelde, stikstof houdende stof, zooals b. v. eiwit, brachten naar zijne opvatting in nog niet in ontbinding verkeerende stoffen die fermentatie, die omzetting te weeg, welke, eindigende in het ontstaan van veel minder samengestelde stoffen, per slot van rekening de eenvoudige verbindingen leverde, welke tot voedsel van de planten kunnen dienen, ol' wel zooals bij de alcoholische gisting de azijnfabricalie enz. verschillende door de industrie gewenschte producten deed ontslaan. Pasteur, daarentegen, zocht, door zeer geringe hoeveelheden van de, onder dergelijke omstandigheden, optredende lagere organismen over te brengen in* versche, niet rottende vloeistoffen welke geene eiwitaebtige lichamen, maar daarentegen eenvoudige stikstof houdende verbindingen bevatten, te bewijzen, dat het vraagstuk niet anders kan worden opgelost dan door het aannemen van de theorie, dat de vermeerdering, welke deze kleine wezens in de eeue of andere stof ondergaan de oorzaak van de daarbij optredende gistings-ot' rotlingsveischijiiselen, die ieder bij ervaring kent, als een gevolg van het leven der lage organismen moet worden opgevat. Hij ontdekte verschillende soortenvan die lagere wezens, b. v. kleine bolletjes van kw» millimeter, welke uil suiker mélkziuir kunnen maken; een ander klem ferment, kleine staafjes ter lengte van hoogstens kioo millimeter en kioiw millimeter dik, zijn in staat in geschikte vloeistoffen boterzuur te bereiden en kunnen leven zonder zuurstof. Pasteur noemde ze dan'ook »anacrobiesr<, in tegenstelling "met de meerderheid der levende wezens welke zuurstof niet ontberen kunnen en welke liij »acrobies« noemde. Ik zal niet langer van het geduld der lezers mijner brieven misbruik maken door Pasteur le volgen op dit gebied; het zij mij alleen vergund aan te stippen dat hij, geleid door zijne theorieën ondersteund door voldoende hulpmiddelen, welke zoowel bet. gouvernement als particulieren om strijd tot zijne beschikking stelden, practische resultaten van groote waarde verkreeg. Zoowel de azijnfabrikanten, als de bierbrouwers en wijnhandelaars hebben hem te danken voor de kennis van procédés, die den industrieel ih vele gevallen voor onverwachte mislukking van zijn' arbeid vrijwaren. Men denke b. v. slechts aan het verwannen van afgetapten wijn tot 50 a 60 °. G., het zoogenaamde pasteuriseeren, dat het zuur of'bitter worden belet door bet dooden van de organismen, die zich in de fiesschen ontwikkelen en de heerlijkste wijnen van de Cóte dor inondrinkbaar vocht veranderen. --- Gemengd Nieuws. Door Polder- en Gemeentebestuur van Assendeirt wordt de toegangsweg naar het station aan de zijde der gemeente Krommenie belangrijk verbeterd. De slooten daarnaast worden geplempt, zoodat de weg aanzienlijk breeder wordt en de stilstaande modderpoelen verdwijnen; het daarvoor benoodigd zand wordt door den Hollandschen spoorweg aangevoerd en vele werkeloozen verdienen daarmede een goed daggeld. D e II cc r Van Ha m me, vroe g c r D i re cteur der Haagsche Opera, is nu benoemd tot Directeur van den Franschen schouwburg te Antwerpen en van dien te Gent. De laatste sneeuwstormen hebben aan het telephoonnet te Londen een schade bezorgd van 250,000 francs. Voor het op te richten standbeeld van den Franschen Admiraal Courbet is een som van 180,000 francs bijeengebracht. Of het beeld te Abbeville — Courbet's geboortestad — of te Parijs geplaatst zal worden, is nog niet zeker. De honderdste gedenkdag der geboorte van Arago, is te Perpignan, de geboorteplaats van den beroemden sterrenkundige, feestelijk gevierd. De minister van posterijen en andere vertegenwoordigers der Regeering waren daar aanwezig. De Parijsche feestcommissie, die het plan van de viering opgaf, omdat de Parijsche gemeenteraad zijn medewerking weigerde, stelt nu voor, een standbeeld voor Arago op te richten. Ernst Possart zal met de nMeinin'gers« medegaan, op hunne voorgenomen kunstreis door Amerika, Engeland en Italie. Hij ontvangt een hoog traktement. Voor Amerika, waar het gezelschap 6 maanden blijft, krijgt hij, behalve vrije reis- en verblijfkosten, 60,000 Mark (f 36.000). Hij is tot eerelid van het gezelschap benoemd. In Italië en Engeland denken de sMeiningers* 2 maanden te blijven. Een eigenaardige deserteurs geschiedenis wordt uit Trier bericht. In 1884 werd aan de Fransehe grens een man gevat, dien men voor een in 1877 gedeserteerden soldaat hield, en die na hardnekkig ontkennen eindelijk verklaarde de gezochte persoon te zijn. Hij werd toen tot 11 maanden gevangenisstraf veroordeeld. Na dat vonnis ondergaan te hebben werd hij weelbij het leger ingedeeld. Maar hij bleek volstrekt geen verstand van militaire zaken te hebben. Na verloop van korten tijd pleegde hij een diefstal en deserteerde, hij, zooals men meende, ten tweede male. Maar riu komt het uit, dat de man niet de deserteur was voor wien men hem hield, maar diens pleegbroeder, die. veel op hem geleek. Hij bad alleen de rol, die hem door het toeval en de "menschen opgedrongen was, gespeeld, om niet uitgeleverd te worden naar Frankrijk waar hij wegens zware misdrijven vervolgd werd. . Het test vaart de werkelijke deserteur er bij, die nog altijd in Frankrijk is, want het bij verstek tegen hein gevelde vonnis wordt, na de bestraffing van zijn dubbelganger, als opgeheven beschouwd. Voor den Poolse hen sehr ij ver Kra szewski is de kans op kwijtschelding van zijn verdere straf thans, na het proces vau Sarauw, waarin liij zijdelings betrokken was, zeer gering geworden. Een nieuw verzoek van veilenging van zijn verlof, dat hem wegens gezondheidredeuen verleend werd, is van de hand gewezen, en hij moet in Mei naar de citadel van Maagdenburg terugkeeren, om daar het overige te ondergaan van de vestingstraf, waartoe hij wegens »hoogverraad« veroordeeld werd. De heeren Bennett & Co., te Glasgow, zijn in de hun toebehoorende zwavel- en kopermijnen te Galanos, in Spanje, eleclrisch licht gaan gebruiken, om ook bij nacht te kunnen werken. In de haven van Venetië is dezer dagen het stoomschip Medea, van den Oostenïijkschen Lloi/d, verbrand, kort nadat het een aanzienlijke lading van allerlei goederen aan boord gekregen bad. He brand brak in het voorste gedeelte van het schip uit; de vlammen verspreidden zich snel, pogingen tot blusschen waren vruchteloos, het ijzer van het schip stond weldra gloeiend, en de omliggende schepen, alsmede de gebouwen op de kade, waarbij de Medea lag, liepen groot gevaar, ook in brand le geraken. Eindelijk besloot men het brandende schip te laten zinken, en weldra verdween het, onder gesis "en wolken rook, in het 10 meter diepe water. De stoomboot had, zonder de lading een waarde van ruim ƒ 1,000,000. Ëen twintigtal jonge dames, op een kostschool te Moskau, trachtten zich onlangs te vormen tot een commissie ter inzameling van giften voor «vervolgden door de Regeering.« Het hoofd der school moest de hulp der politie inroepen, om het haar te beletten. Den volgenden dag werd het blad van een circulaire' gevonden, waarbij het «vrouwelijk omwentelings-comité van Moskanrr zich verzette tegen deu genoemden dwangmaatregel. Inhechtenisnemingen hadden niet plaats, en men schijnt niet veel gewicht te hechten aan deze schoolmeisjesbeweging. Door S hist on, te Stockholm, is een kleeding uitgevonden, door middel waarvan men een uur te midden der vlammen kau doorbrengen. Het costuum bestaat uit twee omhulsels: het eersle, op het bloote lijf gedragen, is van ecu met caoiitchou opgevulde stof, en dus ondoordringbaar voor water. liet andere is gemaakt van molsvel. De twee omhulsels te zamen zijn verbonden met. een soort van helm, die 't gansche hoofd bedekt, en waardoor versche lucht kan binnendringen; terwijl tevens een waterstraal door éen opening in dien helm tusschen de twee omhulsels wordt gespoten, zoodat de temperatuur vrij laag blijft. De genomen proeven zijn met goed gevolg bekroond. George L. Lorillard, de bekende Amerikaansche sportsman en eigenaar van een aantal beroemde harddravers, is dezer dagen te Nizza overleden, in den ouderdom van 43 jaren. --- Stadsnieuws. Al woei er gisteren een bij zonder koude wind, die de ooren van den wandelaar bij het begin van de kennismaking met de buitenlucht deed tintelen en de oogen minder helder maakte, het heldere weer lokte gansche drommen schaatsenrijden en kijkers naar buiten. Zoowel in het Vondelspark eu Willemspark,Vaar ecu zeer mooi en ruim ijsvlak was en waar commissarissen van de ijsclub met hun roorle vaantjes heen en weer reden en de orde bewaarden, en eveneens op de Keizersgracht tnssclien de Reguliersgracht en Vijzelstraat — de baan van de Skating-club — wemelde het van dames en heeren, die op schaatsen van allerlei vorm elkander voorbij zwierden: meesters in de kunst, die de in het oog van een niet-rijder levensgevaarlijke toeren verrichtten, gewone liefhebbers, die rustig met gelijkmatigen slag de baan open afreden, minder geoefenden, die telkens als de wind hen een weinig voortdreef, met beide armen »een gat in de lucht sloegen,« en voorts velen, die onophoudelijk iets aan hun schaatsen te verschikken hadden en daartoe telkens, voor een oningewijde zeer onzacht en plotseling, op den ijsvloer plaats namen. Maar het getal der laatsten was vergelijkenderwijs klein. De liefhebberij voor het schaatsenrijden is in de laatste jaren bijzonder toegenomen, en het is te hopen, dat dit oud-Hollandsch vermaak niet door nieuwere sportgenoegens verdrongen, maar, vooral bij Neêrland's jongeling-en jufferschap, steeds algemeen'er zal wórden. Bijzonder gezocht is ook de ruime, niet gevaarlijke ijsbaan aan de overzijde van het IJ, onder Nieuwendam. . . . , Intusschen, de koude nijpt sedert gistermorgen ongemeen - fe], vooral voor hen; die, bij gebrek aan werk en het noodigste voedsel, den winter steeds met angst tegemoet gaan. Als men, daarom geholpen door het koesterend bout, dat de leden dekt, zich warm gereden heeft, laat het dan ook wijken, dat het hart niet minder warm is geworden voor de armen onder ons. Er wordt in sloppen en stegen, in kelders en op zolderkamertjes zooveel geletien, zoo vaak te vergeefs naar voedsel en brandstof omgezien. "et, Bestuur van het Vondelparlt nof eerder? v^bgbeid van de voetgangers, 23L ™t 6 ?naa,l,;eBelen van toezicht op het y^Tdes- vastgesteld. Blijkens eene hmTl^'V" I,e ™n« "emmer zal een permissiebiljet voor de wielnjders noodzakelijk zijn. Zonder ook maar iets te willen te kort doen aan de verdiensten van den «ouden Heer Bam berg« en zijne nazaten, wier vingervlugheid en radde tong onze grootvaders, vaders en ook ons zelven zoo menigen prettigen avond bezorgden, moeten wü toch na bijwoning van dc voorstelling, gisteravond door den Heer M. P. Okhuyzen in »Odéon« alhier gegeven bekennen, dat deze een zeer vermakelijk en handig goochelaar is. £n hij heeft nog een andere deugd: zijn blondere mildheid. Als met stroomen vloeiden gisteravond nit zijne handen de schallen aan vroolijke kleinen toe, en onder de handen, die opgestoken werden als hij (leze het regenen, waren er dikwijls ook, die niet aan Kinderen toebehoorden. De tweede afdeeling van het programma bestond uit optische voorstellingen, en ook deze deden de kleinen dikwijls schateren van't lachen. Moge de Heer Okhuyzen hier nog eens ziju tienjarige loopbaan als »prestidigitateur, oplicus, mechanicus, piiysicus, enz.er vieren, zijn feestgenoolen zullen dan zeker nog talrijker zijn dau gisteren. Zaterdagavond werd door de brandweer hulp verleend bij drie schoorsteenbranden: inde Uilenburgérstraat No. 27, opdelkjnbaansgracbtNo. 114 en op het Marrnxplein No. 3, en voorls hij Iweekleino biiinenhraiiden: in de Monnikenslraat No. 25 en on Kromboomsloot No. 49; — Zondag bij acht schoorsteenbranden : in de Daniël Stalperlstraat No. 49, op deu O. Z. Achterburgwal No. 59, in de VVarmoesstraat . 'Jn e "tjkstraat No. 30 en No. 31, in de Kerkstraat No. 130, iri de Buiten Oranjestraat No. 19 en in de Nieuwe Ooslenburgerdwarsstraat No. 7. --- MUZIKALE KRONIEK. De zesde So' rée voor kamermuziek der Maatschappij t. bev. d. Toor kunst bood den muziekliefhebbers veel lielangrijks. Met medewerking van de dames Oppenheim en Veltman en de heeren Messchaert en Bo«--mans, werden op dien avond een aantal nummers uit lirahm's »Liebeslieder« op. 52, ten gehoore gebracht. Buitendien zong de Heer Messchaert vijftien liederen «Dichterhebea vau Schumann. De inslrumeiitaalwerken warer ditmaal: serenad# voor strijkkwartet en piano en sonate voor piano ei viool, beide werken van S. de Lange Jr. uit 's-Gra venhage. Iv deze werken vervulde de componist dfc klavierpartij. üe »Uebeslieder« van Brabms genoten in bet altre meen ecu zeer goede vertolking; zoowel de dauïes Oppenheim en \eltman, als de heeren Messchaert en liogmans waren bijzonder goed gedisponeerd. De ensemble-nummers klonken schoon, misschien bad do sopraanslem iets meer kunnen dominecren. Vooral bevielen mij als uitvoering de nummers 9, 13 en 5 als mede het duo voor tenor en bas »o die Frauen.« De beide Solo-nummers 7 voor. alt en 11 voor tenor werden door Mej. Veltmanen den Heer Hogmans op allerliefste wijze voorgedragen. In de overige nummers zou het, ra. i., niet geschaad hebben indien het tempo iets vlugger geweest warb en de nuanceering iets sterker gekleurd geworden. Hiervan zonder ik uit No. 10 voor sopraan en alt, welk duo met veel warmte werd voorgedragen De uitvoering went op uitstekende wijze geleid door de vierhandige klavierbegeleiding der heeren Röntgêh eu De Lange. Het talrijk publiek gaf aan het einde door langdurige toejuichingen zijne ingenomenheid met liet gehoorde te kennen, eu hierin vonden de uitvoerenden aanleiding om het laalsle nummer te herhalen. In de liederen van Schumann gaven de heeren Messchaert en Hoiitgen hunnen hoorders veel te eenielen. Enkele liederen maakten op mij een indruk dien ik in langen tijd niet zal vergeten. Zoo scheen mij ile wijze van zeggen van den Heer Messchaert aan liet einde van het vijfde lied onovertrefl'elijk. Geheel het zesd* lied was een meesterstuk van uitvoering. Ock noem ik nummer acht, en wel in 't bijzonder daarvan het derd« couplet. Nog worden niet vergeten de slotwoorden van het dertiende lied en geheel het laatste nummer Vooral bij dit laatste lied komt een groot deel van den indruk op rekening van den Heer ItÓntgen; volpoëzi* sprak hij den epiloog in tonen uit. Deze oogenbükken waren vol van edel en verheven kunstgenot. Met de warme toejuichingen, die aan beide uitvoerenden kwistig werden geschonken, stemde ik hartelijk in • als ware kunstenaars vertolkten zij de heerlijke gedachten van Schiimann's innig en diep gevoeld werk Met de twee hierboven genoemde werken trad de lieer De Lange voor het eerst na vele jaren weder als componist op. Zells mag men de kennismaking als geheel nieuw beschouwen. Immers de muziekliefhebbers die van dezen componist in vroegete jaren de strijkkwartetten door het Florentijnsch kwartet hoorden uitvoeren, behoorden voor het meerendeel niet tot het tegenwoordig geslacht. Evenals in die kwartetten, ziet men ook in de beide thans uitgevoerde werken, dat men te doen heeft niet een man van meer dan gewone begaafdheid. Vooral blijkt dit uit de meesterlijke behandeling van het materiaal. Vooral ten opzichte van de contrapuntischebewerking zijn de werken zeer belangrijk. Met imitatiën, omwerkingen van motieven, harmonische fij ulieden gaat de componist spelende om. liet gevolg blijft niet uit; de werken klinken steeds natuurlijk en schijnen betrekkelijk eenvoudig, terwijl de ernstige muziekkenner voortdurend wordt beziggehouden door de zeer interessante bewerking in de onderdeelen. Daarbij zij nog aangestipt, dat de Heer De Lange zeer veel zin bezit voor schoonheid van klank. Van de beide uitgevoerde werken beviel mij de serenade het meest. In dit werk waren liet voorul de drie laatste deelen, die mij aantrokken, liet laatste deel is vol warmte, terwijl de comtemplatieve stemming van het Lenlo, zonder yalsch pathos, eene uiterst weldoende uitwerking op den hoorder lieeft. Het eerste deel zou ik zeker op éen lijn plaatsen met de hierboven genoemde deelen, ware het niet, dat mij het slot niet kon bevredigen; dit schijnt mij te kort afgebroken. Ook het geestige Allegretto lijdt, m. i eenigszins aafi dit euvel. Met bijzondere voorliefde schijnt de componist de alt-partij te behandelen; aan dit instrument is een zeer groot aandeel in het geheel toevertrouwd. Eene opmerking maakte ik bij het hooren van het geheele werk, te weten, dat het in zijn geheele behandeling, in zijne klankeffecten, in zijne eenigszins gereserveerde houding, ongeveer denzelfden indruk te weeg brengt als de werken onzer Nederlandsche schildere. leder kunstliefhebber heeft gelegenheid gehad op groote tentoonstellingen dien indruk waai* te nemen. Wanneer men de werken uit de Fransehe, Duitsche en andere scholen zoo even verlaten heelt en men komt daarna in de Nederlandsche Afdeeling, heeft men allereerst een gevoel van onvoldaanheid. Al dat grauw, al dat nevelachtige maakt den indruk van koudheid; het oog eischt scherper lijnen, sterk sprekender kleuren. Toeft men echter een weinig bij die werken, dan begint men langzamerhand te zien, dat juist in dat nevelachtige een onuitsprekelijke poëzie ligt opgesloten. Bg andere natiën spreekt de kunstenaar in krachtige, sterksprekende trekken zijn gevoel uit; wij Nederlanders verstaan die kunst niet, wij duiden slechts aan. Zij die oogen en ooren hebben zien en hooren wat wij vilden zeggen. Hierin ligt het eigenaardig bekoorlijke inzer nationale kunst. Ik geloof niet dat een poëtisch testemd, jong Nederlander aan de vrouw zijner keuze sou durven zeggen: »ik bemin u,« de vrouw moet dit uit zijne handelwijze raden. Doet zij dit niet, dan bluft zijne gemoedsstemming een geheim voor zijne geliefde. Wat ben ik ver van een serenade voor piano en ttlrijkkwartet afgedwaald I Het tweede werk, de sonate voor piano en viool, trok mij daarom minder aan, wijl hierin de gevoelsuiting wel wat sterk met nevelen omhuld is. Zoo gaarne zou men de zonnestralen wat bestemder door die nevelen zien breken. Na het donker getinte eerste deel, het schoone, elegische Andante, het geestige Menuetto, waarvan mij vooral de natuurlijke bewerking der verminderde septiem-akkoord motieveu trof, verwachtte ik zeker een krachtig, breed bewerkt laatste deel. Ik wachtte te vergeefs, want ook het laatste deel bewoog zich in een zeer getemperd licht. Wellicht echter, dat in een kamer de uitwerking een andere is. Als uitvoering meen ik aan alte medewerkenden lof te mogen toezwaaien. De heeren Cramer, Kes, Bosmans en Hofmeester beijverden zich, om de werken in het schoonste üclit te plaatsen. Omtrent de uitvoering van de zijde des componisten teeken ik in 't bijzonder aan, dat de delicate, mollige en bescheiden wijze, waarop hg de piano-partij vervult, ten hoogste de aandacht verdient. Daardoor smolt de klank van het klavier en van de strijkinstrumenten in de tutti's op voortreffelijke wijze ineen. Met groote sympathie werden de beide werken begroet; is mijne opvatting juist, dan gaven ook de hoorders aan de serenade de voorkeur boven de sonate. Dan. de Lange. ---