Tweede Blad. VERHULST. n J?en *9 Maart 1886 viert onze landgenoot Johanjaard sePl,us Herman Verhuist zijn 70sten verioitoif dag'(< - zeSl Mr- Van Riemsdijk in de »bei anevermg van Mannen van Beteekenis — die hiIl e3u feesWaS te ziin in Nederland. Zij, ]a .net goed meenen met de kunst in ons vader°i dje i,et streven en Werken van Verhulst belan Va,n nauij ?euben gadegeslagen, die met coivi Bstellmg een terugblik werpen op het vele ziinp ' l "'* tot stand b,'acht, en zij vooral, die ïüllon Weike" °P bunne volle waarde schatten, tyar aa" llun huldebetoon ook een gevoel van ,'me en oprechte dankbaarheid verbinden.» als ei|*'J' men hedenavond den grijzen kunstenaar loeii • !aer van "et Caecih'a-eoncert zal kunnen «toit. f"» en men zicll voorbei-eidt voor het feestschon Van "morgenavond, waarop eenige zijner den -i* toonwerken zullen voorgedragen wor- Stóm « wij voor onze lezers eenige der voorhpi'ii e ?even uit het leven van Verhulst in 'e innenng brengen. te v r "es Verhuist werd den 19n Maart 1816 fraaie Veilllage Keboren- Als kma bezat hij een de ,; sopraan-stem, waardoor hij al vroeg in ttiuyit i kerken mocht medezingen. Zijn eerste ïiekTU , vorminS ontving hij aan de Kon. Muil, *onool, alwaar hij reeds op tienjariger. leeftijd Het a'gemeene zangklasse werd opgenomen. OUoU(]e Wail echter geenszins de bedoeling zijner Goei ' at h'ï de muzikale loopbaan als levenseewn,^" kiezen; uadat hij eerst was bestemd »n H"'aenvooi'lithograaf,werdhijeindelijkgeplaatst Ve,,), muz|ek winkel der firma Weygand, te s-Gra-Blaan e'. Ilier bleek het al spoedig, dat de be-BerloriM kunstenaars-aanleg in hem niet kon uittoesip Wolden, en zijne ouders gaven nu hunne aan euimmg, waardoor hij zich voorlaan geheel liii d;.e,muziek mocht wijden. Van toen af begon toe „!,Je componeeren en legde hij zich ijverig kenen . ..heoretische studiën. Uit dien tijd dagtee-1835 35 f'Jn ° Salutaris, voor mannenstemmen, in Toori). ' de Maals«happij lot bevordering der katoi, i , met eene Premie van zes gouden du- Quveli üekl'°.ond- °ok zijn Tantnin Ergo en cle *taai*»h ¦'" bU' terts werden door dezelfde had hr PpiJ bekroond en uitgegeven. In die jaren, Van n gll'oole verplichting aan de raadgevingen der n,,a, Hanssens, destijds orkest-directeur "aagsche Opera. »8n nv».larJgrijk keerpunt in Verhuls t's leven was fehuari 4SQQ naa,r LeiPzig' a,waar hij den 12 *«oevpn p ,aankwan? e" b'Jna vijf jaren bleef erootsio, • , , Mendelssohn, die destijds den aldaar„ '"vloed oefende op het muzikale leven e» moedir! iig ein met eroote hartelijkheid «ij hpm °,^ ,m, aan in ziJne studiën, waarbij ken. Korrduln-?1' gal' otn veel le wei'- Strijk Sneue'r'opis l'e6eLhii ?*" eers,e T* «tessohnl- 7iin r. . b (opgedragen aan Men- Va» ziine Ö* Vr°l orkesl k* Kyßem Ólórid ««".ge hSS nS de U5eM»; de aehlaeiijk zit T!, iUV,nem est Dominus, en ein** Toon „nS "i iC Maatschappij tot bevordering Beha? bekroonde symphonie. Verlnkt'6 -Z'jn, oinSa"g m<* Mendelssohn, genoot vriendspi> m e Jaren ook in hoo"e male de e» wert P Van Robei't Schumann, wiens streven «kale I.iMn,-00keen grooten invloed op zijne munZtu l s heeil uitgeoefend. h»j tot •na zy"e aankomst te Leipzig werd ««Jaar „"V'^-directeur der E«ferpe-concerten de best-,-»,, n' welke betrekking, n strijd met verk|a. u-d "^..gewoonte, voor hem permanent werd "aains ó;, ,IJ bezoüht in 1838 lot 1842 de voork "s wp,fied,enfïan Duitscliland, doch kwam tel- Vïl|i E ut, LeiPz'g terug, waar hij, ais directeur I^a en "lel Privaatlessen, reeds een goed ccii be/n I Bevonden. In 1842 bracht hij weder vei)lia!ve i "^V1 zij" vaderland, eu gaf te s-Gra?'j"e enr> ¦ Go,hische zaul een concert van hei" to P?f,len- Ko,llng Willem Ii benoemde ln gaf h« i VHn den Nederlandschen Leeuw i lst Schr r ''aatl in het 'anü-te blijven. Verkloot 'eel.dieiisvolgeiis naar Leipzig, waar men *Peu te i ,aar lan£ ziJ"° betrekking voor hem ""'«cteur , oude"; doch toen hij kort daarna tot ""ii bij tp/' koninklijke hoi'muziek benoemd werd, Zijn der,i !'z'B voorgoed zijn ontslag. gaiiti) Strijkquartet (opgedragen aan Schu- F°ond- |)'( . wederom door de Maatschappij bevei'°P 'volsvii! •£ Lc'Pzig als opus 21 uitgegeven. au de \vf , llel Credo, Sanelui en Agmiis Dei ino,n*hWTs *>¦> .• (Je Posiiié « ',IJ Vool'keur gaan wijden aan de i> opus a too"werken op llollandsehen tekst. rtoekliui7Bn ¦ g^xf h'J Acht lederen van Heye en . , nyninp A" het llchl; daarop achtereenvolgens t,'e'd, Af-i °nrlig en v«s opus 15, Zes liederen, « c«ade' iv , "urstemmigc liederen, opus 17; Hk°or 'onnf MWiHd» Twee G^'"'y«» «>or tnuntfi' Flonfv ; fe»en'geestelijke liederen, opus t°> koor p. °P, *** stot te 3/""fe''. vo°r lei'°rd Pi'aa», on,K,ft'> otHls '-0; Concert-aria voor t'k,'«ns onl2i; Twaa'f toH&e*, opus 20; Lic- Cus 28'- y f-7' G«««0<->» en Psalmen voor alt, ei'l'g lièdp, pS, llede}'m> opus 29 ; Kinderleven, P,'S 32-Ten' OP«s 30; VU f. en twintig komen, *. öer» hnll;Kinderliederen en Drie kooren. !?ote reis ar,S.van iUb '»aakte hij weder eene £,1,'18461em VDu'[Scli,and e" hahé, waarvan te er ï?"ca fg eefC?--, Na ziJne terugkomstkwa«tht. t i-aalf geestelijke liederen van hem in hel £\k!iikenilofCl!!,Ia1nKonin«Willemn werd de Kof m verhUkt£? onlbonden, doch kort daarna C>itr«°Bml lot directeur van de afd. Xck nst. Hii |flaat.se.happij lot bevordering der »U i ? R>tii;^a zien dientengevolge metterleiaif 11 da„ Sr?am e" van daar uit reisde hij S"8 va« gTOÓtP,^Gl;lïtnhaB'e ol' elde'^, om de tei' ' P zich %°Z"« of kleinere muziekuitvoerin-06" **later z''Jne »™--''ij ?' w°o" te l f-?..le,dai» ''ad neergelegd,en zich 1./-lfe d'^ie £^hage- ha(l sovesfig'd, nam ue SJ- Weid he, , ""'ft'» concerten op zich. "en G' '"« vun uë fc lLde Afdeeling Amsterdani " koit- ,!,-,,. lkunst-co"eerten opgedra, '"na werd hij Ook sekozen tot directeur der concerten van Felix Meritis en van de Gaceiïia-concerten. Tevens bleef hij nochtans het concert Diligentia te 's-Gravenhage dirigeeren. In tegenstelling met de vruchtbaarheid zijner vroegere jaren, heeft Verhulst sedert zijne vestiging te Amsterdam slechts weinig nieuwe werken in het licht gegeven. Alleen voor bijzondere feestelijke gelegenheid maakte hij daarop een uitzondering door het componeeren van de volgende cantates: Rembrandt <1853), Schillers Eeuwfeest (1859). Onthulling van het standbeeld van Tollens (1861). Het Vondelsfeest te Amsterdam (1869). Het Piusfeest in 1871. 25-jarig Koningschap van Willem 111. De Welkomst-cantate aan Koningin Emma in 1879 en de Tentoonstellings-cantate te Amsterdam in 1883. Bovendien schreef hij nog verscheidene werken, welke bestemd zijn voor den katholieken kerkdienst. Tweemalen heeft Verhulst de leiding gehad van belangrijke feestvieringen in de geschiedenis der Maatschappij tot bevordering der Toonkunst: in 1854 bij het zilveren feest te Rotterdam en in 1879 bij het gouden feest te Amsterdam. Het was bij. laatstgenoemde gelegenheid, dat Prof. A. D. Loman de woorden sprak, welke ook thans nog mogen gelden, als een juiste waardeering van hetgeen ons land aan Verhuist heeft te danken gehad: «Het gouden feest van Toonkunst valt met het zijne te zamen, gelijk beider geschiedenis ineen is geweven. Toen de Maatschappij ontstond, wérii ia hem de kunstenaar geboren. Voedsterling en troetelkind der Maatschappij, heeft hij haar'met woeker hare weldaden terugbetaald. Duitschland wilde hem voor zich behouden; zijn vaderlandslievend hart dreef hem herwaarts, waar hij gevoelde een roeping te hebben. Met zijnen en onzen onvergetelijken vriend Heye in verbond getreden, zou hij ons, die het zingen verleerd hadden, weder aan het zingen helpen, het Hollandsch lied wederom leggen in Hollandsche harten, op Hollandsche lippen. Wèl hem, wèl Ons, dat hij de lange periode van onverschilligheid en vooroordeel gelukkig mocht doorworstelen. Wèl hem en ons, dat hij genoeg leefde om den dageraad van een beteren dag te begroeten.» --- Binnenlandsch Nieuws. — 18 Maart. — Artikel 194 der Grondwet. De heeren JE. Mackay, De Savornin Lohman, Vermejlen, Schaepman, Buys van Beerenbroek en liee- L.j ts van Blokland hebben voorgesteld art. 101 der G.up -vet aldus te lezen: »Het onderwijs is een voorwerp van de aanhoudende zorg der Begeering. «llet geven van onderwijs is. vrij. »llel toezicht vau de Overheid op liet onderwijs ia het algemeen, de inrichting van het openbaar onderwijs en, voor zoover het lager onderwijs betreft, de aan den onderwijzer te stellen eischen van bekwaamheid en zedelijkheid,, worden door de wet geregeld. »De openbare scholen zijn toegankelijk voor leerlingen zonder onderscheid vun godsdienstige gezindheid. »ln ol voor elke gemeente wordt Lager Onderwijs gegeven, vo'doende aan de behoefte der bevolking, ilet wordt, voor zoovee) daarin niet op andere wijze is voorzien, van overheidswege verstrekt iii openbare scholen; voor onvermogenden kosteloos, voor anderen tegen betaling van een billijk schoolgeld.1 »In de kosten van het liijzonder Onderwijs kan. naar bij de wet te stellen regelen, uit openbare middelen worden bijgedragen, onverschillig of het onderwijs al of niet voldoet aan het in het vierde lid bepaalde vereischte voor openbare scholen. »De Koning doet jaarlijks van den staat der Openbare en Bijzondere scholen een uitvoerig verslag aan de Staten-Generaal geven.« De hoofdstrekking van dit voorstel is tegemoetkoming aan de bekende tegen art. 191 bestaande bezwaren en sinds jaren geuite grieven. De meeste leden der Tweede Kamer hebben zich in de afdeelingen bereid verklaard toe te staan de bij de verhooging vau de Waterstaatsbegrooting voor 1885 aangevraagde gelden tot toekenning van een buitengewone Lelooniug aau deu bouwkundige, belast geweest met het opmaken van een ontwerp voor het gebouw van. het Departement van Justitie, dat men een sieraad der residentie noemde. Alleen ten aanzien van het bedrag en de wijze van uilkeeriug wenschte men ecu andere dan de voorgestelde regeling. Met het oog op de oorspronkelijke raming der geheele kosten van het nieuwe Departement van Justitie op i ton, vroeg meu of die kosten werkelijk /'850,000 hebben bedragen. De ge wonea ti diënliev .inden Minister van Koloniën zal Vrijdag 19 Maart niet plaats hebben. Bij Kon. hesl. is J. 't Hoo ld, schee ps bouwkundig en werktuigkundig ingenieur.met 1 April a. s., benoemd tot adspirant-ingeuieur der marine. De kapitein ter zee G. Kruys word t met 16 April a. s. eervol ontheven van de waarneming van de betrekking vau ónder-directeur der Marine te Amsterdam, en vervangen door deu kapitein ter zee E. L. Einde. * De officier van gezondheid 2e kl. bij de zeemacht 3. F. Br list, dienende aan boord van het wachtschip te Hellevoetsluis, wordt met 21 dezer op nonactiviteit gesleld. Wanneer een hoefsmid van het wapen der artillerie ter adsistentie van den wachtmeesterof korporaal-hoefsmid bij de rij- en hoersmidschool wordt gedetacheerd, zal voortaan door hem, boven zijne gewone dagelijksche soldij, eene verhooging van ƒ1.50 per dag worden genoten. Te Nijeveen is eene liberale kiesvereeniging opgericht. Aan het Departement van Waterstaat, Handel eu Nijverheid is aanbesteed: het maken van remmingswerken nabij de draaibiug vau de spoorwegbrug te Dordt echt.Minste inschrijver de lieer ,1. van der Vlugt Jr. te Dordrecht voor ƒ 12.210; voorls: het maken en stellen van deu ijzeren b-veubouw voor de draaihrug in den oingelegden grooten weg van Utrecht naar Vreeswijk, onder de gemeente .hüfaas, behoorende lot de werken voor den aanleg vau een kanaal ter verbinding van Amsterdam met de Merwede. llet laagst wus ingeschreven door de heeren Nicaisê en Delcuve, te La Lauriere, voor ƒ 16.°73. Fedde Ilazewindus, eigenaar van het zeitvaarluig genaamd Bijgeval, wordt uitgenoodigd zijne woonplaats op te geven aan het Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid, ten einde aan hem te kunnen uitreiken eene ordonnantie vun betaling groot ƒB2. De Bakkers-Ct. verneemt, dat de Ned Gist- en Spintuslahriek te Delft over het afgeloopen jaar geen dividend zal uitkeereu. De aandacht van belanghebbenden wordt gevestigd op de iv de bijvoegsels der St.-Ct. No. 05 opgenomen staten, betreffende : I. den in- en uitvoer d<-r voornaamste handelsarti- kelen op Java en Madura, gedurende de maand November en de eerste elf maanden van 1885, vergeleken met dien over gelijke tijdvakken van de beide voorgaande jaren; lt. den invoer der voornaamsle katoenen en wollen manufacturen te Batavia, Samarang en Soerabaija, gedurende de maand November en de vorige maanden van 1885 te zamen. De Fransche paketbooten van St. Nazaire naar Colon-Aspinwall zullen in het vervolg St. Croix de Teneriffe niet meer aandoen en den Bsten in plaats van den oden van elke maand van St. Nazaire vertrekken. --- Rijkswerven. De Minister van Marine heeft aan de Eerste Kamer toegezonden eene Nota betreffende de Rijfcswerven, naar aanleiding van het besluit dier Kamer, op 22 Januari j.l. genomen, om op een later te bepalen dag, de toen voorgestelde motie van den Heer Stork te behandelen. De Minister stelt voorop, dat 's Hijkswerven in liet algemeen en in hoofdzaak drieërlei bestemming hebben: I°. als arsenalen, 2°. als inrichtingen tot herstellen yan gebreken aan maritiem-oorlogsmaterieel, 3°. als inrichtingen tot aanmaak of aanbouw daarvan. Over de noodzakelijkheid van het bezit vau arsenalen schijnt geen verschil van zienswijze te bestaan; ze behoeft derhalve niet te wordenaangeloond. Uitgenomen de kolenquaestie, die tengevolge vau in de Tweede Kamer aangenomen amendementen ongeregeld bleef, de munitieberging en de stichting van een vuurwerkers-laboratorium te Amsterdam en in het zuider-frontier, en van een schietkatoenmagazijn iv evengenoemde directie, zal alles zijn gedaan wat voorshands in 's lands belan? noodig en met het oog op's lands financiën wenschelijk bleek, om de Hijkswerven aan hare roeping als arsenalen te laten voldoeu. Als arsenalen vorderen Rijkswerveu reeds een zeer uitgebreid personeel; daartoe gereduceerd, zouden de drie werven reeds eischen 107 machinisten en vuurstokers en rfc 1000 mindere geëniploieerden en werklieden. By overdracht van allen aanbouw, aanmaak en herstelling aan particulieren zou, naar raming, een bedrag van ƒ752,760 op de begrooting vrij vallen, doch die begrooting moet worden verhoogd met het bedrag hiervoor aan particulieren uit le betalen. Om tot raming van dat bedrag te komen, wijst de Min. er op, dat over 1886 voor deze doeleinden aan loonen en algemeene kosten is uitgetrokken ƒ653,450. Gesteld de particuliere industrie doet datzelfde werk vlugger en dus goedkooper,'tgeen evenwel niet zoo behoeft te zijn — dan nog staat tegenover, dat zij een zeker bedrag, stel 30 pCt., voor algemeene kosten en 10 pCt. voor winst op het door haar daarvoor in rekening te brengen cijfer zal moeten 'leggen om er mede uit te komen, en dat zij dus niet meer dan ƒ 526,400 aan loonen mag uitgeven, wil zij met haar eindcijfer binnen de grenzen blijven van het gezamenlijk bedrag dat nu op de begrooting zou vrijvallen. Geeft zij een hooger bedrag uit dan wordt de uitkomst voor den Staat nadeelig. De Minister meent dus, dat nu de Staat toch verplicht is de aanzienlijke uitgaven te doen voor het onderhoud van arsenalen met een talrijk daaraan verbonden personeel, het tot geen overwegend financieel nadeel lijdt ook aanbouw, aanmaak en herstelling op beperkte schaal aan de arsenalen te doen geschieden. Uovendien betoogt de Minister, dat welbegrepen Staatsbelang de mogelijkheid van uitvoering van herstelling door het itijk gebiedend voorschrijft. Voor herstelling van schepen in dienst spreekt dit van zelf, en voor de schepen buiten dienst worden de herstellingen duur, omdat de eischen van het onderhoud zich meestentijds verzetten tegen verplaatsing van het kostbare materieel naar de particuliere etablissementen, zoodat de fabrikanten reis- en kostgelden voor hun personeel' in rekening moeten brengen. Voorls is het in de meeste, gevallen niet mogelijk te voren den juisten omvang der herstelling te begroeten, kan geen concurrentie worden geopend door aan verschillende fabrikanten prijs te vragen, en is men verplicht dikwijls op rekening te werken. Daarom aanvaarden particulieren gaarne herstellingen, daar zij zeker zijn van een goede winst. De motie van den lieer Stork is vooralsnog echter alleen tegen den aanbouw op 's Hijkswerven gericht. De Minister herhaalt, dat staalkundige en technische redenen het hem noodzakelijk doen achten beperkten aanbouw door het Rijk in stand le houden, eu sluit zich in dit opzicht geheel aan bij de rapporten der Werfcominissip, en meent ook met haar dat het gevolg dér verbeteringen, door haar aangegeven en waaraan de Regeering reeds ijverig de hand heef t geslagen, moet worden «fgewuclit. In den dienst der magazijnen zijn belangrijke verbeteringen aangebracht, de normaalvoonaad vermindert, het magazijn-personeel is ingekrompen, een commissie saanigesteki om een verantwoording van het magazijn-beheer te ontwerpen, wier advies aan de Algemeene Rekenkamer is gezonden en die ook voorstellen zal doen betreffende wijziging en vereenvoudiging der Werf-administratie. Met 1 Mei a. s. zal voorts ecu lioofdamblenaaraan het Dep. van Marine worden toegevoegd,speciaal belast met de verificatie van bet iiiag.izijnbeheer en de controle op den m.igazijnsvoorraad. Wat het personeel betreft, wordt door de lieg. het mogelijke gelaan om de ingenieurs door buiten de werven le verkrijgen kundigheden te Ontwikkelen eu allen op hun beurt inde gelegenheid yesleld lot het doen van wetenschappelijke reizen. Wai de mindere geV-mploieerden en werklieden betreft wordt niet de meeste kracht gewerkt in de richting van beperking, zoodat dit personeel op 1 Juli 188} sterk 28118 man, op 1 Febr. jl. reeds was teruggebracht tol "2308 man. llet voornemen beslaat met deze vermindering voort te gaan totdat er een vasten kern van bekwaam personeel is, die slechts een tijdelijke aanvulling behoeft voor den aanbouw op matige schaal dien de Minister blijft noodig achten. Er is voorts betere regeling gebracht iv de verhouding der getalsterkte voor de verschillende ambachten. Voor de opheffing van alle ambachten, die aan de werven niet strikt noodzakelijk ziju en wier arbeid evengoed door particulieren kau wordeu verricht, ziju voorbereidende maatregelen getroffen; voor alle mindere geëniploieerden is thans de gelegenheid opengesteld om eene vaste aanstelling te verkrijgen en aldus de voordcelen van het liurgerlijk-pensioenlonds deelachtig te worden. Voor de werklieden heeft de Heg. lot no,? toe, hoe gaarne daartoe ook bereid, niet meer kunnen doen dan ben te wijzen op de voordcelen, door het Werkliedenfonds van de pensioenvereeniging voor werklieden aangeboden en de behulpzame haud te leenen ingeval zij daaraan wenschen deel te nemen. De tegenwoordige toestand van 's lands financiën gedoogt nog niet om hen van 's Rijkswege pensioen of bijdrage tot verkrijging van pensioen toe te kennen. Wanneer men hierbij let op hetgeen is moeten worden verricht om de werven uit ecu militair oogpunt beter aan hare bestemming te laten voldoen, en dat gewerkt wordt aan de herziening van de verordeningen voor 's Hijkswerven, zal men, meent de Minister, moeten erkennen, dat ijverig naar verbetering wordt gestreefd. Zij» slotsom is dus dat behoort te worden voortgegaan op den door de ftegeering ingeslagen weg, om, met behoud van het noodige en goede, te streven naar verbetering van hetgeen daaraan nog gebrekkigs mocht kleven. --- Gemengd Nieuws. Met Pinksteren a.s. zal te Wins c h oten een groot gymnastiekfeest gehouden worden door gymnasten uit de drie Noordelijke provinciën, allen leden van het Ned. Gymnastiek-Verbond. i^)e oorlog tegen de Londensche straatventers» — zoo schrijft men ons uit de Engelsche hoofdstad — .«begint op nieuw. Achttien maanden geleden begon hij in Hammersmitt, doch de venters behaalden toen een volkomen overwinning. Er werd toen een speciale parlemenls"-akte aangenomen, waarbij de rechtspraak over hen van de locale wijk-overheden op de politie werd overgebracht, tot groot genoegen van deze nederige handelaars en de armen. Verleden jaar woedde de strijd in St. Pancras, maar men kwam tot een schikking. Nu is het tooneel verplaatst naar Battersea, waar vorontwaardigingsvergaderingen tegen de plaatselijke overheden worden gehouden en teu gunste van het in handen geven der controle aan de politie. »De straatventers-handel in Londen is buitengewoon belangrijk. De noodzakelijkheid van zijn bestaan ontstaat uit het feit, dat het in de city gevestigde monopolie van markten, Londen over eene uitgebreidheid van zeven mijlen van markten berooft, die bij afschaffing van het monopolie in een oogenblik overal in de voorsteden verrijzen zouden. »De groote costermongers-d\sl.ricl.en, zooals Somers Toivn, Leather Lane, Golden Lane en andere maken gemeene zaak met de kooplieden van Battefsca, en het is niet onwaarschijnlijk, dat deze evenals hunne voorgangers bij het geschil zullen zegevieren. Het is in elk geval te hopen voor de hardwerkende drommels, die toch al geen zeet benijdenswaardig leven te Londen leiden.« Mrs Weldon, de on vermoeide processen-voerster, is nu aan het procedeeren tegen een harer eigen advocaten, Mr. St. John Woutner, aan wiens onvoldoende pleidooien zij het verlies van een harer rechtsgedingen wijt. Zij eischt van hem f 10,000 (/"l 20,000) schadevergoeding voor het verlies van het proces, en f 500 (ƒ6000) voor het onwettig achterhouden van papieren. Een internationale photographietentoonstelling is te Dundee geopend. Zij bevat werken van photografen van beroep en liefhebbers, alsmede een afdeeling voor photographie-toestellen. Drie figuranten van de Gaité-schouwburg te Parijs zijn op het tooneel — waar zij nog al voor gendarmes speelde — wegens diefstal gevat. Een paar politieagenten zagen vier mannen met pakken onder den arm een huis uitsluipen, en namen een hunner gevangen. Deze wees zijn medeplichtigen aan, en de tooneelgendarmes waren weldra in hun uniform overgebracht. Er is in de Vereenigde stateneen beweging ten gunste van het instellen van een nieuwen nationalen feestdag: den gedenkdag der ontdekking van Amerika door Columbus. Twaalf Staten van de Unie moeten reeds hun instemming met het plan betuigd hebben. De kop er productie der geheele aarde is éinds 1870 verbazend toegenomen. Terwijl zij in dat jaar niet meer dan 82,000 ton (dus 82 millioen kilo) bedroeg, was zij in 1880 tot 120,000, en in 1885 tot 232,000 ton gestegen. De prijs was vóór 1870 tusschen 1200 en 1000 gulden per ton, maar daalde in dat jaar tot 910 in 1881 tot 805, in 1883 tot 785. in 1884 tot 690' in 1885 tot 575, en sedert het begin dezes jaars' tot circa 500 gulden per ton. Merkwaardig is het feit, daWn 1880 de over de geheele wereld aanwezige voor-raad koper 64,000 ton bedroeg, terwijl die later, niettegenstaande de sterk toegenomen productie, met eenige flueluatièn toL^2,ooo ton daalde en thans circa 54,000 ton ui^Hkt. Amerika en vooral de Staat ArizöHKlie in den laatsten tijd een geducht concurrent van Chili is geworden, heeft een zeer groot aandeel in de verhoogde productie gehad, die door een eveneens vermeerderd verbruik een gereeden afzet vindt. --- De Nederlandsche nijverheid en het Panamakanaal. Hoe staat het toch met de werkzaamheden aan het Panama-kanaal? We hooren er zoo niet van; wordt er wel aan gewerkt? vraagt menigeen, wiens belangstelling in het reuzen werk minstens verdubbeld is sedert onze Hollandsche aannemers, ingenieurs en werklieden de spade hebben gezet in den hoogsten rug van de landengte. Zeer zeker wordt er gewerkt, en Imrd ook. Maar nog niet vlug genoeg naar den zin van de compagnie. Wel zijn er groote bagger- en graafwerk tuigen, zoogenaamde excavateurs, naar het werk gezonden, daar zooals vroeger reeds werd medegedeeld zooveel mogelijk handenarbeid moet vermeden worden, zoowel met het oog op de kosten als op het klimaat, maar die machines werken niet voldoende. Zij zijn moeilijk te stellen en te hanteeren in krommingen, om van andere bezwaren niet te spreken. Dit is de reden waarom de ondernemers, gesteund door de vernuftigste constructeurs een nieuw type van excavateurs hebben ontworpen, l)eantwoordende aan alle eigenaardige terreinsbezwaren van de landengte van Panama. Volgens dit nieuwe type, worden nu dertig excavateurs gebouwd, twintig in België en tien in Nederland, en wel laatstgenoemden door de firma A. F. Smulders, buiten de Weerd, te Utrecht. Ecu kort verslag over genoemde excavateurs moge hier zijn plaals vinden, naar aanleidingvan een bezoek aan de machinen-fabriek van de hh. Smulders, De nieuwe vleugel van de werkplaatsen (waarin men gemakkelijk een paar galerijen van het tentoonstellingsgebouw van 1883 te Amsterdam herkent) herbergt, behalve een aantal kleinere werktuigen, een draai- en een schaafbank van ongewone afmetingen. Verder is de eene helft geheel gevuld met eene rij excavateurs in verschillende stadiën van constructie. Welk een reuzin, een locomotief is er een kind bij! Het wagenraam, geheel van ijzer, is 12 bij 3,5 M. en rust op twee draaibare onderstellen. De massieve raderen loopen over zware rails. Op het midden van den wagen steekt zijdelings een dubbele kraanbalk uit, die de ladder met emmers moet dragen, dus evenals bij een gewoon bagger werktuig. De geslagen ijzeren emmers hebben een scherpen stalen rand ; gedurende het werk wordt nog bovendien de grond door een schroefvormig stalen mes zijdelings een halyen meter diep losgesneden, haast op dezelfde wijze als het ronde mes aan een kleiploeg de yoor insnijdt. Aan de eene zijde van de ladder draagt de wagen een zwaren stoomketel met toebehooren, en aan de andere zijde, onder een be ¦ hoorlijke overkapping, twee onafhankelijk wer kende stoomwerktuigen. Het grootste, eene machine van 70 p. k., drijft door middel van 2 riemen de boyentrommel van de emmerladder, terwiïl de kleinere v&r- 20 p. k. den wagen ongeveer 2 M. per minuut voortbeweegt langs de rails. De stoomketel en de machines staan tegenover de ladder en vormen dus tegenwicht, terwijl bovendien het kantelen van het geheel wordt verhinderd door een stel hulpraderen op een derde rail aan den bergkant rustende; terwijl de excavateur graaft en voortloopt worden de rails door een ploeg wegwerkers een halven meter naar den berg gelegd, voor den volgenden gang. Volgens contract, zal de excavaleur 135 kubieken meter grond moeten opleveren per uur, geladen in den waggon. Een van de excavateurs, te Luik vervaardigd, heeft reeds overtuigend bewezen, dat aan dezen eisch van 't contract gemakkelijk kan worden voldaan. Immers bij een proefneming in 't groot op een vasten, taaien mergelbodem, in de buurt van Luik, is gebleken, dat per uur van 4 tot 500 M 3. werden ontgraven en geladen, dat is dus 44 5000 M 3. per dag van 10 uur. Rekent men dat een arbeider (vooral in de tropische hitte) hoogstens 5 M 3. per dag kan ontgraven en laden, dan is het zoo helder als de dag, dat éen excavateur het werk van duizend man verricht. De excavateurs kunnen geheel uit elkaar worden genomen en zullen zoo spoedig mogelijk opgeleverd en verzonden worden naar Panama. Reeds 8 stuks zijn op 't oogenblik verzonden. Het werk in de sectie »Culebra«, door v. Hattum c. s. aangenomen, vordert nu ongev. 100,000 M 3. per maand, maar het zal, als de dertig machines zijn aangekomen, gemakkelijk tot een half millioen M 3. kunnen gebracht worden, en waarschijnlijk nog wel tot een hooger bedrag. En dan nog zal het volgens Bartjes nog versclreidene maanden moeten kosten eer de $0 millioen kubieke meters van den 80 tot 160 M. hoogen bergrug geheel zijn opgeruimd. Met een eigenaardig gevoel nam ik afscheid van die ijzeren gevaarten, die op het punt staan naar verre landen te vertrekken; laat ons hopen dat ze hun werk goed verrichten en daardoor Hollands naam eere aandoen. Naar ons wordt medegedeeld, zal een der excavateurs, vóór de verzending, op een geschikt terrein in Nederland, b. v. in de Bussuiner Zanderij of elders in werking worden gesteld. Wij twijfelen niet of van heinde en ver zullen de mannen van 't vak toestroomen om het monster te zien werken. ---