Tweede Blad. Brief uit Capri. 19 Ang. '06. In Villeggiatura, het dolce far niente. "We zijn hier nu in den tijd van het dolce far niente en alles ia nu in Villeggiatura naar buiten. De Honing jaagt in Piexnont, do Koningin doet uitstapjes in de Alpen, dè Ministers en andere dignitarissen zijn op hunne landgoederen of op reis, alleen onze Minister-President Di Rudim .blijft heel consciëntieus op zijn post, en brengt zijne wittebroodsweken (hij hertrouwde den 2'Jn van de vorige maand met de markiezin Leom di Santo Stefano Belbo) iv de hoofdstad door, waar de thermometer soms tot ver in do 90 graden Fahr. steeg. En wij, gewone stervelingen van de eeuwige stad, we hebben ons over het heerlijke schiereiland verspreid, om ons op badplaatsen met baden en dansen en andere amusementen te vermaken, of op stillere en af gelegener plekjes ons uit te strekken in de schaduw van vijge- en oranjeboomen, of te turen naar de blauwe, doorschijnende zee, al naar onze smaak en gemoedsstemming het verlangen. Dat gaan in Villeggiatura hier is nog heel iets anders dan het naar buiten gaan bij ons; het is veel algemeener, veel meer onder het bereik van alle 'klassen, de volslagen armen uitgezonderd. Ben klein ambtenaartje, die met zijn gezin van een paar honderd lire in de maand moet leven, stuurt zijn vrouw en kinderen toch in Villeggiatura,' en eene arme onderwijzeres gaat 4ok met de haren (zo zijn hier voor het grootste deel getrouwde vrouwen) in Villeggiatura. ir zyn hier zooveel heerlijke plekjes èn in de bergen èn aan de zee, waar voor een kleinigheid een kamer of een paar kamers met het gemeenschappelijk gebruik van een keuken te verkrijgen zijn, en waar een overleggende huismoeder, door de goedkoopte der levensmiddelen, zelfs reis- en andere kleine onkosten er weer uithaalt, waardoor de hnanaieele bezwaren vervallen. Wijn, melk, eieren en vruchten zijn daar de helft goedkooper dan m de groote steden, en toilet behoeft men er met te maken, daar men ook met de oudste, algedragen plunje nit de stad nog een signore ot signora is, tegenover den armoedigen lanabewoner. , ?., Het leven is stil en eentonig op dergelijke plaatsjes, maar men geniet van het dolce ja. niente in een mooie natuur, van de inssene ochtenden en koele avonden, van den zoeten onvervalschten wijn en de geurige vruchten; en als men dan thuis komt spreekt men met even- Veel ophef over zijn villeggiatura als uw rrjKO buurman, die zich ter wille der mode op een of ander bekende badplaats dikwijls verveeld heeft. Maar het is noch van de villeggiaturaim die afgelegen plaatsjes, noch van die op de> badplaatsen der mode, dat ik ditmaal spreken wil, hoeveel eigenaardigs die ook hebben, maar van die op een plekje in de golf van Napels, waar- Van ieder die het ooit bezocht een herinnering meedraagt in zijn ziel, als van een schoonen droom, eene lieflijke idylle, een remen zang. Dat plekje is het eilandje Capri, reeds bekend bij de oude Romeinen, beschreven door onetonius en Tacitus. En de sporen van het verbluf van keizer Augustus die hier rust, van keizer ïiberius die hier veiligheid gingen zoeken en vonden, in het begin onzer jaartelling, zrp nog ïn overvloede aanwezig, niet alleen m ac Hamen, die rotsen en bergtoppen nog dragen, toaar ook vindt men er nog de overblijfselen hunner reusachtige paleizen, brokken ruinen, van die bijzonder gebakken steenen, weiiter eigenaardig, langwerpig platte vorm, dadenjii ______ oorsprong doen kennen. , Dit eilandje! waarvan de grillige vormen reeds van nit Napels te zien zijn, vereenigt alles in zich om het hoogste genot van het.dolce far niente te smaken. Het is als een van die tuinen uit de duizend en één nacht>, alles groei , alles bloeit en met een ongekende weelde, en overvloed. Men heeft er boschjes van mteoen en oranjeboomen, laantjes en prie eitjes van groote, hooge vvingerden waarin de voUe zware druiventrossen u toelonken. J>r iIJ" |t e perzike- en vijgeboomen, beladen geurigste vruchten. En tusschen al.dat.groen vindt men hier en daar rosé en ™to hmsjM verspreid, welker eigenaardige vorm en rontte daken een Oostersch aanzien hebben. Doch hiermee is de vergelijking met de too 'Vertuinen uit de duizend en één nacht nog mee (Hit,- er zijn ook hooge bergen, fier/^a^ 'kruinen met brokken ruïnen getooid znn, en steile rotsen, die 400 a 500 meter boven de zee uitsteken, van waar men een ijzingwekkend m zicht naar beneden in de peillooze zee heeft. En daar beneden in die rotsen vindt men die wondervolle grotten, waarvan de eene, de bekende blauwe grot, alles doet zien in een zacht, zuiver blauw licht, terwijl eon ander, de groene grot, minder bekend, doch niet minder mooi, alles kleurt in hel groen, en een derde, de witte grot, alles als overgiet met een zilveren glans. De gelukkige bewoners van dit eilandje, waar nooit onrust heerscht, waar ook bijna geen armoede bekend is, verschillen dan ook geheel van hunne overburen in Napels en omstreken; zoo heftig en levendig als die zijn, zoo kalm en rustig zijn deze ; van twist hoort men hier zelden, vau vechtpartijen en messteken nooit. De lieden op Capri zijn vriendelijk en voorkomend, vertrouwlijk en vertrouwbaar, ge kunt hier veilig met open huisdeur slapen, en zoo ge iets verliest, zegt ge het aan de eerste vrouw of kind die ge tegenkomt, en ge kunt er <_rp rekenen het verlorene' weldra weer terug te zien. Doch ik wilde niet zoozeer over Capri en zijne bewoners als over de villeggiatura alhier spreken. Wat het zijn hier zoo aangenaam en makkelijk maakt voor allen, is dat men hier zoo geheel leven kan als men wil, geheel vrij en ongegeneerd, zonder dat men, zooaio op andore kleine plaatsjes het geval is, afstand behoeft te doen van alle gemak en weelde. Want Capri, dat in het voorjaar bezocht wordt door duizende vreemden, heeft croede hotels, en op het kleine, boven in de beigen gelegene plaatsje, vindt men al dat, waar wij verwende stedelingen nu eenmaal niet buiten kunnen, zonder ons onbehaaglijk te voelen. Terwijl de een dan ook leeft in een ieege kamer, waarin hij het onmisbaarste van alle meubels, een goed bed, heeft laten zetten, vindt de ander zijn thuis in een dier bovengenoemde hotels, de een koopt en kookt zijn eten zelf, de ander vindt bij het luiden van do etensbel alles bereid, doch noch de een schaamt zich, noch de ander pronkt er. .. , En nu ten slotte hoe men er zijn dag doorbrengt, "'s Morgens daalt men af aan zee langs de groene tuinen, die haast reiken tot aan 't strand, dat wel jammer niet zooals_ bij ons met zand maar met keisteenen en steentjes is, en men gaat baden of varen. Alles baadt gewoonlijk dooreen, mannen, vrouwen, kinderen, elegante dames in badcostuum en vrouwen van het eiland in heur hemd., kinderen met een verkleurd japonnetje, wa# soms menig luchtgaatje in is. Men ontkleedt zich in een klein houten huisje, door enkele der hotels daar neergezet, of wel achter een der kolossale rotsblokken, die eeuwen olieden naar beneden zijn komen storten. ° Wil men varen, dan vindt men overal van die kleine bootjes, die als notedoppen op de gvooto zee drijven, en met een geoefenden zeeman gaat men zwerven langs de kusten, tusschen de rotsblokken, langs de overblijfsels van de badhuizen van Tib'erius, of verder op de vrije zee, die zoo blauw is op deze uren, als wij in 't Noorden ze alleen van plaatjes kennen, en zoo helder en doorschijnend, dat men heel diep op den bodem de kleurige zeeplanten en dieren duidelijk zien kan. Om 12 uur is er leven aan 't strand, datïs het' uur dat we in aanraking komen met de buitenwereld, de boot uit Napels aankomt en gasten, couranten en brieven brengt. Daarna is het etenstijd, waarop de heerlijke siësta volgt, op die luchtige groote beelden, eigen aan het Zuiden. „ .. , Doch heerlijker dan dit alles zijn ac avonden, wanneer men op zijn balkon of loggia (terras) ver over de nu donker getinte zee, aan de kust van Napels lichtjes ziet vonkelen, do Vesuvius ziet rooken en gloeien, op het uur dat de borgen en rotsen allerlei fantastische vormen aannemen. Het is nu niet warm meer, maar de lucht is aangenaam zoel. Alles is in rust_ op het stille eilandje. Gezeten in een geinakkelijken stoel met de zacht ruischende zee voor zich en den vonkelenden sterrenhemel boven zich, geraakt men aan het droomen en soezen, en dat is nu het aangename, het betooverende van het dolce far niente in het Zuiden. L. --- Binnenlandsch Nieuws. 26 Augustus. FAILLISSEMENTSWET. De Minister van Financiën heeft do aandacht van ambtenaren der directe belastingen, invoerrechten en aocijnzen gevestigd op het met 1 September 1896 in werking treden der nieuwe wet op het faillissement. Vooral voor de ontvangers, die in een faillissement van belastingschuldigen voor de belangen van 's Kijks Bchatkist moeten optreden, wordt gewezen op de noodzakelijkheid zich van de nieuwe bepalingen omtrent het faillissement op de hoogte te stellen. In de bestaande voorschriften omtrent het voor- recht van 's Kijks schatkist en de invordering der belastingen is geen verandering gebracht. Inzonderheid zal, gelijk tot dusverro, bij faillissement van een belastingplichtige, die de door hem verschuldigde directo belasting nog niet ten volle heeft voldaan, onverwijld tot den curator de vordering gericht moeten worden. Met het oog op de artt. 163 en 183 der faillissementswet is hot echter noodzakelijk, dat, indien aan ele bovenbedoelde vordering nog niet is voldaan, wanneer de dag, waarop do verificatie-vergadering zal worden gehouden, in de nieuwsbladen is bekend gemaakt, de ontvaDger zorgt, dat de belastingschuld worde geverifieerd en het Kijk als bevoorrecht schuldeischer in het faillissement erkend. Overigens zullen de ontvangers, gelijk reeds Ï3 voorgeschreven, zich bij voortduring op de hoogte houden van den gang van zaken in het faillissement, ten einde naar do omstandigheden maatregelen te nemen ter verzekering van 's Rijks rechten. Voor verschuldigde invoerrechten en accijnzen blijft het doen eener vordering, als voor de directo belastingen is voorgeschreven, achterwege. Voor zooveel noodig wordt er nog de aandacht op gevestigd, dat het faillissement voortaan niet meer tot kooplieden beperkt is, dooh ook kan worden uitgesproken tegen ambtenaren, particulieren onz. Het Gemeentebestuur van Nieuw-k.'HÏt (Limburg) heeft zich tot da Begeering gewend en de noodzakelijkheid aangetoond om in die gemeente een spoorweghalto te vestigen voor het vervoer van personen en goederen, welke halte men wenscht opgericht to zien bij wachthuis no. 29 tusschen Snateren on Sittard. Te Ouddorp (Goeree)istottwoeden geneesheer benoemd de Heer J, Kruik, arts te Middelburg. De Kamer van Koophandel 'en Pabrieken te Hengeloo (O.) heeft .voor kennisgoving aangenomen het verzoek van de Bell Telephoon-Maatschappij om steun van haar adres aan den Minister tot wijziging van de voorwaarden voor een intercommunale verbinding van Twenthe. Evenzoo het adres Tilburgscho Kamer in zake haar advies om rent art. der C en 7 der Veiligheidswet en het bekende adres der Noordbrabantsch. Duitsche Spoorwegmaatschappij. Daarna werd behandeld oen verzoek van het Dagelijksch Bestuur om advies in zako de kiezerslijst voor (Je Kamer van Koophandel. Een 125-tal namen waren op de lijst geplaatst. Er ontstond eenige gedachtenwisseling over do vraag: „Wat hoeft men te verstaan onder medebestuurder?" Do Heer Hulshof? Pol meende, dat het Dagelijksch Bestuur het bekende artikel van hot nieuwe reglement, hetwelk voorschrijft dat kiezers van de Kamer van Koophandel zijn, dio bestuurder of medebestuurder van een bedrijf vau handel on nijverheid ziju niet ruim genoeg had opgevat. Het komt er maar op aan, wat men ondor medebestuurder heoft te verstaan. Volgens zijne opvatting moesten verschillendo beambten eener fabriek, wier namen niet op de lijst voorkomen, daaronder gerang schikt worden. De Heer D. W. Stork meende, dat diegenen medebestuurders zijn, die het hoofd mede helpen do zaak te besturen, dio den chef vau oene onderneming steunen. Naar zijne opvatting zouden dan bijvoorbeeld boekhouders en werkbazen medebestuurders zijn, en moesten hunna namen dus op de kiezerslijst voorkomen. Op voorste! van den voorzitter, den Hoer Do Monehy, werd besloten zich to wenden tot den Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, om diens uitlegging van het woord „medebestuurder" to vragen. Verder werd besloten te adviseeren geen enkelen naam van de lijst to schrappen en in eigen kring reclames uit to lokken, om do lijst nog met eenige namen aangevuld te krijgen. Tevens zal in een adres aan het Dagelijksch Bestuur do meening der Kamer over hetgeen men onder medebestuurders te verstaan heeft uiteengezet worden. Te Helder is Maandag op plechtige wijze de eerste steen gelegd voor het aldaar te stichten bondsgebouw der afdeeling Holder van den Nederl. Romnsch-Kal.li6U.eken Volksbond, De plechtigheid werd volbracht door den geestelijken adviseur der afdeeling, pastoor VV. lluijg, in tegenwoordigheid van kerkelijke autoriteiten eu oen aantal belangstellenden. Het zangkoor „St. Caocilia" luisterde de plechtigheid op door de uitvoering van eenigo toepasselijke nummers. In do Friesche gemeente Utingeradeel zijn door Spaansche kooplieden uit Saragossa, onderscheidene puiko kalvekoeieu aangekocht, welke via Kotterdam, per baot, naar hunne bestemming zullen vervoerd worden. --- Parijs tijdens de Witte Terreur DOOR Prof. Dr. JAN TEN BRINK. xxvn. Wat er verder gezegd werd in Messidor an 3. In het lijdende Parijs, lijdend ondanks den goed geslaagden oogst van 1794 jen i«'^ ta. Messidor steeds meer geklaagd, ve u vateurs de I'esprit pub Uc gaan voort met hunne rapporten. „_ „«lirpV 3 Messidor (21 Juni). Het klagen over gebrek aan brood neemt toe. ? + ._. 4 Messidor f 22 Juni). Het volk w«*t met °? geduld op den 8 Messidor, op welken dag m de Conventie zal worden beraadslaagd ore.oe Grondwet van 1793, en de daarbij m poeren organieke wetten. Er worden weer *"fon dragen in drie kerken van Parijs, üe zeer tevreden, en loopt storm om eeritJuk pain béni te vermeesteren. ™™J^X vijftien kerken weer beschikbaar gesteld^oiaen voor den openbaren eeredienst, anaere blijven nog gesloten. Het bestuur van het ePar™; tafnt de Paris heeft geschreven aan het Comité de Salut public, dat het noodzakelijk was ook deze kerken te openen, schoon nu nog gevuld met kisten en koopwaren toebehoorende aan regeerings-oommissien Vooral wordt er op aangedrongen .de kerken van tt ótre Dame en S t. Sulpioe te heropenen. 6 Messidor (24 Juni). Er wordt veel gesproken over het gebeurde in de Conventie. Den vongen dag had Boissy dAnglas een plan voor eene nieuwe grondwet voorgelezen. Op 6 Messidor bood Lanjuinais een plan aan voor de organieke wetten. Men hoopt algemeen, dat er verandering komen zal. Maar de groote kwaal blijft altijd, dat de graan- en veehandel stil staat, omdat de boeren de assignaten niet meer willen aannemen. 8 Messidor (26 Juni). Men zegt, dat alle gevangenen van Prairial in vrijheid zullen gesteld worden. 9 Messidor (27 Juni.). De burgers zeggen: „Il faudra donc pour vivre êtrevoleur ou agioteu r." Men klaagt voortdurend over de boeren ten plattelande, die niet meer naar Parijs komen, gedreven door schandelijke winzucht. Tijdens de Roode Terreur was er een vliegend revolutionnair legertje, dat in de banlieu van Parijs kon stroopen en brandschatten ; had men het maximum, en was de toestand van den armen Parijschen citoyen veel dragelijker dan thans. 11 Messidor (29 Juni). De zelfmoorden door verdrinking nemen dagelijks _ toe. Men biedt brood te koop aan tegon 16 livres het pond in zilver en z;eer goed meel tegen 15 livres het schepel in zilver. 12 Messidor (30 Juni). De dagbladen: L'Auditeur National en 'Message* du Soir berichten, dat de ei toy enne de Tourzel, ci-devant gouvernante des enfants de Franco, en de citoyenne Chantereine, ex-femme de cha mbre van de weduwe Capet, door het Comité de Salut public aangewezen zijn, om diensten te bewijzen aan de dochter van Louis Capet (de Hertogin van Angoulème). Dit berioht wordt weel-sproken door de politie, in zoover het de citoyenne Chantereine betreft. Men meent zeker te weten, dat het Gomité er ernstig overdenkt, om de dochter van Louis Capet aan Oostenrijk af to staan in ruiling voor de gevangen leden der Conventie, Beurnonville en eenige anderen. 13 Messidor (1 Juli). Er wordt hevig geklaagd van alle kanten over de schelmen van agi oteurs, door iedereen voor openbare dieven uitgemaakt. Men verlangt, dat er eindelijk iets godaan worde tegen de duurte van levensmiddelen. Het volk ziet brood aangeboden togen 16 francs het pond in zilver, en heeft geen geld om het te koopen. Br loopen allerlei praatjes onder de volksmenigte. De ouvriers houden zich rustig, omdat zij ontwapend zijn, maar ze zullen eerlang hunne macht doen gevoelen als bij het begin der Revolutie — de Republiek is nog niet aan het eind der ellende. Uit de gesprekken der officieren van de infanterie in de koffiehuizen blijkt, dat zij der Republiek niet genegen zijn. Zij keuren alles af, wat in den loop der Revolutie is geschied, en beklagen het ongelukkig lot der familie Capet. In een schouwburg van den Boulevard du Temp 1 e' heeft men een stuk gespeeld: Laforêt de Bondy. Men maakt toespelingen op den oogeublikkelijken toestand van zaken. Frankrijk wordt vergeleken bij een vervallen gebouw, en schoon er wel architecten zijn, die het zouden kunnen restaureeren, waarschuwt men er de hand niet naar uit te steken, daar het anders zou ineenstorten. 14 Messidor (2 Juli). Het getal der marchandg: dargent klimt voortdurend in het Palais-RoyaL' Men ziet er soldaten loopen, die hun kommies brood_ voor 12 a 15 franks te koop aanbieden. Hieruit ontstaat groote ontevredendheid Men zegt dat vele ouvriers Parijs zullen verlaten om bn de boeren werk te vinden in den aan' staanden oogsttijd, en dat zij hun loon in granen zullen vragen. Eenvoudige burgers zijn verplicht alles te verkoopen, wat zij bezitten, om in de behoeften van hun gezin te voorzien. Er wordt zeer veel gebrek geleden in fatsoenlijke gezinnen De meesten zwijgen uit fierheid, of omdat zrï vreezen nog drukkender nood te zullen verduren In de binnenkamers der Parijsche burgers wordt geen vroolijke lach meer gehoord. Het bleek gebrek kwam over den drempel van het huis men leeft aanhoudend in de drukkendste zorgen' Men hoopt op betere tijden door verstandige maatregelen der regeering, maar na zoovele teleurstellingen kwijnt de hoop langzaam weg Rijke eigenaars van huizen en gronden en de' ouvriers, die geregeld betaald werk hebben zijn er het best aan toe. ' Hoe ontevreden ook, verwacht men toch altijd, dat_ de Conventie eerlang eene nieuwe staatsregeling zal invoeren. 15 Messidor (3 Juli). De prijzen rqzen voortdurend De vertwijfeling klimt. Overal wordt geklaagd waar men zich ook bevindt. Men moet al zgne have, zijne meubelen en kostbaarheden verkoopen, om het leven zoo lang mogelijk te rekken. In sommige woningen zijn zelfs de bedden verkocht, en slaapt men op stroo. Kleine huiseigenaars, kleine renteniers en kleine wer- 16 Messidor (4 Juli). Er wordt gemompeld van een nieuw komplot. De vrouwen zouden zich ditmaal op den achtergrond houden,en alleen optreden om de mannen te steunen. Het plan is de bakkers te plunderen — daar de honger er toe dwingt. „La faim chassant le loup hors du bois." In de koffiehuizen wordt nog over politiek gesproken. Men zegt, dat de toestand der legers niet is, zooals het behoort; dat de Eegeering slechte tijdingen verzwijgt; dat de buitenlandsche Mogendheden geene vredesvoorstellen zullen aannemen, en eindelijk, dat over eene maand de prijs der levensmiddelen nog eens zoo hoog zal zijn. 17 Messidor (5 Juli). Men klaagt over het algemeene wantrouwen. Daardoor alleen zijn de assignaten in discrediet geraakt, daardoor hebben de speculanten en geldhandelaars gelegenaeid zich te verrijken ten koste der algemeene ellende. kelooze ouvriers worden het meest gedrukt' De bedreigingen tegen de Regeering op grond der schaarschte en duurte van levensmiddelen worden heviger. Men zegt: „Q uoique nous soyons sans arme s, nous viendrous bien a bout de ceuxquienontpour nous faire monrir defaim." Er werd zelfs gezegd, dat de Fransche vloot door de Engelschen vernield was, dat de Engelschen eene landing in Frankrijk zouden beproeven. Toen dit bericht in den tuin van het Palais- Royal werd verspreid, riep een stem: „T an t mieux, autant vaut monrir que de vuivre. comme nous faisons.'' Inde koffie. huizen houdt men zioh bezig met over het ontwerp grondwet te spreken en vele bijzonderheden te laken. 18 Messidor (6 Juli). Op de pleinen, in de straten, in de kroegen neemt het morrend gemompel toe. Het algemeene woord is : „Het is hoog tijd, dat het brood goedkooper worde; anders komt er een bloedige opstand. We willen liever onmiddellijk sterven dan van uitputting omkomen. Als de rijken zoo weinig te eten kregen als wij, zou de Conventie al lang naar huis gezonden zijn. Men denkt eenvoudig, dat men met het volk kan omspringen zooals men wil. Al naar het noodig schijnt, moet het volk honger lijden of vechten voor het vaderland, maar nu men ons voortdurend om den tuin heeft geleid, vechten we niet meer. We zullen vechten, als we willen, en om redenen, die wij zelve zullen bepalen." Er zijn er onder de volksmenigte, die nog altijd hopen op de nieuwe constitutie en gelooven, dat er dan meer brood zal te krijgen zijn. Er worden geruchten verspreid, dat een leger van émigré's eene landing in Bretagne zal ondernemen. 19 Messidor (7 Juli). Een boer, die met een wagen met brood in de stad kwam, is door het grauw uitgeplunderd. Aan een hoek van een straat zakte een voorbijganger ineen, van honger stervende. Het volk riep: „Voi la, ou Ion nous reduira tous, lesunsaprèsles autres, si les choses continuent." Tusschen 9 en half 10 's avonds verzamelde zich eeae groote menigte ooLeJP-o:at-au»Cawage. (leidende van 1' 11 e de laCité naar de Rue St. Dénis) om te weeklagen over de duurte en het gebrek. In het Café de Valois verzamelen zich de royalisten en fluisteren elkander toe, dat de Engelschen en de émigré's zich hebben genesteld in Bretagne en gemeene zaak hebben gemaakt met de Chouans. 20 Messidor (8 Juli). Meer en meer klinken bedreigingen tegen de Conventie. Op straat wordt luid gezegd: „Pen m'importe le gouvernement pourvu que j'aie de quoi sub si ster." Men beweert, dat de Regeering niet marcheert, dat de wetten niet worden uitgevoerd en dat het volk doodhongert door samenspanning van pachters en kooplieden. In de winkels krijgt men voor een frank in papier maar twee duiten. Het is zeer onrustig in de sectie Lepelletier (begrensd ten noorden door den grooten boulevard en ten zuiden door de Rue neuve des Petits Champs). Men verlangt zeer naar een opstand, waarbij do leden der Conventie en de kooplieden kunnen worden opgeruimd. 22 Messidor (10 Juli). Men zegt in het café Foy, dat de ellende niet zal ophouden, voordat er opnieuw een Koning wordt aangesteld. De Musoadins maken eiken avond groot spektakel in de schouwburgen. 23 Messidor (11 Juli). De ellende stijgt ten top. Men zegt, dat, wanneer de Engelschen te Parijs komen, men hunne partij zal kiezen. Er wordt te veel geleden. 24 Messidor (12 Juli). In markten en hallen .wordt da Conventie openlijk bescbimptA De vrouwen kakelen het luidst en stoken de mannen op. Men voorspelt, dat de nieuwe Constitutie niets zal verbeteren, de volksvertegenwoordigers denken alleen om zichzelve en bekommeren zich niet om het volk. 25 Messidor (13 Juli). Men geeft weinig meel om de vroegere republikeinsche gebruiken — de déca d i 's gaan ongemerkt voorbij. Men spreekt elkaar niet meer met c i to y e n aan. Men lacht met de Conventie. 26 Messidor (14 Juli). Men verlangt, dai da gilden zullen hersteld worden, opdat er niet, zooals nu, pruikenmakers zullen voorkomen, dio wortelen verkoopen. 27 Messidor (15 Juli). Er wordt verteld, dat de Fransche soldaten overloopen naar de Chouans, en dat ze hunne patronen verkoopen voor 50 franks het stuk. De Muscadins in den tuio van het Palais-Royal beweren, dat men aan da troepen, die de Conventie bewaken, verbieden moest de Marseillaise te zingen, omdat daardoor aan de Terreur wordt herinnerd- Des avonds zingen de Muscadins Le Reveil dupeuple. In het Thétitre de la République zijn zes jongelieden op het tooneel gesprongen, om de acteurs te dwingen Le Reveil aan te heffen. Men heeft den acteur Dugazon aangevallen met uitgetrokken .degens, de andere acteurs zijn tusschenbeide gekomen. Daarop heeft men geëischt, dat Dugazon Le Reveil zou zingen. Hij heeft er eindelijk aan voldaan, en men heeft hem me/ onstuimig applaus beloond. --- AARDAPPELEN. TJit „Do Streek" (tusschen Hoorn on Enkhuizen) schrijft men ons : De aardappeloogst, namelijk in de vroege soorten, is thans zoogoed ala geëindigd. Hoewel het beschot bij velon beneden het middel- matige bleef, is de verbouw, in vergelglring met andere producten, nog al meegevallen, wijl de gevreesde ziekte geheel uitbleef en de prijzen redelülr waren. Groote hoeveelheden werden dagelijks in de ver-. schillende marktplaatsen aangevoerd en per spoor en boot naar het buitenland verzonden. Vooral te Boyenkarspel was de aanvoer dit jaar buiten verwachting hoog, en het laat zich aanzien, dat de teelt van dit product in volgende jaren nog zal toenemen. De qualiteit was dezen zomer uitmuntend. ' --- BEETWORTELEN. Uit Bergen-op-Zoom schrijft men ons: Sedert do vorige week zijn de beetwortelen zoodanigvooruit gekomen, dat men nu kan aannemen, datdew eerste zullen gerooid worden den 15n September a.s. | Do campagne .kan alsdan omstreeks 20 September' aanvangen en zal wegens den overvloedigen oogst ongeveer 4 maanden duren. --- TENTOONSTELLING TE OLESENDAM-HARDINXVELD. Op de veetentoonstelling waren slechts 88 nummers. aangegeven. Wat er was, was echter van uitstekende hoedanigheid. Bekroond werden de volgende inzendingen. Paarden van 3 tot 6 jaar. le pr. J. Kloek, Peursum-2e pr. G. van 't Hoog, Giesendam; 3e pr. P. Brouwer do Koning, Streefkerk. Veulen met moeder^ le pr. C. J. du Croo, Gorinchem-2e pr. G. den Hartog, Noordeloos; 3e pr. T. Koonman, Giesen-Nieuwkerk. j Ruin iy jaar. lo pr. H. Voorspuij Jz., Groot-Ammors ; 2o pr. dezelfde. Merrie Vy jaar. lo pr. H. Verrips, Leerbroek; bc-: stuurspr. P. J. Dingomans, Gorinchem. Melkgevende koeien, le pr. J. Prins, Sliedrecht; 2e pr dezelfde; 3o pr. A. J. Voorspuij Gz., Groot-Ammers.' 'Melkschoilen. le pr. K. Versteeg, Giesendam; 2e pr' dezelfde ; 3e pr. dezelfde. * Bijstieren geb. '95. le pr. P. Barendregt, Charlois t 2e pr. L. Schep, Groot-Ammers j 3e pr. J. in 't Veld Dubbeldam. Katfdragende koeien, le pr. L. de Groot, Noordeloos-: 2e pr. A. J. Voorspuij Gz., Groot-Ammers; 3e pr! H. Voorspuij Jz., Groot-Ammers. Kalfdragende schotten, le pr. A.J. Voorspuij Gz., Groot- Ammers ; 2e pr. C. Barendregt, Barendrecht 3e pr" K. Versteeg, Giesendam. ' ' Vette koeien, le pr. K. Versteeg, Giesendam. Kuispinken. lo pr. K. Versteeg, Giessendam ¦ 2e ur J. Muilwijk, Giesendam; ;>e pr. G. de Man, Brandwgk. Stierkalvercn. le pr. J. don Boer, 's-Gravendeel Kuiskalveren. Ie pr. G. de Man, Brandwük; 2e ur K. Versteeg, Gi »**•. Collectie vee. le pr. K. Versteeg, Giesendam. Twee stuks vette scliapen. le pr. A. Groenendük Streefkerk. . J ' Eén ooischaap met 2 lammeren, le pr. Dr. A. v d Hoeven, Hardinxveld; 2e pr. H. Voorspuij Jz., Groot- Ammers. Ramlammeren. le ïpr. Du Croo, Gorinchem • 2e nr Dezelfde. ' F Zeug met biggen, le pr. C. van Vliet, Giesendam Beren, lo pr. H. van Bennekom, Giesendam • 2e'pr. Dezelfde.. ' Verdere bekroningen. Verzameling boekwerken (landbouw), le pr. B. D K Busé, Hardinxveld; — Verz. kunstmeststoffen.' 2e'pr' G. Oskam, Poursum; bestuurspr. „Maatschappij Nederland," Dordrecht; — Verz. veevoederartikelen le pr. „Maatschappü Nederland," Dordt; 2e pr. Schepp en Zoon, Kotterdam; bostuurspr. Joh. Vermeer Giesendam en Joh. Koopmans en Co., Amsterdam. Inzendingen buiten het programma. Bestuurspr. A. Baan, Alblasserdam, voshengst 5 jaar ; — „Maatschappij Nederl.," Dordt, verz. leeren hulpmiddelen, werktuigen, kaasstremsel enz.; A. van 't Holï, Giesendam, verloskundige instrumenten; — H. Verrips, Leerbroek, 2'X-jarig paard, zwarte moorkop ; J. P. D. Schnellen, Rotterdam, ijskasten. Onder de bekroningen 6e blad van 24 Aug. is verzuimd op to nemen : Haan en 2 kippen, vreemd ras Zeer eerv. vermelding J. G. Swets, Hardinxveld. Het centraal-bureau voor Stolze'scho stonographio heeft diploma A, akte voor de zuivere toepassing van het correspondentieschrift en vertrouwdheid met het systeem „Stolze-Wéry", verstrekt aan do dames A. Plaggonborg, Wadwaai; K. F D Kupertus, Kampen; en aan de heeren P. Bakker' Enschede; 11. van den Bosch, 's-Gravenhage •H* Hcere. Baarn; E. Huizinga, Groningen ¦' g' Kromziek, Groningen ; J. J. Rinck, Rotterdam • P* Teïitmw'ii"^nfn; f' Vlaanderen, Hilversum,'en J. de Wolff, Bolsward. In navolging van Engeland en Amerika, zal aan het centraal-bureau voor stenographie te s-Gravenhago bij voldoende deelneming den In October a s. een handelscttrsus geopend worden, waaraan ook' dames kunnen deelnemen. , --- Algemeene Synode der Nederl. Herv. Kerk. XI. Langdurige beraadslagingen werden gevoerd over een voorstel der classic, vergadering van Dordrecht om bij de kerkeradon naar het synodaal reglement op de benoeming van ouderlingen, diakenen en de beroeping van predikanten het „Couloir-Btelsel" in te voeren eu ter bereiking van dit doel de noodige stappen te doen. Volgens de memorie van toelichting was dit stelsel in overeenstemming met het door de kerk gehuldigde algemeen stemrecht en is het te Dordrecht gebleken in staat te zijn alle onregel- ;;iatigheden te keeren en de volledige vrijheid van ::llen te verzekeren, terwijl aldaar geen bezwaren er tegen zijn ingebracht. I)e commissie voor nieuwe wetsvoorstellen, bij monde van den Heer Zeeman, was niet gunstig gekeind voor dit verzoek. Volgens haar was het Couloirstelsel, of althans de wijze waarop het te Dordrecht in werking wordt gebracht, in strijd met het beginsel in het reglement op de benoeming enz. neergelegd, dat de stemgerechtigden zelven het recht kunnen uitoefenen, en daartoe bepaaldelijk eon kerkeraad niet machtigen, terwijl de kerkeraad bij de uitoefening van genoemd recht op de keuze der stemgerechtigden niet den minsten invloed mag uitoefenen, wat te Dordrecht wel het geval is. Tot staving dezer zienswijze trad het rapport in beschouwingen over de wijze, waarop het Couloirstelsel te Dordrecht werd toegepast, en die het wraakte. Wel vonden die beschouwingen tegenspraak, wel verhieven zich stemmen om ten minste in beginsel het verzoek der class. vergadering in te willigen, door aan art. 4 van het genoemd reglement achter do woorden : „bij plaatselijk reglement geregeld" te voegen : „in welk reglement zoo mogelijk het Couloirstelsel wordt opgenomen." Doch hiertegen werd aangevoerd, dat dan dit stelsel eerst behoorlijk omschreven diende te worden, en dat hot veiliger was eerst de werking van dat stelsel bij de invoering der nieuwe kieswet bij de staatkundige verkiezingen af te wachten en het in ieder geval geen aanbeveling verdiende zulk een gewichtige zaak incidenteel te regelen. Verschillende leden verklaarden dat, als zjj voor de conclusie deicommissie om niet te treden in het verzoek, en dus het Couloirstelsel niet algemeen verplichtend te maken, stemden, zij geenszins wilden geacht worden met al de overwegingen en beschouwingen, die in het rapport voorkwamen, in te stemmen. Met op 2 na algemeene stemmen werd daarop do conclusie aangenomen. Namens dezelfde commissie had do Heer Vermeer rapport uitgebracht over een voorstel der classe-vergadering in Kampen. Tot uitbreiding van art. 11 van het reglement op het godsdienstonderwijs, door toevoeging van een alinea, die een kerkeraad, wanneer bij gebrek aan een leeraar als voorganger, een gewono godsdienstoefening bij eeno gemeente zou moeten stilstaan, de bevoegdheid schenken om de leiding dier godsdienstoefening op te dragen aan een door hem geschikt geachten godsdienstonderwijzer. De conclusie strekte tot aannemen, op grond van den nood veler gemeenten, voor wie oen Zondag geen Zondag was, indien er geen godsdienstoefening gehouden werd; — voorts met deze toevoeging : „behoudens de goedkeuring van een leeraar of do leeraren der gemeente of van den consulent". Sommige leden wenschten de gevallen, op welke deze bepaling van toepassing zou zijn, aangeduid te zien, de eenen enkel in een vacature, de anderen ook tijdens ongesteldheid van een predikant. Hierdoor hoopten zg misbruiken te voorkomen. Toen evenwel bij de beraadslaging bleek, dat het bestaande art. 11 van voornoemd reglement alle vrijheid gaf aan den godsdienstonderwijzer tot het houden eener zoogenaamde oefening of bijbellezing in alle beurten, dus ook in tijden van vacaturen, te laten optreden, oordeelde de vergadering — en de rapporteerende commissie was de eerste om zich bij deze zienswijze aan,te sluiten — dat een wetsampliatie overbodig was, werd mitsdien het voorstel afgewezen. Door het prov. kerkbestuur in Gelderland was de Synode uitgenoodigd geworden een fonds te stichten, opdat nieuwe predikantsplaatsen in de steden en op groote dorpen zouden kunnen gecreëerd worden. Een voorstel van Dr. Bronsveld kwam in hoofdzaak daarmede overeen. Over beide voorstellen rapporteerde deze namens de commissie voor nieuwe wetsvoorstellen. Na langdurig debat, waarin betoogd werd, dat de gemeente al gevende, leert geven, en dat men algemeen overtuigd was dat het hier en daar dringend de nooden en belangen der kerk gold, vereenigde zich de vergadering met de conclusie, die aldus luidde: le. in beginsel te besluiten tot het oprichten van een predikantenfonds; 20. als doel van dit fonds uit te spreken het daarheen te leiden, dat in geen gemeente meer dan 4000 zielen aan de zorg van éen predikant zijn toevertrouwd; 3e. dat uit dat fonds worde uitgekeerd een jaarlijksch bedrag, dat nooit meer mag zijn dan de helft van het geheele tractement, terwijl de wederhelft door de belanghebbende gemeente zelve moet worden bijeengebracht en de uitkeering uit het fonds slechts geschiede voor zeker aantal jaren, binnen welken tijd de gemeente het geheele tractemont bijeenbrengen moot; 4e. dat de helft der inkomsten van het fond 3, uit de opbrengst van collecten in de kerken en langs de huizen, door schenkingen, giften, legaten te verkrijgen, mag worden uitgekeerd en de wederhelft moet worden gekapitaliseerd ; se. dat het beheer over het fonds aan de Syn. commissie wordt opgedragen, die een afschrift van haar rekening aan de Synode overlegt, en 6e dat deze een reglement, op bovenstaande beginselen berustend, ontivorpe en bij de Synode in 1897 indiene. Door de classicale vergaderingen van Dordrecht, Heusden, Wijk, Leiden, Gouda en de leden der Sy- node v. Dis, Leenmans, Vermeer en van der Vlier (Nijkerk) waren voorstellen ingediend strekkende om het gebruik der gewone aan Matth. XXVIII: 19 ontleende doopsforinule verplichtend te stellen, terwijl de Class. Vergaderins van Eindhoven hare instemming heeft betuigd met het beginsel uitgesproken in het advies van prof.Dr. W. C. van Manen, te Leiden, c. s., dat de Synode in zake het gebruik dier formule de wettelijke bestaande vrijheid handhaven en geen bindend gezag aan de letter en den vorm daarvan verleene. Het rapport over die stukken, door de commissie voor de nieuwe wetsvoorstellen, de hh. Hoogstraten, Bronsveld en de Busch Keiser, bij monde van laatstgenoemde uitgebracht, concludeert tot afwijzing. De minderheid in de commissie wenscht echter door de Synode een verklaring te zien uitgevaardigd in den geest als in 1870 aan het einde van den over dezelfde materie gevoerden driejarigen strijd, die de geheele kerk in beroering bracht en tot zooveel twistgeschrijf en tweedracht in de gemeenten aanleiding gaf. Uitvoerig werd die strijd in het rapport beschrepen en ook op de niet verwezenlijking werd gewezen, dat van de toen gehandhaafde vrijheid zou worden misbruik gemaakt en op het feit, dat het toen door de groote meerderheid afgekeurde voorbeeld van enkele predikanten, weinig of geen navolging heeft gevonden, en meer dan 25 jaren de Kerk te dezer zake een gewenschte rust heeft genoten. Al betreurde dus de commissie dat de jonge predikant van Stolwijk er niet voor teruggedeinsd is om den strijd weder aan te binden en in overeenstemming met het advies door prof. E. H. van Leeuwen, te Utrecht, gegeven in zijn brochure : „Alweder een doopsformule-quaestie, een woord ter toolichting", om geen noodelooze en altoos heillooze agitatie te verwekken, die het onmisbare gevolg zou zijn van het maken van een reglementaire bepaling betreffende deze materie, — adviseerde de commissie de voorstellen af te wijzen en de christelijke vrijheid, d. i. de zedelijke en godsdienstige vrijheid die het deel is des Christens te handhaven, en ook geen openlijke verklaring tot de Kerk te laten uitgaan, omdat, wat eenmaal, en toen met gewenscht gevolg was gedaan, indien het herhaald werd, het doel zou voorbijstreven en teleurstelling bereiden. Na langdurig en ernstig debat word, in overeenstemming met de adviezen der preadviseerende leden en van den secretaris, met 12 tegen 7 stemmen, de conclusie tot afwijzing aangenomen. Een voorstel werd daarna door de minderheid in de commissie, Dr. Bronsveld, ingediend, om de kerkeraden er op te wijzen, dat onze kerk geen anderen doop kent dan dien met de gewone formule en dat het toezicht daarop behoort tot hun verplichtingen. Een langdurige beraadslaging ontspon zich over dit voorstel Er werd daarin o. a. gewezen op 't feit, dat dit voorstel eigenlijk tot strekking had eene revisie van de uitspraak in hooger beroep door de Synodus contracta, waarbij de uitspraak in eersten aanleg van het Prov. Kerkbestuur van Zuid-Holland in zake den predikant van Stolwijk vernietigd was en waarop wij later zullen terugkomen. Het mocht niet baten. Met deu steun van een der liberale leden werd hot met 10 tegen 9 stommen aangenomen. Door de classicale vergaderingen van Deventer, Harderwijk en Sneek waren voorstellen ingediend om door aanvulling van het reglement op het godsdienstonderwijs en van dat voor de kerkeraden te voorkomen, dat nieuwe leden worden bevestigd en aangenomen, die niet gedoopt zijn of niet willen gedoopt worden alsnog bij hun bevestiging. De commissie voor nieuwe wetsvoorstellen concludeerde bij monde van den Heer Busch Keiser tot afwijzing, op grond dat die voorstellen niet gemotiveerd waren, behalve dat van Sneek, door de opmerking, dat een predikant drie lidmaten had aangenomen en bevestigd die niet gedoopt waren, en van den predikant de verzekering ontvingen, dat de doop onnoodig was, een motief, volgens do commissie, onvoldoende om tot wetswijziging over te gaan. Daarenboven waren nog het vorige jaar soortgelijke voorstellen afgewezen en naar de redenen, die daartoe geleid hadden, verwees de commissie. Doch de vergadering, ten minste haar meerderheid, was het niet eens met de conclusie. Deze werd verworpen met 11 tegen 8 stemmen. De Heer Bronsveld stelde daarop voor, overeenkomstig den door bovenvermelde class. vergaderingen geuiten wensch, in art. 38, Begl. Godsdienstonderwijs, voor alinea 6 een nieuwe alinea op te nemen van dezen inhoud: „Niemand wordt aangen omen, zonder dat zoo mogelijk, duidelijk gebleken is, dat hij gedoopt is, of zoo dit niet het geval is geweest, zonder dat hij zich bereid verklaart alsnog voor of bij de bevestiging te wordon gedoopt." Dit voorstel werd door den president gesteld in handen der commissie B, over de twee wetsvoorstellen, die, nu de zaak in beginsel beslist was, door afwijzing van de conclusie der commissie, die gerapporteerd had over de hierboven vermelde voorstellen, tot de voorloopige vaststelling adviseerde. Slechts vier stemmen verklaarden zich er tegen. ---