EEN CRITICUS ZOOALS MEN WEINIG VINDT. De Engelsche Navorscher (Sotes and Queries) vertelde niet laDg geleden, dat er eens eene Spaansche firma van uitgevers was, dft) ecu werk in het licht bracht waarin éen enkele letter slechts misplaatst was door een toeval, en dat men geloofde, dat dit de dichtste benadering was tot volkomenheid, ooit of immer in een boek bereikt. En verder werd vermeld, dat eene Engelsche uitgeversfirma eene groote poging aangewend had om hetzelfde doaleinde te bereiken en proefbladen naar de hoogescholen had gezonden met een aanbod van ü 50 voor het ontdekken van eene fout, doch dat, iv spijt van dit alles, verscheidene misslagen begaan werden en niet ontdekt, dan nadat het werk van de pers gekomen was. Dit is niets nieuws. ledereen weet, dat er geen volmaakt boek gevonden wordt; er hapert altijd iets aan, al is de misslag nog zoo gering. De prachtigste uitgaven schijnen er evenzeer aan te lgden als boeken van minder pretentie. Wg ontdekken de flaters en glimlachen over de onmogelijkheid om perfectie daar te stellen,maar verder gaat onze navorsching niet. Hier, in New-York, echter hebben wij een man, die met de zonderlingst letterkundige neiging is behept. Hij is zonder den minsten twijfel ecu karakter zonder een voorganger en dat waarschijnlijk ook wel zonder navolger zal zijn. Hg is iemand vau een onafhankelijk inkomen, die zich mot geene zaken afgeeft en zijn tgd geheel en al te zgner beschikking heeft. Hg koopt een exemplaar van al de nieuwe boeken en maandwerken, zoodra zg" uitkomen, en, vreemd genoeg, niet om ze te lezen, of liever: niet om ze te lezen zoo als andere menschen boeken en magazijnen lezen. Het is zijn eigenaardig idéé om door elk boek en maandwerk heen te gaan en te zien hoevele fouten hg ontdekken kau ! Dit denkbeeld k_-am jaren geleden bij hem op, en om zich in die zonderlinge roeping uiterst bekwaam te maken, leerde hg het ambacht van letterzetteu en kwam hij op de hoogte van al de teekens, die drukkers en correctoren bezigen. Hg maakte zijn oog gewoon aan de minste typographische fout, een gebogen linie, een omgekeerde letter of een verkeerd stel vau drukletters. Zijne kennis van de boekdrukkunst is volkomen. Hij is een grondig taalkundige — misschien is er geen beter dan hg in New-York te viuden. Hij is bovendien een beoefenaar van vreemde talen, en zgne bekendheid met de technische uitdrukkingen in alle vakken vau studie en kunst is wonderbaar. Hg i 3 een gevaarlijk mensch om over een gedrukt boek zijn oog te laten gaan, eu als corrector zou hg zijn wedergade niet vinden. Zijn bibliotheek is ongetwijfeld eenig iv haar soort en sommige zijner boeken zouden een fortuin waard zijn voor hunne schrijvers on uitgevers ora ze u ... I\tig te wordeu en de in het oog loopende abuizen te corrigeeren, welke door dezen mensch van buitengewone bekwaamheid ontdekt zgn. In die wonderlijke boekerij zgn de populairste en vermaardste boeken van den dag te vinden, met van 50 tot 500 correcties geteekend op den kant. Daar is een roman van nationale vermaardheid, waarin bijna geeu ongemerkte pagina voorkomt. Fouten zijn overal, en dat nog wel fouteu van de ergste soort, en toch is het de vraag of tien - personen iv tienduizenden, die dit boek gelezen hebben, een honderdste deel er van ontdekt hebben. De mannen van de vermaarde Century Dictionary zouden verstomd staan, als zg een exemplaar konden zien, door de handen van dezen criticus gegaan, en de Appletons zouden weenen als zij konden ontwaren wat er van hun geliefde Encyclopedie is geworden onder het oog van dezen geheimen politie-agent der literatuur. Mg is verteld, dat er geen honderd paginas in die twee werken te zamen genomen worden, die vrg zgn van correcties. De bladzijden van de Encyelopedia Brittanica zgn minder gemerkt, doch honderden op honderden van fouten zijn niettemin aangewezen. Mr. ülaine's „Twintig jaren in het Congres" ; het vermaarde werk van den Generaal Grant; de memoirs van Sherman en de „Herinneringen van Joseph Jefïersou," Amerika's geliefd acteur — alle deze werken zg'n letterlijk zwart van de correcties op den kant. Hoe verwonderd zouden de schrijvers staan, als zg die konden zien ! Verkeerd gespehie namen zgn er bij honderden, verkeerde datums niet te tellen, de eene verklaring is in lijnrechte tegenspraak met de andere, en zoo gaat het voort door honderden deelen van de belangrijkste Amerikaansche vraagbaken. Zoowel Webster als Worcester hebben hunne dictionnaires hier aan revisie onderworpen, met correcties, die van een Anglo-Saksisch standpunt buiten geschil moeten zgn. Al de magazgnen, die zoo wereldvermaard zgn, zooals het Century, Harpers en Scribners, om van een honderd andere nret te spreken, zijn in die wonderlijke bibliotheek voorhanden. En in de correcties vinden wij eene oude bewering bevestigd, nl. dat niet éénmaai jn een duizend de inhoud van een magazijn zonder fouten wordt opgemaakt.lk herinner mij eene oude verstelling uit den tijd van de oude Scribner's Monthly, toen Dr. Holland, Frank Stockton en Richard Watson Gilde* het sauctum vulden. Uwe lezers kennen Stockton uit uwe feuilletons. Stockton had een weddenschap aangegaan en hield die geregeld vol, dat elke maand, wanneer het magazijn uitkwam, bn in de inhoudstafel vau éen tot een half dozijn fouten kon vinden. Die weddenschap had het practisch gevolg, dat elke maand, als de index werd opgemaakt, de vereenigde ervarenheid van het letterkundig driemanschap er aan ten koste werd gelegd. Maar de uitslag bij de verschijning was altijd dezelfde. De fout was altgd daar. Het was misschien s-lechts een typographische feil, maar er was altijd iets, dat verkeerd was. Met de magazgnen van den huidigen dag is het niet beter gesteld. De makers van inhoudstafels vau boeken, zegt men, erkennen, dat voor elke bladzijde een fout gemaakt wordt, in weerwil van al de zorg, die er aan besteed wordt. Maar om tot onzen letterkundigen navorscher terug te keeren. Er is geen magazijn in zijne groote boekenkasten, en zij zijn vol van onder tot boven, dat niet bezaaid is met fouten van allerlei aard. De schreeuwendste grammatische verkeerdheden wordeu in de uitstekendste magazijnen gevonden. Schrijvers, op wier taalkundige nauwkeurigheid men alles zou zetten, zijn schuldig aan de grofste fouten en verkeerde voorstellingen. De humoristische zgde der literatuur komt ook helder uit iv deze zeldzame collectie van gecorrigeerde boeken. In een roman b.v., door een van de beste schrijvers van den huidigen dag, treedt de heldin op met lichtblauwe oogen, en voor het verhaal halfweg is heeft zg oogen van het donkerste bruin. In een kinderverhaal iv het wereldvermaarde ma. gazijn St. Nicholas, waarin de avonturen van twee, knapen en twee ezels opgesomd worden, slaat een van de ezels zgn hielen in de hoogte en werpt den knaap op den rug van den anderen ezel, die op dat oogenblik, volgens het verhaal, meer dan acht mijlen van de plaats verwijderd is. In een Engelsch verhaal, door een schrijver van raam en kortelings als een van de grootste romans dezer eeuw erkend, bukt de heldin op de eene pagina om haar schoenveter vast te binden, en drie bladzijden verderop wordt van hetzelfde meisje verteld, dat zij dien geheelen dag blootsvoets had gegaan. In een ander verhaal aanschouwt een blinde vrouw den held door een bril voordat de geschiedenis uit is. In een Franschen roman — en wij denken gewoonlijk, dat de Franschen zulke letterkundige bazen zgn — gaat do heldin duidelijk van haar bed direct naaide ontbijttafel, bezoekt verscheidene winkels en gaat op theevisite en naar een diner ia haar robe de nuit. De neven, die in broeders veranderen, zonder de minste waarschuwing, zgn zeer talrgk indenboekenschat van onzen navorscher. En zoo vinden wg de wonderlijkste verkeerdheden in boeken, die wg' denken met aandacht gelezen te hebbon. Wij lezen öf te veel öf te snel; anders zouden wg zulke vergissingen zelf ontdekken. H. H. N. --- Sporen van Nederlandsch in New-York. >^^^^^^| Dat de talen en dialecten niet zoo spoedig verdwijnen en men zelfs na eeuwen nog sporen kan vinden van bet idioom vau vroegere bewoners, daarvoor zgn honderden voorbeelden aan te voeren, 't Is dan ook van algemeene bekenuheid, dat in den Staat New-York een menigte plaatsnamen de herinnering aan de stichters van Nieuw-Amsterdam levendig houden, al kregen de namen een Engelschen klank. Minder bekend is het echter, meenen wg-, dat daar intusschen nog een menigte andere woorden in het dagelijksch leven worden — althans nog nia_ zoo la is geleden werden — teruggevonden, waarvan de Amerikanen zelf de herkomst nauwelijks vermoeden. Zoo zgn er vooreerst verschillende uitdrukkingen betrekking hebbende op eten en eetwaren als : cooky olykoke, spack and applejees, kohlslaa, woorden, die voor ons geen omschrijving behoeven, en crullers (koek van zoet deeg en in reuzel gekookt, waarvan N. B. de uiteinden gevlochten, gekruld zijn), rullichies, (rolletjes d. i. rolpens), pit (van vruchten). In zekeren zin vormen deze dus een lofspraak aan de Hollandsche keuken. Andere woorden hebben betrekking op vermakelijkheden en feestdagen, als paas en pinkster, maar eigenaardig, dat deze benamingen minder deftig zgn of meer in kinderlijke taal worden gebezigd. Bij kinderspelen zijn er echter nog uitdrukkingen als: hoople, pile (pijl), scup (schop in den zin van schommel, ook: schorameltouw) en pinlcy (vau pink' een spelletje, waarbij de kinderen pink aan pink leggen en een deuntje zingen, in den geest van het „torentje, torentje bussekruit"). Voorts vau kleedingstukken : clockmntch (klapmuts) en werkelijk ook urinliel-liawh (winkelhaak, precies iv onze beteekenis). Dan nog van verschillenden aard als : potty-baker (pottebakker), hook (hoek, Eng. corner) dobber (bg een hengel), chaise (sjees), stiver, (stuiver), snore (snoer), to dump (het afladen van een wagen door hem op te wippen, dompen), land-lope.r (landlooper, vagebond, Eng. tramp) en snaps (voor Schiedammer jenever, een woord, dat misschien echter ook van Duitsche herkomst kan zijn). Eigenaardig zeker zijn nog de woorden onerslaugh (overslag) en als werkwoord to overslaugh (overslaan( ergens over heen springen, maar dan overdrachtelijk in den zin van iets overslaan), en zoo ook to[smoutch (ongeoorloofd voordeel nemen, smouzen, smoesen). Algemeener in gebruik, d. w. z.: waarvan het gebruik niet tot den staat New-York bleef bepaald, zijn de zeker echt Hollandsche woorden stoop (stoep, ingang, portaal) en boss (baas), die zelfs in New. England en de Noordelijke Staten inheemsch zijn. --- Over den Honds-rug Thans, nu men pogingen aanwendt om de Weerdinger venen met het Oranjekanaal te verbinden — en om dat werk uit te voeren den Honds-rug zal moeten doorboren, hetwelk 't zwaarste deel van den voorgenomen arbeid zijn zal —¦ en terwijl de plannen voor eenen spoorweg door Drente allengs meer de verwezenlijking schijnen te naderen, waardoor het aanzien van 't landschap belooft veranderd te zullen worden, is het misschien niet ongewenscht eens dien Honds-rug nader te beschouwen. Zeer verschillend zijn de indrukken, die men krijgt bij eene wandeling over den Honds-rug, wanneer men den blik oostwaarts wendt naar het levendig tafreel op de Dréntsche Veenkoloniën. De oostelijke deelen der gemeenten Gieten. Gasselte en Borger geven alle kenteekenen van ecne welvaart in de laatste jaren, die zich in den bouw van woonhuizen, de verschillende gemeenschapswegen en de toenemende verbetering van den landbouw openbaren. De wandeling voortzettende ziet men van zijn verheven standpunt af in de gemeenten Odoorn en Emmen weder een geheel ander tooneel. Groote vl, onontgonnen veen strekken zich tot den voet van den Honds-rug uit —• doch aan den horizont bemerkt men een landschap, vol leven en beweging. Het zijn de veenderijen van Valtermond, Odoorn en Emmen, met hare flinke kanalen en wegen, boerderijen, kerken, scholen en honderdtallen goed ingerichte woonhuizen, regelmatig langs de vaarten gebouwd —en daarnevens, allerwegen in het veen verspreid, de tallooze arbeiderswoningen. In de nog onontgonnen veenvlakten is het weder een ander beeld. Nog dikwerf rust het oog daar op van zoden opgetrokken hutten, waaromheen eenige akkers omgehakt veen, waarop de keuterboer zijn sober bestaan vindt. Vooral in den winter is de aanblik op die groote vlakten met sneeuw en ijs bedekt, treurig en een beeld van droeve eenzaamheid. Het is voor die streken te hopen, dat de bovengenoemde kanaal-verbinding tot stand komt, waardoor zeker op die doodsche vlakten een geheel nieuw leven zal ontwaken door nieuwe, jeugdige veenderijen. B. --- Uit het leven van den Russischen Czar. Het dagelijksch leven van den Ozar is veeleer dat van eenen priester dan van een wereldlijk monarch. Als hij te Gatchina woont, staat hij gewoonlijk om zeven uur 's morgens op, terwijl weinig edellieden in de hoofdstad het bed ver- laten vóór 12 uur. Dan doet hij een kalm wandelingetje in het niet fraaie, goed bewaakte park van het paleis, keert terug, om een vroeg ontbijt te nuttigen,^ en houdt zich dan bezig met barden handenarbeid, als voorbereiding voor het officieele dagwerk. Het laatste bestaat hoofdzakelijk in het lezen en onderteekenen van enorme stapels edicten, ukases, wetten en rapporten, die hij alle j-a°ï.* \? beg"iPeJi- Hij schrijft de gedachten, die bij hem opkomen onder het lezen, ter neer, juist zooals zij hem invallen, en die uitingen zijn niet altijd even keurig of verfijnd. „Wat een beest is hij!" (ekaya skotina) komt dikwijls voor. -Het verslag van eenen brand, eene mislukking V|^, n °°gst'> eenen hongersnood wordt bijna altgd aangeduid door bet woord „ontmoedigend" (neyooteskitelno). Dunch wordt al .ijd voorgediend te éen uur en bestaat uit drie gangen, met inbegrip van soep, m het bereiden waarvan de Russische kookkunst het overige Europa ver vooruit is. Na de lunch gaat de Keizer zich ontspannen iv het park, wandelend of "-erkend, pratend met de leden van zijn gezin of met generaal Richter, generaal Isherevin of een zijner adjudanten. Gewoonlijk leest hij dan de couranten en luistert naar het voorlezen van extracten uit Russische en buitenlandsche bladen, gemaakt door deskundigen en iii schoonschrift op het fijnste papier uit het Rijk geschreven. Als de tijd voor ontspanning voorbij is, geeft ¦de Keizer audiëntie aan de Ministers, die dien dag hun rapport moeten uitbrengen, bespreekt de zaken, die hem voorgelegd worden, en leest de geschriften over, die voor hem ziju opgemaakt, om onderteekend te worden; hij onderteekent ze of legt ze ter zijde, voor nadere overweging. Te _ acht uren wordt het middagmaal, bestaande uit vier gangen, en familie voor«e-diend. Na het middagmaal gebruikt de Czar de thee in de particuliere vertrekken der Keizerin,' waar hij onveranderlijk verschijnt in eene geruite blouse met leeren gordel, wat eenen hevigen schok zou toebrengen aan de begrippen omtrent hof-etiqnette, die in de meeste Europeesche landen gangbaar zijn. De Keizer heeft blijkbaar groot genoegen in handenarbeid, hetgeen in zijn geval eene physieke noodzakelijkheid is, niet minder dan een geliefdkoosd tijdverdrijf. Zonder aarzelen legt hij de hand aan alle soort van werk, dat er gedaan moet worden, maar zijn gewone bezigheid is: groote boomen te vellen, ze in planken te zagen, te schaven en gereed te maken voor •den schrijnwerker. Niettegenstaande al zijne bezigheden, voelt de Uar zich echter eenzaam on smacht naar de kalme genoegens van het bijzonder leven. ---