Italie. De dagbladen van Turijn en Florence spreken van een onderhoud, door den Koning dezer dagen met den hoer Sella gehouden, over den toestand der Italiaansche financiën, en leiden daaruit af, dat eene wijziging van het ministerie voor de deur staat. De Opinione merkt dienaangaande terecht op, dat het niet meer dan natuurlijk is, dat de Koning, vóór de heropening der Parlementszittingen, over Italië's financieele aangelegenheden wil raadplegen met deskundige personen, gelijk hij dit dan ook vroeger met den heer Lanza en andere staatslieden gedaan heeft. Het blad meent zelfs te kunnen verzekeren, dat de Koning wegens deze raadplegingen zijn reis naar Napels heeft uitgesteld. Volgens de Nazione bereiden de Ministers zich thans voor op de parlementsverhandelingen over hunne respectieve begrootingen. Daar reeds verscheidene interpollatiën zijn aangekondigd en andere worden verwacht wil de Regeering, onmiddellijk na de hervatting der zittingen, de leden der meerderheid tot eene vergadering bijeengeroepen en hun voorstellen, om de beantwoording van alle interpellatiën tot aan do behandeling van de begrooting der verschillende departementen uit to stellen. Het belangwekkendst zullen wel de verklaringen zijn van den minister van oorlog en dien van marine. De heer Ricotti zal aan de Kamer mededeeling doen van de groote vorderingen, welke reeds met de reorganisatie des legers gemaakt zijn. Indien nog twee jaren op die wijze wordt voortgegaan, zal het Italiaansch leger niets meer te wenschen overlaten en aan krijgsvaardigheid bij geen ander leger meer achterstaan ; bij eene mobiliseering zal men dan één-, ja tweemaal meer ruiters kunnen stellen, dan bij de oude organisatie mogelijk was. De minister van marine, de heer San Bon, zal der Kamer zijn programma in het geheugen terugroepen en haar begrijpelijk trachten te maken, dat het beter is weinige, maar uitstekend goedo , dan vele en slechte schepen te bezitten. Hij wil echter tevens zijn leedwezen betuigen, dat de Kamer het wetsontwerp betreffende den verkoop der onbruikbaar verklaarde schepen een geheel jaar onopgemerkt heeft gelaten. Ten einde echter aan het Parlement te gemoet te komen , wil hij van den voorgestelden verkoop gedeeltelijk afzien, ofschoon hij vast overtuigd is, dat het raadzaamst was, om al de door hem aangewezen schepen te verkoopen. Ook wil hij der Kamer aantoonen, dat hij zijn tijd goed heeft gebruikt en alle proefondervindelijk goedgekeurde nieuwe uitvindingen bij de Italiaanschc vloot heeft ingevoerd. Hij verlangt echter van de Volksvertegenwoordiging krachtige ondersteuning bij de vervulling zijner moeilijke taak. In verband met de hierboven vermelde nieuwe legerorganisatie wordt door de Gazzetta nuovu, van Turijn, gemeld, dat het eerste regiment bersaglieri, hetwelk aldaar in garnizoen ligt, metseen nieuw «repeteergeweer" naar Wetterli's stelsel "zal worden voorzien; een uitstekend officier bij de Italiaansehe artillerie heeft in bedoeld stelsel verbeteringen aangebracht, waardoor de eenvoudigheid en de gemakkelijkheid in het uit elkander nemen van het wapen zeer worden bevorderd, en die overigens reeds bij de achterladers in toepassing zijn gebracht. Met dit nieuwe wapen zijn reeds zeer goed geslaagde proeven genomen. Om ze echter op grooter schaal te herhalen, zal het bovengenoemde regiment er van voorzien worden, en indien men ook dan gunstige resultaten verkrijgt, zal dit geweer bij allo regimenten bersaglieri on bij de compagnie alpenjagers worden ingevoerd, terwijl slechts de linietroepen het oude Wctterli-geweer zullen behouden. --- BINNENLAND. AMSTERDAM, Maandag 18 Januari. Indien eergisteren het telegram, betreffende de landing der Duitschers te Zarauz, ware overgebracht, gelijk het in Daily News voorkwam, dan zou vermoedelijk niemand daaraan veel gewicht hebben gehecht. Daili/ News toch gaf uitdrukkelijk op, dat het afkomstig' was //from a Carlist correspondent" wat ongeveer zeggen wil, //van iemand dien wij' niet bepaald vertrouwen." Een correspondent toch is in de Engelsche bladen iedor, die aan het blad iets meldt; het woord heeft in de Engelsche bladen volstrekt niet de beteekenis, die het hier te lande heeft: //iemand , die met ons blad in geregelde betrekking staat." Het is eenvoudig iemand, die een nieuwtje heeft en wanneer het blad er bijvoegt, dat die iemand een Carlist is, dan houdt het de lezers voor gewaarschuwd. De fout was, dat het bericht naar andere bladen werd overgebracht, zonder die uitdrukkelijke waarschuwing, en bij den argwaan, die in sommige Engelsche en andere kringen blijkbaar bestaat, omtrent Duitschlands handelingen, is het volstrekt niet onverschillig, of men deze zaak vernam, als eene, waaraan niet getwijfeld wierd, dan wel als een los praatje. Gelukkig waren er een paar omstandigheden, die men slechts behoefde te herinneren, om onmiddellijk te doen zien, dat het verhaal onmogelijk waar kon zijn. Dat de Duitsche regeering de zaak van den Gustav niet zal laten rusten, blijkt voldoende, maar tevens heeft men allen grond, om aan te nemen, dat zij niet dan met de meeste •voorzichtigheid handelen zal, zoodat zelfs de schijn van bijoogmerken wordt vermeden. Twee punten kan mon wat dit betreft als zeker stellen: de Duitsche regeering zal niets doen, voordat de Spaansche regeering verklaart buiten do mogelijkheid te zijn, om haar in deze zaak voldoening te geven en men kan dus zeggen, dat de Duitschers niets zullen doen dan in overleg met Spanje; de oorlogschepen, die thans op de kust van Spanje liggen, zullen in iedor ander geval geen vijandelijkheden plegen, dan wanneer de Carlisten daarmede beginnen. Trouwens er is geen grooter tegenstrijdigheid denkbaar, dan wanneer men in één adem hoort beweren, dat Duitschland de regeering van Alfonsus XII poogt te steunen en tevens zichzelvcn recht zoekt te verschaffen tegen de Carlisten. Wanneer dit laatste geschiedt zonder de zeer kennelijke medewerking der Spaansche regeering, dan zou dit iv de handen der Spaansche oppositie onmiddellijk een zeer krachtig wapen worden tegen Alfonsus XII. En dit zou het vermoedelijk evenzeer zijn, al handelde Duitschland met Spanje in overleg. Geene natie toch is op dit stuk prikkelbaarder dan de Spaansche en eene regeering, die den vreemdeling duldt in het land , of ook slechts zijdelings zich van vreemde hulp bedient, zou een heel eind op weg zijn, om de kans op populariteit volkomen te verliezen. In Duitschland weet men dit natuurlijk best en juist dus, omdat zijne regeering — als trouwens die van nagenoeg alle andere groote mogendheden. — gaarne de constitutionneele monarchie in Spanje zoude zien slagen , kan men er op rekenen , dat in deze en andere Spaansche zaken niet dan met de meesto omzichtigheid gehandeld worden zal. Het was niet overbodig dit uiteen te zetten, daar blijkbaar nu en dan pogingen worden aangewend, om, door aanduiding van de hemel weet welke geheimzinnige plannen , onrust te wekken , waarmede dan sommigen wel hun voordeel weten te doen. Inmiddels hebben de Carlisten weder eene heldendaad begaan van de soort als het doen stranden van een buitenlandsch koopvaarder. Ongelukkig kan geene buitenlandsche regeering zich deze nieuwe zaak aantrekken. Om zich te wreken over het optreden van Alfonsus XII hebben zij de oude min gevangen genomen van zijne moeder. De eerzame juffer Maria A<_stina de Larranjage is door gewapende Carlisten met geweld van Bermeo naar Guernica vervoerd. Dwazer geweldenarij is wel nooit vertoond. Aangenamer bericht komt uit Madrid. De Koning heeft verklaard, dat hij in Spanje vrijheid van godsdienst zal handhaven, gelijk in andere beschaafde landen. Reeds meermalen hebben wij aangeduid, dat deze zaak kon beschouwd worden als de toetssteen voor de nieuwe Regeering. Afkondiging van godsdienstvrijheid in Spanje wil bepaaldelijk zeggen, dat het nieuwe kabinet niet voornemens is toe te geven aan de reactionaire gevoelens van een groot gedeelte der Alfonsistische partij , maar genegen, om te regeeren in waarlijk constitutioneelen geest. Het is voor Spanje te hopen, dat Canovas den jongen Koning in deze richting zal kunnen houden; wat dit betreft is niet onverschillig, wanneer in hetzelfde telegram in éénen adem volgt, dat de bewegingen tot ontzet van Pampeluna zijn aangevangen. Daaruit volgt, dat de Koning spoedig naar het leger vertrekt en misschien reeds derwaarts op weg is. Voor Spanje is dit het beste, wat gebeuren kan. Volkomen goed heeft Canovas del Castillo ingezien, dat de Koning niet te Madrid blijven moest, zou men niet groot gevaar loopon vau hem te zien komen onder den invloed van eene of andere camerilla ,gelijk aan die, welke vroeger Spanje zooveel leeds hebben berokkend. Hoe spoediger de Koning in het leger komt, des te minder nood is er, dat de zoogenaamde conservatieve Alfonsisten, het heft in handen krijgen en Canovas verdringen. Het is zeer twijfelachtig of Canovas niet door het pronunciamiento van Martinez Campos werd verrast. Had hij de zaak geheel in handen gehad, dan zou hy misschien hebben gewacht. Thans heeft hij met grooto moeilijkheden te worstelen, waarvan wij er slechts twee hebben te noemen, do burgeroorlog en de berooide schatkist. Die .pa.ije kennen gelooven, dat hij de man is, om dezo bezwaren gelukkig te overwinnen, mits men hem de handen vrij late. Maar een groot gedeelte van zijne eigene partij is juist tot dit laatste alles behalve genegen en van zelf spreekt, dat zijne stelling nog oneindig Moeilijker worden zou, wanneer slechte raadgevers den Koning tegen hem innamen en tot reactionaire maatregelen drongen. Is Alfonsus eenmaal in het leger, dan is daarvoor veel minder gevaar niet alleen, maar heeft men alle kans, dat_hij in de goede richting zich ontwikkelc en bij zijne terugkomst in de hoofdstad ontoegankelijk zijn zal voor de raadgevers, die zijne moeder in het verderf hebben gestort. Nu was aangekondigd, dat Moriones slechts op de komst des Konings wachtte, om de vijandelijkheden tegen de Carlisten te beginnen, wat intusschen dringend noodzakelijk is, zal Pampeluna bijtijds kunnen worden ontzet. Het bericht dus, dat voor hervatting der vijandelijkheden voorbereidende maatregelen worden genomen is eene vingerwijzing, dat de° verstandige staatkunde van den Spaanschen minister-president nog altijd groote kans van slagen heeft. Zijne taak is voor het overige moeielijk genoeg. Al de fraaie betuigingen der Spaansche dagbladen moeten niet doen vergeten, dat op het oogenblik de Koning no°- volstrekt niet rekenen kan op de natie, die over het geheel genomen afwacht dedingen, die daar zullen komen. Het leger, de ambtenaren en de meerderheid der hoogere standen zijn vóór hem; de groote menigte is op zijn best genomen nog onzijdig En onder de aanhangers zelven der dynastie bestaat het verschil van richting, waarover reeds menigmaal gesproken werd. Slechts wanneer duidelijk blijkt, dat de nieuwe Regeering krachtig genoeg is, om aan hare reactionaire vrienden voldoenden weerstand te bieden zal de onverschilligheid van de groote meerderheid der natie vorkeeren in gehechtheid. Indien niet, dan zullen niet vele jaren verkopen, vóór dat Gaetolars . sombere voorspelling wordt vervuld en bpanje we- , derom geraakt in den toestand, waarin het onder ( Isabella is geweest, en waaruit de omwenteling van 1868 het niet heeft kunnen verlossen. PS. Volgens een hedennamiddag ontvangen telegram, heeft de regeering een besluit genomen, waarbij de begrooting van eeredienst belangrijk wordt verhoogd. Of de cijfers juist zijn, die in het telegram worden genoemd, moet nog blijken, maar men houde in het oog, dat de groote meerderheid der geestelijken , sinds 1868 geen tractement genoot, omdat zij weigerde de nieuwe r-geering trouw te zweeren. Het tegenwoordig kabinet heeft bij zijn optreden beloofd de tractamentcn aan de geestelijkheid weder'uit te keeren. Indien nu ook' het achterstallige in eens moet worden voldaan kan het cijfer wel belangrijk wezen. In het afgetrokkene is de maatregel stellig zeer wijs, daar Alfonsus, vooral met het oog op Don Carlos, aan den steun der geestelijkheid groote behoefte heeft. Met het oog op den staat der schatkist, wordt de zaak natuurlijk anders, maar de regeering moet wel van twee kwaden het beste kiezen. De vraag is, of dé nieuwe Koning zelfs op deze wijze de geestelijkheid zoor zich zal kunnen winnen. Het ontwerp van het adres, dat B. en W. voorstellen omtrent het Athenaeum illustre aan de Tweede Kamer te zenden, luidt aldus : Aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal. De Gemeenteraad van Amsterdam acht zich gedrongen, u zijne bezwaren tegen het gewijzigde wetsontwerp tot regeling van het hooger onderwijs kenbaar te maken, voor zoover die betreffen de voorgestelde bepalingen omtrent den wettelijken toestand der athenaea. In het oorspronkelijk wetsontwerp (art. 66, 2e al.) was het beginsel aangenomen, dat het bestuur van een athenaeum ónder zekere voorwaarden bij koninklijk besluit kon wordcirgemachtigd, om, evenals de Senaat van een Rijksuniversiteit, wetenschappelijke titels toe te kennen. Blijkens de Memorie van Toelichting, zou aan de titels, door de universiteiten en de athenaea te verleenen, bij de in art. 71 van het ontwerj) bedoelde regeling van de vereischten om beroepen of' bedrijven uit te oefenen, ot' beambten of bedieningen te bekleeden, gelijke beteekenis worden geschonken. Dat beginsel steunde op deze overweging, dat er geen reden schijnt te bestaan, om aan de athenaea, als instellingen van openbaar universitair onder - wijs, genoemde bevoegdheid te onthouden. Blijkens het verslag der commissie vau rapporteurs over dit wetsontwerp, was uwe vergadering ook van meening, dat het toekennen van wetenschappelijke titels aan de athenaea moet worden verleend, maar dat die bevoegdheid door veel meer waarborgen moet worden omringd dan de bepaling van art. 66 medebrengt. ■ Met genoegen had de Raad opgemerkt, dat er alzoo tusschen de Eegeering en uwe vergadering overeenstemming bestond over het beginsel; het deed hem daarom leed, dat de sinds de indiening van het ontwerp opgetreden Eegeering, zonder de juistheid van het beginsel te betwisten, het weder liet varen, op grond der moeielgkheid om waarborgen tegen misbruik van tiet recht te vinden, die met het karakter van het athenaeum als gemeentelijke instelling bestaanbaar zijn. Het is hiertegen, dat de Raad, met het oog op de belangen van het Athenaeum Illustre, zijne stem moet verheffen. Hij doet dit met de zekerheid van bij u een welwillend gehoor te ontvangen, daar hij met groote voldoening in genoemd verslag gelezen heeft, dat //verre de meeste leden uwer vergadering «zeer gaarne zouden zien, dat die instelling (het Amsterdam.che Athenaeum) mits genoegzame waarborgen bestonden, ♦dezelfde bevoegdheid'kreeg als de Eijksuniversiteiten". Eene poging van deza zgde, om de gerezen bezwaren weg te nemen, althans voor zoover het Athaneum Illustre betreft, kan u dus niet ongevallig zijn. De eenige moeielijkheid, die blijkens het aangevoerde nog bestaat, is: het vinden van waarborgen tegen misbruik van het recht om wetenschappelijke titels te verleenen. Hetzij aan den Eaad vergund op te merken, dat, naar zijne bescheiden meening, de moeielijkheid dier zaak geheel onnoodig is verzwaard. Men heeft dit gedaan door de vraag veel te algemeen te stellen en zich in allerlei voorbarige onderstellingen te verdiepen. Het mag toch gevraagd worden, welk nut net heeft dat nu reeds beslist worde of en, zoo ja, onder welse waarborgen het genoemde recht zal gegund worden aan gemeentelijke faculteits- of volmakingsscholen of aan bijzondere universiteiten of' faculteitsscholen, daar die beslissing eerst noodig zal zijn, zoodra zoodanige inrichtingen ontstaan en deze op het recht aanspraak maken zullen. Ja, zelfs mag men vragen, welk nut het heeft, deze zaak nu reeds te beshssen voor gemeentelijke universitaire-inrichtingen in het algemeen. Bij het bepalen van het getal der Rijksuniversiteiten en van de plaatsen, waar zij gevestigd zullen zijn, is in het voorstel van wet alleen op den feitelijken toestand gelet. Men doe dat ook hier. Er is ïiiaar ééne gemeentelijke universitaire instelling die, wat inrichting, doel en omvang betreft, naast de Eijksuniversiteiten mag gesteld worden, en dus nu voor bedoeld recht in aanmerking komen kan: het Amsterdamseh Athanaeum Illustre. En indien aan die inrichting het recht wordt verleend, zou zelfs geen andere, welke later opgericht mocht worden, zich op die vergunning als een antecedent kunnen beroepen, want het Amsterdamsche Athanaeum kan wijzen óp verdiende en verkregen rechten, doordat het bijna 250 jaren belangrijke diensten aan wetenschap en beschaving bewezen heeft, en doordat het is het éémg overgebleve:i_ athenaeum van de zes, die in het voor het hooger onder geldende organieke besluit van 2 Augustus 1815 er_« t toesrelaten zijn, welk athenaeum niet alleen m stand is gehouden maar steeds uitgebreid, zoodat het ver is voorbijgestreefd'de verplichtingen, in dat besluit opgelegd. Het kan dus nu slechts de vraag zgn, of deze instelling de rechten der rijks-universiteiten zal verkrijgen en, zoo ja, op welke voorwaarden. Wat het eerste gedeelte dezer vraaff.be' treft behoeft het bevestigend antwoord geen breede toufichting'nu Uwe Vergadering zelro zich daarover zoo gunstig heet uit .laten. Ten a_e overvloede zg er op gewezen dat het Rijk onmiddellijk en middelijk belang heeft bij den bloei van het Athenaeum Illustre, omdat elke bron van beschaving en verlichting het ganschc yolk ten goede komt, en Amsterdam door zijne sterke bevolking, zijn groot maatschappelijk verkeer en ziln uit -breide en rijke instellingen van kunst en wetenschap, eigenaardige voordeden en hulpmiddelen voor het Hooger Onderwijs aanbiedt, welke voordeelen ten opzichte van enkele vakken van onderwijs den Staat reeds heden beslmten, zijne mihUire ceneeskundigen daar te doen opleiden. Die bloei nu wordt ten Kb bevorderd door aan het'Athenaeum het recht te schenken om wetenschappelijke graden te verleenen, want daardoor klimt het aanzien der instelling wordt de invloed vaa den Hoo _eeraar op zijne leerlingen verhoogd, en de Amsterdamsche stud?nt niet langer achtergesteld bij de studenten elders,, die het voorrecht hebben te worden geëxaminoerd door hun eigen leermeesters. , . ■ u18l Staat het dus vast, dat, om met meer van recht of billgkheid te gewagen, het belang van den Staat met minder dan dat der gWente'vordert, dat het Amsterdamsche.Athenaeum gelijkheif van rechten met de Universiteiten verkryge, dan zal onderzocht moeten worden of het inderdaad zoo omnogehik is, de uitoefening van dat recht met de waarborgen to omkleeden die misbruik kunnen voorkomen. Men zou kunnen vragen, of die vrees voor misbruik niet is SS» _____ tK»^ Ht'l ven, -rhetTegenwoordige toelating»- en _et eerste examen .er verkrijging van den doctoralen graad (admissie-, en propedeutisch) vervangen; en of niet reeds de vrees voorintrekkine van het verleende recht een krachtige waarborg tegen misbruik is. Werden die vragen bevestigend beantwoord, dan zouden .üle andere preventieve niaatregelen onnoodig zijn. Maar aangenomen, dat en om het nieuwe der zaak en omdat de vrees voor misbruik nu eens bestaat, het stellen der waarborgen niet te vermijden is, dan zijn die toch inderdaad niet zoo moeielijk te vinden. Uwe Vergadering zelve noemde reeds deze: 1". dat de eischen, voor het verkrijgen van wetenschappelijke titels te stellen, aan het Athenaeum niet lager mogen zijn dan die bij de wet voor het verkrijgen daarvan aan de Rijks-universiteiten zijn gesteld; 2. dat de examina en promotion in het openbaar na tijdige aankondiging zullen gesshieden; 3°. dat van Rijkswege toezicht zal worden gehouden. De Eaad zou daarbij nog wülen voegen: 4°. dat het Athenaeum, wat den omvang van het onderwijs betreft, voldoe aan de eischen, die voor de Rijks-universiteiten gesteld zijn;ens .dat de aanstelling dg hoogleeraars door de Regeering moet wor- den goedgekeurd. Al die waarborgen komen den icaaü voor //afdoende" te mogen heeten. En zouden die nu, gelijk de Regeering vreest, *niet overeen «te brengen zijn met de vrijheid, die het gewijzigd ontwerp //ten aanzien der Athenaea aan de Gemeentebesturen wenscht «-toegekend te zienV" De Raad kan het niet inzien. Het ; stelsel, van het gewijzigde ontwerp is, dat de Gemeentebesturen, die Athenaea wenschen op te richten, geheel vrijgelaten worden in do bepaling der vakken, de regeling en den omvang van het onderwijs, de wijze van aanstelling der docenten enz. Het stelsel is dus volledige vrijheid voor de gemeenten om j Hooger Onderwijs te doen geven. Maar daarmede is niet onbestaanbaar ot' strijdig, dat, voor het geval een Gemeentebe- ! stuur voor zijn Athenaeum het recht van examineeren en i promoyeeren verlangt, het Rijk daarvoor waarborgen stelt, die i de vrijheid van onderwijs eenigszins beperken. In elk geval J kan er geen bezwaar tegen bestaan, om, indien nu slechts omtrent het Amsterdamsche Athenaenm eene beslissing genomen wordt, de waarborgen vast te stellen, die Amsterdam zelf aanbiedt, en alzoo zijne vrijheid te beperken op eene wijze, die het zelf niet hinderlijk acht. Het is op genoemde gronden, dat de Raad de eer heeft U in overweging te geven in het wetsontwerp tot regeling van het Hooger Onderwijs de volgende artikels in te lasschen: Art. 30*. Aan het Athenaeum te Amsterdam wordt het recht gegeven om op dezelfde wijze en met dezelfde gevolgen als hierna voor de Universiteiten is beoaald, doctorale diplomata te verleenen _n de daaraan voorafgaande examina af te nemen. Art. 30**. Dat recht wordt gegeven onder de volgende voorwaarden : 1". dat het Athenaeum, wat den omvang van het onderwijs betreft, voldoe aan de eischen, die in deze wet voor elko Ryks-universiteit gesteld worden; 2°. dat aan het Athenaeum zal zijn een college van vijf Curatoren, waaronder de Burgemeester als Voorzitter; èn dat twee dier Curatoren, behalve de Burgemeester, door Ons zullen benoemd worden; 3°. dat de aanstelling der hoogleeraars aan Onze bekrachtiging zal worden onderworpen; 4°. dat de eischeD, bij de examina en promotion te stellen, niet lager zallen zijn, dan die in deze wet voor de examina en promotien aan de Universiteiten zijn gesteld; en s°. dat de examina en promotiën in het openbaar, na tijdige aankondiging zullen gehouden worden. Nog komt het den Raad voor, dat het om alle onzekerheid weg te nemen, wenschelijk is, art. 30, 2e al., in overeenstemming met de toelichting (zie vraagpunt IX aan het slot, aldus te lezen: //De besluiten der Gemeenteraden over deze onderwerpen worden aan Ons medegedeeld en niet ten uitvoer gelegd, voordat gebleken ia, dat daartegen, op grond van strijd met de wetten of het algemeen belang, geen bedenking bestaat. Dit laatste wordt enz." Ten slotte zij het den Raad geoorloofd, U te wijzen op het gewicht Uwer beslissing ten deze, met betrekking tot de toekomst van het aloude Athenaeum Illustre. Belangrijke verbet.ringen dienen nog in die instelling gebracht, de jaarlijksche uitgaven daarvoor aanzienlijk verhoogd te worden, wil zij aan haar doel blijven beantwoorden. Maar die uitgaven zu len alleen dan te verantwoorden zijn, indien het Athenaeum een nieuw tijdperk van bloei te gemoet kan gaan, waartoe noodig is, dat die gemeentelijke universiteit dezelfde rechten verkrijge als de Rijks-universiteiten. De Raad kan niet onderstellen, dat Uwe Vergadering er toe zal medewerken om hier eene bestaande Universiteit te doen kwijnen en wellicht te gronde te richten, terwijl in het buitenland in den lateren tijd juist het streven bestond — men denke aan Londen, Berlijn, Mnnchen en Brussel — om Universiteiten in de hoofdsteden op te richten, imsterdam, Januari 1875. De Gemeenteraad van Amsterdam, Wij vestigen do bijzondere aandacht op den Zeeuwschen brief, in het bijvoegsel dezer courant voorkomende. De klachten, daarin geuit, over de onvoldoende '.richting van spoorwegdienst en posterijen, leveren een aieuw bewijs voor de noodzakelijkheid, om deze gewichtige instellingen van onzen tijd door krachtige maatregelen beter aan haar doel te doen beantwoorden. In een ander opstel wordt de ellendige inrichting der telegraphie in Indië besproken en wordt het dringende eener verbetering op tastbare gronden betoogt. Heden is hier ter stede eene vergadering gehouden van het Hoofdcomité voor het huldeblijk aan de nagedachtenis van Thorbecke. Naar wij vernemen, heeft mr. J. H. van Royen , namens het Zwolsche comité, in dio bijeenkomst de plaatsing van het standbeeld in Overijsels hoofdplaats ter sprake gebracht, in overeenstemming met den brief,dien de gemeenteraad van Zwolle eergisteren besloten heeft tot het Hoofdcomité te richten. In het Weekblad voor Amersfoort en Omstreken wordt de bepaling van art. 4 van het Regeeringsreglement veor Ned. Indië in herinnering gebracht, volgens welke de Koning aan den Gouverneur-Generaal een Luitenant- Gouverneur-Generaal kan toevoegen : //bestemd om hem voorloopig op te volgen en om inmiddels zoodanig werkzaam te zijn als door den Koning voor den Gouverneur-Generaal zal worden voorgeschreven." Blijkens hetgeen onder de behandeling van het Regeeringsreglement is voorgevallen, heeft deze bepaling ten doel, om een geschikt persoon tot de waardigheid van Gouverneur-Generaal op te leiden. Het Weekblad merkt op, dat deze bepaling ook in een ander opzicht nuttig kan werken. //Door „an don Gouverneur-Generaal iemand toe te voegen, die hem steeds als raadsman ter zijde staat, die, buiten den invloed van het koloniaal bestuur en volkomen onafhankelijk, den loop der zaken kan gadeslaan en daardoor den Gouverneur-Generaal de noodige inlichtingen en mededeclingen verschaft, wordt deze in staat gesteld een onpartijdig oordeel te vellen en geheel voorbereid zijne beslissingen te nemen". Sedert de invoering van het Regeeringsreglement is aan de bepaling van art. _ nog geeü uitvoering gegeven, ofschoon zulk een maatregel vroeger goede vruchten heeft opgeleverd en op die wijze uitstekende landvoogden voor Indië zijn verkregen, zooals Baud en de Eerens. Het Weekblad vraagt, of het niet raadzaam ware, den heer van Lansberge, wie», hoe bekwaam hij ook overigens zijn moge, speciale* kennis van Indië ontbreekt, een Luitenant-generaal tee te voegen? Wanneer in Amsterdam een kind is geboren, verschijnt meestal weldra een briefje op deur of venster „at meldt hoe kraamvrouw en kind het maken (waarom niet liever //moeder" in plaats van dat akelige //kraamvrouw" ?) Niet ongepast zou het zijn, dat soms ook vermeld werd hoe de vader het maakte, want ons gemeentebestuur behandelt den armen man, die enkele uren in zenuwachtige spanning gesleten heeft, waarschijnlijk een slapeloozen nacht doorbracht en bovendien nog zijn dagelijksche werk doen moet, op barbaarsche wijze. En niet alleen de vader wordt dus op onnadenkende wijze geplaagd. Neen, wee den man, die vele getrouwde vrienden hoeft. Hij wordt gestraft voor een daad waaraan hij part noch deel heeft en moet gaan getuigen, dat zijn vriend vader is geworden , ofschoon hij niet het allcrgeringsto bewijs heeft, dat de vrouw van zijn vriend werkelijk bevallen is en dus slechts getuigen kan, dat zijn vriend zegt, dat zulks het geval is. Niettemin eischt de wet dat de vader, vergezeld van twee meerderjarige mannen, aangifte zal doen van de geboorte van zijn kind, bij den plaatselijken ambtenaar van den burgerlijken stand. Men gaat dus met zijn drieën naar den ambtenaar. De ingang tot het bureau is in een sombere steeg, en een donkere vuile trap voert naar een hok , alwaar ieder moet wachten, totdat het zijn beurt is. Dit hok is donker, morsig, veel te klein, slecht geventileerd en zonder een voldoend aantal zitplaatsen. In het portaal aangekomen zal men zijn biljet, indien men geleid wordt door een goed instinct, of reeds ondervinding heeft opgedaan met schade en schande, in de kamer gaan afgeven, om dan naar het portaal terug te keeren en geduldig zijne beurt af te wachten. Nergens staat echter in dit wachthok te lezen, dat men aldus moet handelen en er zijn altijd velen onder de aanwezigen, die met hunne papieren in de hand zitten te wachten, en aan wie het een raadsel is hoe zo ooit gereed komen. Zelfs veteranen onder de vaders die bekend zijn met de geheimenissen van het sombere lokaal, moeten in den regel een a twee uren wachten. Steeds hoort men de gelukkige vaders dan ook steunen en zuchten; men kan wel moeielijk onderscheiden wie zucht, maar wanneer men één zintuig niet kan gebruiken, hoort men des te beter. Soms gaat de deur open en verschijnen aansprekers die aan een naburig bureau aangifte van overlijden komen brengen, en dan begint het gezucht en gesteun weder. Het is allervroolijkst! Vindt het gemeentebestuur dat er te veel Amsterdammers zijg? is hot bang voor overbevolking, of wil het de vaders afschrikken en tuchtigen ? Ontgaat het aan de aandacht van ons gemeentebestuur dat Amsterdam een groote stad is, en dat de afstanden zeer aanmerkelijk zijn? Is het billijk om in een handelsstad, waar ieder drukke bezigheden heeft en waar tijd geld •is, werklieden (ieder die voor den kost arbeidt is een werkman) te dwingen om eenige uren te gaan verliezen, ten einde de geboorte van een kind te melden? "Wij breken niet enkel af, maar wij bouwen tevens j f op. "Wij critiseeren, maar geven tevens middelen van ; ( herstel aan de hand. Daartoe opperen wij het denk- ' 1 beeld : Één bureau is onvoldoende voor Amsterdam. In i 1 Parijs zijn 20 bureaux waar men de geboorte van j i kinderen kan aangeven, zoodat er hier ten minste wel j ( drie konden zijn. i : Wij wenschen dus voor te stellen: I°. Meerdere bureelen van aangifte. 2°. Ruime zindelijke goed geventileerde wachtka- ] mers, waar men zitten en straffeloos ademha- ( len kan. 3°. Aanplakking van een voorschrift hoe de vader ! en zijn twee getuigen te handelen hebben. 4°. De afgifte van volgnommers en het overluid afroe- \ , pen van de nommers, die aan de beurt zijn , of j het ophijschen er van, gelijk bij schietbanen i . gebruikelijk is. I , In een tijd, dat men dieren beschermt, mogen vaders !. niet mishandeld worden. Een menschlievende bohan- j deling van vaders zij ons gemeentebestuur dus beleef- j delijk aanbevolen. | . ____________________ Gelijk men weet, is met do aanneming der Staats- j, begrooting door de beide Kamers tevens besloten tot de oprichting van Stafmuziek by de korpsen- , Wat de hoofdstad betreft, mag dus verwacht worden, ( dat de kapel van het zevende, die in de laatste jaren j onder leiding van den heer Sonnemann reeds goede vor- I deringen heeft gemaakt, voortdurend in kracht en ge- ; ] halte zal winnen. De leden krijgen thans den rang ( van onderofficier, zoodat ongetwijfeld menig jong kun- | stenaar op deze meer voordeelige en eervolle voorwaarden zijne diensten zal aanbieden. De muziekcommissaris, \ ( kapt. W. F. J. v. d. Blom, die meermalen heeft getoond der zaak een warm hart toe te dragen, zal zich ook nu niet onbetuigd laten en ongetwijfeld het zijne bijbren- 1 gen, om de jeugdige kapel, op zooveel breederen voet 1 ingericht, in bloei te doen toenemen. i De Nederl. Indische Spoorwegmaatschappij heeft zich bij adres, waarvan afschrift aan de Tweede-Kamer is gezonden, tot den minister van koloniën gewend, naar aanleiding van het wetsontwerp op de spoorwegen op Java. Het mislukken der pogingen, om voor de lijnen concessie-aanvragen te kunnen toestaan, is volgens het adres te wijten aan twee oorzaken. In de eerste plaats wilden de vorige ministers de lijnen allen in één concessie omvatten; dat was te veel; dit bezwaar is thans echter weggenomen. In de tweede plaats wijst het adres er op, dat men niet te rade is gegaan met hetgeen de ondervinding heeft geleerd omtrent de uitvoering der eerste concessie van spoorwegen op Java. Er zijn twee adviezen gevraagd, een van technici, een van kapitalisten; doch daardoor verkreeg men slechts twee, zij het ook belangrijke factoren; de formule in haar geheel bleef onopgelost; en die oplossing kon men alleen verkrijgen van de Maatschappij, die onder ongunstige omstandigheden toch een uitkomst heeft verkregen, die aller verwachting overtreft. Toch is de Maatschappij tot haar leedwezen niet gehoord. Zij meent thans haar ongevraagd advies te moeten geven, nu een voorstel is gedaan in eene richting, die niet tot het doel zal leiden en die zij voor het publiek belang verderfelijk acht. De directie doet dit in overleg met commissarissen, die zich bereid hebben verklaard om tot een spoorwegaanleg mede te werken, die zoowel in het belang der Regeering als van het publiek is en waardoor de werkkring der Maatschappij meer zal worden uitgebreid, dan vroeger in de bedoeling lag. De concessie voor de lijn Samarang—Vorstenlanden is met eenige wijzigingen bruikbaar te maken voor verdere lijnen in Oost- en Midden-Java. De meeste fouten in die concessie zijn aan het publiek niet bekend en komen daarom in latere aanvragen weder voor. Zij hebben echter geen grooten invloed op de uitkomsten als de Regeering welwillend en de concessionarisjijverig is en geiden gezind de bezwaren met gemeen overleg uit den weg te ruimen. Een fout echter, die zeer nadeelig en bekend is, is de slechte regeling der betrekking tusschen den Staat en de aandeelhouders. De rente van de aandeelhouders wordt verminderd niet alleen wanneer de meerdere uitgaven het gevolg zijn van wanbeheer of force majeur e, maar geheel in strijd met de oeconomie van de concessie, ook dan als zij veroorzaakt worden door omstandigheden, die, indien zij voorzien waren, de Regeering zedelijk verplicht zouden hebben, de concessie niet zóó te verleenen en den concessionaris belet de concessie zóó te aanvaarden, — ook dan als een snellere toename in bloei dan men verwachtte die meerdere uitgaven noodzakelijk maakt. Als gevolg dier slechte regeling hebben sommige concessie-aanvragers te veel verlangd, namelijk vollodigen rentewaarborg voor alle gevallen, een waarborg dien de Regeering niet kan geven, zonder afstand van de macht om den concesionaris tot nakoming zijver verplichtingen te dwingen. Men moet zóó regelen dat de Regeering haar macht behoudt, en aan de aandeelhouders de rente verzekerd blijft, zoolang het verlies er van alleen het gevolg zou zijn van die misrekeningen der kosten, welke niet vermeden kunnen worden bij spoorwegen, te bouwen op plaatsen v_iarvan nog zoo weinig bekend is van hetgeen de ontwerpers noodig hebben te weten. Do Maatschappij meent, dat daartoe de concessie (art. 88) moot worden gewijzigd, zoodanig dat rente en kapitaalsaflossing boven het door den Staat gegarandeerd kapitaal wel op de exploitierekening mogen worden gebracht. De Regeering behoeft dan geen hoogere rentegarantie te verleenen, maar krijgt alloen hare voorschotten wat later terug. De aandeelhouders behouden dan higine rente, als de exploitatie winst oplevert en de begrooting niet meer dan noodig is, wordt overschreden, zooals mogelijk is Oost- en Midden-Java, blijkens opgedane ervaring. Een andere wijze ter bereiking van het oogmerk is roeds in de concessie-aanvraag der Maatschappij van Oct. 1873 aangegeven. Zij is als volgt: In de bestaande concessie wordt een spoorweg aangewezen met bepaalde eindpunten en de garantie verleend over het kostencle daarvan , zoolang dit een gegeven som niet overtreft. De Regeering kan ook omgekeerd te werk gaan, zooals in de concessie-aanvrage is aangetoond, en het maximum van kapitaal , waarvoor volgens de wet rentegarantie mag worden gegeven, laten verwerken, zullende de concessionaris voor dat kapitaal moeten opleveren den spoorweg dien de Regeering zich heeft voorgesteld te laten maken, en verder zooveel meer spoorweg in de richting door de Regeering of de concessie aan te wijzen, als met het eventueel overschietende kapitaal kan worden gebouwd. Do moeilijke vragen die bij de behandeling van elke concessie voor Java worden gesteld : //is de begrooting niet te hoog?" is het wel de juiste lengte van den weg dio opgegeven wordt? behoeven bij het hierboven voorgestelde niet te worden gedaan. Mocht de raming wat te hoog, de lengte wat te groot zijn , het geld zal niet worden misbruikt, want do ondernemer heeft er in de eerste plaats belang bij om een langercn spoorweg te bouwen , en de Regeering moet elk stuk spoorweg moer welkom zijn , daar waar nog bijna goon spoorwegen zijn. Op Java, waar da spoorwegen moeten bestaan door landbouwproducten en personenvervoer , is elke verlenging productief en is de hierbedoelde regeling meer dan de eerstgenoemde in het belang van allen. De regeering behoudt ook hier de macht, die zij behoeft; de aandeelhouder is zeker van zijne rente, zoo de begrooting niet te laag is genomen, en dit behoeft niet plaats te hebben, daar de regeering in het gestelde geval vrijgeviger kan zijn , omdat voor regeering en voor aandeelhouders het vooruitzicht geopend is op meerdere inkomsten door meer lengte van we . De directie is zoozeer overtuigd, dat op een dezer beide grondslagen ernstige concessie-aanvrage ten verlijk het geval mocht wezen, aanbiedt om met den Minister in bespreking te treden omtrent conoessiën voor den aanleg en de exploitatie van de spoorwegen, die ontworpen zijn tusschen Passaroean en Tjilatjap. Voor die gedeelten er van, welke meer onmiddellijk sluiten aan de bestaande lijnen, namelijk Solo-Madioen en Djocjo-Bagelen, heeft zij reeds den 22sten October 1873 concessie gevraagd. Daarop nog geen beschikking ontvangen hebbende, vleit zij zich nog altijd, dat deze gunstig zal zijn en dat de Minister daaromtrent met de Maatschappij in onderhandeling zal treden. In de Maatschappij Arti et Amicitiae zal de kunstbeschouwing op Donderdag 21 Januari gegeven worden door den heer Ch. Rochussen. Men meldt ons, dat er sprake is om zoodra de Botermarkt, na het ophouden der najaarsmarkt of'kermis, zal kunnen worden verfraaid, het standbeeld van Rembrandt, van de Kaasmarkt naar het midden der Botermarkt te verplaatsen, waar het ongetwijfeld meer zal uitkomen, dan op het terrein dat door het standbeeld nu wordt ingenomen. Het Huisgezin beweert, dat de advertentie in dat | blad, waarbij voor Hilversum aan de openbare school ! Katholieke hulpouderwijzers worden gevraagd, door //een ; zeer geacht man" was toegezonden en zonder wijziging is geplaatst. Het heet verder, dat in de advertentie alleen gezegd werd, dat Katholieke onderwijzers kun- I nen geplaatst worden! Een fraaie uitvlucht! In do week van 10 tot 16 Januari-kwam in Noord- Holland één geval van longziekte voor, onder een verdachte koppel te Sloten. In de gemeente Oterleek werd een paard, aan kwaden droes lijdende, afgemaakt. .a In het verslag van de vergadering van de afdeeling Haarlem en omstreken, der Holl. Maatschappij van Landbouw, gehouden te Haarlem, op Woensdag 13 dezer, is niet juist gemeld, dat de heer J. C.de Leeuw, dijkgraaf van den Anna Paulowna Polder, het diepspitten der nieuw drooggemaakte gronden in het IJ en de Wijkermeer als de beste behandeling heeft aangeraden om den grond aan de lucht bloot te stellen, en dat de heer Waller, uit diezelfde gemeente, zich bij die zienswijze heeft aangesloten. Genoemde heeren hebben ten sterkste aangeraden, het land, na het te hebben begreppeld en na goede en vele slooten te hebben gemaakt, stil to laten liggen totdat de gronden rijp zijn voor bebouwing. Als men dit doet en zorg draagt voor eene goode bemaling, zal naar hunne meening de grond het spoedigst rijke oogsten opleveren, terwijl ploegen of spitten altijd het rijp worden der gronden zal vertragen. Naar men uit Druten aan de Arnh. Ct. schrijft, is goedkeuring verleend op een besluit van den raad dier gcmconte, waarbij thans met het Roomsch-Katholiek kerkbestuur aldaar wordt aangegaan de volgende overeenkomst van ruiling: I°. het gemeentebestuur staat aan het Roomsch-Katholiek kerkbestuur af den gemeentetoren benevens den ondergrond en een gedeelte gemeentestraat. 2°. Het Roomsch-Katholiek kerkbestuur staat af aan het gemeentebestuur een gedeelte van het plein -voor de kerk, onder voorwaarde, daarop geen gebouwen of voorwerpen te plaatsen, zonder toestemming van het kerkbestuur. Het gemeentebestuur mag te allen tijde op den nieuw te bouwen toren seinteekenen plaatsen, de klok doen luiden bij watersnood, brand, enz. en de vlag uitsteken op de verjaardagen van het hoofd van den Staat. Bij andere gelegenheden zal dit laatste alleen kunnen geschieden met toestemming van het kerkbestuur. Zaterdag is te Meppel overleden de heer mr. W. J. Tonckens, lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal en ridder der orde van den Nederl. Leeuw. Hij had den ouderdom vaii ruim 70 jaren bereikt. In 1830 als vrijwilliger ter verdediging van het vaderland uitgetrokken, keerde hij in 1833 als lste luitenant bij het bat. der Drentsche schutterij terug, en bekleedde daarna met de meeste nauwgezetheid de betrekking van burgemeester te Nijeveen, griffier bij het kantongerecht, later van kantonrechter en van kapt. der dienstd. schutterij te Meppel, terwijl hij tevens een tal van jaren secretaris was van het departement Meppel der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, en sedert hare oprichting president van de afdeeling van het Metalen Kruis aldaar. Sedert 1849, dus meer dan 25 jaren, was hij lid van de Eerste Kamer der Staten- Generaal. Uit Burgsteinfurt wordt ons van goed onderrichte zijde medegedeeld, dat in eene zitting van het comité voor den aanleg der spoorweglijn Munster-Enschedé, jl. Dinsdag opening van den stand van zaken is gedaan. Hieruit blijkt, dat er een tekort is, hot bedrag van dit tekort echter hoogstwaarschijnlijk langs particulieren weg gevonden zal worden. Verder dat de zaken met do meeste nauwgezetheid behandeld zijn en de reden van ee_ tekort is, dat de aanlegkosten te laag geraamd en eenige werken afgekeurd zijn. Verder wordt nog door de directie de stellige verzekering gegeven, dat do l\jn Mei-Juni voor het publiek vorkeer opengesteld zal worden. (Ensch. Ct.) | ROTTERDAM, 18 Jan. Sinds 4 jaar bestaat alhier eene vereeniging, //Humanitas" geheetcn, die de aandacht wèl verdient. Zij heeft zich nl. ten doel gesteld armoede, voornamelijk stille armoede, te lenigen, zonder acht te slaan op do geloofsbelijdenis der hulpbehoevenden. De leden dragen alle eene contributie bij, terwijl collectes aan de huizen de kas der vereeniging stijven. In het afgeloopen jaar kon //Humanitas" ruim ƒ 1230 besteden aan onderstand, de kleinste helft dier waarde in geld, het overige in brood en eetwaren. * DEVENTER, 17 Jan. B. en W. hebben het gevoelen der Kamer van Koophandel gevraagd, aangaande de vraag of het ook wenschelijk zou zija de beurtveren op te heffen en het vervoer per scheepsgelegenheid aan de vrije concurrentie over te laten; vooral omdat de handhaving der beurtveren meer en meer groote moeielijkheden voor de gemeentebesturen oplevert. * ASSEN, 16 Ja*n. Gisterenavond haddon in de zitting van den Raad dezer gemeente langdurige discussiën plaats, betreffende het voorstel van B. en W., om een klein terrein in het Sterrenbosch te verkoopen tot het bouwen van villa's. Het voorstel is ton slotte met 8 tegen 4 stemmen aangenomen. De prijs van den grond is vastgesteld als volgt: voor de beido eerste to verkoopen huisplaatsen ƒ 1 ; de twee volgende/1.25 en de overige ƒ 1.50 per vierkanten meter. Bij acclamatie heeft de Raad besloten, in zake de plaatsing van Thorbecke's standbeeld, aan het hoofdcomité een geschikt terrein hier ter stede beschikbaar te stollen. Een talrijk publiek was bij de zitting tegenwoordig. * MEPPEL, 16 Jan. Vóór een paar jaren is door de Provinciale Staten van Drente het besluit ingetrokken, waarbij bepaald was, dat de botervaten van het wapen der provincie moesten zijn voorzien, zoodat sedert dien tijd de boter in ongeijkte vaten mocht worden ter markt gebracht. .Ten gevolge van het ongerief, dat daardoor de handel ondervond, naardien de ongeijkte vaten in den regel te zwaar werden gemaakt, is hedenavond door de boterhandelaars alhier besloten, geene boter in vaten te koopen, die hot provinciaal wapen missen. * 's-HERTOGENBOSCH, 16 Jan. De Kamer van Koophandel heeft tot haren onder-voorzitter gekozen den heer J. F. Roderkercken. * * BREDA, 17 Jan. Wederom zyn drie paarden van de Ilde batterij veldartillerie, alhier in garnizoen, lijdende aan kwaden droes en huidworm, doodgeschoten en daarna verbrand. Reeds sedert eenigen tijd bevindt zich alhier een majoor-paardenarts, om aan het desinfecteeren mede te werken. --- ONRECHT JEGENS DE HINVERHOGENDEN? Wij kunnen evenmin aan de voorstanders der //nieuwere economische leer" als aan dr. Kuyper toegeven, dat er bij onzoVolksvertegenwoordiging weerzin bestaat tegen ernstige overweging van de belangon van den handAverksman en den arbeider, of zucht tot behoud van den tegenwoordigen toestand, die een bevoorrechting zou zijn van de bezittende klassen. Al moge er met betrekking tot do vragen, die thans op dit gebied aan de orde zJjn, door onze wetgevende macht weinig worden verricht, en het wetsvoorstel van den heer van Houten op den kinderarbeid op treurige wijze zijn verminkt, eer het zijn weg naar het Staatsblad had afgelegd, dat kan geen grond zijn voor een verwy't van onwil. Hot >s niets anders van een uitvloeisel van dat algemeen parlementair onvermogen, dat de organisatie op zoo menig ander gebied tot nog toe heeft verhinderd, en zoowel een nieuwo regeling onzer rechtebodeeling als do invoering eener inkomstenbelasting heeft belet. Wat nu de bedoelde //economische hervormingen" betreft, die quaestiën dienen toch tot zekere rijpheid gekomen te zijn, vóór zij in het Parlement tor beslissing kunnen worden voorgedragen. Van rijpheid nu kan nier zeker nog geon sprake zijn. Tot nog toe weet men zelfs niet, wat de verkondigers der nieuwe leer verlangen. Dat men toch tegenover het Parlement niet kan volstaan met de aanwijzing van een richting, waarin men zich wenscht te bewegen, maar met behoorlijk omschreven en toegelichte plannen voor-den dag moot komen,^ is een stelling die wel geen betoog zarbehooven. Toen de heer Kuyper zijn wensch naar een wetboek van den arbeid ontwikkelde, werd hem zeer te recht geantwoord, dat in zijn geheele rede geen enkel artikel voor dat wetboek zou te vinden zijn. Wat wijdaarom den heer Kuyper hebben toegevoegd, achten wij ons gerechtigd ook tot de nieuwe apostelen op economisch gebied te zeggen: gij hebt niet het recht eenige partij van gebrek aan belangstelling en gooi _T . t wanneer een zoo talrijk leger V°lki_f kt' dat geheel de bruikbare mannelijke bc* „er» -m°.. worden m dienst gesteld, en do vrijwil- S<*at fUltblyven of voor de financieele krachten van den *• duur worden. Doch hoe men ook over dezo zaken denke, ook al acht men algemeenen dienstplicht onontbeerlijk, omdat daardoor het gehalte van het leger beter wordt, men zal nimmer den onwil eener Volksvertegenwoordiging om hem in te voeren of althans de plaatsvervanging af te schaffen kunnen noemen onwil //om de bekisting in arbeid (den militairen dienst) voor ryken en armen op gelyken voet te regelen." De conscriptie en de loting gelden voor allen, voor armen en rijken; •en die gelijkheid wordt niet verbroken door toe te laten, dat twee personen een overeenkomst sluiten, waarbij de niet-dienstplichtige zich verbindt om den dienstplicht van den ander te vervullen. Op welke gronden men zich daartegen moge verklaren, nooit zal men kunnen zeggen , dat het belang van den arme, voor den arbeider, de afschaffing der plaatsvervanging eischt, dat hij door die afschaffing gebaat en een betere verdeeling van den rijkdom, van de goederen der aarde er door bevorderd zal worden. Beschouwt men do plaatsvervanging van dit standpunt, dan zou zij eerder, als een middel, eon begin van kapitaalvorming, in het belang van den arbeider behouden moeten worden. --- BUITENLAND. Groot-Brittannie. De Engelsche pers bespreekt natuurlijk nog voortdurend het besluit van den heer Gladstone, om zich uit het openbaar leven terug te trekken. Het conservatieve hoofdorgaan noemt -zijne aftreding als leider der liberale partij , //een ongeluk voor het land", en gelooft, dat het onmogelijk zal blijken een man, die hem evenaart, te vinden. De Spectator noemt Gladstone's daad, eveneens een nstupendous misfortune ' voor het land, doch deelt mede, dat de liberalen in het Parlement een laatste poging zullen doen om hun aanvoerder te overreden, het commando weder op zich te nemen. Doch dit zal wel onmogelijk blijken, en daar de heor Gladstone zijn mantel op niemand heeft laten vallen, beraadslaagt de liberale partij, wien zij thans als leider zal uitroepen. Bij het vormen van een liberaal ministerie zou lord Granville zoker premier worden, doch de ware leider der partij kan nooit in het Hoogerhuis zitten , en onder de staatslieden die in het Lagerhuis ten eerste in aanmerking komen, behooren de heeren Förster, Goschen, lord Hartingdon en sir W. Harcourt. John Bright's lichamelijke krachten laten niet toe, dat hij als aanvoerder optreedt, «n de heer Lowe , ofschoon de bekwaamste van allon, is, door zijn sarcastischen geost en het gebrek aan takt, dat hij bewyst door een volkomen onverschilligheid aangaande de openbare meening te toonen, veel te weinig populair, dan dat de meerderheid zijn vaandel zou willen volgen. De beste eerlijkste leider, die in adel van karakter en verhevenheid van doeleinden Gladstone het meest nabij komt, is ongetwijfeld de heer Förster, doch er bestaat te veel kans, dat men in een land als Engeland, de voorkeur zal geven nan den markies van Hartingdon , een zeer voortreffelijke, fatsoenlijke en beminnelijke middelmatigheid, die veel takt en niet weinig menschenkennis bezit, doch volkomon ongeschikt is om aan het hoofd te staan eener vooruitstrevende partij, en om nieuwe velden voor hare werkzaamheid te ontdekken. Terwijl de liberalen naar een leider zoeken, zoeken de doctoren naar een betere manier om de dooden op voor de levenden onschadelijke wijze aan de ontbinding over te geven. Het versje van van Alphen: Lieve kinderen schrikt toch niet, Als ge doode menschen ziet, wordt niet gehoorzaamd door het publiek, want eens aandachtig gemaakt op al de verschrikkingen van het kerkhof en op de vergiftiging door lijken van water en bodem in dicht bevolkte landen, schrikt iedereen als hij lijken ziet, en er aan denkt wat Londen dat een bevolking van- 4,207,167 hoeft met zijn dooden moet doen. De conversatie van den dag loopt dan ook over lijkverbranding of begrafenis zonder doodkisten. D. commentatoren, die alles in Shakespeare vinden wat ze willen, kunnen thans, zoo het hun behaagt, ook ontdekken, dat hij deze nieuwe quaestie in zijn Hamlet gepropheteerd heeft. //How long will a man lic in the earth ere he rot?" vraagt Hamlet aan den doodgraver, die hem antwoordt: Faith, if he bo not rotten before he dies, he will last you somo eight or nine year ; a tanner will last you nine year." Ds meening van den doodgraver wordt gedeeld door den hoer Seymour Harden, die in de Times van Donderdag een allcrmcrkwaardigsten brief geschreven heeft, waarin hij protesteert tegen de tegenwoordige manier van begraven. Het ware middel, zegt hij, om kerkhoven te verhinderen, de levenden te vergiftigen, moet niet in lijkverbranding gezocht worden. Men heeft niets anders te doen dan doodkisten af te schaffen en het lijk anderhalven dag na den dood, zonder bedeksel aan de aarde toe to vertrouwen, evenals men de lijken van hen, die op zee sterven, in de diepte der zee laat zinken. Aarde is de grootste ontsmetter, welke bestaat. Een lijk, in de aarde begraven, zal binnen vier of vyf jaren met do aarde vereenzelvigd worden, stof tot stof, en zal intusschen geen vergiftig ga 3 of doodolijke vochten laten ontsnappen. Hot is do lucht in do meestal hermetisch gesloten lijkkist, welke de gevaarlijke gassen en vochten doet ontstaan, doch deze hermetische kisten s\jn noodig zoolang men lijken conigc dagen in huis wil bewaren or men ze begraaft. Zoo men anderhalve dag na den dood de lijken eenvoudig in een lijkwade gewikkeld, of in een mand met bloemen en kruiden gevuld, aan de aard o toevertrouwd, zouden op natuurlyko wijze de lijken onschadelijk worden gemaakt, zonder do pijnlijkste en voor duizenden allerhindcrlijkste verbranding. De zaak wordt zoo algemeen besproken, omdat iedereen gevoelt dat. in overbevolkte landen een wijziging in de gewone manier van begraven onvermijdelijk is geworden. Niettemin zijn wij het met de Saterday Review eens, dat de algemeene bespreking van dit treurig onderwerp, zelfs op diners en bij feestelijke bijeenkomsten, wel wat hindeijijk begint te worden. Het is dwaas en onmanlijk de oogen te sluiten voor de physieke gevolgen van den dood; een esrbiedig ontzag moet voor den dood en de dooden behouden worden, en het is hiermede wel eenigszins in strijd, dat velen de ontbinding van 't lichaam een geschikt onderwerp van algemeene conversatie achten, en haar niet aan de deskundigen ter bespreking overlaten. Het leven is niet vroolijk en aangenaam genoeg dan dat wij noodig zouden hebben, dat op onze feesten en gezellige bijeenkomsten, evenals bij Egyptische gastmalen, steeds een geraamte of mummie zoude worden binnengebracht, om ons eraan te herinneren, dat ons [allen de dood wacht. --- Duitschland. Het Huis der Heeren heeft, op 16 dezer, zijn eerste zitting gehouden. Nadat de vorige president, de heer zu Stolberg-Wernigerode, een voorloopig bureau had gevormd, werd de lijst der aanwezige ledeu opgemaakt; het bleek, dat 88 leden waren opgekomen. Alvorens werd overgegaan tot het benoemen van eon voorzitter, vroeg de heer Senfft von Pilsach het woord. Hij wees op de gewoonte van het Huis, om onderde leden van het bureau steeds een Katholiek te kiezen, waarvan men in de vorige zitting was afgeweken. Met het oog op de vroeger steeds gevolgde gewoonte, deed hij het voorstel, om ook nu weder een Katholiek lid in het bureau te kiezen (vroeger de heer v. Brüll). De President liet den spreker do gelegenheid niet om zyn voorstel toe te lichten, maar deed het Huis onverwijld overgaan tot het benoemen der leden van het bureau. Met 87 van de 88 leden werd de heer zu Stolberg-Wernigcrodc herkozen; de beide vice-presidenten, de heeren von Bernuth en Hasselbach, werden insgelijks herbenoemd, respectief met 46 en 57 stemmen. De beide andere candidaten, de heeren von Tettau en von Brühl, verkregen slechts de eerstgenoemde 30, de andere 19 stemmen. Bij acclamatie werden de acht griffiers benoemd. De eerste zitting van het Huis der Afgevaardigden, op 16 dezer gehouden, heeft ter nauwernood vijf minuten geduurd. Nadat de vroegere voorzitter, de heer von Benningsen, een voorloopig bureau had saamgesteld, deelde hij mede, dat 299 leden van het Huis waren ingeschreven. Men mocht derhalve op Maandag , aldus sprak de Voorzitter, een zóó talrijke vergadering te gemoet zien, dat het Huis besluiten kon nemen. Met het oog daarop bepaalde hij, dat Maandag e. k. zou worden overgegaan tot het henoemen van den Voorzitter en der overige leden van het bureau. ---