AMSTERDAM, Vrijdag 24 September.
"Wij spraken gisteren met een enkel woord van het manifest van Don Carlos en noemden het een vermakelyk stuk. Do lezer oordecle. Aan //zijne vrienden in Frankrijk" zegt de pretendent het volgende: »Dwe oog.n op dezen edelen grond van Spanje, noodlottig voor alle dwalingen, gericht houdende, volgt gij roet angstige spanning het verloop der worsteling, die ik tegen de revolutie heb ondernomen. Uwe sympathieën en de vrees, die leugenachtige berichten, door onmacht en spijt mildelijk uitgestrjoid, u zouden kunnen doen koesteren, maken het mg ten plicht uwen twijfel te doen ophouden en u gerust te stellen. -Kampioen van het katholiek geloof en van het monarchale recht, aileen thans onder de wapenen voor de verdedigiog van deze wezenlnke grondlagen van elk. christelijke maatachappij, ben ik feitelijk de schildhouder van degeEen, die de legitimiteit tot haar recht wenschen te brengen, ende verwez.nlijking uwer verwachtingen, ia met het welslagen mgner ondern-mint,' nauw verbonden. -Deze groote zending, dio ik nit de hand Gods heb aanvaard, zal ik zonder aarzeling, zonder vergelijk, zonder zwakheid, tot het einde toe vervullen, ftlg'n volk is met mg', bereid tot alle opofferingen, zich gelaten aan alle lijden onderwerpende. «Zij, die ik heb kunnen wapenen, Btaan cal, hun minderheid in getal aanvullende do»r hunne geestdrift en hun moed, die meestal de overwinning onder onze vaandels doen blgven. De anderen wachten geweren, om in massa op te staan en in een .nellen veldtocht den oorlog beslissen door de vernietiging van het vijandelijk leger, dat wg overwonnen hebben en vernielen moeten. .Allen hebben, bij voorbaat, afatasd gedaan van hun welzgn en hun leven v.or de zege van hua geloof en van hunne overtwgiDg »Komt deze provinciën bezoeken en oordeelt zelven over den zekeren uitslag vaa dezen kruistocht, dien ik op het voorbeeld en onder aanroeping van den heiligen naam van een mijner voorvaderen begonnen heb. «De verwoestingen, in koelen bloede op bevel van het revolutionnair koningschap aangtricht, zullen uwe verontwaardiging opwekken, en de rookenae sporen van den brand zullen voor allen getaigen van de machtelooze woede onzer barbaarsche tegenstanders. »De geestdrift onzer bevolkingen en het vnar onzer soldaten zullen in a eene flauw» berinnering der Vendeesche overlevering doen ontwaken, en in de aan mijn beheer onderworpen streken zolt gg de burgerlijke en militaire organisatie vinden , die ik, tot zijn heil, in het overige Spanje denk in te voeren. »Gg zult er toe bgdr-gen, mij te doen kennen, eu de openbare meening, altijd rechtvaardig, wanneer zg bestraald wordt door het licht der waarheid, zal voortaan de gesteldheid van het land, mijne daden en bedoelingen onpartijdiger beoordeelen dan zij bet tot op dezen dag gedaan heeft. "De gebeurtenissen volgen elkander m.t snelheid op. De wereldrevolutie ontketent tegen mg al haar geweld. -Vreest niets, fien Bourbon breekt nooit zgn woord. Ik heb beloofd de revolutie te dooden: zij zal sterven. "Smeekt God mij te beschermen, evenals ik Hem vraag n te behoeden. -er ■ _-••■_ . -Cablos. "Konmklnk hoofdkwartier van Leiza, 12 Sept 1875." Men moet, in omstandigheden als die, waarin Don Carlos is, zich weten goed te houden, maar dat dit snorkend manifest tot ons komt tegelijk met hot bericht omtrent de ontwapening van een aanzienlijk gedeelte van het Carlistische leger en nu een kabinet is opgetreden, dat stellig meer dan het vroegere zal doortasten , is zeker nog al wonderlijk. Wij gelooven dan ook, dat Doa Carlos — op andere wyze natuurlijk, daa hij bedoelda — de waarheid sprak, toen hij de zonderlinge uitdrukking bezigde, dat //la noble terre d'Espagne est fataio b. toutes les erreurs." Tot heden heeft men nog niet zoo kunnen bespeuren , dat dwalingen op Spaanschen bodem niet kunnea tieren. De meest verderfelijke dwalingen schoten er vry welig op, Maar voor de dwaling , waarin Don Carlos verkeert, zal de SpaanscYve bodem zeer zeker noodlottig zijn. Omtrent bovenbedeelde manschappen van Dorregaray, die op Fransch gebied zijn ontwapend, geeft de correspondent van de Temps, ais ooggetuige inlichting. De ultramontaansche bladen zeggen natuurlijk, dat zy in Frankrijk zijn gekomen door verraad en zij zelven zeggen dit ook. Het is do gemakkelijkste verklaring voor iemands ei/enliefdo, maar zs houdt in dit geval geen steek. Bovenbedoelde correspondent heeft de troep te Lourdes gezien. Er waren over ds 1150 manschappen, meer dus dan in het Madridsche regceringstelegram was gemeld. Zij werde. langs den Zuiderspoorweg vervoerd van Pierrefitte naar Tarbes. Te Pierrefitte waren nog een honderdtal achterblijvers en de staf, die later zouden komen. De manschappen waren doodmoede en als het ware uitgehongerd; de officieren zagen er iets beter uit, daar ze althans uniformen hadden, dié de meeste soldaten niet bezaten. Natuurly'k schreven deze heeren alles toe aan verraad; de een gaf de schuld aan de gidsen; de ander aan de hoofdofficieren; sommigen zelfs aan Dorregaray in persoon. Niet allen echter waren _óó onverstandig. Van de meer beschaafde en ontwikkelde officieren vernam de correspondent stuksgewijze, hoe het geval zich heeft toegedragen. De troep was eena brigade van hst zoogenaamde leger van het midden , dat thans geheel is opgelost. Zij bestond uit het 2de, 3la ca 4de bat.ljon van Val.ncia, onder kolonel Rivera. Met Dorfegaray was deze brigade, na het nemen v_n Cantavmja (door. de regeeringstroepen) over den Ebro gestoken, en in de richting van Navarra opgerukt tot bij Jaca, Dorregaray slaagde toen (naar men weet) er niet in, Navarra t. bereiken. Alleen de pastoor van Flix, met zijne kleine afdeeling raakte weder binnen de grenzen van dit gewest en kon zich by het leger van Don Carlos voegen. Dorregaray poogde langs de Pyreneën naar Catalonië ta ontsnappen, maar de regeeringstroepen versperden hem overal den weg en de Caulaansche Carlisten, die zelf al niet veel krijgsvoorraad hadden, zajen hem li.ver gaan dan komen. Bij dezen tocht in knie b.rgstrsken moeten de manschappen van Dorregaray onno.melijka ellende hebben uitgestaan en het l_«rer begon te verloopen , toen Dorregaray besloot nogmaals eene poging te doen om in Navarra te komen. Hij begreep echter, dat hij dan z'jn leger mjast verdoelen en aan het hoofd van éane dezer kolonnea trok hy zelf over den bergrug voort. Van deze kolonne verloor hij te Urdoz twee honderdman en later onderscheidene achterblijvers, terwijl hij bovendien nog twea of driemaal door de regeeringstroenen werd aangevallen. Met het overschot echter kwam' hij in het dal van dea Baztan en (gelijk inderfy'l door enzen correspondent te recht werd opgemerkt) hot gezicht van dit uitgehongerde legortj. z„l toen niet zeer geschikt geweest zijo, om den moed der BaskischeCarlis. ten te verhoogen, die nu tevens konden vernemen, dat hst leger van Don Carlos in Cataloai. e_. Arra<-on «dies behalve met open armen waa ontvangen en in die gewesten de opstand geen hoop meer had. Dit ge- I beurde voor ongeveer eene maand. Do kolonne van ! Rivera was nog ongelukkiger. //Mogelijk is (zegt de correspondent geestig), dat zij zich ten slotte in den weg heeft vergist, s'internant en Franc, plus qu'elle ne comptiit Ie faire" (zich meer I in Frankrijk internecrende dan zij voornemens was), I waarmede hij wil z°g<.r„n, dat do kolonne van Rivera i reeds willens en wetens op Fransch gebied was gekomen ten einde aan de Rcgeeringstrospen te ontsnappen, maar met het plan om op een ander punt wader de ganzen over te trekken naar Spanje. Nu is het mogelijk (zegt hij) dat ze daarbij zich vergisten on verder buneß.l__.d_ kwamen, dan hun voornemen was. „Zeker echter is, dat m stellig _ouden zijn verslagen, indien ze weer op Spaanscb. gebied waren gekomen. Rivera zelf vertelde my, dat de voorhoede van Delatre reeds in het gezicht was, toen zyne achterhoedo juist den pas van Biclsa was o vergetrokken."' Delatre nu had vijl' bataljons en eene uitmuntende artillerie ; bovendien marcheerdo de brigade van kolonel Montenegro, parallel met de Carlisten, terwijl ze by' Canfranc werden opgewacht door eene no_; sterker kolonne. De Carlisten bovendien hadden geweren van vyf verschillende models en bijaa geen ammunitie.
In zulke omstandigheden te spreken van verraad, of van vergissingen is kortweg belachelijk. D. brigade van Rivera had gedaan wat zij doen kon en beter was de wijk te nemen ia Frankrijk, daa zich zonder eenig nut te laten slachten.
De correspondent gelooft niet, dat deze manschappen lang in Frankrijk zullen blijven, want evenals onze correspondent voorspelt hij, dat de oorlog thans op zijn eind is.
Don Carlos wil daarvan natuurlijk niet weten en op zijn standpunt heeft hij gelijk, dat hij zoo lang mogelijk den moed levendig houdt. Maar wanneer (gelijk hij in zyn manifest niet zonder bedoeling zegt) hy is //par Ie fait, lo tenant des rdvendications légitimfs", terwyl //la réalisation de vos espérances est intimemont liée au succes de mon entreprise", dan kunnen de Fransche legitimisten hunne matten ook wol oprollen. Hst eerste gedeelte van deze zinsnede verdient ook zeer de aandacht, te m«er, omdat een onzer ultramontaansche bladen (de Tijd) ze niet juist heeft overgebracht. //Chatnpion de la foi Catholique et du droit monarehique, seul en armes aujourd'hui pour la dé.ensa de ces principes ess»ntielB de toute société cbrétienne, je suis par Ie fait" enz. (zie de vertaling boven.) Het Katholieke geloof en het recht der monarchie (waaronder don Carlos natuurlijk verstaat het droit divin) zijn du 3 volgens don Ciiflos de wezenlijke grondslagen van iedere christelijke maatschappij, derhalve ook vaa don Nederlandschen Staat. Vond de Tijd dit wat kras, of is het blad niet zuiver in de leer? Wy weten het niet, maar wel, dat het in stede van: deze beginselen, schrijft de beginselen, waardoor niet wordt uitgedrukt, wat in het manifest staat. Misschien ook wil men nog niet zoo recht weten, dat, wat thans voor Spanje wordt geëischt, volgens de theorie voor alle landen en derhalve (mettertijd natuurlijk) ook voor ons vaderland geëischt worden moet.
Met dien eisch van eenheid van geloof (het katholieke geloof), gaat het echter zelfs in Spanje nog alles behalve voor den wind. liet Spaanscha ministerie zegt nu, dat de vorige president-minister volstrekt niet beloofd heeft het concordaat van 1851 te handhaven. Antonelli op zyne beurt zegt, dat hij de gansene correspondentie zal overleggen aan de mogendheden. De wittebroodsweken van het Vatikaan en Spanje zijn dus al weer voorbij en men begint te twisten. Daarbij heeft het Vatikaan formeel het onrecht aan zijne zijde, want al ware het concordaat in vollo kracht, dan nog had de nuntius niet den brief aan de bisschoppen mogen schrijven, dien hij onlangs verzond en gansch Spanje in rep en roer bracht. Juist volgens het concordaat toch had hij dan eerst het placet van den Koning moeten vragen. Naar het schy'nt zullen de clericalen thans het onmogelijke beproeven, om door middel der ex-koningin de Spaansche zaken in de war te brengen. Men beweert namelijk, dat koningin Isabella gevraagd heeft, wanneer zij terug komen mocht. Het antwoord zal wel verstandig wezen en deze toeleg heeft nog minder kans van welslagen dan de vorige. Toea kon men althans in het geheim knoeien met eenige Ministers; nu moet eerst in het openbaar eene handeling voorafgaan, die door de Spanjaards stellig niet zal wordon gedoogd.
---
Tweede Kamer.
Veel kalmer was de zitting der Tweede Kamer. De heer Dullert, opnieuw door het vertrouwen èn van den Koning èn van zijne medeleden tot Voorzitter gekozen, aanvaardde zyn betrekking met een korte, maar opmerkelijke toespraak. Hij wees zyne medeleden op het vale dat onafgedaan -was blijven liggen en op de toenemende klachten over het weinig vruchtbare dor zittingen. Hij erkende dat do klachten, hoewel overdreven, niet allen grond missen en herinnerde aan da pogingsn om ze door wij.iaing van het reglement van orde weg te nemen. Dat alles echter, zeide hij to recht, zal niet zo.veel baten als //zelfbeperking der leden in het spreken en indien in onz; gewoonten kon worden opgenomen, hetgeen e.ns goed gezegd is, niet to herhalen." Ds Voorzitter zelf herft nu een dor hoofdkwalen, waaraan de Tweede Kamer lijdt, op duidelijke wijze geconstateerd. Zal d.zo vriendelijke terechtwyzing baten? Wij hopen het zear, maar onze verwachting is niet hoog gespannen. Tot het opmerkelijke van de zitting behoort nog, dat zonder eenig debat het bekende adres van den heer de Rochemont is tor zy'de gelegd, als ongezegeld en in strijd met art 92 der Grondwet. Bij dat adres had do heer de R. herstel gevraagd van de krasse aanvallen, tegen zijae waarheidsliefde ingebracht, toen zijn bekend werk Loudon en Atschin in d« Kamer ter sprake kwam. De //spreekvrijheid" der leden is echter volgens do Grondwet onbepsrkt en enkel do censuur van den Voorzitter kan te heftige woorden tegengaan. Op hst adres , al waro het ook gezegeld geweest, was dan ook gean andere beschikking te verwachten. Alleen had misschien de voorzitter kunnen zorgen, dat voor het indienen van zulk eene klacht geen grond ware gegeven. Omtrent hst toelaten van den hoer van Heemstra als lid voor Haarlemmermeer werd een nader voorstel aangenomen, op grond van stnkken van den minister van binnenlcndscho zaken en van den heer Bultman ingekomen. Nieuwe inlichtingen bleken noodig te zijn en de Kamer besloot die van den Minister te vragon. I>e liberale meerderheid toonde zich reeds in de samesstelling der afdeelingen. In één slechts zijn antiliberalen (de heeren Wintgens eu Schimmelpenninck) tot voorzitter en onder .üorzitter gekozen, in da vier overigen liberalen (waarbij de neer Smidt Ri3 ondervoorzitter, ni6t Smitz zooals gisteren or.juist geseind werd). Ook in de commissie voo. het adres van antwoord zyn vier liberalen naast één conservatief geko.en. Reeds heden — en niet morgen (Zaterdag) gelijk in don regel het geval is — heeft de minister van financiën d. Staatsbegrootiog aangeboden. De behandeling der Rijnspoorwegquaestie in de Eerste Kamer maakt die taak vaor den Ministor heden minder aangenaam.
Ter der gemoaate (afdefling publieke werken) zija ter visie nedergelegd: verzoekschriften van J. P. Lettenmey er, batrefïonde het opricht-sn van eene slachfp]aat3 _n net perceel Nieuwe Leliestraat 91, en van J. p_ ya_ £_ccUwr_n, betreffende het hebbeu van eeno slachterij in het achtergodeelte van het p.rcoel KwakerspaJ 5. . Op Woensdag 6 Oct 1875, ta 11 en 11* nur precies, zal ter Secretarie (ingang Oudemanhuispoort), gelegenheid worden gegeven om de bezwaren tegen het gevraagde i_ te brengen. Zij, die hunne bazwnren vooraf schriftelijk wenschon in to brongen, kunnen deza inzenden aan B. en W., en zoowel da verzoeker als zij die beswaren inbrengen, gedurende drie dagen vóór genoemd tydstip ter vo.rm_ld„ plaats, kennis nemen van de ingekomen schrifturen.
H_ -üilicien-verlofgangar Jan Dekker, plaatsvervanger voor David Hofstede, lichting 1874 N°. 8, gemeente A.sendelft, 1 Juli 1875 met groot verlof van het regiment veldartiüerie vertrokken, wordt verzocht zich aan ta melden of zijn adres kenbaar te maken aan hot bureau der afdeeling Nationale Militie on Schutter ij, op den 0.-Z. Achterburgwal, N". 168, te Amsterdam.
Da Staats-Courant van heden bevat het koniuklijk besluit van 23 dezer, waarbij mr. TV. 11. Dullert wordt benoemd tot veor_itter van de Tweede Kamer der Staten-Genera.l, voor den duur der op den derden Maandag van Septembor dez.s jaars geopende zitting.
Onlangs is by den Gemeenteraad ingediend een verzoekschrift van de heeren M, C. Voorbeytel, industrieel te Bargen-op-Zoom, en C. Admiraal, a.j. commies bij de marine alhier, waarbij zij concessie vragen voor den aanleg en d?> uitvoering van het tonnenstelsel voor dea aft-o ;r van faecale stoffen op de Eilanden (Oiisrouburg, Wittenburg, Kattenburg) en de hoogte en laagte van den Kaiijk.
By dat adres zijn, als bijlagen, ontwerpen gevoegd van do voorwaarden, waarop adressanten de concessie v. enschen te aanvaarden en teekeningen van de tonnen, emmara, wagsns, loodsen, enz., voor de exploitatie beaoodigd. Zy bieden aan, alle kosten te dragen en de concessie op 1 Januari 1879, onder toezicht der gemeente, tot geheele uitvoering te brengen; voorts zullen zij voor goed onderhoud zorgen, waarvoor het materieel verbonden wordt, geschikte personen aanstellen, en de noodigo wijzigingen, door ervaring of wetenschap aau de hand gedaan, in overleg met de gameante aanbrengen. Zij vragen concessie voor den tijd van 49 jaren, vrije beschikking over de stoffen, volgens het tonnenstelsel zooals het ta Delft en elders is ingevoerd te verzamelen, en over de compost er uit tebereiden< eindelyk afstand in bruikleen van een terrein zooveel mogelijk vooraan in de Rietlanden. Zij bedingen verder dat, indien ds gemeente de straatreiniging aan zich wenscht te houden, wekelijks ta hunner beschikking worden gesteld minstens 100 stères tegen betaling van ƒ0.40 perstere. Wenscht de gemeente echt.r hun ook de straatreiniging over te laten, dan zijn zij bereidde de straatvuilnis kosteloos in de genoemde buurten op te hal_n.
Wat de uitvoering betreft, nemen zij de Verplichting op zich by ieder hoofd van eon gezin die zulks verlangt kosteloos een inrichting te maken en eon ton of emmer te plaatsen, geschikt voor reukeloos vervoer. De voorwerpen blijvon hna eigesndom en kunnen naar verkiezing in sierlijker vorm en ook in eigendom worden verkregen, op overeen te komen voorwaarden. Do weghaling geschiedt kosteloos tweemaal, zoo noodig driemaal 's weeks, op schuiten of wagens; zooveel mogelyk moet alles tegen den middag aan da verzamelplaats zijn. Op verlangen der eigenaars worden de beerputten weggeruimd en g.Btopt, op overeen ta komen voorwaarden en de bestaando putten geledigd tegsn ƒ 4 p.r nacht, of het dubbel als meer nachten noodig zijn. De personen met het vervoer balast moeten //fatsoenlijk worden toegelaten en behandeld"; zy moeten zelf zich behoorlijk geéragen en mogen geen fooien aannemen.
In een brief, aan de leden van den Gemeenteraad gezonden, met afdrukken der gemelde stukken, verklaren de adressanten zich bereid //langzamerhand meer uitbreiding aan hua plan te geven en meer wyken of buurten in exploitatie te brengen, kon het zijn de geheele stad."
De heer C. Ru scha alhier heeft by den Gemeenteraad een adres ingediend, waarin hij om onderzoek en maatregelen verzoekt omtrent het vergiftigen van honden, gelyk hij dit onlangs in een ingezonden stuk in ons blad heeft besproken en op verdere voorziening tegen onregelmatigheden bij het vangen van hoaden aandringt.
Do commissie voor de stichting van een nieuw weeshuis voor de Diaconie der Herv. gemeente alhier, heeft eea uitvoerig adres met bylagen aan don Gemeenteraad gezonden, waarin zij klaagt, dat haar bouwplannen belemmerd zijn door een afwyzende beschikking van B. en W., op grond van strijd met hot onlangs gewijzigde art. 512 der Alg. Politieverordening. Zij treedt in eea breeda uiteenzetting van hoigeen daarmede is voorgevallen en voert o. a. aan, dat de plannen op 20 Mei jl. waren ingeleverd, vóórdat de voordracht tot wijziging van dat artikel haar bekend was — zij kwam eerst in ons blad van 21 Msi voor — en meent dat de billijkheid eischt, hot gewijzigde artikel niet toa te pasen op ontwerpen , die veel tijd en moeite hebben gekost en natuurlijk mn de late sectie (voormalige St.-Pietershal) zgn voor de rechthebbenden terujr te b.komen een bruin led.ren dames-p.rtemonnaie; een hov-ist. gade*lte van een manchetkneop met een letter gemonteerd, ien sleutel.
Aan h-t bureel van politie der 2„e sectie (Oadebrug), zija ter beschikking van de eigenaars voorhanden de navolgende goederen, op den openbaren weg gevonden, als : een verkleurd lijden beursje niet zilveren knip, eenig geld iuhouden.ie; een vrouwenhemd en jakje; een bank van leening-briefje (bank 2); een briefje vau een huis van verkoop met recht van wedeiinkoop; een grgze pantalon. Ea te bevragen: een gouden charivari in den vorm van een locomotief; een groote, zwarte langharige bond voorzien van muilkorf; een verzoold dameslaaraie een defect hangklokj.; een latijnsch werk, getiteld: Pastorale Missionarium.
Aan het Commissariaat van Politie der 3de Sectie, kunnen ac rechthebbenden des morgens tnsacben 10 en 12 uur terug bekomen de navolgende voorwerpen, die in voertuigen van de Amaterdamsehe Omnibasmaatsch-ppij door passagiers zijn achtergelaten , als: 6 parasola, 3 parapluien, 3 wandelstokken , 10 sigarenkokers, 1 brillenhuirje, 2 potloodpennen, 2 paar handschoenen, 1 aanteekenboekje waarin een oproepin-zabiljet voor de „chutterfj, 1 rin< waaraan 4 sleutels, 1 ring waaraan 3 sleutels, 1 ijzeren inatrnmentsleutel, 1 onderoffleierspet vaa de infanterie, 1 blauwe pet, l kindersehortje, I stuk van een damaskleed, 1 zwarte oorbel, 1 ja»j_, 3 zaSdoeken, 1 boezelaar, 1 kinderaehoenfje, 1 lap gekleurd katoen, 1 ring waaraan 2 sleutels, eenige -leutels, 1 veer en * 1 port.monnaie waarin eenig Amerikaansch geld en vergrootglas.
---
Rechtszaken.
Het openbaar ministeria bij den Hoogen Raad heeft hedem geconcludeerd tot verwerping van liet beroep in cassatie, door d.;n pastoor Entten ingesteld tegen zij.io veroordeling wegens het houden van ongeoorloofde opeubaare processiën to Maastricht.
---
Allerlei
Nader wordS ons beticht, dat ge.n der oppassers in Artis. ondanks het drukke bezoek, in de laatste daien e_ui_ '-*--_ heei't bekomen.
Gisteren is in het binneu-sjsisthuis gebracht, H. 8. Lukirg oud 51 jaren, van beroep werkman, dia in het Pi.le.a voor Volkgvlyt werkzaam zijn .o, van eene ladder is gevallen er. daardoor het linkerbeen he.ft gebroken.
Dez n dagen is hier ter stade in zeker huis een rereeon jfe» arr.isteerd, die zich uitgaf als iu.pe.ttnr van pol tij, om op grond vau deze hoedanigheid vrije ver!_ riug te verkry'jjeii, hetgeen hem in den b.ginne werkelijk gclnkt-.
In de afijcloopen 24 uren zgn 18 hoa.ea aan de Yeejiarkt gebracht.
Gisterenmorgen om 4 uren he.t't een sergeant E., van het 3de rojf. ii f. in de groote kazerne het Prinsenhof, te .;e.g_nop-Zoom, zioh door een geweerschot van het leven beroofd. De ongelukkige, die 28 dienBtjar_n telde on zich de zilveren raediille on tweo roode strepen had verworven, was in dea laataten tijd aau sterken drank versla-fd geraakt. Vrees voir verwijdering nit de gelederen scrdjnt hem tot zelfmoord te hebben geleid.
De Fransche regeering heeft dezer dagen een nieuwe expeditie doen uitrusten , onder het bevel vau den heer de Brazza- Savorgnan, adelborst late khsae. Zij ia bestemd om het binnenland van Afrika onder den aequator te gaan onderzoeken. De heer de Braz.s ia nit de haven van Bordeaux naar Dakar vert.okken. Het eerste doel der reis is Gabasn, alwaar een bekend reiziger, de heer Marche, met eenige auriere por.onen, zioh bij hem zal aan sluiten. Her plan bestaat om vervolgens la.gs de rivier Agane, dea tocht voort ie zett«n. Tegen h_t midden van November e. k. hoopt men ïetisch te kunnen bereiken. Het verdero gedeelti der reis zal met grooter moeilijkheden gepiardgaan; men mar zeggen, dat de bezwaren op den vroegeren weg ondervonden , niets b.teeken.u, in vergelijking van hetgeen dan vojgei zal Zoodra San Quito ia b.r.ikt, zal hjt laatste spoor vaa Europeesch. beschaving tevens voor hen verdwijnen. De cc at. volkatam, dien zy op hunnen weg zullen ontmoeten, zal zj» de stam Oayabas, die de niet zeer bümin.eiyke eigenschap b.-zit om zich van velen zijner medemenschen to bediunea als voedsel. Verscheiden reizigers, die zich m lies gebied dsr Oayabas hadd.u gewaagd, zija er reedß het slachtoifer vaa ge worden. Deze bezwaren zyn eciitor- niet geschikt, om den heer de l-rmz-i af te ccbrikken. Hij meent in Btaat te zjjn, op gro.id van verkregen ervaring, om die wilden door geschenken ginstig voor zich ts Btemmeu. Gelukt dit, dan zallou zij een g.-tree] onbekend land doortrokken, ora op die wij .e e-.nigo minder wilde stammen te be.oeken, namolijk die d.r Asibos en Madam-., waardoor een ontzaglyk uitgestrekt gedeelte van Afrika, dat tflans onbekend is, voor Europa zal wordea ontsloten. De heer de Brazza heeft het vcornemou opgevat, een geruimea tyd aan die reizen te wijden. Het groote doel ia de zeden en gebruiken dier volken, bun tocatmd, hun land te leeren kennen, ten einde handelsbetrekkingen mot hen aan teknoopen.
---
Eerste Kamer.
Een geweldige storm is gisteren over het Ministerie losgebroken en dat wel in de kalme, bezadigde Eerste Kamer. Niet bij het kleurloos adres van antwoord, dat na een korte gedachtenwisseling over Suriname, met algemeene stemmen onveranderd werd aangenomen. Do zinsnede der troonrede, die op de genoemde kolonie betrekking heeft, spreekt van ondersteuning van den kwynenden landbouw en dit gaf den heer Cremers aanleiding om te vragen of daarmede een soort van protectionisme bedoeld werd, hetgeen hij zeer zon afkeuren. Het antwoord des Ministers Was, dat die woorden op geenerlei bepaalden maatregel doelden, raaar alleen betrekking hadden op een onderzoek, dat door eene commissie in Surinamo wordt ingesteld en welks uitslag men nog moet afpachten.
Maar het onweder kwam neder bij da interpellatie over de overeenkomst met de Rijnspoom ogma ..schappij gesloten, betreffende de aansluiting te Rotterdam. Wij hebbsn de geschiedenis dezer zaak eergisteren uitvoerig ia een hoofdartikel behandeld en kunnen dus volstaan, voor zooveel de feiten betreft, daarheen te verwyzen. De interpellant, de he.r Duymaer van Twist, gaf een gelijksoortig geschiedkundig overzicht, om tot de slotsom te komen, dat de Regoering, ofschoon zij in de zitting dar Eerste Kamer van 30 Nov. jl. nog bij monde van den heer Heemskerk erkend had, dat de R. S. M. niet van de verplichting tot aansluiting volgons het contract, van 1867 ontslagen was, toch door de jongste overeenkomst een reeds voor 30 jaren verkreg.n recht van den staat had prijs gegeven en de Maatschappij had ontskgan van eene verplichting, door alle regaeringen als een zaak van uitstekend algemeen belang beschouwd. Hetgeen de R. S. M. in ruil belooft — de madewerking voor de lijn Woerden—Leiden — vervalt zelfs, als de Staten-Generaal voor die lijn de onteigening weigeren. Maar bovendien krijgt de R. S. M. het recht om , als zij het goedvindt, tot 1880 do aansluiting te Rotterdam te maken on intusschen mag de Staat daartoe, ook als het publiek belang het eischt, niet. overgaan. De interpellant betwijfelde of do Rogeering wel het recht bezat da Maatschappy te ontslaan, maar no.mde het ontslag, buiten de Stat.n-Generaal om verlesnd, in allen gevalle onstaatkundig. De heer van Eijsinga, een der b.zadigsta onder de bezadigde leden der Eerste Kamer, sloot zich by deze kritiek^ aan. Hij had eerst getwijfeld, of de zo zaak niet by de Tweede Kamer thui3 behoorde, bij welk e adressen zijn ingekomen over da aansluiting ; maar hij was au overtuigd, dat niet alleen het belang der Rottcrdamsche adressanten, maar ook het algemeen belang by de zaak is betrokken en dat daarom ook dozo Kamer haar, zoodra mogelijk, behoorde ter sprako te brengen. Z. i. was de verplichting tot aansluiting, die in een wet van 1852 was opgenomen, tot een zaak van wctgevenden aard geworden, en behoorde zy niet meer tothet terrein der concossió'n, waarop d. R.geering vrijheid van handelen heeft. Op dien grond achtte hij de eigenmachtige daad der R.georing, om de R. S. M. thans te ontslaan , een inconslitutioneele daad, waarbij tevens het materieel belang dor natie is opgeofferd en een waarborgsom van eea millioen zonder equivalent is prijsgegeven. Hij vro*g dus do Regeoricg: wat hara verdediging was ? on den interpellant, <,f hij zijne vraag door eene motie zou laten volgen ? Da beide Ministers, dia da overeenkomst geteekend hadden, de heeren Heemskerk en van der Heim, trachtten hunne houding zoo goed mogelijk to verdedigen. De eerste had daartoe zelfs een stel kaarten medegebracht, om de verschillende plannen van aanluitiog duidelijk te maken. Hij merkto al dadelijk op, dat m-n het getal jaren overdreven had, omdat eerst in ) 856 van de aansluiting iets had kunnen komen en zij ook later eenige jaren lang niet mogelijk was. Vooral echter deed hy uitkom3n, dut de verbinding ta Rotterdam reeds jaren lang haar gewicht zou hebben verleren. Zelfs had de minister Thorbecke in 1871 er over gedacht om een verbinding tusschen Zoetermeer (op de lijn Gouda-'s-Hage) en Rotterdam te stellen in plaats yaa de aansluiting te Rotterdam zelf tusschen de verschillende spoorwegen. Echter werd de IxaUte gekozen — (zeker ge.n bewijs, zooals de Minister het ; echter wil-te doen voorkomen, dat die aansluiting van i weinig belang werd beschouwd!) — maar uit de ont- I eigeningswet werd door het amendement-Tak een go- I deelte weggenomen. T.r wederlegging van hotseen, in «sommige dagbladen", ook door ons, gemeld is, merkte de Minister hierbij op, dat door het amendoment niet alloen het rangeerstation was geweigerd , maar ook de geheele aansluiting veryield, want do onteigening liap nu tot ds Schie, terwyl bet Hollands.he station aan den overkant van dat water ligt. Dit is echter een uitvlucht van de Rijnspoorwegmaatschappij. Immers noch in de Tweede, noch in de Eerste Kamer ' heeft do heer Heemskerk in het vorige jaar dit be- : zwaar tegen het amendement Tak doen hooren; alleen voerde hy aan, dat de R. S. M. niet gedwongen kon worden millioenen uit te g.ven voor e.n werk dat haar niet aan.to.d. Bovendisn is het bo.vvaar onjuist. Do ont_igenir>g«v<*t, zo. als ?.ij is aangenomen, eindigt niet bij de S:iiie, maar schryft vei isluitiagvoor bij het Ho landsche station, waartoe Je Schisbrug van den Staatsspoorweg daar tor plaatse gelegenheid geeft; wat verder dan de Schie ligt, is dus in de onteigeningswet vanzelf b.grepen.
Niettemin de R. S. M. bleef de aansluiting volgens die wet onmogelijk achten en nu trachtte de Ministor verder te betoogen, dat de Regeering in het algemeen belang had gehandeld, door niet op de aansluiting te Rotterdam te blijven aandringen, die tot nieuwe verwikkelingen met de Staten-Generaal zou hebb.n geleid , maar door in eene transactie te treden, waarbij die aansluiting, door Rotterdam zelf vroeger niet gewenscht, werd verruild voor do aansluiting te Leiden.
De Regeering bedong bovendien behoud van kosteloos brievenvervoer en stelde de aansluiting te Rotterdam nog ia uitzicht. Daarmedo had zij gemeend 'slands belang het best te behartigen. De Minister kon verder niet toegeven, dat wyziging eener concessie buiten het gebied der regeering zou vallen en dat de Kamer daarby andere bevoegdheden zou bezitten van fiaaucieele en onteigeningszaken. Over de teruggave der waarborgsom was de Minister bijzonder gevoelig. Hij bracht //den lieden van den Spectator," wegens hun jongste inderdaad beleedigende plaat, oen zweepslag toe, die bewees, dat de heer Heemskerk niet een man is, die ziek door minachtend stilzwij-.-en boven onedele aanvallen weet te verheffen. "Wat de waarborgsom betreft deed hy opmerken, dat zulko sommen toch nimmer werden gccofifi.keerd, ofschoon hij zelf in 1867 op die som als middel van dwang gewazen had! De miaister van financiën trachtte deze argumenten aan te vullen. Hij toonde zich zeer b.leedigd over den twyfel, doer don heer van Eysinga geopperd omtrent het constitutioneele der handelu.g. Vooral trachtte hy te doen uitkomen, dat dn aansluiting te Rotterdam is in het belang dsr R. S. M. meer daa in het algemeen belang, dat nieuwe aansluitingen van Fijenoord over Dordrecht—Eist verkrijgt. Maar hij vergat op te helderen, waarom de Regeering dan niet dubbel sterk op de Rottc-rd. aansluiting had aangedrongen! Ook drukte de Minister er zeer op, dat het bedongen kosteloos brievenvervoer een bate van ƒ 50,000 voor het Rijk oplevert, wol opwegende tegen de som vaa het waarborgfonds. De aansluiting te Rotterdam komt er bovendien wel, hetzij door de R. S. M., betzij door Rotterdam zelf. De heeren Pincoff- en van Twist verklaarden zich niet tevreden. Zij konden niet begrypen waarom de Regeering eene verplichting had losgelaten door de wet, d. i. èn door de Staten-Generaal èn door de Regeering, herhaaldelijk als in het algemeen belang beschouwd en dat voor een lijn als "Woerden-LeideD, die de minister van financiën zelf vro. oer, toen hy lid der Ged. Staten van Zuid Holland was, als weinig nuttig had voorgesteld! De heer van Twist stelde daarom de volgende motie voor: //Da Eerste Kam -r, haren dank betuigende aan de Ministers voor de gegeven inlichtingen, is van oordeel, dat door de overeenkomsten met de R. S. M. van van 5 Juli en 29 Juli het algemeen b-lang niet behoorlyk is behartigd." Heden worden de beraadslagingen voortgezet en zullen zy stellig ten einde loopen met de aanneming der motie? Als de kabinetsquaestie niet gesteld wordt, ja! Maar een andere vraag is, of thans een ministerie.le crisis wel gowenscht is?
---
HANDELSBERICHTEN. BERCHT OVER TARWE, van den Heer WILLEM VAN RIJN. AMSTERDAM, 24 September 1873.
Ia een brief aan dn Timfis getfi. de heer Jatnes Uaird een» beknopte toelichting omtrent de behoefte en do bronnen, wna.r~ Hit Engeland zich gedurende liet iogotreden graanjaar zal hebben te voorzien. , „ A HU beunt met op to nurken, dat sinds de rapporten daarover werden oninbaar gemaakt, in 1874 de minste oppervlakte land mei. tarwe is bebouwd geworden en 800,000 «wrgen pander dan de Gemiddelde uitgestrektheid in de- jaren van at ISeO, toon Engeland 4 milliocn niewchen minder had te voeden; oene daling van 25 pCt. in den prij* deed oo omhde> productie mot 330,000 morgen of nagenoeg 1 10 van de totale oogst van Tarwe m bet Ver. KoaUrpverSindeVen. HÜ vermoe ut, da t ook de buit, nl cultuur evenams ondrr den invloed vanden lagereaprn^tand zal verkeerd hebben en gelooft, dat Uroot^rKtaame te rekenen aal hebben met de gev.&en niet ™, jf> W>B "«*" beschot, maar ook met cSne algemeen vermi Wie akkeroppervlakte m aadere lauden buiten het Verearigd Komnkrnk. Eet deficit ia zijn land begroot hij »)>,««« raa'lIKl consumptie; Engeland zou voleen» hem, nu ta plaat» van voor 51/2 voor (Ji/3 maai>d vaa'den vreemde aibankelnt zp; gelakiig wordt dit echter in zoovoire gewijzigd door de omstandigheden, dat de oogst zonder verder verlies w kuauen binnengebracht worden en ook door het surplus van 1S7-4, gevoegd bij de iteriw i-iporten in den laütsten tiid; hierdoor zou bet nieuwe gowas eerst eene maand later iu gebruik kun::en komen. Van 1 Bep't; 1»74 tot 1 Sept. 1875 importeerde het Veruigd Koninkrijk aan vreemde Tarwe 11,700,000 quarters. Ds lieer Caird schat de consumptie van Tarwe in Engeland gedurende 11 maanden op 22 mülioen qaarter», waarvan llmillioen door e gen teelt en 11 niillioeü door Let buitenland zouden vorachatt worden. Maar, gaat k£J voort, in die landen, welke ons bet grootste surplua afstaan, wordt ds oogst op iöa beat met mager bestempeld; wij zullen alias eerder va» bot garplus van dea orirvloei van 1874 dan via den djgat van 1875 te trekten hebbea . Ds toevoeren uit Rusland aeht bü dat tdet onaanaienlflK iui^
len zg'n, ook Duitschland zal zijn deel wel _.ndon, omdat in beide landen rogge het voeding3midd.il vo_r het grootata deel der hev-l.ing is. Omtrent de iv sommige berichten overdreven exp rtkracht vaa Fraktijk twijfel opperende geloof, hg als hoogste cijiVr/l,Si>o oo oaarten te mogen aannemen, h>t gro ;t---ste _.s,_atu_-, dat Eia-ikrgk siuds 1860 aan Groot Brit-umie zond.
Hij gefft vr es te kennen ropens de toevoeren uit de Vereeni.de Staten en Canada, uit wier graanschuren Groot Brittannie in de laatste drie jaren janrlijirs tu.achen do 6 en7millioen quarters, of meer dan de helft zgner gezamenlijke importen, ontving en zoo hieraan veel moebt ontbreken zon Engeland leelijk in het nauw zitten. Een quantiteit van omstreeks een millioen quarters van het vorig gewas bevond zich op het tijdstip van den oogst aan de voornaamste verkeerspunten in de Oostelijke Staten en kon dienen voor export; hoogstens eeae gelijke hoeveelheid zou van d»n oogst van dit jaar Californi. als surplni voor export kunnen geven. Particuliere berichten nit Cn;c_ito Bpraken van den oogst in de Verccrigde Staten, als zijnde 25pOt g.ringer dan het vorige j.ar en hooger prijzen en verminderd export werden verwacht; op cci: uitgf strekt-leid van 24 miliioen morgen land met tarwe betoi_d, weegt eau deficit van slechta ééa buahel per morgen zwaar; niet het oog op eene mogelijke tekortkoming uit die streken heet de heer Caird de toevoeren welkom, welke „ngelands meer nabibg'p.n buren zoo haastig zijn het toe te zenden.
Wij h- uden veel van algemeeiie overzichten, om'rent d,n stand van zaken. In onz.n tijd van versneld» communicatie, waardoor duiienden en duizenden lakten, als gevolg eener vroolgk.r Bteraming aan de concumptiemsrkten, als opeens op de importhavena geworpen worden verkrijgt men m nigmaal eea nvnder juist denkbeeld omtrent den werk.lgken toestand van ore voorn1.1 nsto eouaniap-ie-.rt-kel. Een minder juist d.nkbeeld kan men allicht thans krijgen, nu ten gevolge van aan„fë_-tjke elkander opvolgonde toevoeren van Treem la Tarw., gevo.gd bij gr,ooter aanbod van binnen, tl. prijzen allengs wgkeaie zija. de afiidiiigen. een gevolg van de contracten en de wat al t* schielijke piij.verhiodng in Juli, hielden den zeil.ndcn voorraad op oiijjev.'cr het dubbclo van dien io A°. .]?*., toen fop 16 Sept.) het cijfer aantoonende van 133 schepen met 646,090 quarter. , terwijl er op denzelfden datum 298 schepen net 1,271,9.0 qnaften tarwe, zoowel naar h.t kanaal ala.'nair dire.to EogeUch. havens, onderweg waren, van welke quantiteit 12i schapen met 494,000 qnartera binnen e.na week huan3 v<_rsot-Qntag kondea maken. Ond.r dez. om'tandigbeden weren t{erin;:_ich niet kon Bonteaeeren, maar weder tot ƒ 272 terugliep. Do Maart-levering verloor minder, d&alde van ƒ 30. toï ƒ 28., kam op tot ƒ 296 en liep weder tot / 292 terug, om heden ƒ 293 to l hjvea.
ZAA-VE. AM , 23 Sept Ter Kaasmarkt waren heden alhier aangevoerd 33 stapels kleine Kaas. De hoog6te markt was ƒ 36V» per 50 KG. NIJMEGEN, 23 Sept. Aardappelen f 1.60 a 2 25 per HL. — Boter f 1.20 a 1.00 per KG. — Eieren ƒ 4.50 p.r 100 stuks. — Koehuiden _6 a 27 c. per i/8 KG. Verkocht werien 48 HL. Aardappelen en 85 KG. Boter. TH-1,, 23 «ep:,. Op do najaarspaardnnmarkt, heden alhier fehonden, waren 687 paarden aangevoerd. Er waren vele vreemde oopüe hm aanwezig en er bestond goe Ie kooplust; vooral voor gefokte paarden. Voor de bsto besteedde men zelfs tot ƒ loco, terwijl do prij.ea d.r miud.re soorten varieerden naar gelang der qnah-oiten. ALMEI.fI-O, 23 Sept. Boter: per V» vat/26 a 27.—, per Vis vat ƒ 13 a 13.25, per KG. ƒ1.23 a 1.30. — Mpeieren f 2.70 a 2 80 por 100 stuks. — Op de gisteren to Raalto gehouden jiarmarkt waren de prrzon der Koeien aamerkelijk hooger dan de vorige markt, vooral voor draebtige werden buiten.porige prijzsn bssteed. De aanvoer was vrij groot.
AMTTVERPEIV, 23 Sept. Koffie voortdurend vast en met geregelde vrsng; beden werden verkocht ong.veer 400 b. üoming» tet SSI/4 c. in cons; 110 b. ord. Santos, aangevoerd via Hainbarg tot 45 c. entr. en 340 b. ord. a goed oid. Rio per Guadiana tot 50 c. entr. — Huiden stilj er werden slechts verkocht 500 stuks •, droge Bnenos-Ayrea raataderos Ü.senbniden golden ir. 145; ge.outen Rio-Gran<(e O.s.nhniden fr. 78. — Petroleum obveranderd; diep. wit fr. 28. — Suiker B_° disponiltel fr 53. Ï-AV_„E, 22 S=pt. Katoen zeer sti'.; heden werden „lecbts 400 b. veikncht; da prijzen voor op termijn zijn nominaal. I_.JJ-_.E_-, 2_ Sept. Suiker. _.aar W.-I. soorten wasgoede vn.ii-r fc_t zeur vollu prii-on. — Koffie. Ir» veiling werden aa«-geboSen 222 v., 220 vtj_. m 2'iO b. Ceylon-Flantatioi, dio grif verkocht werden tot 1 ah. hooger voor mooie soorten. — Rijst stil. — Zwarte Peper V]„ a Vs cL lag.r. — Piment l/i d. hooier, 560 z. werd-n grif virkocht tot 3 a 31/ g d. voormidd- L'ng en tot 2s/s d. voor grijze. — Tin wederom hooger, 35 t. Strüirs werden verkocht tot 84.3 aB5 sh., 10 t. Sept.- Nov. verzending tot 84.6; 5 t. per Aug.—Sept totBssh. Au.tral'sch tin hooger. 15 t. werden vcrk„„ht tot 82.« aB. .b. compt., 40 t dadelijke verzending tot 80 sh.; 20 t tot 80.6 aBl sh en 50 t. zeilend tot 84.0. Eng. Tin vast totßOsh. xr Lwalic «Kl- riinn 24 9 a 24.10 V.; per de 3 laatste maanden 24.7Va;per de JrsZ 4»a«nden 24.9. - Talk vast, doch Btll. 1874 er Petersburg 50 «h.; 1873 er 49.6; nieuwe p