MEDEDEELINGEN. omtrent den stand der Openbare Werken te Amsterdam, op 1°, April 1880. HANDELSKADE. De vordeiiug'n van dit werk bepalen zich tot: a. Noordelijke muur. Nadat de betonstorting, tot 3.25 f- A.P., der meest oostelijke '200 strekkende meters, benevens de afsluitingen aan de einden eh de noodige stompeling gereed was, is de put dl'ooggemalen, welk werk zeer voorspoedig gegaan is ten gevolge van den juist en sluitend geslagen waterkeerenden damwand en doordiende aannemer voor dat werk zich een centrifugaalpomp Vaa oen dusdanig vermogen (1500 M 3 per uur) had aangeschaft, als tot heden nog maar zelden bij openbare werken was toegepast. Onmiddellijk na de droogligging van de pat s de houten fundeering met ± 35 timmerlieden onderhanden genomen en werd de beton van 3.25 M~ tot 3.00 M.-^-verhoogd ; het opbrengen van de kespen der fundeering wordt op den voet gevolgd door de storting der laatste laag beton van 3.00 tot 2.60 A.P. De beheiing van de volgende 200 strekkende meters is voor 4/5 gedeelten gereed, zoodat aldaar eerstdaags met afzagen der palen in den betonkofler zal kunnen worden aangevangen. Het baggeren is onderhanden van 200—350 M. en van 1000— 1200 M. uit den Westkop en vordert naar wensch. In den loop der maand ondervonden de baggerwerken op het eerste gedeelte zeer veel vertraging, doordien zich in den bodem vreemde bestanddeelen bevonden, welke driemaal belangrijke schade aan de haggcrwerktuigen veroorzaakten, b. Bascule brug. Dc metselwerken van het Zuidelijke hoofd zijn hervat en gevorderd tot boven do waterlijn, zoodat met het stellen van den hardsteen een begin is gemaakt, c. Mastbok. tfadal dc verankering gesteld was, zijn dc metselwerken, welke tot het verkrijgen eener spoediger verharding in portland ccmeutmortel worden uitgevoerd, onder handen genomen en gevorderd tot ir.aavcldshoogtc (1 .CO + AP.). Ook de werkzaamheden aan den bovenbouw vorderen goed. Voortdurend wordt van den westkop als ligplaats van diepgaande schepen, welke niot over den dorpel der Oostcrdoksluis kunnen passoeren, gebruik gemaakt. --- UITBREIDING DER HOUTHAVEN. Begunstigd door een goede weersgesteldheid, konden de werkzaamheden met kracht worden voortgezet. Tal van vaartuigen met zand werden aangevoerd on gelost aan de in aanleg zijnde kade in h^t IJ. Dat zand werd gestort en verwerkt over p. m. 11 ïö meters lengte van die kade, terwijl de bekleeding met uit den polder ontleende klei, de ophooging van den zanddam op den voet volgde. In het Scheel is thans tot do gevorderde hoogte opgewerkt en met klei bekleed p. ui. 400 m: dijk, terwijl daarenboven ongeveer 380 m-'tcr lengte tot boven water is aangestort. Ho rijzon koppen, tot verdediging van de havenhoofden der invaarten, zijn thans alle af'gcheid en zullen, 'voor zoo veel noodig, met verder rijswrk worden afgebermd. Aau het gedeelte dijk nabij het Blauwhoofd is aangevangen Ull._ |lf,t „,.,j^.j, Vi)n __.. ooververdediging tegen golfslag °ei' middel van steenbezetting. Vorder worden de toebcreidselen gemaakt voor het. uitbaggeren van de haven en het overpersen van de daaruit voortkomende specie in dc daarvoor gemaakte bergplaats. --- WATERVERVERSCHING EN RJOLEERING. Hot graven van een gedeelte van het loozingskauaal nabij de brug achter de kazerne Oranje-Nassau, is in de afgeloopen maand geregeld voortgezet. Bij de beproeTing van het stoomgemaal te Zeeburg zijn eenige inachinedeelon defect geraakt, die weder hersteld worden. Behalve dc gowone kleine rioleeringen werd op dit gebied geen belangrijk werk uitgevoerd. --- AANLEG VAN WEGEN EN BEPLANTINGEN. Met het maken van do bestrating voor rijwog en voor verhoogde voetpaden in de Planciusstraat, van hot Haarlemmerplein tot de Zoutkeetsgracht is geregeld en mot kracht voortgegaan. Het voormalige Westorkerkhof bij de Raampoort is voor zooveel noodig, geëffend on wordt tot plantsoen aangelegd; in verband daarmede wordt de Maraixstra'.t verlengd tot bij het plein voor de Raampoort. De beplanting van de Westerstraat is weder in goede orde gebracht; op onderscheidene plaatsen werden de gestorven boomen door jonge boomen vervangen en is men druk bezig aan het in orde brengen van de plantsoenen en het daarop staande grasgewas, dat in den afgeloopen winter veel geleden had. --- BAGGERWERKEN. Dc baggerbergplaats aan de Kostverloren vaart, op een terrein, behoorende bij de fabriek voor Chemische Industrie, kwam gereed en werd in gebruik gesteld. De Rozengracht wordt van tijdelijke houten wallen voorzien en uitgediept. --- OPENBARE GEBOUWEN. ten behoeve van het hooger en lager onderwijs, van de brandweer en der politie. In den loop der vorige maand had dc aanbesteding plaats van dc hieronder volgende werken, welke alle aan de laagste inschrijvers werden gegund en met de uitvoering waarvan onmiddellijk na dc gunning een aanvang is gemaakt, als: ik Het uitroeren van de vereischte werken voor het inrichten van het voormalig Oude Mannenhuis tot universiteit. b. Het maken van een bibliotheekgebouw, op het terrein achter het tegenwoordige universiteitsgebouw op den Singel. c. Het verbouwen van het hoofdgebouw in den Hortus Botanicus. Dat werk bestaat in : 1". het versterken der bestaande fundeering van den westervleugel; 2°. het met cene verdieping verhoogen van dc wester- on oostervleugels van het hoofdgobouw ten dienste van het laboratorium voor plantcnphysiologie-, 3°. liet uitvoeren van eenige pleister- en schilderwerken aan het middengedeelte van voornoemd hoofdgebouw. d. liet maken en stollen van een verplaatsbaar schoolgebouw. c. liet bouwen van een bureau van politie en eene hulpwacht voor dc brandweer, op het Leidscheplcin op een terrein tusschen don Stadsschouwburg en de Singelgracht. Dat gebouw zal bestaan uit drie verdiepingen en eene zolderverdieping en bevat op de verdieping gelijkstraats: voor de Politie, een vestibule, een corridor, waarinde hoofdtrap naar de tweede verdieping, een kamer voor den inspecteur, een wachtkamer, eon diensttrap naar do eerste verdieping, een kamer voor arrestanten en drie suspecthokken; voor het buurlwezen, een portaal met trap naar de eerste Terdieping; voor de Brandweer, een rcniisc waariu dc tra)) naar de tweede verdieping, een paardenstal en een seinkanier. Op de eerste verdieping: voor de Politie, een corridor tevens trapportaal, ecu kamer voor den commissaris, een bureau, een portaal bij de diensttrap en een kamer voor liet archief; voor het ltuurlire.cn, een trapportaal, een bureau voor den buurtsecretaris; voor de Brandweer, een trapportaal, een wacht- en een slaapvertrek. Voorts op de tweede verdieping: voor de Politie, een corridor, tevens trapportaal, een gang, een slaapzaal en waschvertrek voor agenten, een woon- en twee slaapkamertjes, benevens keuken voor don conciërge, enz.; voor de 11 rand weer, een trapportaal, een gang, een woonen ecu slaapkamer, en een keuken; eindelijk eeno zolderverdieping, terwijl alle verdiepingen van de noodige privaten zijn voorzien. 7 Het verbouwen van de pakhuizen Cercs en Neptunus, ou 'le Kattenburgergracht, tot hulpwacht van de brandweer tn politie. Dc te verbouwen perceelen moeten gelijkstraats bevatten: de Brandweer, een trapportaal met trap naar de boyenwoningen, een remise, een paardenstal, een bergplaats voor hooi, een wasch-, een wacht- en een seinkanier; voor de Politie, een trapportaal met trap naar dc boyenwoningen een wachtkamer, drie suspecthokken, een kamer voor den inspecteur, een slaapplaats voor reserve-agenten,een corridor tusschen het voor- en achtergedeelte van het gebouw. A'oorts de noodige privaten, enz. Op de lste en 2de verdieping zullen te zamen 8 woningen worden gemaakt voor gehuwde brandwaehts cnpolitie-agenten, elke woning bestaande mt twee kamers eu een keukentje, en voorzien van bedsteden, kasten, enz., benevens trappen met trapportalen, gangen, enz. Bovengenoemde omschrijvingen hebben wij gemeend niet achterwege te mogen laten, met het oog op eene juiste beoordeeling van de vorderingen van het work in do volgende maanden. Eindelijk deelen wij nog mede, dat op de Westermarkteen houten gebouw geplaatst is en tot politiepost ingericht wordt, welk werk bijna voltooid is. --- Belgie. BRUSSEL, 14 April. (PART. CORR.) Nauwlijks was 11. Donderdag myn correspondentie verzonden , of ik vernam de droeve tijding, dat de heer Arthur Warocqué , in wiens gezondheidstoestand ik gelukkig geweest was u esnige verbetering te kunnen melden, plotseling was overleden. Ik seg plotseling, want allo verschijnselen van beterschap waren aanwezig, toen geheel onverwacht een crisis inviel, die in een oogenblik een einde aaneen nuttig leven maakte. Groot waren de ontsteltenis en 't leedgevoel 5 immers de heer Warocqué was een sedig en voorkomond man, al de eigenschappen bezittende om zich in den gewonen omgang bemind te maken en met die eigenschappen als 't ware gewoekerd hebbende. Voor de liberale partij is zijn afsterven vooral een govoelig verlies. Hij toch was het, die te Thuin do grondslagen legde der liberale richting en zijn grooten persoonlijken invloed gelden deed om de liberale beginselen, waarin de machtige industrieel te recht den sterksten steun van allen vooruitgang zag, in dat district voor goed te ankeren. Zijn ontzaglijk fortuin, op ruim veertig millioen geschat, stelde hem in staat om te Morlanwelz en omstreken, waar hij uitgestrekte bezittingen had en burgemeester was, het onderwijs te herscheppen, coöperatieve vereenigingen tot stand te brengen, gelden aan zijne 6000 werklieden voor te schieten, in een woord op veelzijdig gebied wel te doen. Voor Mariemont en Morlanwelz, de plaatsen waar zijn rijke kolenmijnen gelegen zijn, is zijn dood een ware ram]), daar het in dio localiteiten was, dat voornamelijk zijn buitengewone hoedanigheden als industrieel op zedelijk en stoffelijk terrein een onberekenbaar nut stichtten. Doch ook in ruimer kring vonden zijne zeldzame hoedanigheden een nuttige toepassing. Hij was o. a. voorzitter der tentoonstelling van hygiëne in 1876 te Brussel en president van het nationaal Belgisch comité bij de wereldtentoonstelling te Parijs. Voor zijno bemoeiingen bij laatstgemelde tentoonstelling benoemde de Fransche regeering hem tot commandeur vau het Legioen van Eer, terwijl hij reeds vroeger het officierskruis der Belgische Leopoldsorde en het ridderkruis der orde van Frans Josef van Oostenrijk had verworven. Een weinig bekende bijzonderheid is, dat hij een teekenaar was van groot talent. Voor ongeveer 25 jaren, na een reis in Zweden en Noorwegen, is van hem verschenen een prachtig album, met afbeeldingen van de incest merkwaardige plekken dier landen. De lijkdienst heeft Maandag jl. plaats gehad onder toevloed van een ontzachelijke sympathieke menigte. De militaire eer werd den overledene, als lid der Kamer van Volksvertegenwoordigers eu officier der Leopoldsorde, bewezen door vie*" detachomenten van het garnizoen en de muziek dor guides. De Ministers, de meeste leden der Kamers en een groot aantal burgerlijke en militaire autoriteiten volgdon het stoffelijk overschot van den te vroeg onstlapen Warocqué. Onderscheidene redevoeringen werden uitgesproken. Bij de teraardebestelling te Mariemont was de geheele bevolking dier plaats op de been; op aller aangezicht waren verslagenheid en aandoening te lezen. Do heer Warocqué sterft op slechts 45-jarigen leeftijd, in de kracht des levens, juist toen men nog het meeste van zijne toewijding aan het algemeen belang kon verwachten. De liberalen verliezen in hem een wakker soldaat, maar voor Mariemont was hij als het ware een vader, een beschermengel In dc Kamer kon de heer Guillery te recht aldus van hem spreken: «Warocqué was een dier gelukkig begaafde menschen, die eerst en vooral het heil betrachten van degsnen, die om hen leven. De bezadigdheid, die hij in alles liet blijken, zette nog meer kracht bij aan al het edele en verhevene dat er ligt in de vastheid der overtuiging en do getrouwheid aan het vaandel. Voor dien uitmuntenden collega heeft de dood niets uit te wisschen, hij laat enkel vrienden achter en daar goedheid zijn bijzondere karaktertrek was, zal ons aller droefheid de vromo herinnering kenteekenen, welke de Kamer hem toewijdt." Ook de prins de Chimay, die hem veel, in de allereerste plaats het lidmaatschap der Kamer verschuldigd is, bracht in een goed gevoeld en goed gesproken woord de hulde van achting, genegenheid en eerbied, den overledene verschuldigd. Nauwelijks is zijn stoffelijk overblijfsel ter aarde besteld, of de maatschappij stolt weer hare eischen en men spreekt van den opvolger, hem als lid der volksvertegenwoordiging te geven. Van liberale zijde worden reeds genoemd de heeren Guinotte, administrateur der kolenmijnen van den heer Warocqué, ingenieur Duval en graaf H. de Looy — Corswarem. Naar het zich laat aanzien, zullon ditmaal de clericalen den zetel van Thuin betwisten. Het wordt opgemerkt, dat sedert de verkiezingen van 1878 de dood oen buitengewoon groot aantal vertegenwoordigers hooft weggerukt. Zes leden der liberale partij en vier der oppositie ontvielen aan de Kamer, vier liberalen en twee clericalen aan den Senaat. De Courrier de Bruxelles wijst op het verschil in aantal tusschen de overledene liberale eu clericale afgevaardigden, als wildo hij doen verstaan, dat de straffe Gods d« liberalen heeft getroffen. Als of ook niet het aantal der leden van do meerderheid in het wetgevend lichaam grooter is dan dat der oppositie en de proportie behouden blijft! Waarlijk, het ultramontaansche blad moet niet veel eerbied voor zijn lozers hébben om hun dergelijken nonsensen op te disschen! In de Kamer gaat de heer Sainctelette, hoofd van een departement van openbare werken, voort het bewijs te leveren, dat wij in den heer Beemacrt een uitstekend en buitengewoon talentvol minister van openbare werken verloren hebben. In de zitting van Vrijdag vroeg de heer Warnant, afgevaardigde van Hoei, het bouwen van csn brug over de Maas tnsschen Herstal en Wandre. De minister van oorlog antwoordde daarop, dat er nn niet eene maar reeds vier bruggen over do Maas gevorderd werden, en wel behalve die te Wandre, een te Flemalle— Grande, een te Sclayn en een te Bas- Oha, en dat als er te veel doortochten zijn, de verdediging ook des te moeielijker wordt voor een klein leger als het Belgische. De Minister liet daarbij vooral uikomen dat het Maasdal eene gewichtige operatielijn geworden is sinds Frankrijk don Elzas en Lotharingen heeft verloren, en Frankrijk en Duitschland, ingeval van oorlog, gebruik zouden maken van bruggen, die, niet behoorlijk beschut en verdedigd, gevaarlijk voor België zouden kunnen worden. Voor de verdediging der Maaslijn zijn nu reed 3 120,000 man noodig, volgens den Minister. Bij do pers, vooral de liberale, heeft die verklaring een onaangenamen indruk gemaakt. Men meende dat de Belgische landsverdediging zich om Antwerpen concentreerde en de Maaslinie was opgegeven. De heer De Decker, clericaal afgevaardigde van Antwerpen, verklaarde nu, iv de zitting van gisteren, dat, zoo het Belgische leger naar de Maas gezonden werd, men dc verdediging van Antwerpen maar moest opgeven, althans de defensiewerken verminderen en de terreinen aan den handel afstaan. Het is u reeds bekend dat de Paus eindelijk zelf gesproken en zijn gevoelen over de nieuwe schoolwet en de houding der bisschoppen bekend gemaakt heeft. In een eigenhandig schrijven, onder dagteekening van 2 April aan den kardinaal van Mechelen gericht, zegt Z. IL: //Wij weten met welken ijver en welke edelmoedigheid do geloovigen iv België' geantwoord hebben op uwe herderlijke bezorgdheid en op die der Belgische bisschoppen, om nieuwe katholieke scholen te openen ten einde te beletten, althans te verzachten, de rampspoedige gevolgen der nieuwe schoolwet, die geheel en al in strijd is met de beginselen en voorschriften der Katholieke kerk." De clericale bladen, de Courrier de Bruxelles aan het hoofd, jubelen natuurlijk over dezo verklaring en beweren dat het, zonder dat tegenspraak mogelijk is, thans bewezen wordt dat er nooit eenig verschil van opinie over de schoolwet tusschen den Paus en de bisschoppen bestaan heeft. Gij zult u herinneren dat ook ik, met dc geavanceerde liberale organen dezer stad, steeds die opinio was toegedaan en meer dan eens aantoonde' dat dc hoer Frère-Orban nimmer ietß anders verkregen had dan woorden, die nog pour te besoin dc la eau.se uit hun verband gerukt en van beteekenis verwrongen waren. Het blijkt nu dat niets anders het geval ■geweest is. De liberale bladen, die er in liepen, ziju nu natuurlijk woedend: vooral de officieme Echo du Parlement laat zich hevig uit. Zooals ik dikwerf aantoonde, bewijst dit, dat men om den tuin geleid is en met sterker partij to doen had dan men wel scheen te vermoeden. Een interpellatie in de Kamer staat thans voor dc deur en het is te verwachten, dat de Belgische gezant bij het Vatikaan niet langer zal gehandhaafd blijven. Of de geestelijkheid, met het oog op de aanstaande verkiezingen, de2e terugroeping zou betreuren, betwijfel ik, want zij krijgt daardoor een wapen in handen, waarvan voor hare zaak een geducht gebruik te maken is Luidens den toon der offlciedse bladen, schijnt men zulks in officieele kringen wel in te zien, en wil men zich daarom voorshands bepalen tot het vorderen van nieuwe verklaringen on ophelderingen van den H. Stoel, Nu komt de Courrier de Bruxelles echter hedon beweren, dat, had de heer Frcrc Orban niet het laatste gedeelte der gewisselde correspondentie achtergehouden, het reeds lang gebleken zou zijn de Paus eenstemmig denkt met zijne bisschoppen. Heden zal in de Kamer een interpellatie behandeld worden van den Gentschen afgevaardigde Willequet, omtrent de plujlloxera. Onze boom- en bloemkweékers maken er zich bezorgd over, dat Frankrijk hun den invoer hunner producten wil verbieden uit vrees Voor den versclirikkeiijkcn 'parasiet, die intusschen sinds lang in dat land genesteld is. De groote bloemkweékers te Gent zijn te meer ongerust omdat de strenge winter dien wij doorleefd hebben, hunne planten ten sterkste heeft aangetast en zij reeds grooto schade hebben geleden, zoodat zij met totalen ondergang bedreigd worden indien men de vreemde markten voor hen sluit. Reeds in 1875 hebben wij hier iets dergelijks gehad mot de dorijphora daemlincata. Het is te hopen dat de Kamer zal begrijpen, dat de plujlloxera reeds sedert lang in Frankrijk weelig voorttiert, zoodat elk verbod van invoer van planten hem niet beletten zal aldaar de wijnbergen te verwoesten en de phylloxera bovendien een microscopisch insect is, dat op meerdere andere wijzen kan ingevoerd en bij geen mogelijkheid door de tolbcambten kan nagejaagd worden. Gisteren is dosr den heer Washer een voorstel ingediend om aan de weduwe van den onlangs overleden volksvortegen. woordiger Piedboeuf een jaariijksch pensioen van fr. 3000 toe te kennen. Dat voorstel mag bevreemding verwekken, daar de heer Piedboeuf te Jupille aan het hoofd stond eener machtige industrie, een muziekcorps bekostigde dat duizenden vorderde enz. Ook gaat het wel wat ver, zooals de heer Coomans te recht opmerkte, dat de heeren Kamerleden zich onderling gaan pensioneeren. De heer Piedboeuf, die slechts drie of vier jaren lid der Kamer was en weinig nuttigs als zoodanig tot stand bracht, heeft voor zijn weduwe daarop wel allerminst recht. Heeft zij ondersteuning noodig, men trachte het haar langs anderen weg te bezorgen. Intusschen is het voorstel van enlre-pensionnisme, zooals de heer Coomans het in een gelukkig neologisme uitdrukte, ter onderzoek naar de afdeelingen verzonden. Prins de Ligne is gelukkig volkomen hersteld en ook de grijze heer van Iseghem, afgevaardigde van Ostende, is aan de beterhand. Zooals bekend, is Nordenskjöld reeds naar Zweden teruggekeerd. Dc beroemde Noordpoolreiziger had reeds den 23sten Febr. 11. uit Rome aan den voorzitter der Maatschappij van Aardrijkskunde te Antwerpen geschreven, dat het hem onmogelijk wezen zou, ditmaal België to bezoeken. Het schijnt, dat het gemeentebestuur van Brussel met de zooveel besproken gala-voorstelling, aan prinses Stephar.ie ter gelcgonheid harer verloving aangeboden, goede zaken heeft gemaakt. Althans zou er na aanzuivering dor rekening een klein voordeelig saldo overschieten. Op die wijze is het gemakkelijk feesten geven, maar dan uioct men zich ook niet verwonderen klachten te hooren aanheffen door civiele en militaire autoriteiten, die in massa bij dc uitnoodigingen zijn voorbijgegaan. Dat is het resultaat door het gemeentebestuur bereikt, hetwelk bij de gala-voorstelling weinig eer heeft ingelegd. --- AMSTERDAM, Vrijdag 16 April. Het Groninger departement van //Nijverheid" hield Maandag eene vergadering die even aantrekkelijk als belangrijk was. De heer vanKolkow verkreeg het woord voor eene belangrijke mededeeling. Boven de bestuurstafel waren lampen gehangen, die door haar helder, wit en gelijkmatig licht zeer de aandacht trokken. De heer van Kolkow deelde thans mede, dat in deze lampen gekristalliseerde naphtaline was aangebracht, die, door de werking van een vlam smeltend, een gas ontwikkelde, dat dc luchtkracht van het gewone gas zeer verhoogde. De vlam was 6 a 7 maal sterker dan die van gewoon gaslicht. De prijs stijgt niet aanmerkelijk door deze versterking van het gaslicht; met de vertoonde branders slechts drie cents in tien uur. De heer van Kolkow had deze lampen uit Duitschland meegenomen ; de eenvoudigste kostte slechts 9 mark, een andere 16 mark. De lampen worden bier door den heer Buttinge inden handel gebracht en zijn zeker zeer aanbevelenswaardig. Verder vertoonde de heer van Kolkow, die zich zeer verdienstelijk maakt voor het departement, de vermaarde lamp van Edison. Deze uitvinding hoeft gerucht genoeg gemaakt en aan afbeeldingen en beschrijvingen van Edison's lamp ontbreekt het niet. W|j hebben dus niet te spreken over dc uitvinding zelve, maar alleen over de hier genomen proef. De heer van Kolkow moest zich behelpen met een gewone electrische batterij, bij gebrek aan een dynamomachine. Daarbij was — waaruit opnieuw de fragiliteit dezer lampen blijkt — de grootste toestel op reis gebroken. Maar wat men nu nog te zien kreeg was niettemin zeer voldoende. De kleine toestel gaf een helder sterk licht, dat ook in eene vaas met water gedompeld rustig doorbrandde. _ De lamp van Edison brandt zonder toevoer van zuurstof in eene luchtledige ruimte en het groote nut van eene vinding, die b.v. duikers in staat zal stellen om den bodem der zee schitterend to verlichten, behoeft niet te worden aangetoond. Met een enkel woord werd daarop gewezen door dr. Aricns Kappers, die to\cns betoogde, dat en waarom naast dit nieuwe licht het oude gaslicht —het gaslicht is nu immers reeds weer oud geworden — recht van bestaan behoudt. , , ,-,,,.,, T Daarop was het woord aan den lieer Godfried de Jong, die ceno zeer interessante mededeeling liad te doen. Zij betrof een door hem gevonden procédé , om pliotographieën to vervaardigen in de natuurlnke kleuren. De voorwerpen worden -om misverstand te voorkomen, dienen wn dit wel to zeggen - niet in kleuren gephotographeerd maar na een lange, moeilijke studie, waarbij doctor Ah Cohen met raad en daad den uitvinder ter *«£« s*onnd -»- deze er in geslaagd om de kleur van torgneelop eene gewone photographie over te brengen. Het zou te veel ruimte eischen indien wij de mcdedecfiugen vande leer de Jong op den voet wilden volgen en 't geheim van de bewerking zouden wij toch niet kunnen medeleden; hot ishet geheim van den uitvinder Wij wenschen alleen te constatceren, dat de tentoongestelde photographiecn, .gene.men naar de schilderijen van oude en nieuwe meesters, in hooge^ mate de bewondering van dc talrijke vergadering wekten liet zijn prachtige reproducties. Deze vindfng verdient boven andere procedé's van dezen aard «■«£«* de Jong had gisterenavond voor zijne moeite aanMtópkem welverdiend succes. Nadat dc Vergadering d«*e"njP van den heer de Jong had bezichtigd,. namnogde heer F. M. Dikema het woord om eene nieuwe vindingmeae te deelen, die voor steenfabrikanten van 't grootste belaf>S V - Hy deelde mede, dat door een Poolsch ingenieur het^middel was gevonden om do steenovens met gas uit *tc__**°°L»x vorwM-men en dit met zeer goede resultaten. Een oven met een millioen steenen was in 20 uren //gaar" en het product van zeer goede qualiteit. Met deze wijze van stoken veiimjgt men alle harde steen, waaronder vijftig procent klinkers en men heeft slechts 5 pCt. //rakel// of gescheurde steen. De ovenmond kan voor ƒ 300 voor dc nieuwe wijze van stoken worden ingericht. Bij Sen ' fabrikant van der Loo te Bemmel is zu]k een oycn te be_ zichtigen. Hij wordt deze week «uitgekruid» en zal dan acht dagen niet gebruikt worden. Bit ter inlichting van hoeren steenfabrikanten. (fl. Qron Cl) ' LEIDEN, 14 April. Het gerucht wil, dat hier ter stede in verbond met do voorgenomen dom ping der vierde Binnenvestgracht, grooto plannen op touw zijn. Door die demping toch zal langs het Plantsoen een flmkc buurt verrijzen waardoor aldaar voor hut verkeer ook een weg zal moeten worden aangelegd. Nu moet het voornemen bestaan om, ingaande aan dc Plantage, langs deze nieuwe luuzen een derde lijn der tramway-onderneming aan te leggen welke verder, van den te verbrceden grintweg aan den moien de//Oranjcboom" komende, langs de Vest en Boisot-kade zou gaan, om vervolgens de Kaiserstraat en daarna in rechte lijni het Papenburg te nemen, dat men voornemens moet zijn van den V net at tet en met hot Kort Rapenburg te dempen, waardoor eenipracntrge en meer gezonde straat daude tegenwoordige zou worden verkregen, de Noordeindsbro g geheel zou verdwijnen en tevens gelegenheid komen om er een dubbele tramlijn met wissel te wegen, wat met het oog op de Borstelbrug, 'wanneer deze men zooals ze nu is — hetgeen men echter om haren tegenwoordigen toestand reeds, vooral wat de leuningen betreft, met wenschelijk acht — zou blijken noodig te zijn. In aansluiting aan deze plannen zou dan ook het blok huizen links der 1 aardensteeg, grenzende aau het Galgewater (de brand begon üc vorige woek reeds aan dc tegenoverliggende zijde tot vernieUUi, over te gaan), moeten verwijderd worden, waardoor zoowei voor voetgangers als voor voertuigen een vrij gezicht van ac vroegere steeg op dc brug en omgekeerd wordt verkregen en eveneens dc veiligheid belangrijk zou worden bcvordciü. Dc tram, waarvan het vcrvoei alsdan met ecu derde lijn is vernioerderd, behoeft dan nipt »£f'1 rakelings langs de huizen te gaan, nu ten oiigcrievc Tanaeneringdoenden aldaar, maar kan zich zonder gevaar over ac linke, vrije ruimte bewegen. Het plan is inderdaad glOOtscu »n zeker niet, verwerpelijk. BRIELLE, 14 April- Aan aen gepensioneerden eersten schrijver der zeemacht J. H. Luaeking wordt met 1 Mei a.s. opgedragen de betrekking Vi>" a*recteur van het asyl voor zeelieden alhier. _ c,. , . , • ELBUEG, 11 April. De stadslanderijen hebben in verpachting opgebracht dé som van f 13,827 tegen f 12,400 in liet vorige jaar 1879, met de •> pi/t. onraad il pCt. meer. Het gewasstaat gunstig. •-• ?.. _ * LEEUWARDEN, 14 Apnl. Het kohier van den hooidelijken omslag is heden definitief door den gemeenteraad vastgesteld. Het getal aanslagen bedraagt 4000; het belastbaar inkomen ƒ4,262,882.50; het bedrag der gezamenlijke aanslagen a 3.63 ten honderd is f 19*347 81. ZWOLLE, 14 April. B« gewone vergadering van aandeelhouders in do Overijselsche Kanalisatie-maatschappij, op 13 April alhier gehouden, heelt zich bepaald tot de gewone werkzaamheden: het verslag en de goedkeuring der rekening over 1879, terwijl een commissie is benoemd tot het nazien der rekening van 1880 en de mededeeling is ontvangen, dat de heeren mr. M. Öichtcrman en mr. H. ter Kuile Ez. tot commissarissen vanwege de provincie door dc Staten zijn herbenoemd. BOLSWARD, 15 April. In de vergadering der kiesvercenv ging Vooruitgang alhier zijn als candidaten gesteld voor de Prov. Staten, Om deze in de centrale kiesvereeniging voor te dragen, de heeren: L. Britzel te M&kkum, J. van Loon Jr. te Leeuwarden, J. S. Potter van Loon te Dronrijp, R. H, Zijsling te Tjerkwerd en J. L. Hilarides te Pingjum. "GULPEN, 14 April. Dezer dagen herdacht de heer J.B.E. Arnold, griffier bij het kantongerecht alhier, den dag waarop hij vóór 25 jaren al zoodanig werd benoemd. Van do inwoners van het kanton ontving hij vele bewijzen ven belang stelling. * NIEUW-AMSTERDAM, 13 April. In de heden te Hoogeveen gehouden vergadering van belangstellenden bij de sluiting der Hoogeveensche vaart door de verbouwing van de sluis te Meppel, is besloten, de Kamer van Koophandel, de Vereeniging van Verveendcrs en de Vereeniging tot bevordering dor bevaarbaarheid van de Hoogeveensche vaart en het Oranjekanaal te verzoeke in dezen de belangen van koophandel, nijverheid, vervening en scheepvaart te behartigen. Men hoopt zeer (lat de sluiting, die op 1 Juni bepaald schijnt te zijn, tot 20 Juli zal worden ultgest'dd. --- Leger. De kapitein 11. H. P. de Witt, adjudant van den bevelhebber in de 2de militaire afdeeling, wordt geplaatst bij de sde afdeeling vesting-artillerie en belast met de functie van ai* judant voor het materieel te Dordrecht. De lste luit. C. C. J. J. Pfenniger, van het 7de regiment infanterie te Amsterdam, wordt gedetacheerd bij de Normaal Schietschool te 's-Hago. De lste luit. A. C. H. Alma, van het 7de regiment infanterie te Amsterdam, wordt gedetacheerd bij het bataljon mineurs en sappeurs te Utrecht. Naar wij vernemen zijn de plaatselijke commandementen te Bergen-op-Zoom en Nijmegen opgeheven en veranderd in garnizoenscommandementen, eene bezuiniging die navolging verdient. Aan G. Frielink is Dinsdag de zilveren medaille uitger eik voor 20-jarigen trouwen dienst als tamboer bij de dd. schutterij te Kamjion, --- School en Kerk. 's-Hage, 14 April. Voor de akte in de wiskunde deden heden 5 candidaten examen, 3 werden afgewezen en 2 toegelaten, de heeren Bongaards uit Ridderkerk en P. J. Ikkink, uit Moordrecht. Van dc 6 cand., die voor de akte in de Fransche taal werden geëxamineerd, werd toegelaten de heer M. D. de Bruijn, uit 's-Hage. Op 12 en 13 April zijn te Groningen geëxamineerd in de nuttige en fraaie handwerken 11 canch; de akte verkregen de juffrouwen: C. E. van Dyk, J. van Essen, J. A. E. Hesse, L. Brinkman, E. T. Camphuis, allen te Groningen; A. H. Éeftingto Winschoten, F. Gringhuis, geb. Vegter, te Veendam, L. 'F. Hotze te Groningen, H. Lubbers te Veendam; voor de fraaie handwerken verkregen de akte de juffrouwen: T. Busscher ts Sappeineer en A. van Delden te Wildervank, M. H. Hamiltcn of Silvertonhill, G. E. Thieme en B. Zijlstra, allen te Groningen ; ter verkrijging van de akte van hulponderwijzer 14 candidaten, 1 was niet opgekomen en 1 trok zich tijdens het examen terug. De akte verkregen: J. Adcma, F. Bermekers, E. Bos, J. Bosma, E. Colmjon, E. Hindriks, F J. Houwen, S. Joustra, K. Klamer, H. R. Kruize, allen te Groningen, en L. Kupcrus te Wildervank. Te Zwolle zijn 13 en 14 April geëxamineerd en allen toegelaten als onderwijzeressen in het Engelsch, de dames; J. D. W. van Groningen', J. A. M. van Groningen, J. E. Kroon; als onderwijzers in hot Teekenen, do heeren P. Klinkert, J. Loggers, W. Seigers, als onderwijzeressen in nuttige Handwerken, de dames A. J. Boelen , J. O. Moulin, E. F. Pntto, H. G. Schnerder, H. J. Steenbergen, J. J. Wanrooij en J. Westendorp. Drente. Voorjaarsexamen. Hoogduitsche taal. De eenige adspirant was J Hazelliofl' te Nidterp, gemeente Roden, aan wien de akte van onderwijzer in die taal is verleend. Zeeland, 14 April. Hulponderwijzers: 8 cand. 1 teruggetr. 1 niet opgek., 4 toegel. W. Anker te Z. Zee, H. do Vries te Midielbiirg, D. J. Graaft' te Seherpenusse en J. Meijer te Groede. Hulponderwijzeres: 5 cand., allen toegel., t. w. waar ze boven de schoorsteenmantels otW«*«^™™; De hoogte is p. m. 2 en een kwart -™W «J° •'ef.t', n ieder biina anderhalve nieter. In breede 1 .sten znn üe landsehanZ Veva" De teekening is voortreffelijk, de behandc- Bcnappen gevat, w» « . { o{iC,__oo__ ln de schaduwpariije"^at^au alVoortgaande in dezen trant en brj volmaking van hei lïicer bijzonder industrieele gedeelte, mag dc heer J. Thooft verwachten, dat hij tot nieuwen bloei en luister zal brengen deze kunstiï.ti verheid, om welke Delft eenmaal doe? gsnsch Europa beroemd was. (if. E. Ct.) Het volgende is een letterlijke vertaling van een tooncelafflche, dat de directeur van den Koninklijken Schouwburg te Kilkcnny (lemand) in het jaar 1793; liet aanplakken. _ "Kilkemiy's hofsehotnvbnrg. Voorstelling van het koninklijk tooneelgezelschap. Op Zaterdag 14 Mei 1/93 zal op last van eenige respectabele ingezetenen van deze geleerde hoofdstad worden opgevoerd, ten voordeele v*» mr. Kearns, het treurspel Hamlet oorspronkelijk geschreven en samengesteld door den beroemden Daü. Heys van Limerick en in de werken van Shakespeare ingelascht. Hamlet, mr. Kearns (zijnde zijn eerste optreden in die rol), dio tusschen de bedrijven eenige solos zal uitvoeren op den patent-doedelzak, die twee tonen te gelijk speelt. Ophelia, mrs. Prior, die in costmim eenige bekende volksdeuntjes zal voordragen. De rollen van den koning en dc koningin zullen op bevel van den eerwaarden pater U Oailagan weggelaten worden als te onzedelijk voor eenig tooneel. Polonlus, de grappige politicus, voorgesteld door een jong heer, die voor 't eerst in 't publiek zal optreden. De geest, de doodgraver en Laertes, voorgesteld door den grooten Eondenschen tooncelspeicr, mr. Sampson. Al de personen zullen in Romeinsch costuum gekleed zijn. Tusschen de bedrijven zullen ook nog verscheidene handhabiliteitstoeren uitgevoerd worden door den beroemden inspecteur Hunt. Tot slot: het kluchtspel Mahomet de bedrieger. Mahomet, mr. Kearns. Toegangskaarten zijn te bekomen bij mr. Kearns in 't uithangbord «de Geitensik/' in Castlostreet; voor den prijs van de toegangskaarten zullen als gewoonlijk (desnoods) in betaling genomen worden: kaarsen, spek, boter, kaas, zeep, enz.; daar mr. Kearns het in alle opzichten het publiek gemakkelijk wil niakeu- , NB. Nieiiiaud wordt in de loges toegelaten zonder schoenen en kousen." Bij de opgravingen te Athene zijn verscheidene stukken van de balustrade van den Nike-tempèl gevonden. Het voornaamste daarvan is een groot gedeelte eener Nike, die een helm ophangt aan een tropee, van welke men een afgietsel in gips bezat, zonder het origineel of de herkomst te kennen. De kon ontbreekt echter, die nog aanwezig was toen dat afgietsel werd gemaakt. Een blad, dat te Caïro verschijnt, de Em/plian Gazelle, heft een alarmkreet aan over het ongelooflijk wandalisme, waarmede de pyramiden behandeld worden, en niet alleen die, welke ver buiten het middelpunt der bewoonde wereld gelegen zijn, maar juist de monumenten, welke zich aan de poorten der groote 'steden bevinden. Het gouvernement laat die verminkingen toe en men verzekert zelfs, dat de Khedive er zijn goedkeuring aan hecht, om op die wijze bouwmaterialen te verkrijgen voor de vervaardiging van een moskee. De beroemde pyramide, in de onmiddellijke nah'jhcid van Heluan, heeft het meest geleden onder de ruwe handen der vernielaren. Zulke groote stukken steen zijn er hier en daar uitgehakt, dat het geheele monument dreigt in te storten. Volgens een Indisch blad zijn de drie grootste koffieproduceerendc ladden der wereld in de orde zooals zij hier opgenoemd worden: Brazilië, Java en Sumatra en Ceylon. De statistieke cijfers toonen aan, dat de oogst van 1879 in Brazilië bijzonder groot is geweest. Over het algemeen wordt aangenomen dat de jaarlijksche productie van koffie in Brazilië gemiddeld bedraagt 250,000 ton ; doch in 1879 bedroeg de uitvoer van koffie alleen 273,000 ton, terwijl de binnenlandsche consumptie wordt geschat «p 60,000 ton, zoodat de totale productie in 1879 heeft bedragen 333,000 ton of 6,672,000 centenaars koffie. Gelukkig voor dc koffieplanters in de andere landen is de vraag naar koffie in de Vereenigde Staten van Noord- Amerika steeds groot, zoodat de prijzen goed blijven, waarschijnlijk doordien de koffie voor den Noord-Amerikaan hetzelfde is wat de taee is voor den Engelschman. Brazilië heelt bij zijn groeten rijkdom aan goede koffialanden steedß te kampen met gebrek aan werkkrachten, een gebrek dat eerder toeneemt dan vermindert en dat een waarborg is voor de andere landen tegen een grootere productie dan tegenwoordig. Java en Sumatra voeren gemiddeld jaarlijks 94,000 ton koffie uit, terwijl de consumptie niet de helft bedraagt van die in Brazilië, niettegenstaande de bevolking tweemaal grooter is. De Ceylon koffie die van zeer goede qualiteit is, schijnt in productie af te nemen niettegenstaande de oogst van 1879 grooter is dan die van 1878. De 41,200 ton in 1879 uitgevoerd bedroeg bijna de gansche productie,daar vooreigen gebruik zeer weinig wordt gebezigd. Koffie wordt ook geproduceerd in Centraal Amerika in verscheidone Zuidamerikaansche republieken en in de vreemde koloniën in Zuid-Amerika in Haïti, Cuba en Porto Rico, in Arabië, Mauritius, Réunion en langs de noord-oostkust van Afrika, in Liberia en de Westkust van Afrika, in Manilla , Celebes en vele van de Zuidzee-eilanden en in Britsch-Indië, maar de productie van al die landen te zamen bedraagt niet de helft van die der hierboven genoemde drie hoofdstaten. Men ziet het volgende jaar een veel grootere productie te gemoet. --- INGEZONDEN STUKKEN. Aan de Redactie In antwoord op het ingezonden stuk van den heer W. II Kirberger in N". 15562 van uw blad aan gemelden hoer, zoo wel als aan den heer J. C. Loman Jr. het zeker niet misplaatst verzoek, om alle mogelijke openbaarheid te geven aan de bewijzen van //boerenbedrog" en derg. waarvan in de artikelen dier heeren sprake is, betrekkelijk de Portefeuille. Letterkundig Weekblad. Niets zal me aangenamer zijn, dan bewijzen te zien aanvoeren voor de lage (en naar ik meen lasterlijke) aantijgingen, die de heer Kirberger zich veroorlooft. Het blad werd door mij opgericht, ik ben me niet bewust, in oonigerlei opzicht dergelijke beschuldigingen te verdienen, mijn mederedacteur zal ongetwijteld hetzelfde getuigen. Terwijl ik beleefdelijk vraag, wat ik recht heb te eischen, althans van eon eerlijk man, verklaar ik mij'bereid openlijk en ten allen tijde zonder eenig voorbehoud, 'hoe ook genaamd, antwoord te geven op alle vragen, die men mij iv of bnitcn den boekhandel betrekkelijk ons blad zou willen voorleggen. Wij hebben tegenover belangstellenden nooit eenig geheim gemaakt van onze plannen of handelingen en we kunneii behalve de twintig uitgevers, die onze circulaire toekenden een twintigtal algemeen hekendc schrijvers en uitgevers noemen. die volledig met onze inrichting en onze plannen bekend zijn. Ten slotte zij gezegd, dat het blad — gelijk zeer velen weten — het eigendom is der redactie, dat slechts aan enkele medewerkers honorarium wordt betaald en dat de redactie hare taak tot dusverre wel heeft beloond gezien door belangstelling en waardeering, maar dat haar rekening nog steeds op verlies wijst, dat evenwel bij den tweeden jaargang aanmerkelijk verminderd is. Niet twijfelende of de heeren Loman, Kirberger en — wie hun opinie deelen mochten, zullen in het belang der waarheid zich haasten, de gevorderde bewijzen te geven of desnoods eerst inlichtingen te vragen, heb ik de oer hun te berichten, dat mijn adres is 83 P. 0. Hooftstraat en dat ik eiken Woensdag van 2 tot 5 uur voor hen te spreken zal zijn. Mochten ze hunne beschuldigingen niet kunnen staven, dan laat ik do qualificatie hunner handeling aan de beoordcoling van alle eerlijke menschen over. U dankzeggende voor de verleende ruimte WelEd. Heeren, UEd. Div. Dr., TACO lij DE BEER. --- ZINGONDERWIJS: VAKONDERWIJS. De plaatselijke schoolcommissie moest dezer dagen B.enW. bericht en raad geven aangaande een verzoek van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst, om in het belang van den volkszang, eene normaalschool Toor zangonderwijs op te richten, en van het zangonderwijs in de lagere scholen een vak te maken, toe te vertrouwen aan speciale zangonderwijzors. Als reden van dien wensch wordt genoemd het onvoldoende vau het zangonderwijs in onze lagere scholen. En de leden der schoolcommissie, op één na, beamen die klacht, en komen tot de gevolgtrekking, dat het onderwijs in den zang meer dan tot dusverre vakonderwijs moet worden. Een en ander stemt tot nadenken. Al aanstonds is men geneigd eerbied te gevoelen voor de mannen, die hier eene zaak van zooveel gewicht als devolkizang ter harte namen. Want, niet waar, die mannen, wetende dat het zangonderwijs slecht is, en niet voldaan met die wetenschap, pogen verbetering te bewerken. Ze weten het, de heeren vau de schoolcommissie en de heeren den Maatschappij t. h. der Toonkunst. Hoe de laatsten tot dit weten kwamen, is minder verklaarbaar; waarschijnlijk is het van hooren zeggen; maar de eersten weten dit volgens vrij wat betere gegevens. Immers, minstens éénmaal per jaar stelt de schoolcommissie ecu onderzoek in naar de vorderingen der leerlingen. Dit examen omvat alle zes ot zeven klassen der school en strekt zich uit over de vakken a, b. c enz., en vooral ook over den zang. Alsdan is het jaar in jaar uit proefhoudend gebleken, dat meestal twee liedjes, door de hoogste afdeelingen gewoonlijk gezongen, bewezen wat er aan zang gedaan werd. Zeggen nu anderen, die buiten de school staan : «het zangonderwijs in onze scholen is slecht! elan antwoordt de schoolcommissie, die het wel weten moet: /-dat is ook zoo !" Maar er is misschien eene enquête geweest naar den toestand van het zangonderwijs. Misschien stond het resultaat dier vermoedelijke enqnéte in een of ander verelag te lezen. Of misschien b'hoert dit resultaat tot de geheim«n. Ii er ook iemand, die van dw zaak iets heeft vernomen» Hij spreke, en bewijze daardoor dat de schoolcommissie hare taak veel te ernstig opva ,om maar zoo ter loops de uitspraak „let den-t ' zangonderwijs in de lagere school Zangonderwijs vakonderwijs, evenals teekenen en gymnastiek. 1.0 .•+'■.el' °"flerwijzer kan teeken-, niet ieder gymnastiekles, met ieder zangonderwijs geven. Arme onderwijzers! Ze hebben zich alleen maar wat leien, schrijven, rekenen en eenige algemeen» kennis eigen gemaakt! *"e moeten in die leemte voorzien," zeggen de mannen,die het weten. /Vakonderwijs, Probatum est! Wie zullen eene school oprichten tot vorming van zangonderwijzers. Eene passende carrière staat dan open voor hen, die aanleg en reeping gevoelen voor het onderwijs in den zang en — de zaak van den volkszang wordt er door gebaat. Elke Fchool krijgt dan «en of meer zangmeesters. Op bepaalde uren komen die heeren