GEMEENTEVERSLAG VAN AMSTERDAM OVER 1879. V. GEMEENTE-EIGENDOMMEN, WEBKEN EN INRICHTINGEN. (Voor den stand van de openbare werken der gemeente zie men ook het uitvoerig verslag in het A. 11. B. vau 7 Janvar en volgende. Red.) Eigendommen, niet bestemd voor den publieken dienst. De opbrengst dor gebouwde en ongebouwde rentegevendo eigendommen, aan de gemeente toebehoorende, heoft over 1879, voor zoover de huurpenningen tot 17 Maart 18.0 werden ontvangen, bedragen: 1- Gemeentebouwen ƒ 39,389.80; 2°. gemeentegronden ƒ 115,938.781/2". grasverpachtingon ƒ1075, jacht- en visschelijen ƒ 1785, tienden, cijnsen en erfpachten ƒ 2529.92. Opbrengst van andere gemeente-eigendommen , precario ƒ 70C0, ideni van het gebruik van openbaren gemeentegrond en van openbaar gemeentewater ƒ 53,148.151/2; idem van het hebben van werken onder den openbaren gemeentegrond ƒs2lo.B_Vg- Gedurende het jaar 1879 is voor het onderhoud met de daarbg behoorendo herstellingen aan de huizen enz., onder het bestuur dor commissie, belast met het beheer van stedelijko rentegevendo eigendommen, door haar uitgegeven een som van ƒ6385.961/2, wedden, schattingskosten, zegel- en registratierechten enz. ƒ 1705.961,4.; t. zamen ƒ 8091 92 Vg. Bij de begrooting van dat jaar werd daarvoor ƒ 9034 geraamd. Bij vergelijking van bovenvermelde opbrengsten met die, welke in het verslag van 1878 zijn opgegeven. zal men bemerken , dat de gebouwde eigendommen in 1879 meer hebben opgebracht bijna ƒ 1900 en de ongebouwde minder bijna f 4000. Hieronder is niet begrepen de opbrengst van andera gemeente-eigendommen (precario), van do gelden, betaald voor het gebruik van openbaren gemeentegrond en openbaar geraeentewater en voor het hebben van werken onder den openbaren gemeentegrond. Do meerdere ontvangst op de gebouwde eigendommen is hoofdzakelijk het gevolg van do tijdelijke verhuring der pakhuizen Neptunus on Cere» op Kattenburg. De mindere ontvangst op de ongebouwde eigendommen is ■voornamelijk hieraan toe te schrijven, dat sommige pachters ■van gemeentegronden in Polders 111 en VIII, wegens ondervonden tegenspoed , met de betaling hunner pachtpenningen ten achteren gebleven zrjn, zoodat op 17 Maart nog was in te vorderen ruim ƒ 12,000. Er bestaat intusschen alleszins vooruitzicht, dat deze geldon, zij het ook lat.r, zullen worden aangezuiverd. , , De opbrengst van gelden voor hot gebruik van openbaren cemeentegrond en openbaar gemoentewater is ruim ƒ 23,000 hooger geweost dan in 1678. De oorzaak hiervan is to» te schrijven, doels aan het verleenen van meer vergunningen voor het tijdelijk gebruik maken van openbaren gemeentegrond en van openbaar gemeentewater, deels aan de toopassing van het verhoogde tarief, vastgesteld bij da verordening van 29 Juli 1879. De opbrengst van gelden voor het hebben van werken onder den openbaren gemeentegrond of onder het openbaar gemeentewater heeft ruim ƒ2300 minder bedragen dan in 1878. De oorzaak hiervan is hoof lzakelijk toe te schrijven aan de verordening van 15 Aug. 1879, waarbij vrijstelling van betaling is verleend voor het bebben van huizon tot afvoer van taecale stoffen enz. In 1879 werden geene rentegevende eigendommen tot amotie verkocht. Nog verdient vermelding dat eenige gemeentegronden, gejfgen tusschen den Buitensingel, de Lango Bleekcrsloot en Jeh Kwakerslijk, uitmakende het terrein voor de op te richteo groentoniarkt bestemd, en waarvan de huren waren op- Fezegd, weder in tijdelijk gebruik zijn afgestaan, totdat omtrent de genoemde markt nader zal zijn beslist. ..De opbrengst dor ongobouwdo rentegevendo eigendommen, 010 gedurende het jaar 1879 door degomoente zijn vervreemd, was ƒ 9515. Daarenboven ia er in 1879 voor eene som van ƒ255,016 62 *an onverhuurde gemeento-eigendommon verkocht. Ook iv 1879 zijn weder oenigo aanvragen tot aankoop van terreinen, gelegen aan den buitenrand van of buiten de stad, afgewezen, met het oog op de uitbreiding der stad. Ingevolge Raadsbesluit van 29 Decemb.r 1879, goedgekeutd door Gedeputeerde Staten dezer provincie 31 December d. a. v., werd t*n behoeve der gemeente aangokocht een perceel met tuin en erve aan do Stadhouderskade, n". 85, hoek Gerard Doustraat, voor eeno som van f 40 230 98 met inh.t-rin van alle kosten, ten einde den toegang to^de Gerard ÏÓn-en de Jacob van Camponstraten daar t.r plaatsetoneer "üd te verbeteren door amotie van een godoelte van genoemd perceel Eigendommen bestemd voor den publiehcfi dienst en openbare gemeentewerken (in en buiten de gemeente.) Do daartoe strekkende werken zijn in het afgeloopen jaar, voor zooveel voerd zij daarvoor vatbaar waren, evenals gewoonlijk uitgobij openbare of onderhandsche aanbesteding. Tot do werken, dio hetzij geheel, hetzij ten deele in eigen beheer werden uitgevoerd, behooren de timmerwerken binnen de gebouwen, die aan schoolmeubelen en brugwachtorshuisjeg, de herstellingen aan balansen van houten bruggen, smids■werken, schuitenraakerswerken, baggerwerken, pninophahng, «anieg en onderhoud van wegen, dijken en kaden, b._tratingswerken, alsmede paal- en steigerwerken. Het aantal arbeiders, bij de werken in eigen beheer w.rk«aam, wisselde af naar dc behoefte en bedroeg al» volgt: a Op de werven, in de werkplaatsen en in magazijnen kl. getal 135, gr. 171. Hierbij moeten nog gevoegd worden gemiddeld 21 personen als opzichters en toekenaars brj verschillende werken. _ Bij de aard- en waterwerken enz. kl. get. 194, gr. 334. voor arbeidsloonen is betaald ƒ 283,717.45. Op den 3lsten December 1878 waren 330 gemcentevaartuif«n in dienst. Dit getal werd in den loop van het jaar geracht op 337 door het maken van 8 vaartuigen m eigen beheer, door aankoop van één vaartuig, door het sloopen en ▼erkoopen van één vaartuig. Van gemeentewege werden getrokken 1,689 palen of paalstompen, die bij do uitbaggering der gemeentewateren ten gevolge van verdieping verwijderd moesten worden. Bij 46 verschillend» gelegenheden werden do kiezentrekkers oi' pompbokschuiten aan particulieren in huur afgestaan, waarvoor is ontvangen een gezamenlijk bedrag van ƒ1,704. De bij die verhuring doer da gemeente verstrekte arbeidsloonen en verschotten aan sluis-, brug- en havengelden werden door tusschenkomst van den boekhouder bij de publieke werken, met de huur di«r schuiten aan de huurders in rekening gebracht en door hen gerestitueerd. Openbare gemeente-gebouwen. De toestand van de gebouwen ten dienste der gemeenteadministratio is orer het algemcon voldoende. Aan enkele gebouwen is, in afwachting eener geheele of gedeeltelijke amotie of wegens andere bosteraming, niet dan het hoog noodige verricht. Het onderhoud dor gemeentegebouwen, torens, poorten enz. is voor het jaar 1379 in het openbaar aanbesteed. De kosten in liet dienstjaar 1879 aan het onderhoud van dio gebouwen, alsmede aan dat van den Stadsschouwburg besteed, bedroegen een som van ,/21,134.78>/2, waaronder niet begrepen zijn da kosten van het raadhuis ad ..'9,875.821/2, noch die van d« gebouwen onder hst beheer der commissie voor de rentegevendo eigendommen. De torens verkeoren in gooden staat Het onderhouden en het opwinden van al do uurwerken geschiedt sedert 1855 bü onderhand-che aanbesteding, telkens voor één jaar. De tijdregeling dor toren- en andere uurwerken heete weder plaats gohad naar de aanwijzing van den middelbaren tijd van het electro-magnetische uurwerk op het Rij kstelegraaf kantoor. Aan schoolgebouwen zijn over hot algemeen geene dan gewone onderhoudsherstellingen noodig geweest. De kosten daarvoor en tot do verbeteringen besteed hebbon bedragen ƒ 45,6-B.2oV<_. Belangrijke herstellingen aan andere gebouwen hebben niet plaats gehad. Ten aaniien van de plannen betreffend» de Beurs is het volgende op to merken. Door de hoeren Martin Wolft', J. Kogel en M. J. Boissevain werd oen aanbod gedaan om een nieuw Beursgebouw ter plaatse van het bestaande op te richten en dat gebouw na de voltooiing onder zekere voorwaarden aan de gemeente af te staan. Omtrent die voorstellen werd met adrossanten onderhandeld en het gevolg daaraan was de voordracht van B. en W. van 30 April, ten geleide eener concept-verordening op de heffing eener belasting voor het gebruik van de groote Koopmansbcurs en waarbij voorts aan den gemeenteraad werd voorgesteld B. en W. te machtigen, om met dc adressanten doswege eene overeenkomst aan to gaan. Do bcdoeldo voordracht werd bij besluit van den Gonieenteraad von 23/29 Mei ten fine van praeadviei in handen gesteld van de commissie van financiën en van da commissie van bijstand in het beheer van publieke werken, welke commissi.n, elk op het eigenaardig terrein van haar ondorzoek, verklaarden zich in het algemeen met do denkbeelden, iv die voordracht ontwikkeld, wel to kunnen voreenigen. De laatstgenoemde commissie achtte evenwel de wateroppervlakte in het Damrak tusschen do Oude- en Papenbruggen een meer geschikte plaats voor do Beurs dan de voorgestelde. Dit denkboeld vond ingang en gaf aanleiding tot nadere onderhandelingen met do heeren Wolff c. s. Intusschcn had ook do Kamer van Koophandel, over het een en ander gehoord, haar advies uitgebracht en verklaard dat, ofschoon zy de stichting eener Beurs door de gemeente verkieslijker achtte, zij zich eclitor wel zou kunnen vereonigen, zoowol mot do plaats,voor het nieuwe beursgebouw bestemd, als met de voorgestelde h-fflng coner beursbolasting; dit laatste echter behoudens eenige wijzigingen, waarvan een enkele word opgenomen in do gewijzigde voordracht van B. en W. van 30 September. Die voordracht kwam met de adressen van handelaren hier ter stedo en van het bestuur der vereeniging voor den effectenhandel in de raadsvergadering van 19 November in behandeling en na langdurige discussie werd besloten om alle stukkon en toekeningen betreffende den Beursbouw, die ingekomen waren of binnen don tijd van 2 maanden nog mochten inkomen, in handen te «tellen van een commissie, bestaande uit 2 leden uit den gemeenteraad, 2.leden uit hot dagelijksch bestuur, 2 loden uit den handel en 2 leden uit de Kamer van Koophandel, met recht van assumptie en met opdracht om binnon 6 maanden rapport uit te brengen. Straten, ple'ine i, riolen en waterleidingen. Hot onderhoud en het vernieuwen der bestratingswerken hebben in eigen beheer plaats gehad. In het afgeloopen jaar rezen er weinig klachten over den toestand der bestrating. Er zijn verschillende proeven genomen om eene verbetering in de bestrating voor te bereiden, doch ofschoon dio proeven uitmuntend voldaan hebben, is tot do toepassing in het groot nog niet besloten. De in het vorige jaar gelegde bestrating op de Heorengracht (westzijde) is met vele kosten goed onderhouden. Op de Keizersgracht, tusschen do RcguHersgracht en de Vijzelgracht zijn proeven genomen mot khnkorvcrhardingen van Duitsch en Inlandsen fabrikaat van grooter formaat dan don Waalvorm. Do proeven hebben grootendeels slechte resultaten opgelovord; alleen het groote.stcenformaat uit do fabriek van den hoer van der Houven van Oordt te Apeldoorn bleek beter te zijn dan do gowono Waalsteen. Deze fabriek wa» echter niet in staat in de behoefte te voorzien, zoodat by de verder» klinkorbestrating op de Keizersgracht (oostzijde) slecht» gedeeltelijk van dat materiaal kon worden gebruik gemaakt. Op do Keizersgracht tussohen de Vijzelstraat en Spiegel•traat en op de Nieuwe Heerengracht tusschen don Amstel en on het Rapcnburgorplein werd, eveneens bij wijze van proef, de bestrating van Quonastkeien vervangen door bestrating van Andernachsche keien. Voorts werd een besluit genomen om de proeven met houtbestrating op beton uit te breiden en een zoodanige bestrating te leggen in de Dam-, oude Doelen- on oude Hoogstraten met daartusschen liggende bruggen alsmede op den O. Z. Voorburgwal tusschen d» Prinsenhotsteeg en do oude Doelen - straat. In de kosten van dit werk, waarvan de uitvoering is opgedragen aan de Continental Wood Parement Company, wordt door 2 ingezetenen dezer gemeente, elk voor een som van ƒ 1000, bijgedragen. , , . Onder do klachten over den toestand der bestrating bohooren die, welke zijn ingebracht tegen de slechte aansluiting op enkele plaatsen van de rails van den paardenspoorwcg mot het overige straatvlak. Nadat do aandacht der Amgterdam- Bche Omnibusmaat'chapp J daarop was gevestigd, is door deze in zooverre aan dat bezwaar te gemoet gekomen, dat, in de Vondelstraat, proeven genomen zijn, om door het aanbrengen van contra-rails de aansluiting met het straatvlak te verbeteren. Die proeven hebbon goed voldaan, terwijl voor het overige bij aanleg en onderhoud zooveel mogelijk is gezergd, dat het bovenvlak der keion gelijk ligt met het bovenvlak der rails. . , De uitgevoerde bestratingswerken hebben zich m het algeloopen jaar uitgestrekt over een gezamenlijke oppervlakte van 403,209.31 centiaren. De kosten zijn ƒ259,282.82. De asphaltbedekking op de verhoogde voetpaden is onderhouden door do Neüchatel Asphalt Company. In dit jaar zijn 1288,65 vierkante meter hersteld, en 296,14 vierkante meter roor gemeente- en particuliere werken opgebroken en nerlegd. De asphaltbestrating in de Kalverstraat vorderde, evenals in het vorigo jaar, geene vernieuwing, terwijl eene oppervlakte van 10,89 M' voor gemeente- eu particuliere werken werd opgebroken en herlegd. Met hot aanleggen van gedeelten van verhoogde voetpaden, ter vervanging van stoepen langs vernieuwde of verbouwd» Serceelcn, is voortgegaan op 257 plaatsen, en had zulks in it jaar plaats ter oppervlakte van 2449 34 M 2, tot een uitgaat van ƒ 11.070.90 V». De drinkfonteinen, op verschillen.de plaatsen in de stad gesteld, mochten niet die waardeering van de zijde ran het publiek ondervinden, die aan dergelijke nuttige inrichtingen in het buitenland ten deel valt. Ten gevolge van verschillend» balddadighed«n, aan deze fonteinen gepleegd, zijn zij gedurende het grootste deel van h»t jaar gesloten gehouden. Van de vergunning, aan J. Bles verleend, en krachtens Raadsbesluit van 1 October overgedragen aan M. Wolff, tot het plaatsen van gebouwtje» op d.n openbaren gemeentegrond en boven het openbaar gemeentewater, uitsluitend bestemd tot verkoop vaa nieuwsbladen, omnibus-, schouwburg- en dergelijke kaarten, is in dit jaar gebruik gemaakt door het plaatsen van één dusdanig gebouwtje op het Rembrandtplein, en van één op den toegangsweg tot het tijdelijk centraalstation iv het aangeplempte Westerdok. In het geheel bestaan er thans ze» van die gebouwtjes. In het vorige verslag is melding gemaakt van het Raadsbesluit tot het stichten eener nieuwe groentenmarkt op een terrein, gelegen aan den Buitensingel bij de Raampoort, tegenover de gas- en salammoniakfabrieken. In den aanvang van dit jaar werd door de heeren Go-gchalk c. s. een voorstel gedaan om de groentenmarkt to vestigen op het voormalige Leidschekerkhof met de daaraan grenzende terreinen tusschen de verlengde Lijnbaansgracht en de Nieuwe Singelgracht, en daarbij de Passeerdergracht door te trekken. Na onderzoek van dit plan bleek het, dat het voorgestelde terrein niet half zoo groot was als dat aan de Raampoort, op grond waarvan B. en W. dan ook meenden te moeten ontraden op het eenmaal genomen bsluit tot oprichting der groentenmarkt op hot bovengenoemde terrein terug to komen. 1)e Raad vereenigde zich met dat advies en handhaafde mitsdien zijn besluit van 3 April 1878. Ofschoon intusschen de plannen voor do bedoelde markt waren ontworpen, zijn er op de begrooting voor 1880 geen golden beschikbaar gesteld voor de uitvooring van dit werk, daar er nog zoovele andere, meer dringendo uitgaven noodig waren. Reeds in het vorige jaar werden de Eivier- en Jodcnvischmarkten, alsmede de Kleine Vischmarkt en do Bokkingmarkt naar do Groote Vischmarkt Terplaatst. Door deze uitbreiding der Groote Vischmarkt is het noodig goworden den vischsteiger aldaarmet 10 meters te verlengen, een toegaDg te maken aan de zijde der Gelderschekad» en een vertrek voor den keurmeester der visch in to richten. De geprojecteerde algemeene slachtplaats en veemarkt in de Stads-Rietlanden weid ook dit jaar niet tot stand gebracht. Bij de algemeene begrootißgsdiscussi.n werd op de noodzakelijkheid eenor dergelijke inrichting gewezen, doch, ofschoon bij de geldleening van 1879 gelden tot dit doel bestemd zijn, werd het wenschelijk geacht, met het oog op de uitvoering van andere moer noodzakelijke werken, voorshands niet tot de stichting der hierbedoslde inrichting over to gaan. Het terrein in d. Stads-ÏMet'apd'm, in het vori_S" js»rv«_» eiercitieveld goreed gemaakt, is dit jaar aaumerkclijk verbeterd door het rondom met drie rijen boomen te beplanten. Van Bgkswego werden in dit jaar schietbanen aangelegd achter do herberg «het Vosje," aau den St. Anthoniedijk, welke banen echter nog niet in gebruik konden worden genomen. (Wordt vervolgd). --- FEUILLETON. DE HISTORIE VAN EEN BRAAF MAN DOOR EDMOND ABOUT, (*) XVI. 'T HOOFD OMHOOG! 87 (Vervolg) "Indien we geen geld genoeg kunnen bijeen krijgen om de fabriek binnen zes maanden te herbouwen, zullen we let langzamerhand doen en nederig beginnen, gelijk een jong paar, dat met beperkte middelen een huishouden opzet. We zullen dan dc machines een ▼oor een herstellen; ik zal te huis blijven om hier «He . te leiden, terwijl gij op reis gaat om de klanten °P te zoeken en de betrekkingen w'cer aan te knoopen. We zulbn verbeteringen en bezuinigingen invoerei en terwijl we de goedkoope borden blijven leveren zullen we nu en dan aan een mooi en kostbaar kunststuk onze krachten wagen. We kunnen desnoods voorloopig in dit eenvoudige huisje blijven wonen, en een buitenplaats is des zomers niet volkomen onontbeerlijk. (*) Vertaald met van tchryver en uitgever verworven *achtiging. Mte rechten gewaarborgd. "We zullen, evenals drievierden der burgers, in stad blijven, en als liet mooi weder is ons vergenoegen met een wandeling langs de buitensingels en in het stadspark. "Kom man , laat ons hiertoe besluiten en het werk weer opvatten. We zullen niet minder van elkander houden, ook al moeten we ons een weinig bekrimpen; integendeel, wat ons nog ontbrak was dat we samen'ontbering, of ten minste tegenspoed geleden hadden!" Het ontwaken der kinderen-maakte een einde aan ons onderhoud, en tot het ontbijt toe hadden wc het druk met onze lievelingen. Doch de tijding van mijn komst was in de stad bekend geworden en mijn verwanten, mijn vrienden en vooral mijn werklieden stroomden van alle zijden toe. Ze beschouwden mij als hun redder; geen hunner twijfelde er een oogenblik aan, of we zouden onmiddellijk weer aan het werk gaan. Het ware een zedelijk bankroet geweest, een volkomen ineenstorting van mijn goede positie, indien ik de fabriek had van de hand gedaan of op hare bouwvallen was gaan treuren als Marius op die van Karthago. Ik had mooi zeggen dat ik geen cent meer bad, ze geloofden me niet en ze begonnen te lachen , denkende, dat ik het voor de grap zeide. Ik deed geen stellige belofte, maar ik zag zelf nu duidelijk in wat mijn plicht was. Denzelfden dag nog verkocht ik mijn betreurd Larcy. Barbe verkocht haar diamanten, door tusschenkomst van onzen correspondent te Londen, voor twee duizend pond sterling, en onze Parijsche agent bracht ons het kleine saldo dat hij nog in kas had, een tien duizend franken. Dit met het geld der diamanten, was nagenoeg ons eenig kapitaal tot na het einde der commune, want ' de kooper van Larcy betaalde in termijnen. Ik kon nog wel mijn toevlucht nemen tot Basset, maar zijn fortuin was in Amerika belegd, en bovendien zou het mij veel gekost hebben zijn hulp in te roepen, na al wat hij voor ons gedaan had, toen hij ons de gouden bruidsuiker toezond. Het schoon mij natuurlijker en eervoller om in de beurs van miin vrocgeren patroon te putten, ton einde zijn fabriek er weder op tg helpen. Hij was rijk en niemand wist beter dan hij hoe solide het onderpand was dat ik hem kon aanbieden, terwijl hij mij zijn dierbare schijven niet zou geven zonder goeden interest te eischen. Ik ging daarom naar Villeviellc, waar ik mijn ouden patroon ging opzoeken aan huis bij zijn schoonzoon, (lon hoofdingenieur. De vrouw des huizes ontving mij niet ietwat stijve, doch oprecht gemeende vriendelijkheid; ze wees mij haar portret, mijn meesterstuk, dat rijk geencadreerd prijkte in een groot salon, dat schitterde van wit en goud. Ze waarschuwde me dat ik haar vader nogal verminderd zou vinden. Dc gebeurtenissen van het laatste jaar hadden zijn geestvermogens gekrenkt; hij was altijd vriendelijk voor de zijnen, zeer zachtzinnig voor de kinderen en beleefd jegens vreemdelingen; maar ik zou wel door de vingers zien, zoo hij nu en dan absent was, en ik moest hem vooral alle aandoeningen besparen. Ze bracht me zelf naar de kamer waar haar vader zat en noemde mijn naam. Mijnheer Simonnot drukte mij hartelijk de hand en zeide: hoe gaat het u, mijnheer Basset? Zijn dochter zeide zachtkens: Papa, het is mijnheer Dumont! — Ja zeide hij, van Basset ontvangen en in het credit van Pieter Dumont geplaatst. Bedank hem er voor, mijn kind, hij heeft je bruidschat betaald, 120,000 franken. Mijnheer Basset, vis een brave, beste man. Ge hebt mij verlost van Poulard, die mij het vel over dc ooren trok. Ge hebt de fabriek op uw kosten herbouwd; ik heb u mijn fortuin te danken. Waarom hebt go echter do helft aan dien grooten stoffel van een Dumont gegeven? — Papa! mijnheer Dumont is geen stoffel. — Dat is hij wol, mijn dochter! want hij hooft waarachtig geloofd, dat ik hem do helft der fabriek zoo maar even ten geschenke zou geven. Ja, ik zou hot gold uit de venstors werpen, dat kan men begrijpen! Heeft men ooit zoo iets onzinnigs gezien? Mijnheer Basset, ik bon een rechtvaardig maar practisch man. Op school zeiden ze reeds: Simonnot laat zich dc kaas niet van het brood eten! Ja, ja, ik ben een man van dc praktijk! Ik verliet den armen man, terwijl zijn dochter mij verzocht hem niet kwalijk te nemen, wat hij bazelde. Het deed mij zeer leed hem in zulk een toestand aangetroffen te hebben, maar ik was vooral vervuld door hetgeen hij mij te verstaan had gegeven. Ik kende nu het geheim van mijn al te snelle bevordering in de fabriek. Het leed geen twijfel meer. Ik was alles vcrschuldio-d aan den vroegcren meesterknecht • * 1 van mijn vader, aan den trouwen en eerbiedigen vriend en bewonderaar van de arme martelares, aan den man, wiens voorstel om mij als kind aan te nemen ik met een soort van woede had geweigerd. En dio waardige man had in zijn fijngevoeligheid er voor zorg gcdrao-en dat ik het geld dat hij mij gaf zou schijnen te vei-licncn door mijn werk en mijn uitvindingen. Toen ik in de fabriek terug kwam was ik met weinig verwonderd het geraas en gekletter der werktuigen te hooren die den arbeid begonnen. Mijn vrouw was mij met de meisjes aan het station komen afhalen en was bijzonder in haar schik over mijn verrassing. "Ik heb u deze poets gespeeld," zeide ze lachende. „Toen dc Duitschers onze sloomwerktuigen in de lucht deden springen bobben .ze de oude hydraulische machine vergeten; in elk geval was de schade gemakkelijk te herstellen. Kom eens zien hoe ver we reeds zijn." Ze geleidde mij naar de eerste werkplaats, waar een twintig tal mannen met blijkbaar genoegen aan het vormen en draaien waren. Tien andoren waren bezi