Oostenrijk. WEENEN, 2 Oct. Trekking der Oostenr. Crediet-Loten 1858, serie 2487 no 96 fl. 200,000; serie 1483 no 32 fl. 40.000; serie 3224 no 45 fl. 20.000; verder getrokken seriën 172, 407, 1692,1762,2415, 2428, 3158, 3295, 3495, 3612, 3884, 3996. --- Frankrijk. PARIJS, 29 Sept. In de zitting van den Parijseben Gemeenteraad heeft de prefect medegedeeld dat voor het bedrag der leening is ingeschreven tweemaal in België , eenmaal in Italië , eenmaal in Oostenrijk en eenmaal in Zwitserlend. De inschrijvingen te Parijs vertegenwoordigen 9 miliioen aan obligatien. Het syndicaat der agents de Change schreef voor driemaal het bedrag der leening in, binnen 24 uren. De prefect voegde er bij, dat 850 miliioen in de stadskas gedeponeerd werd. — Voor den vijfden krijgsraad werd jl. Vrijdag de zaak behandeld van een der gevaarlijkste booswichten der commune, de ex-commissaris van politie Bertin, die zijn mandaat zoozeer ter harte heeft genomen , dat niets aan zijn dossier mogt ontbreken : perquisitiën , plundering , diefstal, willekeurige in hechtenis nemingen en bedreigingen met den dood , enz. ; en dat alles ouder de afschuwelijkste omstandigheden. De beschuldigde trachtte zich uit de netelige zaak te redden, door op de grofste manier te liegen, maar dit baatte hem evenmin als de wanhopige pogingen van zijn verdediger, want de Raad veroordeelde hem tot levenslangen dwangarbeid. PARIJS, 1 Oct. Het Journal Officieldeelt mede, dat de admiraal Pothuam ad interim is belast met de functiën van het ministerie van oorlog, tijdens de afwezigheid van Cissey. — In een brief uit Versailles van heden ochtend is berigt ontvangen, dat alle moeijelijkbeden betreffende de regeling der tolkwestie uit den weg zijn geruimd en dat het traktaat thaus kan onderteekend worden. Op de vraag van het gouvernement, betreffende de nog voortdurende bezetting van het departement der Oise, heeft generaal Manteuffel tot antwoord gezonden, dat er met de militaire orders tot ontruiming een misverstand heeft plaats gehad, maar dat nog heden tot de ontruiming zal worden overgegaan. —De kanunnik van Saint Denis, Testory , beschuldigt in een brief aan V Univers de Pruissen van de graven van Frankrijks oude vorsten geschonden te hebben. „Geen enkel graf bijna, zegt hij , dat niet door die moderne barbaren geschonden en ontheiligd is. De grootste schatten der archaeologie zijn door hen verwoest: zij hebben niet geaarzeld, onschatbare kleinooden te verbrijzelen , die de middeleeuwen ons hadden vermaakt, maar waarvan de hooge waarde door de Duitsche onbeschoftheid niet gewaardeerd kon worden !" de kanunnik deelt eene lange lijst hunner vernielingen mede. De Pruissen hebben zich niet enkel tot het verminken van beelden bepaald ; maar ook geen eerbied gehad voor het gebeente dat in de graven rustte. „Achter iv de oude grafkelders der Karels is eene nis, waarin het overschot rust van den maarschalk Jean de Rieuij en van Suzanna de Bourbon. Dat overschot is door de Pruissen ontheiligd. Ik heb het gebeente der prinses 't welk de barbaren in 't rond hadden verspreid, weder verzameld en weggcborgcn. En omdat ik over dit laaghartige vandalismus geklaagd , omdat ik de graven onzer oude koningen verdedigd heb, hebben de Pruissen mij, op last hunner aanvoerders, in mijne woning overvallen: na alles daarin geplunderd, weggerold of vernield te hebben, hebben zij mij mishandeld en met deu dood bedreigd. De baron von Mirbach heeft mij in zijne dronken woede in de kathedraal doen arresteren en dcor zijne soldaten naar de gevangenis doen slepen. Hij heeft mij in het fort van la Briche eene harde gevangenschap opgelegd. Dit is een schandestuk te meer dat op de rekening van dien Mirbach en van die Pruissen moet worden gesteld !" PARIJS , 2 Oct. De krijgsraad heeft Maroteau, dagbladschrijver, schuldig verklaard aan de misdaad van aanzetting tot den burgeroorlog en van medepligtigheid aan den moord op Mgr. Darboy en hem dientengevolge ter dood veroordeeld. Voorts is Gromier, dagbladschrijver, tot zes maanden gevangenisstraf veroordeeld. Barbet en de vrouwen Bonnefoy en Roubert zijn veroordeeld tot eenvoudige deportatie. Levreux is vrijgesproken. Brunei, Chavrant en Lalande zijn bij verstek ter dood veroordeeld. — Zondag heeft de heer Victor Hugo zich naar den heer Thiers begeven om verzachting van straf te vragen voor Rochefort. De heer Thiers heeft geantwoord dat alleen de commissie voor de gratie deswege eene beslissing kan nemen. — Van tijd tot tijd worden door de politie te Parijs , die nog altijd op haar qui vive is, voorwerpen gevonden in openbare gebouwen of particuliere huizen die tijdens de commune zijn gestolen. Eergister heeft men bv. weder bij een kunsthandelaar in de wijk van de opera een zeer schoone Chineesche vaas gevonden, die naar men gelooft, afkomstig is uit het hotel van den heer Thiers. Daarom is dit kostbaar voorwerp naar Versailles overgebragt, ten einde, indien dit mogelijk is, door den president te worden herkend. --- België. BRUSSEL, 1 Oct, De Bien public brengt ons zeer onrustbarende berigten uit Geut, het Belgische Manchester. Er zou daar een geheele zwerm agenten van de internationale zijn neergestreken , die er hun tenten hebben opgeslagen en zich aangorden tot de gewone opruijingen en inblazingen van de werkende klasse; aan de houding en het doen en laten van de werklieden te dier plaatse ziet men dan ook zeer duidelijk , dat men te Gent een of meer grèves op touw wil zetten. De zaak dreigt Kier inderdaad ernstig te zullen worden, in aanmerking genomen de massa werklieden, die te Gent in velerlei fabrieken werkzaam zijn en in het algemeen de digte bevolking van de stad. Het is te hopen , dat de patroons, bij tijds gewaarschuwd , op hunne hoede zullen zijn en de verderfelijke plannen van die nietswaardige stichters van wanorde zullen weten te verijdelen. Wanneer zij met elkander in overleg weten te treden en met vasten voet de opruijers afwachten , is de zedelijke overwinning zeker aan hunne zyde. — De hooge prijs van de boter gaf gister te Verviers aanleiding tot een wezenlijk oproer. De correspondent te Verviers van de Indépendance seint hieromtrent het volgende aan zijn blad : „Heden , Zaturdag , 's morgens 6 uur , werd de boter op de markt te Verviers tegen 2 fr 25 c. het pond aangeboden. De woedende koopers wilden niet meer dan één fr. 50 c. geven. Men gaat over en weer aan 't tieren en het conflict ontaardt weldra in een vuistgevecht van man tegen man. Werklieden , vrouwen , dapper geholpen door de straatjeugd, zijn handgemeen met de verkoopers en hun vrouwen en dochters. De boter wordt vertrapt en ver weg gesmeten. De grond is er door gedrenkt; de steenen zijn met boter bedekt. De witte kazen , hier bekend onder den naam van maqueies, slingeren door de lucht. De markt heeft spoedig veel van een kolossale boterham, die door een dolzinnige bevolking vertrapt wordt. Een stuk boter is weldra niet meer te vinden. De boerinnetjes zetten het op een loopen, vervolgd door de menigte, die ze met schimpwoorden overladen. De wanorde is ten top geklommen. Verscheidene personen werden in het gedrang ligt gekwetst. Den geheelen morgen duurden die betreurenswaardige onlusten voort, totdat tegen 11 nre een hevige stortbui de opgewonden menigte verkoelt en uiteen drijft. Om 12 ure is de rust zoo wat hersteld. De boterboeren keeren met het treurig overschot hunner waren naar hun dorp terug. — Een ongeluk door onvoorzigtigbeid bij het gebruik maken van petroleum, heeft te Luik plaats gehad. Vrouw R... stond ten 3 ure op, om de pap van haar kindje te verwarmen en goot petroleum over het vuur om de verwarming te verhaasten. De vlam deelde zich aanstonds aan de kruik waarin de olie was, mede en de ongelukkige moeder werd met brandwonden overdekt. Haar echtgenoot sprong uit 't bed, en sloeg de armen om de vrouw om de vlam uit te dooven. Op zijn hulpgeschreeuw schoten de buren toe, welke aanstonds om een geneesheer liepen , die het overige van deu nacht doorbragt met de verbrande vrouw hulp toe te dienen , niettegenstaande dit, is zij na eenige uren onder de hevigste pijnen bezweken. De man- heeft ook hevige brandwonden bekomen bij de pogingen om de vlammen die den dood zijner echtgenoote veroorzaakt hebben, uit te dooven. — Uit de groeve n° 2 van de steenkolenmijn Hornu en Wassines zijn 35 lijken naar boven gehaald. Zij waren zoo verkoold , dat de ongelukkige bloedverwanten ze bijna niet konden herkennen. Onmogelijk is het de tooneelen van wanhoop te beschrijven welke bij de slachtoffers plaatsgrepen. Vrouwen en kinderen kropen, door droefheid overstelpt, over den grond. --- BINNENLANDSCHE BERIGTEN. TILBURG, 4 October. Wij herinneren onzen geachten lezers dat het Postkantoor van af Maandag namiddag 5 ure in de Comediestraat gevestigd is. --- Het Kwartet-Bouman. Is men verpligt te erkennen dat op het gebied der kunst in het algemeen groote offers worden gebragt aan den heerschenden wansmaak van onzen tijd, 't is de toonkunst vooral die daaronder zeer gebukt gaat. Een vloed van moderne Fransche compositiën, die met elkander in wuftheid, zinnelijkheid en onbeduidendheid wedijveren, is ook over ons land verspreid en men ziet en gevoelt daarvan overal den invloed, zoowel op groote concerten als op uitvoeringen van liedertafels en andere muzikale vereenigingen. Met alle regt zeide onlangs een Duitscb schrijver dat de toonkunst tegenwoordig voortdurend in een maskeradepak rondloopt. Dubbel prijzenswaardig is het daarom dat zich in ons land nog kunstenaars bevinden, die onbesmet zijn gebleven van de Fransche oppervlakkigheid en die zich tot taak stellen door het beoefenen en uitvoeren van degelijke compositiën de ware kunst in eere te houden en te leeren hoogschatten. Onder die kunstenaars moeten voorzeker de heeren Bouman van 's Hertogenbosch gerekend worden. Zij die meermalen in de gelegenheid zijn geweest hunne Kwartet-uitvoeringen bij te woonen , zullen volmondig moeten erkennen dat zij kunstenaars zijn iv den volsten zin des woords, dat hunne opvatting en uitvoering der klassieke meesterstukken in ruimen kring verdienen te worden gewaardeerd. Onze beperkte ruimte gedoogt niet dat wij iv bijzonderheden treden over de onberispelijke wyze waarop zij reeds herhaaldelijk compositiën van Beethoven, Haydn, Mozart, Rubenstein, Mendelsohn en andere ten gehoore hebben gebragt. Het zal dan ook genoeg ziju te zeggen dat nog onlangs de gevierde componist Richard Hol, in het muzikaal tijdschrift Coecilia met den grootste lof over het Kwartet-Bouman heeft gesproken. Wij hopen daarom dat het Tilburgsch publiek door eene trouwe opkomst op Donderdag-avoud zal bewijzen dat het ware en degelijke kunst op prijs weet te schatten. Eene gelukkige ontdekking heeft de talrijke werklieden der spoorwegateliers alhier onttrokken aan deu verderfelijken invloed der internationale. Sedert eenige dagen waren drie werklieden uit Utrecht gekomen , en in de ateliers werkzaam. Men ontdekte echter dat zij leden waren der internationale, die zochten andere werklieden door beloften van geld te verleiden. Deze listige aanwerving kon niet geheim blijven ; en de directeuren der ateliers haastten zich om bedoelde wervers uit hun midden te bannen. (Tilburgerbode). Uit Goirle meldt men ons: Dat de sluikhandel in de provincie Noordbrabant nog niet geheel geweken is , heeft zich dezer dagen weder bevestigd. In den nacht van 1 October, circa 2 ure, hebben de ambtenaren Wienands , Looijens , Wildenberg en Henkelman eene aanhaling gedaan op vijf smokkelaars , welke gezamentlyk medevoerdeu 158 kilogrammen Belgisch .zout, waarvan de genoemde ambtenaren door hunne goede stelling in het bezit zijn gekomen. Na lang geworsteld te hebben, heeft men een der smokkelaars gearresteerd, terwijl de vier anderen zich door de vlugt gered hebben. — Dit is de tweede aanhaling op hetzelfde terrein in den tijd vau veertien dagen. Dank zij de ijverige ambtenaren, die dit buiten diensttijd hebben waargenomen. Moge dit tot aanmoediging strekken voor velen ! Het volgend jaar zullen zes jongelingen na afgelegd examen als scheepsklerk kunnen worden aangesteld. Nadere bijzonderheden vindt men in de St.-Ct. Naar wij uit Kevelaar vernemen, zal het aantal Katholieken, dat de plegtige demonstratie teï eere en ten gunste van Zijne Heiligheid deu Paus op Donderdag a. s. in genoemd plaats zal bijwonen, buitengewoon groot zijn. Niet alleen worden tallooze pelgrims verwacht uit Duitschland maar ook uit verschillende streken van Holland en België. De hoogdienst zal opgedragen worden door Mgr. deu aartsbisschop van Munchen , terwijl de aartsbisschop van Keulen eene predikatie houden zal- (Maasb.) De koninklijke goedkeuring is verleend tot wijziging der statuten van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen , zooals die wijziging is vast' hesteld in de buitengewone vergadering van aandeelhouders, op den 15den Augustus jl. te Amsterdam gehouden. De Tijd berigt dat de heer Brouwer te Hilversum een middel heeft gevonden tegen de werking, die salpeter- en zoutzuur vaak op muurschilderingen uitoefenen. Een los uit boomvezel geweven doek) vooraf chemisch geprepareerd, wordt gedrenkt met een silicaat, waardoor het doek de hardheid van marmer verkrijgt. Hierop brengt de schilder in zijn atelier zijne tafercelen en het geheel wordt daarna op de bepaalde plaats in den muur aangebragt. Behalve het gemak in de behaudeling bezit deze vinding nog het voordeel, dat in kiezelzuurzout gedrenkt doek onaantastbaar is voor alle in den muur aanwezige zuren. Bij de Maandag ten raadhuize te Rotterdam plaats gehad hebbende nitloting van 67 Obligatien van de uitgegeven leening van 72000 Obligatien a f 100 — nominaal kapitaal, rentende 3 ten honderd in het jaar, zijn uitgeloot, als: 1 obligatie n° 58874 met f 10,000; 1 dito n° 71538 met f 2000 ; 2 obligatien ns. 57215 en 63106, ieder f 1000; 5 dito, ns. 831 11520, 38728, 45659 en 69576 ieder met f 500; 6 dito, ns. 4749 , 7420 , 8624 , 26620 , 56845 en 67131 ieder met 300; 7 dito, ns. 6407, 7053, 15309, 15572, 21116, 43453 en 44852, ieder met f 200; 2 dito, ns. 54089 en 65459, ieder met f 150. 43 obligatien, n°. 1868., 2991, 3075, 7276, 8782, 9573, 9921, 10150, 10539, 10810, 11292, 13630, 16703, 17598, 18110, 18329, 24211, 24347, 25625, 27784. 28966, 29091, 29092, 30423, 31246, 31560, 32340, 32766, 34664, 35618, 37699, 38271,41148,41531,45797,46054, 47222, 49177, 49224, 50387, 62378, 65011 en 66098, ieder met f 100. welke obligatien allen met 2 Januarij aanstaande aflosbaar zijn , als : te Rotterdam bij de Commanditaire Bankvereeniging Rensburg en van Witsen, Bierstraat Westzijde ; te Amsterdam bij de Associatie Cassa, of bij zoodanige andere huizen als nader zal worden aangekondigd; terwijl de heeren Jacques Errera Oppeuheim is gemagtigd om de betaling der Coupons en uitgeloote Obligatien ook te doeu geschieden te Brussel, Antwerpen , Parijs en Frankfort a/M., tot den wisselkoers door hem aan te kondigen. De officier van justitie te Tiel berigt, dat onlangs te Kuilenburg eu te Zalt-Bommel zijn uitgegeven twee guldenstukkeu, beide voerende de beeldtenis van Koning Willem 111, met de jaartallen 1858 en 1865. Deze stukken , na door het muntcollege onderzocht te zijn , zijn verklaard valsch en vervaardigd in nabootsing van echte rijksmuntspecie. In den handel is gebragt een billet, gedrukt in den vorm en met de kleur van een bankbillet van honderd guldeu. Binnen den rand leest men „B 238 B 238 merk De Nederlandsche Bank. Dit kistje bevat honderd sigaren v. Havana Amsterdam 1 Sept. 1871 de Importeur Whusux. De exporteur Assursooyux." Ter voorkoming van misleiding wordt daarop de aandacht gevestigd. Door den stormvloed van den 24 September 11., is geen schade aan de werken op den Hoek van Holland toegebragt, zoomin aan de reeds voltooide als aan de nog onderhanden zijnde werken. De hoogte van den vloed was 1.70 meter boven A. P., de wind was west met een druk van 50 kilogr. per vierkante nieter en een golfdruk van ongeveer 1000 kilogr. op hetzelfde oppervlak. (Stoompost). 's HERTOGENBOSCH, 2 Oct. Door Z. M. den keizer van Duitschland is onze voormalige stadgenoot, de heer dr. J. Huijvenaar, benoemd tot ridder der Koninklijke Pruissische Kroon-Orde. Wij vernemen tevens dat H. M. de koningin-weduwe Elisabeth aan dr. Huijvetiaar een prachtig geschenk heeft toegezonden , bestaande iv een rijk gebonden album, bevattende de photographiën van Saussoucie, Potsdam en omstreken, als een blijk van H. M. dankbaarheid voor de vele diensten, door ZEd. bewezen aan het Berlijnsch gesticht voor verlaten Chineesche kiuderen te Hong-Kong, welke liefdadige inrigting onder de hooge bescherming staat van H. M. CAPELLE, (Langstraat), 30 Sept. De vette varkeus worden uu reeds door vele boeren verkocht die ze óf aan Tilburgsche slagers afleveren, óf naar de markt te Rotterdam voeren. De prijs is gemiddeld 56 cents per kil. schoon aan den haak. De ziekte, welke zich vóór drie weken te Vrijhoeven- Capelle openbaarde, breidt zich tot heden niet uit. EINDHOVEN, 30 Sept. Heden is alhier overleden in den ouderdom van bijna 83 jaren Maria Elisabeth Vlemings , geboren te Bakel, dienstmeid bij de kinderen J. A. van Dyck , in den Sleutel. Zij was een toonbeeld van deugd en tevens van weergalooze gehechtheid aan hare meesters, die zij ruim zeven en zestig jaren onafgebroken met onkreukbare trouw, eerbiedig , liefdevol heeft gediend. Als een edele, brave dienstbode, als eene echte christin was zij hoog s-eschat door een ieder, die haar van nabij kennende, hare stille huiselijke deugden wist op prijs te stellen. GEERTRUIDENBERG, 28 Sept. Gisteren heeft alhier de aangekondigde tentoonstelling, uitgeschreven door het bestuur der 3e afdeeling Maatschappij vau Landbouw, Tuinbouw, Veeteelt enz. iv het arrondissement Breda, in tegenwoordigheid van een zeer talrijk publiek plaats gehad. Om 10 ure werd het hoofdbestuur der maatschappij door het muziekkorps van het 6e regement infanterie afgehaald en vervolgeus in optogt geleid naar de zaal der vergadering; verschillende punten werden er breedvoerig besproken, voornamelijk de uitbreiding der maatschappij tengevolge der opheffing vau de provinciale commissie van landbouw. Vervolgens uitdeeling der prijzen, waaraan nog twee medailles, buiten die op het programma vermeld waren toegevoegd en die door Z. Exc. den heer Commissaris des Konings dezer provincie aan den voorzitter der maatschappij , den heer J. A. van der Burgh , waren ter hand gesteld, als blijk van belangstelling in de maatschappij en om die tevens te doen strekken tot aanmoediging van al datgene wat wat op het gebied van landbouw, tuinbouw, veeteelt enz. wordt ondernomen of tot stand gebragt. Na afloop hiervan vereenigde men zich aan een maaltijd, waarbij , onder afwisseling van mnziek, menige toast werd uitgebragt, in de eerste plaats door den heer J. A. van der Burgh op Z. M. onzen geëerbiedigden Koning, door den heer burgemeester dezer gemeente op Z. K. H. Prins Frederik en vervolgens op Z. Exc. den heer Commissaris des Konings, waarvan per telegrammen werd kennis gegeven. De feestelijke bijeenkomst duurde voort tot aan middernacht en alles liep in de beste orde af. MOERDIJK, 29 Sept. Gisteren had alhier een ongeval plaats, dat zeer ernstige gevolgen had kunnen hebben. Een tiental aan elkander gekoppelde paarden, werden hier ter levering aangebragt om verder naar Zevenbergen te worden vervoerd. Een der paarden raakte in de touwen verward, waardoor ze allen begonnen te steigeren en schichtig werden hetwelk groote verwarring en ontsteltenis te weeg bragt; vooral toen twee kinderen onder de paarden geraakten, was de angst eu schrik algemeen ; het eene werd zeer bebloed, men zegt met gebroken armpje, het audere echter gelukkig ongedeerd, gered. DORDRECHT, 30 Sept. Heden morgen , omstreeks half acht ure, had aan het Kralingsche veer, nabij Rotterdam, ecu droevig ongeluk plaats. Een zeilboot, toebehoorende aan schipper dc Haan te Ablasserdam, in aanraking komende met de stoomboot Cornelis de Wit I, doordien de zeilboot niet vroegtijdig genoeg door den wind ging, stootte, naar men gist, tegen ecu der raderen en wel zoodanig dat een der twee opvarende personen, zijude schipper de Haan , verdronk." HELLEVOETSLUIS, 30 Sept. Gedurende den storm, die heden hier gewoed heeft, is de Engelsche brik James, met steenkolen van Newcastle, in de nabijheid van Goedereede waarschijnlijk met man en muis vergaan. De kapitein had zich met een voorbij komeud vaartuig vaar hier begeven om een sleepboot te halen, en in zijn plaats was de stuurman van laatstgenoemd schip aan boord van de brik overgegaan. Toen de sleepboot buiten kwam, was van de brik geen spoor meer te vinden. HARDERWIJK, 30 Sept. Sedert eenige weken heerscht hier eene epidemische bloeddiarhee, die reeds meer dan 40 slagtolïers heeft geëiseht en die van dag tot dag in hevigheid toeneemt. Een der geueesheeren hier ter stede had op een enkelen dag ruim 70 patiënten in behandeling. Als huismiddeltje wordt aaugeprezen thee met uootmnscaat, canaille en vooral het zaad van het zoogenaamde weegblad, in melk gekookt, een plant die hier in menigte laugs de wegen gevonden wordt. ROERMOND, 30 Sept. Dingsdag avond tusscheu licht en donker bezocht een vreemdeling de de St. Martinuskerk te Venlo, doch gedroeg zich hierbij zoo buitengewoon vroom, dat hij bij de zich nog in de kerk bevindende personen argwaan opwekte te meer daar men hem ook acbtervolgens de verschillende offerblokken zag naderen om er een penningje in te laten glijden, 't geen kon doen veronderstellen dat zulk eene manoeuvre slechts geschiedde om de gelegenheid tot stelen te vinden. De politie door den koster Vengelers hiervan onderrigt zijnde, spoorde den vreemdeling op, die dan ook door den veldwachter A. Beekman in een logement aangetroffen en naar het politie-bureau overgebragt werd. Bij onderzoek is op hem bevonden een groote liunen geldzak inhoudende 2 Th. 7 % gr. aan zilvergeld en ruim zes gulden aan centen, waaronder verscheidene die nog van kleeflijm voorzien waren. Voorts 4 rietlatjes met lijm; een blikken doos met lijm; twee haken om sloten open te steken ; een breekijzer tevens kunnende gebruikt worden als schroefdraaijer, eene bougie en zwavelstokjes en een nieuw snoeimes. Verder een groote wit linnen zakdoek met rood garen gemerkt f C. L. Zeer zeker heeft de politie de hand gelegd op een kerkdief, en de groote hoeveelheid centen doet ook vermoeden dat dit geld voor het grootste gedeelte afkomstig is uit opengebroken offerblokken. ---