Gemengde buitenlandsche berichten. . | . ° Kamer is eon wetsvoor-61 ingediend, waarvan de strekking is, vreemdelingen die in Frankrijk wonen en van de van 9 fB* Va" hun arbeil* leven' 06n belaBtinS • l,or maand op te leggen. ~T en groot aantal Londensche bankiers courtdP 6den hebbe" aan Sr Wiliiam Har_ ', eu kanselier der schatkist, een memorie teeke gouden standaard gericht. De onder, ?aars dringen er op aan, dat geen verandering .vorda gebracht in hot thans in het d "borende muntstelsel. Zij betreuren , rlJveQ ten gunste van het bimetallisme; b^ an!_S-hot g?ld' het bimetallistische stelsel hen ' ' °r° nat'^n mte voeren, was er voor maa n reaen om tusschenbeide te komen, deri • '. ■ zouden mot groote vrees een veran., ■. /'len drongen in het monometnllistische fieisei, dat gindg 18]6 . fa Vereenigd Komnkrgk bestaat. ~~ o 1 arijgcho „Academie dos Inscriptions groot n-ettros" heeft Prof- Mommsen> den 'o en Duitschen geschiedschrijver, tot associé etranger benoemd. oen Renan zes jaar geleden voorstelde, tn-oi. Mommsen dezon titel te verleenen, ging ■;.-r een storm van verontwaardiging inde pers 'dP KD cantii'latuur mislukte volkomen. Dat de^henoeming thans geen tegenkanting vond, Tjst opnieuw hoezeer de verhouding ten opzichte van het buitenland sedert veranderd is. , ""*. "n&T aanleiding van een rapport over net lager onderwijs in België doet de Revue peaagogique ujtkomen dat do overgroote meerderheid der kinderen slechts zeer rudimentair onderwijs ontvangt. Van de 81,166 teerlingen die in de laatste drie jaren de gemeenteschool verlaten om er niet weder" te meeren, hebben slechts 17,260 d. i. 21,28 pCt. sch ]mSn-S f^heel doorloopen. In de particuliere , o ,"7en 's dit percentage nog geringer, Blechts J'V' PCt- (5,818 van de 30,491). , ~T 3t Servische ministerie van koophandel neett besloten met de Hongaarsche regeering tn onderhandeling te treden over den aanleg van een telephoonverbinding tusschen Belgrado n Budapest. X~~ 7*° Argentijnsche regeering heeft beslo, dat voortaan de havengelden in goud betaald moe^n worden. deïïl °_ rePllbliek Venezuela heeft de beniidriiilo • Vereenigde Staten ingeroepen ter ZooS8"18 Van het ?eschil mot FraükrÖkbeei 8 mon zich herinneren zal, zijn in het tussch Vaiv. aarl tle diplomatieke betrekkingen en .eido landen afgebroken ten gevolge vn een indigorete daad van don Franschen gezant te Caracas. cieële b° Pif3 te War,bington ontvangen offi].,„ *n,c,h ten Ult Ecuador is de opstand in deze^ repubiiek opnieuw uitgebroken. A«n >3!'Zer Wilbelm heeft den kapitein en mssaffh» a" Van de Wildflower, die. de een gouden V" ,de Elbe &™1 hebben' ieder ieder een •, ge en £ 15' den rtrie matrozen De hortod. ?™n horl«igcen£logosc!.onkon. gram vin i ra"en het P««'trot en het monoden keizer, benevens een inscbiift. ben denwi!i _-e?nbakkeriJetl van Cbiieagohebdoel een loo'l ? d«n arbeid gestaakt met bet In Ohio °n?.verhooging te krijgen. «,nrf_4Kr;li st^Sen de loonen. Aan eon aantal gser abrieken te Findley hebben de arbeiders iv put. opslag gekregen> De buizel)maßt- BCüappij te Youngstown heeft de loonen harer werklieden lü tot 15 pCt. verhoogd. — De commissie voor onderwijs uit het Hocgaareche Huis van Afgevaardigden heeft op voorstel van den minister van eeredienst het ontwerp op den overgang tot den Israëlietischen godsdienst aangenomen in den vorm, waarin het JMagnatenhuis het gewijzigd had, doch het ontwerp op de vrijo uitoefening van den godsdienst weder hersteld in den oorspronkelijken vorm. — Volgens een officieel telegram uitLoren^o Marquez is de opstand der inboorlingen langs de Incomati-rivier thans ten einde. Do linkeroever der rivier is tot Macaneta in de handen der Portugeezen. In deze plaats hadden de inboorlingen uitgebreide verschansingen opgericht, maar de koloniale troepen hebben hen zonder moeite verslagen, en het opperhoofd Mahasul heeft de vlucht genomen. De opstand kan thans als geëindigd worden beschouwd en het is niet te vreezen dat hij opnieuw zal uitbreken. — Bond, de secretaris van JNew-Foundland, is er in geslaagd, in de Ver. Staten een leening te sluiten. Dit blgkt uit de verklaring, door den premier, sir William Whiteway, in de Kamer afgelegd, dat JNew-Foundland al zijn verplichtingen voor Juli zal nakomen. — Naar The Lancet mededeelt, is de cholera bijna geheel verdwenen uit Konstantinopel en de omliggende provinciën. Slechts 2 of 3 gevallen worden wekelijks nog vermeld. Echter vertoont de epidemie zich te Mekka. Maatregelen zgn door het Turksch gouvernement genomen om te verhinderen, dat de ziekte, zooals in 1894 gebeurde, door pelgrims opnieuw uit Mekka naar Konstantinopel werd overgebracht. Drie deskundigen zijn afgevaardigd door de regeering om het toezicht te houden op de desinfectie der pelgrimsbooten en de verdere sanitaire maatregelen tegen de infectie. — Een rijk Armenisch koopman heeft aan een schilder te Londen opgedragen, een portret van Gladstone en van den hertog van Argyll te maken. Deze portretten zullen in de kerk van Sassoen worden opgehangen, als bowijs van dankbaarheid voor hetgeen de grand old man en de hertog in het belang der Armenische zaak hobben gedaan. — Het Turksche advie3Jacht Fuad is reeds uit Konstantinopel vertrokken, om Turkije bij de opening van het Noord-Oostzeekanaal te vertegenwoordigen. — Ten gevolge van een waterhoos zijn do voorsteden van Fraag gisteren ondergoloopon. Het water drong de huizen binnen en vulde de kelders; een aantal menschen moesten met bootjes gered worden. --- BINNENLAND. Herstemming voor dc Prov. Staten. Ue heer P. JL e d e b o e r is in het district Nieuwer-Amstel candidaat van de liberalen en van de antirevolutionaire kiesvereeniging Nederland en Oranje te Aalsmeer. Ook de Protost. Kicsvoroenigicg in vooruitstrevendeu geest te Sloten hoeft dezelfde candidatuur gestold. Daarentegen is de heer I. J. R a a ijm akers de candidaat vau alle R. Katholieke kiezers, die zeer talrijk zijn in dit district. --- De Radicale kiesvereeniging. Door het comité, dat ook de vergadering bijeengeroepen had, waarin tot oprichting der nieuwe „Radicale Kiesvereeniging" alhier besloten werd (de heeren De Koo, Gerritsen, Kouveld en Nolting), is aan een aantal geestverwanten ter mede-onderteekening aangebeden de onderstaande circulaire, die, na van hunne handteekeningen voorzien te zijn, in ruimen kring verspreid zal worden: De ondergeteekenden, het betreurende, dat de kiesvereeniging //Amsterdam", ten gevolge van een reeks van geschillen, ook van persoonlijken aard, waardoor de leiders verdeeld werden, na een geruimen tijd van kwijeiiig, eindelijk ontbonden is moeten worden en te gelijkertijd overtuigd, dat eene radicale kiesvereeniging in de hoofdstad onontbeerlijk is, noodigen alle voorstanders van eene doortastende hervormingspolitiek uit, toe te treden tot de vereeniging, tot welker stichting op eene vergadering, gehouden den 20 Mei jl., het initiatief is genomen. B\j het naderen van een kiesrechtuitbreiding, waardoor een deel, misschien een groot deel der werklieden tot mondige staatsburgers zal worden verklaard, behoort de radicale partij, die in den korten tijd van haar bestaan zulk een invloed heeft uitgeoefend op het staatkundig en gemeentelijk leven, krachtig georganiseerd te zijn, om verder mede richting te kunnen geven aan het politiek en sociaal streven. Dat men sedert Januari 1888, toen de kiesvereeniging //Amsterdam" werd opgericht, door de actie der radicalen hier te lande in democratischen zin is vooruitgegaan, zal niemand ontkennen, ln zooverre is het verleden dor radicale partij vruchtbaar geweest, doch de verwachtingen, die zij gewekt heeft, zijn nog geenszins verwezenlijkt.: Van haar program, hoe kon het anders onder de bestaande kieswet, is nog bijna niets geheel, nog zeer weinig zelfs slechts ten deele vervuld. De vrucht, die zrj heeft afgeworpen, is voornamelijk waarneembaar in de meerdere geneigdheid harer tegenstanders naar hare woorden te luisteren en zich, schoorvoetend, te wendeu naar het door haar aangewozen spoor. De krachtige invloed harer werkzaamheid moet nog komen, en zal komen, als een betere kieswet een ruimer arbeidsveld heeft geopend en een grooteren kring van medestanders en daardocr nieuw leven zal hebben gebracht. Met zulk een kieswet, die elk oogenblik kan worden ingediend, in het verschiet, mug de radicale partij als zelfstandige, goed georganiseerde partij, in de hoofdstad niet ontbreken. Zrj heeft de vervulling harer taak, door allerlei onrust verstoord, weder op te vatten en voort te zetten, weerstand biedende aan alle invloeden, die baar opnieuw zouden kimnen verleiden, zelfzuchtige Gverwegingen.persoonlijke sympathieën en antipathieën, vriendschappelijke verhoudingen tot andere politieke groepen of groepjes te doen gelden bg de behartiging van het algemeen lands- en gemeentebelang. lm het. gemeentebelang behoort in dit verband wel in de tweede plaats genoemd te worden, maar vergeten worden mag het allerminst;. Juist in den Gemeenteraad heeft de radicale partij het krachtigst blijk kunnen geven van hare opkomst. Zg' heeft, door de vertegenwoordiging der minderheden tot beginsel te verheffen en daarvoor te ijveren, de samenstelling van dat lichaam gewijzigd, den coterie-geest, ecu maal daar oppermachtig, perken gesteld, en aan een beheer, dat ons zooveel treurigs heeft nagelaten, een einde helpen maken, al lag het niet in haar vermogen, bij liet beperk e kiesrecht en onder de bestaande gemeentewet, die hervormingen ten op'.ichte van de gemeente-belastingen, het financieel beheer, do armenzorg en ter voorziening in de b.hoeften van de burgerij in te voeren, welke haar beginselen haar voorschrijven en waarvan hSM program de belofte bevat. Voor de voort setting harer taak, zoowel tot hervorming van het beheer der gemeente als van de wetgeving in den Staat, is dus noodig een democratisch radicaal, die behalve kiesvereniging, eene vereeniging is van geestverwanten ter verbreiding ter bevestiging en ter verdediging onzer beginselen. / --- Ned. R. K. lVolksboud. Gisteren werd te Schiedam, in de zaal .ler Ofißoierenvereeuiging, de zesde algemeene vergadering gehouden der afdeelingen van don Ned. R. K. Volksbond, onder leiding van het centraal bestuur. Aanwezig waren de afgevaardigden der afdeelingen Amsterdam, Haarlem, Leiden, Hoorn, Edam, 'ö-Gravenbuge, Delft, Schiedam, Rotterdam, Gouda, Dordrecht, Vlaardingen, Vlissingen, Heemstede, en Helder. Na een inleidend woord van den centraal-president, den heer \V. C. J. P ass toor s, en goedkeuring der notulen door den secretaris, den heer B. Lammers, werd overgegaan tot behandeling der agenda. De penningmeester, de heer J. W. Smit, had op een ontvangst van ƒ734.50 een batig saldo van ƒ150.26%. Allereerst werd behandeld het voorstel Dordrecht: //De centrale raad besluite over te gaan tot de oprichting van een algemeen ondersteuningsfonds voor de leden van den Bond". Besloten wordt, deze zaak nader te behandelen op het in September te houden vakcongres vanden Bond. Verschillende voorstellen van soortgelijke strekking kwamen tegelijk in behandeling, als: 1». Voorstel- Delft, om bij de Regeering aan te dringen op afdoening of beantwoording van de in 1894 gedane verzoeken; 2°. Voorstel-'*- Gravenhage, om te verzoeken bij de aanbestedingen Rijks- en gemeentewerken zooveel mogelijk aan landgenooten en gemeentenaren te gunnen; 3". Vooistél-'s-Gravenhage, om aan de Regceringte verzoeken spoedig over te gaan tot stichting van Arbeidsraden of Kamers van Arbeid; 4°. Voorstel- Hoorn, om bij de Regeering aan te dringen op wijziging in het uitbetalen der loonen aan particulieren die in gevangenissen en Rijkswerkinrichtingen arbeiden. Al deze voorstellen worden na korte discussie bij acclamatie aangenomen, terwijl bij het voorstel sub 2". aan den centralen raad wordt opgedragen, zich te wenden tot den bisschop van Haarlem, opdat ook bij het bouwen van kerken en kerkelijke gebouwen worde gelet op de belangen van de ingezetenen der gemeenten. Voorstel-27eM«r: «Regeling der loonen op de Rijkswerkplaatsen, met het oog op de concurrentie, door de werklieden van genoemde werkplaatsen der particuliere nijverheid aangedaan," Uit de toelichting bleek, dat men vooral het oog had op de lage loonen, die ondanks de vrij voldoende maxima, aan het overgroote meerendeel ook der bekwame werklieden werden uitbetaald en bovendien op de slechte en stelsellooze regeling der bevordering, Ten slotte werd aan bet centraal-bestuur opgedragen, zich persoonlijk te wenden tot den minister van marine, ten einde dezen breedvoerig de bestaande grieven kenbaar te maken. Daarna werd besloten, om de algemeene vergaderingen 117.00 noodig" tweemaal per jaar te houden, doch telkens gedurende één dag. In comité-generaal werden vervolgens eenige huishoudelijke voorstellen behandeld,, nl. betreffende het aanbieden van een huldeblijk aan den bisschop van Haarlem, beschermheer van den Bond, b(j diens aanstaand gouden priesterfeest en voorts tot regeling van de financieele verantwoordelijkheid der onderafdeelingen in de verschillende afdeelingen en tot regeling der verhouding tusschen de afdeelingsbcsturen en die der onderafdcelingen. Bij do hervatting der vergadering werden tot bestuursleden gekozen de heeren W. C. J. Passtoors, Jac. JP. van Term, J. W. Smit, N. J. Appelman en C. J. Willeman, aftredende leden, en gekozen de heeren Van Rijswijk en Schouten, wegens bedanken en overlijden resp. der heeren Scheerder en Kou wenhoven. Aan de orde was een voorstel- Amsterdam, de strekking hebbende, dat de locale comite's van Hulp in Nood, die de contributie aanzuiveren voor de leden, ingeval van werkloosheid of ongeval, voortaan ook in dergelijke omstandigheden dc contributie betalen voor de leden der onderafdcelingen. Na de gehouden discussie verklaarde de Voorzitter, dat het bestuur meende niet bevoegd te zijn, in deze eenigen invloed te oefenen en werd wegens het vergevorderd uur ook geen beslissing genomen. JBenige voorstellen betreffende de stichting van een algemeen bondsorgaan bleven om dezelfde reden liggen. De vergadering, dio door ongeveer 90 afgevaardigden en eenige geestelijke adviseurs was bezocht, werd te 8 uur gesloten. Als plaats voor de volgende bijeenkomst is 's-Gravenhage gekozen. --- Stranding van dc „Salak." De Nederiandsche mailboot Salak, van Rotterdam naar Batavia, is gisteren bij dikken mist op de Oostkust van het eiland VVight aan den grond gevaren. Twee sleepbooten zijn ter assistentie gezonden; daar de zee kalm en het weer gunstig is, verwachtte men dat het zou gelukken, bij hoog water de boot vlot te krijgen. --- Westerwolde. Zaterdagnamiddag hield do VVestorvvoldsche Kanalisatievereeniging haar algemeene vergadering te Wedde, onder presidium van den heer B. L. ï ij d e n s. Uit het verslag van den penningmeester bleek, dat het met de financiën nog altgd niet zeer gunstig is gesteld. De ontvangsten bedroegen over het afgeloopen boekjaar ƒ 1119 en de uitgaven / 7106.01, zoodat de vereeniging staat voor een tekort van f 6987.01. Medegedeeld werd, dat de Koningin-Regentes voor het aanhangige onderzoek respectievelijk 200 en 100 gulden beschikbaar stelde. Het voornaamste punt der agenda: //de inkrimping van het kanalisatieplan". werd ingeleid door den heer Lubberts, die het onderwerp diep treurig noemde. Misschien, zei spreker, heeft het bestuur reeds te lang geaarzeld om een ingrijpenden maatregel te nemen. Steeds echter nog hoopte het, dat de zoo gewenschte samenwerking tot stand zou komen. Als oorzaken dat van Westervvolde tegenwerking uitgaat, noemt spr. stijfhoofdigheid, bekrompenheid, afgunst, liohtgeloovigheid. Wordt het plan ingekrompen, dan blgft van het geheele schoone plan niet anders over dan het vereenigd kanaal doorgetrokken tot aau de grenzen van het onderdeel Sellingen en de zijtak naar Bourtange. Ken groote verbetering reeds, maar niet de gewenschte, die van geheel Wcsterwolde. Helaas, het bestuur ziet, geen kans dc inkrimping te veihinderen. Daarom meende het deze zaak ter sprake te moeten brengen, om ook de gelegenheid voor dc ledtn open te stellen nog middelen ter voorkoming van de inkrimping aan de hand te geven. De heer J. Sijpkens, lid van Ged. Staten, is van oordeel, dat het bestuur over de plannen niet meer kan beschikken; ze zgn afgestaan aan regeering van rijk en provincie. Worden Sellingen en Onstwcdde uitgesloten, dan krijgt men een nieuw plan, dat weer opnieuw moet worden onderzocht. Het bestuur is teleurgesteld door den onwil der Westerwolders tegeno?er zijn goede bedoelingen. Het is echter thans de tijd niet om uiting te geven aan bitterheid en geraaktheid. Zoowel met liet bestuur als met de ingelanden zal de Hegeering in aanraking moeten komen. Tot zoolang moeten de bezwaren tegen de aanhangige plannen worden opgeschort. De h.h. Tijdens en mr, A. H. Ken ing wenseben wel een ultimatum te stellen. De heer Tgdeus verklaarde ten slotte, dat het bestuur zich niet gebonden achtte met de inkrimping te wachten, ook al sprak dc vergadering de wcuscbelijkheid daarvan uit, hetgeen aanleiding gaf tot verschillende opmerkingen en lot een bepaalde uitspraak der vergadering, n.l. deze, dat dc zaak tot de Novenibervergadering zal worden aangehouden. --- Maatschappij van Weldadigheid. De vergadering van afgevaardigden der afdeelingen, zal worden gehouden op Dinsdag 11 Juni, dos voorm. te elf uur in „Eensgezindheid", alhier. Behandeld worden o. m.: Rapport en voorstellen van lint. bestuur, omtrent den toestand der Maatschappij en de voornaamste verrichtingen in het afgeloopen jaar. Voorste» tot verkoip van gronden in Willemsoord. Voorstel tot liet sluiten van eene leening. Beslissing omtrent de vraag ot' de Agent nf Colporteur opnieuw zal worden aangesteld. Voorziening in de plaats van commissaris, opengevallen door de aftreding van den heer mr. A. van Niiamen van Eenmes. Brief van den herr jjW. Huender aan commissarissen der Maatschappij tot" toelichting van zijn voorstel tot reorganisatie, gedaan in de algemeene vergadering van 5 Juni 1ë94. Mededeeling herziening Reglement van Bt-heer. Voorstel ter voldoening san art. 55 der statuten. om te beslissen óf, en zoo ja, welke afdeelingen bevoegd znlien worden verklaard om een nieuw huisgezin naar de Maatschappij op te zenden, i Mededeeling der . Begrooting en Memorie van toelichting voor het jaar 1895. De Nederl. mail met berichten uit Batavia kan 27 dezer des voorm. om 9 uur alhier worden verwacht. --- Vergaderingen, Maandag 27 Mei. Nederiandsche Stoomvaartmaatschappij «Oceaan." Jaarl. alg. verg. 11 u. Prins Hendrikkade 145. Buffetmaatschappij wE Pluribus Unum." 12 u. Bureau der Maatschappij Huddestraat hoek Tulpplein. Cultuurmaatschappg ./Bismob." Alg. verg. 12}^" u. Doelenstraat 14. Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij. Alg. verg. 12% u. Gebouw der Maatschappij voor den Werkenden Stand. Maatschappij tot exploitatie van bad- en overdekte zweminrichtingen. Buit. alg. verg. 3 u. Twentsche Bank. Cultuurmaatschappij //Tjikapoendoeng." Alg. verg. 3 u. Leidschegracht 21. Maatschappij voor Turngebonwen. Jaarl. alg, verg. 8 u. Marnixstraat 344. Vereeniging tot instandhouding van het Turngebouw. 9 u. Marnixstraat 344. Avebeest. Dedemvaaartsche Stoomtramwegmaatschappij. 2 u. Hotel Keuken. 's-Gbavenhage. Naamlooze vennootschap wJDe Dcii Courant." 2 u. Kantoor Nieuwe Schoolstraat 83. Rotteedam. Rotterdamsche Levensverzekeringmaatschappij. 7 u. Kantoor. --- DE PERS. ArboiderBWoiitnj.cn. De heer J.W.C. Teilegen vestigt, met het oog op de ongeneigdheid, die de minister Van der Sleyden heeft getoond om de Rijkspostspaarbank dienstbaar te maken aan den bouw van goede arbeiderswoningen, in het Sociaal Weekblad de aandacht op eene zuster-instelling, wier regeling en bestuur aan mannen is toevertrouwd, minder angstvallig dan de tegenwoordige minister van waterstaat. De gemeenteraad van Arnhem heeft namelijk in zijne vergadering van 27 April jl. zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming goedgevonden, dat }{. van het kapitaal van da Arnhemsche spaarbank mag belegd worden in obligatiën ten laste van de woningvereeniging //Openbaar Belang". Genoemd ;. ;'s is ongeveer op ƒ 170,000 te stellen. Het voorstel tot deze wijziging ging uit van de directie der spaarbank en was van eene toelichting vergezeld, waaraan het volgende is ontleend: De directie is eenparig van meening, dat het doel van de woning-vereeniging, als strekkende tot verbetering van den min gunstigen toestand der arbeiderswoningen reeds een zeer sterke beweegreden mag genoemd worden om aan het verzoek van het bestuur van «Openbaar Belang" te voldoen. Meer en meer ook in aadere landen, vindt de meening ingang, dat de spaarbanken, behalve door de veilige bewaring van kleine bespaarde kapitalen nog ten nutte der gemeenschap werkzaam kunnen zijn, door met die kapitalen steun te verleenen aan zulke vereenigingen, die niet in de eerste plaats opgericht met het doel om winst te behalen, zicli tot taak stellen de maatschappelijke positie te verheffen van hen, die ten gevolge van de sociale verhoudingen tot de economisch zwakkeren moeten worden gerekend. Wat van deze meening echter ook zü en hoe ver de spaarbanken, die zeker in de eerste plaats behooren te zorgen voor de zekerheid en veiligheid van haar ter bewaring toevertrouwde gelden, mogen gaan om in de genoemde richting werkzaam te zijn; het zal niet noodig zijn te betoogen, dat, waar haar dit mogelijk is, zonder het belang der inleggers in de waagschaal te stellen en zonder iets op te offeren van het beginsel dat de veiligheid der belegging van baar kapitaal boven alles behoort te gaan, het verleenen van dergelijken financieelen steun zeer moet worden toegejuicht. Het eenige bezwaar van het standpunt der bank, n.l. dat deze obligatiën niet zeer courant zullen zijn, wordt brj deze wijziging ondervangen door dc bepaling dat alleen een gedeelte van het kapitaal, betwelk anders zou mogen belegd worden in hypotheken, mag worden bestemd tot aankoop der schuldbrieven van //Openbaar Belang". Nog merkt de schr. op, dat de Arnhemsche Spaarbank vele jaren geleden aandeelen heeft genomen in de oudste der Arnhemsche woning-Vereenigingen en dat, evenals de Staat, ook.de gemeente Arnhem de teruggave der ingelegde gelden zonder eenig voorbehoud waarborgt. Waar De Liberaal onlangs naar aanleiding van mr. Kerdijk's artikel in de Vr. d. T. vroeg: of het tot de roeping van den Staat behoort rechtstreeks de verbetering van de woningen der mindere klasse te bevorderen.' en bij bevestigend antwoord dien weg dan ook wilde zien toegepast zoowel in de steden ais ten plattelande, waarvoor de gelden der Eijkspostspaarbank zouden blijken onvoldoende te wezen, heeft mr. J. A. L e v y in het Handelsblad het voorbeeld aangehaald der Pruisische regeering, welke vijf milliom mark Staatsgeid wil besteden aan den bouw van woningen ter verbetering der huisvetting van arbeiders in Staatsdienst en van gering bezoldigde Staatsbeambten. Met de volgende wedervraag antwoordt DeLiberadl: Gesteld eens mr. Levy had een artikel geschreven waarin het volgende voorkwam: "De vraag is deze: Behoort het tot de roeping van den Staat om rechtstreeks invloed uit te oefenen op de godsdienstige, wijsgeerige en staatkundige denkbeelden der burgers.' Wie deze vraag bevestigend beantwoordt zal ook moeten eischen dat op alle uitingen van godsdienstigen, wijsgeerigen en staatkundigen aard door den wetgever toezicht worde gehouden". Gesteld nu eens dat een reactionnair orgaan hierop antwoordde: /Meer dan boekdeelen vol betoogen bewijst een enkel feit, dat vermoedelijk aan de aandacht van mr. L e v y ontsnapt is. De Rijksregeering in Duitschland heeft de vraag van mr. Levy beantwoord en wel in bevestigendenzin. Zij heeft bij den Rijksdag de bekende Urnsturz vorlage ingediend. Ik begrijp dat men dergelijke lastige feiten liever wat achteraf zet. Ze echter dood te zwijgen op de eigen plaats waar zij den dunk van ongeoorloofde staatsbemoeiing rakelings omvcrloopen, schijnt mjj toch wel wat luchtig omspringen met de eischen eener deugdelijke argumentatie. »Ik zou dan ook mr. Levy beleefdelijk willen uitnoodigen om bijaldien hij temet aan bedoeld onderwerp toekomstige beschouwingen wijdt, althans ecnigermate rekening te houden met het door ons vermelde feit". Zou, vraagt De Lib., mr. Levy na het lezen van een dergelijk artikel zich als geheel verslagen beschouwen .' — Of wel zou hij bij zich zelf lachend uitroepen: Ziedaar nu toch een argumentatie die in het allerminst geen hout snijdt. --- TELEGRAMMEN. to Het Belgische ministerie. ie/ SEL' 26 Mei' ("fl- °') De Moniteur e9e bovat de koninklijke besluiten betref- Quo dQ wijziging in het kabinet, zooals die enteren reeds geseind is, nl. De Burlet, buienlandsche zaken; Schollaert, binnenlandsche *eo; prof. Jdijssens, arbeidsaangelegenheden. 1* t.^ De verkiezingen in Italië. *OME, 26 Mei. (R. O.) Uit de berichten e'kc uit dj verschillende districten zijn "•vangen, blijkt dat de verkiezingen overal redegeld hebban Plaats gehad. Er bestaat en ora te vsrwachten, dat de regeering een groote meerderheid zal behalen. g . Rome is de uitslag als volgt. Gekozen: Ij 18P,1' raet 934 stemmen; zijn tegenstander firii °e' *üe indertijd wegens politieke ver- Wer(j Kgroordeeld, verkreeg 720 stemde D' yer(^er gekozen de minister Barcelli, va/l ' Birzilat, Santini, een aanhanger nolv miiJÉterie, en Mazza, eveneens om i^tteke redensn veroordeeld. --- De tepubliek Formosa. *VASHINGTON, 25 Mei. (R. O.) De . e^lbaanseho gezant te Peking bevestigt nu., er'cht, dat op Formosa de republiek is sche-6 reSeering der Vereenigde Staten beaan V* ormosa echter als toebehoorendo dat •^an> en het 's net waarschijnlijk, 5 de republiek zal erkennen. --- Een. condiet in Guyana. van _ '26 Mei* (fl- °') Eon telegram ~_l 0a gouverneur van Fransch Guyana, volg d 2° Mei' mclJt aan de reSeering het die • °' Eea Eranschman, Trajane genaamd, twi flDds 'anSen MM gevestigd was in het be- S- Gu 6 f'e'3'oti tusschen Engeiand en Fransch cj00yana'werd gevangen genomen en geplunderd vern 6etllBe Braziluansche avonturiers. De goucom Ur z°nd daarop een adviesjacht met eene als *'ne infanterie. Do kapitein begaf zich aVonJ . onientair naar den aanvoerder der Trai Uriorsr en eischte de invrijheidstelling van en iDe' Terstond begonnen de aanvoerder te B>b-°Ver'£e ay°ntur'erß °P do Franschen geve-h et6D; d't was et Be'a tot een aev'ff '• Het dorp der aanvallers werd vergQ r en van hou zelven werden meer dan l , »e(*ood en velen gewond; de Franschen len 5 dooden, onder wie de kapitein, en een twintigtal gewonden. --- Uitvoer van specie. NEVy.YQRK. 26 Mei. (ft. O.) De uitvoer specie in do afgeloopen week bedroeg doLrfUd 'USfS dollars' aan zilver 878,389 --- KUNST EN WETENSCHAPPEN. Ned. Toonkunstendorsvereeniging. De Ned. ïoonkunstenaarsvereeniging had als plaats van samenkomst voor hare twintigste vergadering Arnhem uitgekozen on ofschoon wel geon jubileumscijfer, had men toch do goede gedachte gehad tot besluit van bet vierde lustrum de vergadering gepaard te doen gaan mat een tweedaagsch muziekfeest. Natuurlgk moest op een der beide dagen een werk van grooten omvang worden ten gehoore gebracht en het spreekt niet minder vanself, dat daarvoor gekozen werd een compositie van den grijpen G. A. Heinze, den man, die twintig 'jaar geleden het initiatief had genomen tot oprichting der Toonkunstenaarsvereeniging. Zijn Srrncla Cvexilia in Zaterdag, don rorston da" van hot muziekfeest, ten gehoore gebraeh. on heeft, niot hot. minst dankzij der vertolking onder leiding van den heer H. A. Meijroos, grooten indruk op de talrijke aanwezigen gemaakt. Het koor zong met. groote zekerheid en hot klankvolun.e was in verhouding tot, liet aantal medewerkenden vrij voldoende; jammer dat de articulatie niet wat duidelijker was. Het orkest deed goed zijn plicht. • Als solisten werkten mede de dames Noordewier (uit Den Haag) en Luning (uit Rotterdam), en de heeren J. J. Rogm a n s en Ar n. Spoel. Zij gaven veel te genieten; vooral mevr. Reddingius en de heer Rogma n s waren gelukkig in de vertolking hunner partijen. De heer Spoel scheen mij in den aanvang wat zenuwachtig, doch was later wat beter op dreef. Er is door het publiek dapper geapplaudisseerd en na het eerste deel juichte men zoo luide toe, dat de heer Heinze op het podium verscheen, alwaar hem onder fanfares een krans werd vereerd, waarbg de voorzitter der vereeniging, de heer W. F. G. N i c o 1 a i, met een hartelijk woord, een medaille voegde als hulde aan den stichter der Ned. Toonkunstenaarsvereeniging. Bij den aanvang van het tweede deel ontving de heer H. A. Meyroos een krans, een welverdiend blijk van waardeering voor zijn voorbereiding en leiding van het feest. Ook den tweeden dag heeft het niet aan toejuichingen ontbroken. Voor de matinee, die Zondag in Musis werd gegeven, waren enkel werken van Nederiandsche meesters op het programma geplaatst en enkele composities werden voor de eerste maal ten gehoore gebracht. Het waren een dramatisch getinte concert-aria Jphigenie auf Tauris van den heer C. H. C o s te r, door mej. Lucing talentvol voorgedragen en een zeer belangwekkende ballade voor soli, koor en orkest, Snowa geheeten, waarvoor Pol. de Mont de woorden, de heer S. vanMilligen de muziek had geschreven. Verder hoorden wij concert-ouvertures van jde heeren Frans Bouman en Joh. Wagenaar en Pergolese, cantate van J. H. L. Rijk e n, terwgl mevr. Noordewier en de heeren Rogmans en Spoel eenige der schoonste liederen van hun repertoire voordroegen. Allen, componisten en uitvoerenden, werden door het publiek met warmte toegejuicht. Mevr. Noordewier zag zich zelfs genoopt tot een toegiftje. Aan den heer Coster werden bovendien na de uitvoering zijner compositiën een tweetal fraaie bloemstukken vereerd. In mgn eerstvolgende kroniek hoop ik nog op dit muziekfeest nader terug te komen. • K. „Maar tje." In den Tivoli-schouwburg te Rotterdam is Zaterdagavond een oorspronkelijk tooneelstuk in 4 bedrijven opgevoerd van W. van Eerdbeeck, dat, naar de N. R. C. mededeelt, door het publiek vriendelijk is ontvangen. De geschiedenis van Maartje is deze. In een Veluwsch dorp werkt op de secretarie een rijke jongen, die het heeft aange'egd met de dochter van den molenaarsknecht, maar bovendien het hof maakt aan de dochter van den molenaar. Hem is het maar om een beetje plezier te doen, doch Maaitje van den molen meent het ernstig. Ha;ir vader zit in schulden: indien hij den volgenden dag geen geld heeft, zal de molen verkocht worden. De Don Juan biedt en brengt het geld, maar Maartje die van zijn doen met de dochter van den knecht heeft gehoord (welke hij mtt ƒlOOO heeft tevreden gesteld) wil niet dat het geld in den molen zal blijven en gooit het eindelijk in het vuur. Dan loopt de Don Juan weg. De vader komt thuis, maakt haar heftige verwijten, grijpt haar aan.... Maartje valt op den grond — zij is dood. Volgens de N. R. C. moet het stuk, behalve de scènes waar het op aan komt, tal van andere tooneeJen bevatten, waarin de acteurs gelegenheid hebben zich verdienstelijk te maken. --- SPORT en WEDSTRIJDEN, Wielerwedstrijden Maastricht (Per telegraaj'.) MAASTRICHT, 26 Mei. Heden werden dc internationale wedstrijden op de nieuwe baan gehouden. Als deelnemers waren ingeschreven de heeren: Th. Wiemann, Arnhem; W. L. Beisenhcrt, Amsterdam; J. M. Vrouwes, Haarlem; G. Vaassen, Luik; Theod. Tuinstcr, Aken; A. J. Jochems, Arnhem; H. J. Gorter, Zwolle; A. W. Marée, Venloo; J. Arnoldts, Sittii.rd; Ed. America, Valkenburg; John Siebrecht, Vierden; O. Timmers, Heerlen; G. Derouchène, Luik; Willy Schulz, Dusseldorf; H. Prica, Maastricht; M. Oordang, Maastricht; H. Meyers, Maastricht; C. Boillcux, Maastricht; C. Plum, Aken; Henri Delvilla, Pargs; Maurice Antenne, Parijs; JRani, Antwerpen; Lura, Antwerpen; J. v. d. Eist, Brussel; Eabun, Luik; Ernestine, Brussel; De Haes, Aken; d'Jena, Luik; Rhoen, Aken; De Waardt, Rotterdam. De uitslag was als volgt: 1. Aanmoedigingsme.dttrijd over 2000 M. voor rijders, die tot 1 Januari 1895 nog geen eeraten prgs behaalden. Vaes3cn (Luik) in 3 min. 411/, sec; Megers (Maastricht) 3 min. tl'/, sec; Derouchène (Luik) 3 min. 41 __ sec. 2? Safety-scratch, 1000 M. De Haes (Aken) 1 min. 46l/5 sec; d'Jena (Luik) 1 min. 4b5/, sec; 3e prijs niet toegekend. 3. Safety-lrandicap, 3000 M. Willy Schulz (Dusseldorf) voorgift 280 M., 6 min. 50»/, sec; Rabun (Luik), voorgift 100 M., 6 min. 514„ sec; Rhoen (Aken), 280 M. voorgift, 6 min. 52VS sec. 4. Safety-tandem, scratch, 2400 M. Cordang en Boillcux (Maastricht), 3 min. 56'/, sec; Gorter (Zwolle) en De Waardt (Rotterdam) 3 min. B6*/_ sec; 3e prijs niet toegekend. 5. Wedstrijd Begeer-beker. Deze beker, geschonken door de firma Begeer te Utrecht, wordt het eigendom van hem, die hem tweemaal achtereen volgons of driemaal in 't geheel wint. Afstand 1600 M, scratch. Gorter is de houder van den beker sinds verleden jaar. Gorter, 3 min. 39*/, sec; Ernestine, (Brussel) 3 min. 40 s.; Tuinster (Aken) 3 min. Ï64/, s. De beker is dus het eigendom geworden van Gorter. 6. Safety-handicap, 804 M.' Derouchène (Luik), voorgift 60 M., 1 min. 11-'/, s.; Boilleux (Maastricht), 25 M. voorgift, 1 min. Il'1/, sec; Schulz (Dusseldorf) 65 M. voorgift 1 min. lls,s sec. 7. Safety-scratch, 10,000 M.: Rabun (Luik) 16 min. öt3,5 sec; Cordang (Maastricht) 17 min. 2"75 sec; d' Jena (Luik) en Ernestine, (Brussel). --- Wedstrijd van den Studentenrocibond. De wedstrijd der vier universiteiten — Nederlandsch Oxford-Cambridge — gisteren te Haarlem gebou de», werd begunstigd door mooi weer, dat wil zeggen door weder zonder een zweem van regen. Want voor een «mooien" dag was de wind te sterk en al had dit op het roeien niet zoo bijzonder nadeeligen iuvloed, zeker deed het afbreuk aan dc opkomst van belangstellenden. Maar toch, het Noorder-Spaarne zag er weder uit zoo feestelijk als immer; met de talrijke gepavoiseerde jachten en booten, met een aantal muziekkorpsen, met de breede rijen Haarlemmers en anderen, met de dichtbezette tribune en met de vlugge roeischuitjes op het soms wel wat onstuimige water, 't Was de oude gezellige drukte, de jaarlijksche mengelmoes van zomertoiletjes en strooien hoeden met clublinten. Maar toch was er dit jaar iets bijzonders — dat konden de mcnseheii wei vooruit niet weten, maar bijzonder was het toch: Triton, de ütrechtsche studenten-roeiclub, overwon in den hoofdwedstrijd. Dat is nog nooit voorgekomen.... Laat ons echter niet de gebeurtenissen vooruit.loopon en voet bij stuk honden. Uie eerste wedstrijd dan: vierrifmrsmrtriggedgieten op 9000 M Moei, begdn te l nur. deelnemers waren Njord, Leiden, boot.Mo'i« Louise, ploeg /liet kleine Üoopken"; Laga, Delft, boot A. L., ploeg „Trekvogels"; Triton, Utrecht, boot Kir», ploeg „„ Inslag" eu Neren», Amsterdam, , wDora". Nereii.i Bcüoot onmiddellijk bij den start vooruit en bleet' voor tot bij deu bocht, toen Triton begon op te zetten en een tijdlang op zy bleef doch meer en meer veld won. Ouder groot gejuich vanden oever Jiep Triton voor en kwam met drie bootslengten vi rscbil bij Nereus htt eerst aan. De tijd was 10 m. 55 s. Verleden .iaar werd — by tegenwind, terwijl thans de wind voor was — door Neren* 19.59 en door Inton 19.39l/t gemaakt. De ploeg van Triton werd ontvangen met fanfares en aan de toejuichingen scheen geen einde te komen. De studenten werden in de boot bekranst, met serpentines geworpen, gelukgewenscht, kortom overladen met allerlei bij betuigingen. Zelfs vuurwerk werd te baat genomen om toch maar blijdschap te kennen te geven. Door eenige dames in een boot van Nercus werd den stuurman een tak van roode rozen geschonken, zeer waarschijnlijk bestemd voor de overwinnaars van de Amsterdamsche vereeniging. Het tweede nummer single sculling ontrigged op 1600 M. werd gewonnen door Njord. Deelnemers waren Njord en Triton (.Laga en Neren* hadden zich teruggetrokken). Triton nam bij het begin een verkeerde richting en kwam daardoor reeds dadelijk achter. Jfjord bleef echter ophalen en won in 7.30, terwijl Triton 20 seconden later aankwam. Het vorige jaar werd door Nr.reus de afstand in 6.523/5 gemaakt. Aan het derde nummer, trveeriems gieken inrigged (juniores) op 3200 M. met keerpunt namen deel Njord, boot Bobo, ploeg /Happy go lucky", I.aga, boot Ko Ko, ploeg i-De vliegende Sassaks" en Triton, boot _ƒ,, ploeg vLaatste kwartier." Alle drie booten gingen mooi gelijk af en namen ongeveer gelijktijdig (Triton het eerst en Laga het achterst) den boei. Triton en Njord bleven elkander bij; nu eens was de een, dan de andere voor, toen bij de tribune Triton, die een paar booten voor was, de bocgsliding brak en daardoor achterop kwam. Njord maakte 16.35 en Triton 16.35V6. Nummer i, t-iveeriems gieken outrigged op 3000 M. zonder draaiboei (seniores) werd enkel gemaakt door Njord boot Nora, ploeg v't Zal wel gaan" en Laga boot Lou-Lou, ploeg vP. I. P." Njord begon met voor te loopen en bleef de eerste. Laga gaf het een eind van de tribune op; deze ploeg bleek wel kracht te bezitten, maar had blijkbaar weinig training. Njord won in 13.10. Bij het vijfde nummer, vier riems gieken inrigged, 3200 M. met keerpunt, kwamen uit: Njord, boot Bonnie, ploeg i//Tru-Tru"; Laga, boot Prinses Wilhelmina, ploeg »In 't Paradijs" en Nereus. De laatste gaf het voorbij den b«ei op, waarop Laga en Njord den kamp voortzetten. Njord haalde aan het eind krachtig op en won in 14.5. Na afloop van den wedstrijd had het voor menigeen niet weinig moeite om behoorlijk weg te komen. Het. was een dringen van belang, daar allen denzelfden weg afmoesten. Ook de trein naar Amsterdam, die kort daarop vertrok, was bijzonder vol, zoodat wagens moesten bijgehaakt worden. Latere treinen zullen ook wel behoorlijk hun aandeel gehad hebben, ten minste het aantal studentenflat gisteravond op /Oud-Hollard" bijeen was — men had afgesproken daar te zullen komen — moest bepaald verschillende treinen gevuld hebben. Nu, de vreugd was uit Haarlem medegekomen' Gisteren had op den weg Leiden-Bodegraven en terug (60 KM.) een wielerwedstrijd plaats, door verschillende vereenigingen van den A, N. W. B in Z.-Holland, waaraan 4 deelnamen, vertegenwoordigd door 20 wiclrijders, om het kampioenschap voor Zuid- Holland. Van de vereenigingen won All Right van Leiden dc gouden mcd. in 1 uur 46 min. 20'/_ sec; Stalen Ros van Rotterdam, dc zilv. mcd. in 1 uur 47 m. 19 s. In den pcrsoneelcn wedstrijd werd de overwinning behaald door \V, v. d. Mcy te Leiden, goud. mud. in 1 uur 36 m, 60 s.; H. de Wjjs van Rotterdam, won de verguld-zilv. mcd. in 1 uur 45 m. 1 sec., G. Verhoeven van Rotterdam, de bronz. mcd. in 1 uur 46 m. De heer V. d. Mey won dus de gouden mod. voor de club en voor zich zelven en werd door zijn vereeniging met een krans vereerd.; --- VISSCHERIJ. Aan het Kralingscheveer zijn op 25 Mei aangevoerd: 164 zalmen die tot f 1,20 a f 1,35 per % KG. »ijn verkocht, 570 elften die 80 c. a ƒ 1,50 per stuk opbrachten, en 1 steur die ƒ 12.50 gold. 'Ie Katwijk aan Zee bedroegen in den loop der vorige week de besommingen der visschersvloot van f 40 tot ƒ 90. Vis-chprijzen: tarbot ƒ o ii 10, griet '/la 2,50, tong 30 a SO et., bunschol 40 a 50 et., j;r. zeehanen 2o è 75 et. per stuk; schol f 3,70 ii 6, scharren ƒ 3 a 4,50, kl. zeehanen f 5 per mand. --- STADSNIEUWS. De GasquaesUe. Onderstaande nota van mr. M. VV. F. Treub, wethouder van financiën, is in het Gemeenteblad opgenomen en ter kennis van dan Gemeenteraad gebracht: In het jaar 1890 werden een tweetal nota's in het Gemeenteblad opgenomen, naar aanleiding van eene door mij in den Raad uitgesproken stelling, dat „het jaarlij ksch voordeel van ongeveer een half millioen, dat de gemeentekas uit de gasconcessie trekt, den ingezetenen op 7 lx 8 ton te staan komt." Die stelling werd door mij verdedigd in een nota, opgenomen in het Gemeenteblad van dat jaar, afd. I n°. 196 bladz. 129, en weêrsprokon door B. en W. in hun antwoord, opgenomen onder n°. 239 bladz. 217. Destijds werd door mij op dat antwoord niet van dupliek gediend, omdat door den loop, welken de zaak der gasconcessie toen nam, de voortzetting van het geopende debat niet tot eenig practisch resultaat had kunnen leiden, Het kan mijne bedoeling niet zijn na vijf jaren het toen gevoerde debat te heropenen; maar nu het oogenblik is gekomen om eene beslissing te nemen over hot al dan niet opzeggen der gasconcessie en mijne stelling, aangenomen dat zij juist is, als een der elementen bij het nemen van die beslissing in aanmerking komt, acht ik het niet overbodig daarop opnieuw de aandacht te vestigen en te trachten hare juistheid uit de door B. en VV. destijds gebruikte cijfers aan te toonen. Volgens hetgeen in hunne nota van 19April 1890 op bladz. 221 wordt berekend, komt bjj een gasverlies van 10 pCt,, waarop door allen — gemeente izoowel als inschrijvers —■ gelijk in die nota wordt gezegd, in lss3 ten minste gerekend moest worden en gerekend werd, en bij een verkoop van 30 millioen M 3 gas tegen 9 cent op de voorwaarden der bestaande concessie, aan de fabriek uit dieu verkoop een som van ƒ1,894,000. Voor deze som kan de fabriek alzoo met voordeel 33 millioen M 3 gas bereiden, ra. a. w.: zij moet op den grondslag der concessie pör JM3 bereid gas ontvangen ten naasten bij •>% cent. De uitkomst heeft echter geleerd, dat het gasverlies van de Imperial Continental Gas-Association hier ter stede niet 10 pCt., maar slechts 'i*A pCt. bedraagt. Voor een verkoop van 30 millioen M;i, behoeft dus niet bereid te worden 33 mm., maar slechts öl mm. Ma gas. Voor de bereiding van deze 31 milltotm M» moet de Imperial Continental Gaa-Association bg ok cent per JM3 ontvangen /' 1,782,500, dus per verkochte JU* bij een verkoop van 30 millioen JM:i 5,95 cent. Isij deze rekening heb ik nu niet eens in rekening gebracht, dat door het gasverlies bij een verkoop van 30 millioen JM:; van 3 tot 1 millioen te reduoeeren, de Imperial Continental Gas-Associatiou zicli onder de bestaande concessie een uitgaaf vam f 80,600, waar geen enkele ontvangst tegenovor staat, hespi Wanneer ik derhalve aanneem, dat de Imperial Continental Gas Association — indien zij van alle uitkeeriug aan de gemeente was ontheven en dus ook nog de ƒ 40,300 die zij over haar werkelijk gasverlies moet betalen, zou kunnen besparen — voor hLt overige onder de bestaande concessie werkende, het gas zou kunnen leveren voor fi cent per kubieken meter, dan reken ik stellig te hn Voorzichtigheidshalve echtor wil ik, evenals ik iv 1890 deed, dezen maximum-prijs als den normalen prijs, waarop do Imperia! sonder uitkeering aau do gomoouto gas zou kunnen leveren, aannemen. In IB9Ü nu werd bereid 29.821 T 63 M 5 waarvan, volgens de concessie onbelast. 13,000^000