OOST-INDIEN. Uittrekfel uit een' particulieren brief, ge. dagtsekeni BATAVIA den 18 Maart iö|B, „Xe Jakarta, buiten Batavia, heb ik flechu zes ?j, ,eiog«„u, uu hoofde der ongezondheid die in die nmltreken heerscbt. Dit Jakatra is het fchoonfte wat men zien kan; verbeele, u eenen breeden met hoog gei)oo,nte aan weersay.ï beplanten weg, van eene uit geftrekto:id van byna eèu uur, langs «ve)keo,de een-. buitenplaats naasi de an_-e vol. , ot. iaat Ut liever zeegen ,gepryki hebben , wam federt eenige jaren neeft »en een groot getal.derzelve. uit boufde oei. oogtzo.dheid, afgebroken, en die huizen hooger op na.r W . evreaen gebragt; fedet, wy nier zyn, h bbeu neg vericheidene buitenplaatfen he-zelfde lot ondergaan. Uitgezonden deze en nog eenige OMgezonden iireken, is d't land voortreffelyk, en in het algeme.n zeer gezond; Hechts weinige urea van Batavia treft men reeds piaatfen aan , wsar men veel gezonder dan in eenig distrikt van Holland leeft, waar de lucht verkwikt, de fchoorje landsdouwen dé vrolykfle gewaarwordingen ge'en. en bet altoos fchoone heldere weder bet leven op ce-e aangename wyze doet genieten. By bet aangenaamst klimaat (want de warmte is gantch niet hinderlyk} levert dit land alles op wat men „echts kan begeren, als onder anderen, de voortreffjiy.fte vruchten, ca daar onder druiven, aarubezien en perziken j voorts alle Europifche groenten, een aantal wild , gevogelte en visch ; rund- ca kalfsvleesch heeft tnen er altoos niet best; en het byzonder voorregt * er nog dat men het geheele jaar door vruchten en groau ten a«efi. Brood en ve-fche boter is hier zeer goe f. Vau alle Hollandfche produkten is men i_c.de rykelyk voorzien. On'.grypelyk is het, waar al oe mer uit Holland, Frankryk en Engeland aangebragt wordende «oederen biyven, oe enorm* quaaiiteiten vaa wy.., bier, braadewyn, kaas, ham, boter, er de hemel weet wai meer, Is in een oogenblik, by da asn.omst dopr., de kooplieden alhier gekocnt, en het fcnynt dat dit laad niet overvoert k-.a wyrden. Alletjgskensetaölisi ._ „ich hier meer kooplieden, de alie r m.e.i korten tyd ilnreren. De winkels die wy hier thans he.oen behoeve., voor die in de Kal. rilraavte Atelier dam riei on der te doen, en ik kan geei.e zaak, die bier a.et ver krygbaar zoude wezen. Dit eiland kan voor on» land uiterst belangrpk war den, of, laat ik liever zeggen, is et ¦ _._, e o< d*-r een gouverntmeu als thans, kan Java tot eenen trap van bloei klimmen, waarvan men zica geeu ce-ikbeeld kan vormen zonder zeil h er te zyn. De tesfource- vaa deze kolonie zyn aanmtfke'yk; zelf ia dit eerfte jaar, hebben de inkomftcn de uitgave, kunnen goedmaken, en wat zal het niet wezen wanneer de kuituur en de verdere takken vau bedaan, door bet Engelsch gouv ra.ment verwaailoosd, wederom op eenen goeden voe. zullen kamen. Zoo de kcffytumen wel onderhouden en aangeplant gullen zyn, kunnen dezelven na 2 a 3 jaren, on» van dat gewas in overvloed voorzien, en gr»ote vootdeelen aanbrengen. Alle takken van beOuur hebben wy hier onofdeolyk gevonden, en geen geldelyke adminilltatie was goed beftuurd of gefurveilleerd. '. . De heeren commisfarisfen-generaal beyverea -.eb atét alleen om alle* weder te herftellen, maar 00e- ïi w t mogelyk is, om deze kolonie tot eene det aanzienlykftê der wereld te brengen. De ."eheele landftreek, oader den naam van Ryswyk en Noordwyk bekend, is zeer gezond, doch de woonmgen aldaar zeer duur zynde, zoo lebben heeren -ommisfarisfen-generaal geprojec. rd om alJaar eenige buizen te laten bouwen, en die aan de ambtenaren die bier eerst aangekomen zyn, en geene middelen hebben £_f huizen te laten zetten, io huor le geven. In de kleeorng heeft men bier de _woonie de( En gelfchen overgenomen. De maas dragen 1* _e wit.e broeken en vesten, en een laken fche, wit-lrnnen of zyden buis; eeoe fta.ie vifite doende, «era, ,-,e t dikleeding alteen, door in piaais van een buis e" t, k aan ie doen. De vrouwen gaa,. hier ute - -legra. g - kleed, en daar er bym» geere week venoop j of er komt eea Hollandsen, F«_n. h _ Amer k an_ 1 fchip aan, foo zyn zy in de modes mei teu .enteren- De coaverfatie is alni.r.zeer *jae.<, en de inwoners . n over bet algemeen zeer gul er. gasivry, enz." Fanden 25 April. Men melde uit SouroUarta dsr iet den 8 Maart m hec la afcn». Dj .gnrogo een-eim il geweldig heeft geregend, wa»rd_oi een na.-.ui -.rgen meer of min gefcheurd zyn geworden ; de berg Pato.ia Is op vyf piaatfen gefebeurd en ingeltort, o. élk. plaat» ter lengte van drie roedei . waardoor drie nuu . met aarde zyn overdekt en cc« ja***" is ongekomen. De berg Sombo _ op zeven pt»»ifn gefcheurd. Voor.s 1, de berg Toemper op dne, Man.he op drie, Tnifees op vyf, Boeut-110 op drie-pU^» '"f ftorti <*ƒ<<>*• pL aarde van alle dez. bergen zy* >? de nvimeaJUi,..., en Klitio geftört .waardoor dertig huizea zyn-ver nield en twee karbouwen en no fenaper. zyn omgek.men. Den a? Maart heeft men in Djokjokatu eeoe gedachte aardbeving gevoeld , in de rigting vaa het noorel- wetten naar het ztii4-o4>ten, gepaard met een geluid als van bet ryden v»n verfcheidene wagens. Drie reizen werd de fcnu.ding berhalld. In de knuerne der huzaren floegen de aan de w»n. hangende i .els zoo fterk regen eikand.-r, dat de onder - officier der week in de meening was dat zyne ooderhootigen handgemeen waren. --- TURKYEN. KONSTANTIj-UPOLEN, den 8 Aagueta//. Twee ve-rchn_l._y.-e t>r..nden hebbe,. fedari kon. d ze h „fdltad verwoest i de eerlte had op den lar n ja„ pl_rs op den 37 July, eu in mi .derden 7 uiea, w„den ióoo huizen, meestal va. lieden van de g ruigere KÏas afgeb-a >d. De tweede brand; fcent<_ deu t de-i;r ui' , 'wsutby al de f^eccry. en -alantt ,-ie-w nkels op de groote markt, den joode» ..oeueaoorende , behalve, nog 3 toi 4. ho-idefd hui- a, «. den s-ch r.e legd zyn. Die owgeluaaen kuairy ueiyk de fc-ue-i van biandftichiers zynde., heeft he g. u-t-r..ea.c_ dr_rlf, waakzaam eid verdubbeld. En, ieuei Iran d - 'tan zonder paspoorten, zoo te (an < ais té water oinnen k>. men; waardoor ten sa.-tal tlecht -o.ks binnen kwam, en door gebrek aan^eareve., «ue .uveirad.i. pie-igde. Verfcheiden ver.iacme li deu ?yu uu gearresteerd. Men geeft nog veroreidene oo_a'.,'• tot die waaor den op, als de hoogte d_ notainaJe waarde van de munt, hetwelk van ucn eenen nam de duurt «Her le vensmiddelen, eo van dtn anoer_ kant, de vermindering ia de foldy der Jan tfaren, t« wneggebra.t heeft; die beuling fte*ds op ee«e boogie bly ,nde, ftaat niets meer ra evenredigheid, nut - expeditie . lamen-' geiield u¦•¦ de rctiepei. tte Rutuffw en . Suwarew, ondei d. h. den > au oen kapim, der vlooi Hagemeister, -en 7. "„' ,37 V.n L.ma «.'rokken is. De -Critprti en b t iceeep.v.iln t,ev „de , zich in den b--s--1. ft»'-- Dï v"'-"'"-.i. i„| fljer me hei ei;,de dar ¦9»_-,rn .'t. IU °' it -egn i-t maand S ptember a, k mi. D e reizen jaari. t, i >"f de Rusfuc.ie en.deu van C öuiadi na.. jB jsj ,otd™es.* s' van Ame rik» ond-.'C-m. . _„ de teruto? . *yn _ wo,ne reizen voor deu __i>[.h nd-i g.w.tden, f,}l.- *e heroemde zeertouwe Krufenfiürn. het ef.ite voorbeeld dier teil rondom d, wer .r ,esll.v«ii heelt. --- ZWITSERLAND. LAUSANNE den . September. De Zwitferlcbe landdag *e..f, H_e b.. enitomst den t S ptember g_i,.digd . a, d,, ?£.*_?. Igdéé hadden Bern deu 5 'éri-ien. 1Q de*„-tit)(. dei' votigei .aagt, hebben deal. «vaardigden Ve_ hei krrn'on' Gn.uwbun deriaiid. op men* tot de té&g'Jfce -ah hei Vrdteiyn-fche, van C.iiavenna en vin B*™9 ¦ 'ha"' ra *de Oosienrykfche bez,iiinge„ vereen. , aangedrongen. De nieuwe rWfelyke Nu„e-_ is te Bern gearriveerd Men gelooft var hv .¦ A -.f ,f ft» SebwJrt. in9"r met te L-ceme, zyo .esbiyfzai houden. Be1. öó_n;_ad vaa e,e 'led, moet -ici vield'-a _ «'. hl>lldeß raet d* onderha delingen , Welke met bei aof'van Rome hebben plaats geha-. De m-erd . _id van dea ftaatsrisd van hét kanron van FrybiiTji . welke zich m het vtiorjiar met kracht tegen de he,ftelit.^ d r Jefuiten beet' uitg-l.ten, beefc tha „ b ftotea, het voordel te doen o-n dezelve te hcrroep-n. Dat voord. 1 „at ia e-ene rvuüegt-w.Me M.t-1. "a,i do erooten-raa-, iad«"°°P deaer maand, aed_n worden. --- DUITSCHLAND. WEENEN, den 2 September. By.'ondeto brieven aèn b* ™d™Z?J? VmL-.,*,««< F,iment, "»d« **«*•»''»« van de, H A, „siu», ma-.,.. •**->* «n g "JfiJï, ïprt.ü worde-d jenrèhV, M ai' »»«u,»'«< MM l, okry«, het'O#^^*«*^i^^,^,eo Lm ohtcrv.,,e leger ,9 «fe *o*M<» •« «W '° d' * 'aLeTLiü. « v*a at meest*'levensmiddelen zeer U.g >a&N, , Van alle kamen worden ,oeb«rei««eltn genaakt Kr vi ring *u net Meifeest ft» « Konmga koost tol de reger ng. Alle nar**!» , welke 50 ]aar in een gilde *ve , el* ambtenaren welke S° Ja»f «*¦ pon bekleedea, zullen 'y die gelegenheid takenen vau ondet- IcoeidiDg bukomea. , ¦ Bolland waar zy voereenige maanden £ehuw_ is, doorreist. Men weet dat men den naam van Blaa_ neger. geeft, aan de ro-mfchea welke, hoezeer van swarte of van nlanbe ouders geboren, door, tot nog f,e ware ©«bettende oorza _p, zoodanig ler wereld komeu; zy zyn k'yt- of alhaster-wit, hebben lang fpierwit hr ?' de wcnkbraauwe» en hei haar der oogleden zyn tseie van die witiie d; de ring van bet oog Is kora 1 r.od, 2y zyn zwak yin gezigt. Meo geeft hen ook den naam vau Kakkeriackea. eea Indiaansch woord. Deze juf. frouw ia het byzonder heeft een langeiaato Ve.rkomea en bet haar hangt orer hare fchouders heen, Oodrr de meuigre winkels weike zich hier opgedaan bijbea, om door de tegenw9orjjgheid der Vorft,.„ e* den toevloed, der by die gelegenheid groot »a talkie. gekomene vreemdelingen hun voordeel ie doen, xinck men er eene Turkfcüa. waar in allerhande 'Waren, zyde/ en andere ftoffen. parfums, in een woord, al wat tot ds Twkfcbe peelde en pracht ftrekken kaa, zich bevinden, (UvH digen. Beh .ve de panorama» van den heer Maaskamp% bevind /ich «_!. h'.rde zoon van prufetfor Sw.r uit Lam , irg , met opulche panorama*, made.oifelle Elifa Gar/.er/n, met hare lucntb..! en p.rachute, de even wel tot tredediiigster hebhen zal madame Rlechardt, aan weik.- alg _f _e DutVc e Iticbtref?.. Lr, o» d _ v.derlancfche bodem eenige voorranp fcfcVm ;oeg .<-. d te znllen worceri, Onderfcheideo der eerila morkin. lenaren v.n Europa, en .zeker o ,fc ui-dan. Catalani, zullen zich hier 'bevinden.' De h.,er Schelt, eerfte viooi te B-nsfel, en Michetse, eerfte pi. n„t v.n Eu, ropa, zullen, zoo men zegt, reeds in deze week eea couceii geven. Onder de byzonderheden welke hier vertoo d wurden, heeft men ook twee voorw.rpen _i'i:e bwangryk ïyn; dceene is by bet kab.rei • an Martin de o.elden,venooüen.re c^eu verfciirjkktlykei, c.rti van Fual- j Hs; de tweede, de Albinofche jaffr.uiw , Zjtide voor de der natuurkunde e.r o; me k.'aaffl. Zy is te Lonten geboren en heeft dei, ou rd.m van i 8 jaar.bereikti zy beeft DuilsCDland en een g «dcclte vaa op d:t oogenblik hier binnen _ fw--e knmpagnien vsn I de Koninklyke P.ui.fitcie sm adier-regenn. .en , voor ; de Eeizers Frans en Alexanier, die tot Hoogstderzelver eerewac.ti.'n befte mrf _>n , _n.-M.nj twee k,„r,pa « , nien vtn het konicklyk Prui.iisch garde-..ndw.a. grenadier. Ste'lig wordt na de aankotnsr vtn Z. M. den Ko« ning v?n Pruisfen op den 25 oepaald. I u*?c.'efa houdt de Prin» ftaars-kanfeüer ven Hardenberg nr.g ' fteeds, op her kasteel Engern, zyne conferéniièu met den Öo»ten.y_fchen minitter. Zeer groot ts de magt des f.a.n-kanf-liers in de Pruisfifche Monarchie. Behalve dfir-n hem byïas-Je.'. opgedragen derarten»enten, heefi hy gezag en inzage by alle andete miaiitenen. .Niet vieemd is bet ii.rhal. ve, dat fteden en particulieren zich bevljfugéh , .om bet weid.dig verblyf-es Vois.en in dit .root-hertogdom zich tot de voöraragi hunuer beliegen ten nutte te mdken. Oo*k zoodanige perfoi aadjen, die erik.-i tol vemanleaan^g verfc_jr_«, beginaen zich ie vermeen., u. Men heeft ten opzigtevan het formeren eens kamps .„enbevel gegeven, de troepen zulkn naar alleen.. kai,tBöné_3mten berre__en. NEUREMBERG, den io September. ' '1* ':*' Gisteren he.fr men bier dé t.'di_g he __en, dat Z. M. de Kéiaer .__ Óasréhv/K .r „i-kcmt, dien ten „ev_ite u zyo v.r.lyfpli 111 erdegebr .1' „ - FRANKFORT, den ji 'Sepnmher. _Rb_ i-„yft ma , _ a _/. naparte, heeft in de kelder v. n,fe( ; nlels va,; Rhm'. ciai r.-hr heefr, eene j»r&ate fchat 'gCv id, zi'ver, ju weef on •nz.' L, dit ps'es heeft _ Pf»B_he po'itie hare bvte._dw!sten gebo_, en, en „asrféhynly'k zal zie» de eige.a.r dezer goedet.n wet o_.cn, of de re. RW tal __„-Vfaaft op-deiè «.Vat nv,_.,. "Extrakf uit eenet, pnrtieulieren brief van AK._Ï' . v.a _* t 3, September. ___>nc< *"J*'en l'«n een-^e toe. dere ff). ' H __»idllrt!_l_ï -et'Cnngre. te verioort „>, Zoo rnkkeo r ' pageworden, en na, dat de Souvereinen hebben aangevangen, dezelve te beftryden, hebben zy geëindigd, er zich de hoofden van te verklaren, om er de regelaars vaa te zyn„ Dit groot fchouwfpel wordt tegenwoordig aan de wereld aane e. oden; hetzelve zal aan de overdenkingen tot de gefchiedkunde en voor bet nagedacht, „of opleveren." — Heden 's alhier in 't licht gekomen eene verzameling V«n fsMen vaa den baron de Stasfart, waarvan federt eemgeu tyd veel gefproken wordt. In dh gefchrift wordt ondpr anderen Verst Talleyrand, zoo men wil, niet weinig gehekeld. Men eindt in onze dagbladen menigvuldige opdellen, ten bé'Dge dat de rust en goede orde in zoo verre in Fr. Vtyk >:yn berfteld, dat men het senflaande vertrek ven de troepen der occnpafie-afmee niet in twyfel mag wekken. Ben broo'i-akker, te Quimper, Bitfon geheeten, it {ii\ 14- d«„n «-va-gems, 300 franken boete en in de kotten veiwezea, Hit boofde by, doof ket unbie- den van hooger pryzen voor de granen, dan die, welke door de verkoopers gevraagd werden, eene ryzing veroorzaakt had. De Franfche gezant by het Nederlandfche hof, de markies Latour du Pin , is alhier uit 's Gravenhage aangekomen. Men verzekert dat de beroemde Rusfifche admiraal Titfchakow, offchoón met eene zeer ryke Engelfche dame genuwd, Engeland verlaten zal, en zich te Parys neder te zetien. Van Rome verneemt men, van den zo Augustus, bet votgeade: ? Hei feest van St. _a___ is.in de parochiale kerk van dien naam, met vele plegtigheid gevierd. Mgr. Zeu benoemden Apostolifchen Nuncius in Frankryk, heeft den dienst waargenomen; er waren 3a kardinalen tegenwoordig. De heer Blacas, Franfchen ambasfadeur, heeft vervolgens eene zeer groote fête gegeven. ? De heer ridder Reinheid, gevolmagiigd minister der Nedeitanden, heet eergisteren de eer gehad, aan Z. H. _n brief zym Sou ver eins over te geven, kennis ge- huV. J_ r,-e van ccnen .ta». «on v.n HH. XX. HH. de Prin» en de Prinfes yan Oranje.» Van P.lerme fchryft men v&n den 13 dezer, bet volgende : „Men heeft ten hove bek._ gemaakt, bet hnwelyk van H. K. H de prinfes der beide Sicllien, Donna LouU-Charhtta, dochter van den kroonprins Don Francesco, met Z. K. H, dé Infant van Spanje, Don Francisco de Paula. Men wacbi van het eene oogen. _ '_ *nd're een b«i'egewoonen gezant van _. K. M., weike de aanvraag met de gewoone formaliteiten zal doe»." De fondfen waren heden de 5 pet. geconf. 77. ft. 75 cent. Actiën der bank 1630 fr. N E DE RL A N D E N. ZWOLLE, den 17 September. Men verneemt mer zekerheid, dat de Wel Eerwaar. de eb Zeer Geleerde Heer Serv aas Gregoor, voor zyne beroeping by de Hervotmde Gemeente van Schiedam bedankt heeft, ca wy nopen dus nog lang 1, übezute Wjven van dezen waardigenHerdei en LettiM, UTRECHT, ien 17 September. Z. K. H. de Ptias van Oranje, is gisteren middag van Spa te Soestdyk tetug gekomen. HAARLEM, ien 18 September. Heden worden H. H. K. K. H. H, de Prinfetfea Douairiéres v.n Oranje-Natfau en van Brunswjk weder op '. Paviljoen ia den Hout gewacht. Naar men verneemt vertrekk o aanftaanden Zondag de twee eskadron» husfaren naar 's Graven .age en het Bart. Nationale Militie N . 13 naar bet Kamp. 's GRAVENHAGE, den 17 September. Ie de Algemeene Vergadering van bet Genootfchap tot verdediging van den Christelyken Godsdienst, gebonden den 10 September 1818, is de aanfpraak gedaan , door thomas hoog , Predikant te Rotterdam , ftrekkendeter aanwyzing, >4„ deChristelyke Godsdienst by al ie ongunftige beoordeelingen, die dezelve int* nier ondergaan heeft, niets _*« zyne iunertyke waar* de verliest, en hoe ons Uit _ ¦> wa<>.rkttg verftreitm, {tiet Viïvaig op _.« _ tke büdz.) ---