Vijfde Blad. MUZIEK. Concert Dirk Gootjes, violist van het Concertgebouw-Orkest. Aan den vleugel Évert Cornelis. Concertgebouw, i"oyer-zaal. Wanneer iemand, en vooral een kunstenaar, Werkelijk bijzondere idealen heeft en zich wil geven om tot anderen te spreken van wat er in "tja ziel omgaat, dan heeft hij recht op een aandaontig gehoor. Zeker zal hij, met zijn frappant afwijkende opvatting omtrent klanksckoouheid en stijl, niet verlangen dat men de nu door hem bereikte uitkomst grif zal aannemen, maar door den ernst van zijn optreden mag hij rekenen op een meevoelend indenken om althans zijne beweegredenen te begrijpen. JDirk Cootjes lijkt een niet alledaagsoh mensch te zijn. Jammer dat hij bij zijn programma niet iets opschreef van wat eigenlijk zijn bijzondere bedoelingen zijn. Wel hebben wij — vóór zijn concert — een "praefatiea gelezen van iemand, die hem blijkbaar meer van nabij kent (Matthijs 'Vermeulen ui »De Amsterdammer.). Volgens dezen inleider zegt jJirk Grootjes: «Vroeger spraken de dingen, 't Wordt tijd dat de meusch aan 't woord komt.. Ja, nu plooit zich 't gelaat van den mensch al vast hoog ernstig, de diepe bedoeling, die moet er in zijn, maar..1., ode dingen die vroeger spraken».'? »de mensch die nog niet aan 't Woord geweest is I.'« . 't Wordt niet gemakkelijker, wanneer wij lezen Wat zijn inleider concludeert: «Grootjes gaat dus Uit van de emotie, van den doordringenden toon, tet sentiment, het muzikale leven der compositie.. (Waarin zit hier 't nieuwe, 't eigene, 't betere.') »i_ij heeft dus het recht om het bevende en schrille, droeve, juichende, het rosse timbre te verkiezen boven het gladde, onaandoenlijke, stijlvolle, om meermalen van virtuositeit afstand te doen ten bato der uitdrukking^ 11 Dat is inderdaad nieuw! Is dit het futurisme .in de muziek.' Vergeet niet dat we hier met reproductieve kunst te doen hebben. Wee den Jongen kunstenaar, die zich uit gemakzucht door het zoet gefluit van dezen vogelaar laat verlokken ! .Maar bepalen wij ons bij de voordracht. Gootjes' spel doet begrijpen dat hij zich ergert aau de gladde, mechanische virtuositeit, die met Uiterlijk-schittereude techniek slechts leegte van Muzikaliteit bedekt. Misschien is 't niet onjuist te beweren, dat door mechanische techniekstudie net echt-muzikale werkelijk verstompt kan worden. die door moeder natuur met slechts een Weüiigje muziek bedeeld zijn, zullen dit welhaast ïnoeten inboeten door urenlange vingeroefeningen. •Maar dan schuilt de fout iv de manier waarop techniek geoefend vvordt. Dan is techniek niet een groeien in 't leven van het kunstwerk, een meer en meer ontwikkelen om juist alle bedoelingen va.ïi den schepper tot uitdrukking tekunnen brengen ■I'echniük moet toch zijn een middel tot liet bereiken van meesterschap, virtuositeit, volkomen beheersching om alleen op te kunnen gaan in *le schoonheid zelve. . Die ware schoonheid iv Handels Sonate eu ïïaclvs Chaconne is nog niet te genieten wanneer Dirk Gootjes speelt. Ziju Handel klinkt kinderachtig, zijn Bach wel beter maar zoo pijulijk hrioeiiijk. ' Ofschoon door en door muzikaal van aanleg, "ederft hij veel door gebrek aau boheerschir.g. "ant hij vergist zich als hij denkt dat ziju uiterlijke bewegingen kracht bijzetten aau ziju spel. Zijn draaien van 't geheele lichaam, doorbuigen van de knieën, ruw aanzetten van den strijkstok, vlak bij den kam, dat alles ziju *ttuddelen« die afleiden en den indruk verzwakken, hoogstens kunnen hier dilettanten mee verschalkt borden, die zien dat er gemerkt wordt. AUes'wat te kort schiet aau den scherp-harden Viüolklank vau dezen speler wil hij vervangen door ecu gedurige vertooning van wat hij er bij voeit. ._ ISog ééu opmerking: AVaarom kiest hij juist ,s>aoh eu Handel? Waarom uit hij zich niet alleen ~P muziek die bij ziju temperamout past? Van hoort men geen Vondel eu een echte, *^rak ter volle Carmen zingt uiet bij voorkeur iv oratorium! Bij Leken's voortreffelijke sonate sloot zich de Concertgever op veel gelukkiger wijze aan. Dat . juist dit prachtwerk zonder veel uiterlijk Vertoon voor ons deed leven, strekt hem tot niet Seringe eer. in. dit opus deed hij ons verlangen, later nog ?eus meer van hem te hooren, hij is ongetwijfeld ettiand voor wien het de moeite waard is ziju lljd aan goedo techniekstudie te besteden, hij is heusch sterk genoeg om, ziju passie wet de dooden door wat meer virtuositeit. -Evert Cornelis had een vrij moeilijke taak, J^ de eigenaardigheden vau deu violist bij te ~°udeu, vooral in het eerste deel van het pro?ra hma, later kon hij zichzelf meer geven on ?e®ti dit met volle toewijding en algeheele Deswaau_Lieid. Iste Kamermuziekavond J. W". Kers borgen, piano; Jan Vel, viool; i_. van Adeiberg.ait; I. Mossel, violoncel. Concertgebouw, Kleine zaal, Nu eerst die weldadige verkwikking bij 't hooren ah ecu werkelijk mo'oi-zangrijken viooltoou i °S nooren wij de muziek, niet alleen den wel- klank, het ronde, warme, dat do zaal u|t als een zoete geur.,. Jaa Vel weet zijn viool ce doen klinken! ■Het 2de deel vau Paul Scueiapilug's Sonate v^: 13 u. i. gr. (sehr gehalten und Sehnsuchts.°'Y geeft de stemming vau een «Heidesommerdeaii °? poëtische wijze weer. Het volgende Veal 'dn Form von Variationen. is levendig met „ei kleur; de pianopartij mooi voort instrument orn° veu> D. eea eerste auditie wat te bont I als logischen opbouw geheel te volgen aan iil6ex' KersDSl'gen aan 't klavier met keurigen san8' volma>ali:t zeker van wat hij wil, goed da i°?sPeler- Wij moeten hem en zijn partner nin ar z.a voor de kennismaking met deze "«uwe vioolsonate. Bertf11 de vier I'oll Kersbergen, Vel, van Adelbeke 1a OSseJ- te zamen. Ze ziju ailen goede enclen, mea hoort ze graag, hun werk is altijd goed voorbereid en dikwijls geven ze iets nieuws te genieten. Zoo, na Mozarts kwartet in g kl., waarmede de avond geopend werd, de vriendelijke sonate van Seheinpllug, na Scheinpflug nu een kwartet (op. 50 in g gr.) van Paul Juon. Van dezen Rus kennen wij hier al meer com posities. Hij is èen knap en vruchtbaar werker. Zijn harmonieën zijn wel belangwekkend, zijn stijl wat overvuld en zwaar. Wanneer zoo tegen 't einde van het Moderato (eerste dcci) de piano een klein solo-trekje heeft, dan voelt men eerst recht, hoe dik de instrumentatie van het overige is. Het Scherzo («Zitternde Herzena) brengt een geestig gevonden rhytbme in luchtigen klank, afgewisseld met een walsmotief, dat, als tegenstelling, hier goed geplaatst is. Daarna een Adagio lamentoso met mooi thema maar wat te lang in verhouding tot de belangrijkheid, eindelijk een Allegro non troppo, een beknopt en prettig slotstuk. De uitvoering zóó, dat wij met belangstelling den tweeden kamermuziekavond dezer vier heeren tegemoet zien. ULFERT SCHULTS. --- BINNENLANDSCH NIEUWS. Kamerverkiezingen 1913. Jhr. mr. dr. E. vau Bcr.st.yu, burgemeester van Veendam, ecu der voorloopige candidaten iv het district Veend a m, heelt aan da besturen der Vrijzinnige Kiesvereenigingen in dat district medegedeeld, dat hij zijne voorloopige candidatuur intrekt. Do wijze, waarop onder poliliek-gelijkgezinden hier de strijd schijnt gevoerd te worden, heeft hem ontstemd, vooral wijl daardoor het gevaar ontstaat dat het bij de definitieve keuze een strijd zou worden tusschen de twee deelen van het district. Onder die omstandigheden heeft hij het iv het algemeen belang geacht zich terug te trekken. Te II aar 1 e m hebben de drie vrijzinnige partijen met algemeene stemmen mr. D. Fo et candidaat gesteld. „De Tribune" meldt, dat de afd. Maastricht van da S. D. P. den heer D. Wijnkoop candidaat gesteld heeft. De hoer Schaepkens van Riempst Jz., te Maastricht die met jhr. Ruys de Beerenbrouek was candidaat gesteld voor het district Gulpen, heeft naar „de Tijd1' meldt, zich teruggetrokken. In het kiesdistrict Eist is de „Vereeniging tol behartiging van Protestantsche Belangen" te Eist (Betuwe) — waarvan lid zijn personen van alle politieke richtingen — met het oog op de a. s. Tweede Kamerverkiezing, i-1 volia _" ■ :* ■■•-■ Sinds eeuige weken zijn van harentwege verschillende lezingen gehouden on wordt naar aanleiding daarvan als ernstig candidaat, tegenover het altredend katholieke lid mi-. A. baron Van Wijnbergen, van verschillende zijden genoemd een der voormannen van genoemde vereeniging, de heer J. van der Veen, rijksontvanger te Eist. --- Aanbestedingen. Bij de door het provinciaal bestuur van Zuid-Holland gehouden aanbesteding had voor het verbreeden van een gedeelte van den rijksweg van's-Gravenhage naar JLeiden, gelegen in de gemeente Zoeterwoude (raming ƒ 22,250), het laagst ingeschreven de heer L. Gort, te Haarlem, voor ƒ 21,557. --- STADSNIEUWS. On bewoonbaarverklaringen. Door de vereenigiue van biirgerpalroons in het „De Eenheid1' i n bot des ■utoraad gericht, mi haeaie betuigd wordt aan het voorstel van hot Raadslid Kuys ia zake □ n h c \v oo u b n a r v e r 1: ! a r i u g en. ■„ir : oabewoonbaarverklaren van wuniüiri/ii. die ter onteigening zullen worden voor.l om bel \ erki i ■ as anders pcrceeleß . te maken, I»--ncdcn dt> waurdigl.i 'I I,i -i wvg der gen." pederen die z"j vermeent te ii clioijualiüceeren sellig ep onbilly] len door een vooral- Adressautc protest*- a dal ambtenaren der gemeei ■ in Sterke afwijking van door de gemeente zelf ingesteld tuxatierappoi-t von de te onteigenen onroerende goedi aan du eigenaren een bod doen, dat Veelvuldig maal tagej het door gemeentelijke taxnjeseJj ■ ■ Adresaante vel an Baad paal en perk te willen stellen aan het in massa onbewooubaar-ver,i van nog ■■ , voonbare of al: ■ te maken porceelen en niet te willig het oor te lecuen aau de voorlichtingen van tenaren der gi Adressante hoopt, dat de Ruud hel voorstelüuy. esJ aannemen en in aanmerking znt b dat in bet zoogenaamde belang der volkshuisvesting -enig* honderden huiseigenaren van gegoede worden gemaakt tot armlastigen ter beri u een voor de gemeen. • uordeeiig doel. N. V. „Het Too n e e 1". — De door ongesteldheid van mevr. Jaeq. Royaards—Sandberg uitgestelde eerste vertooning van VondePs treurspel „Gijsbreght van Aemstel",. is thans .vastgesteld op Vrijdag 27 December voor de abonnés van de eerste serie. De eerste voorstellingen voor het publiek zijn bepaald op Zaterdag 28 December 1912 en Woensdag 1 Januari des avonds om 8 uur. Woensdag 25 December (Eersten Kerstdag) geeft het gezelschap eene middagvoorstelling van „De vijf Frankforters" en Donderdag 26 December (Tweeden Kerstdag) des avonds 8 uur eene voorstelling van „De vrouw in 't spel", waarin de heer Royaards de rol zal vervullen van advocaat Thompson. Tooneelvereeniging G. O. V. — Op den Tweeden Kerstdag geeft deze vereeniging eene uitvoering iv „Maison Boer" en zal dan opvoeren „Janus Tulp", van Justus van Maurik. Wintersport. — Er mag wel eens aan herinnerd worden dat naast de zoele zuiderluchtjes van hier, die de menschen telkenmale doen verbaasd staan over „zoon winter" — wacht maar! — ook nog regionen bestaan waar de winter met zijn heeri lijke sport nu al in vollen gang is. Men loope even ! bij Cook aan (Damrak, Amsterdam), en in minder dan een etmaal verplaatst hij u in Zwitsersche bergsportstreken „wo lauter Lust und Freud' erschallt", precies als 's zomers in het bosch. Men verzoekt ons mede te deelen, dat de vereeniging «St.-Nicolaasn, afd. Amsterdam van den Ned. E.-K. Bond v. Handels-, Kantoor- en Winkelbed. thans haar bureau gevestigd heeft in de Kinkerstraat 147, waar men zich (schriftelijk en mondeling) kan opgeven als lid dezer vakorganisatie ca voor de verschillende cursussen. --- Ned. Ver. Eerste Hulp bij Ongelukken. Personen, die voor de eerste maal aan de cursussen van de afdeeiing Amsterdam wenschen deel te nemen, mits, niet beneden den leeftijd van 18 jaar, kunnen hunne aanvragen uiterlijk vóór 10 Januari a. s., uitsluitend schriftelijk, doen toekomen aan den secretaris, den heer J. J. Kroon, Ceintuurbaan 253. --- TOONEELVOORSTELLINGEN, CONCERTEN, enz. Stadsschouwburg, Leidscbeplein. Kon. Ver. »llet Ned. Tooneelk. Woensdag 25 Deo. (8 u.) No. 7'J: Oud-Heldelberg. rdag 26 Deo. Middagvoorat. (aanvang 2 uur) No. 80: Met Vrouwke, blijspel in 3 bedrijven. 's Avonds (8 u.j No. 81: Margot de Bloemenverkoopster. :'..—, Faut. de Balcon ca Frontbovei i- eu Fronr .:.—, Zijben.-ïo>'& /' 1.75, r■.. BaancLloge en ie Am-on. ƒl.—, te Gaand: ƒ 0.60, 2e Araph. . 2e Gaand, ƒ0.30. Vrijdag 27 Dec. (8 u.) Wiener Operetto-Vaudevüle- Ensc-iui-iie ; Dar Tanzanwalt. Beloon, «talies OU Frontbovenloge ƒ 3.—, Zijhoven- en Beneden U, Parquet ƒ2.—, Part. ƒ 1.50, Gaandlqge. Ie Ainph. en Ie Gaand. (Ie rij) f j._ ie Gaand (2e, 3o en 4e rij) /U.7.', 2e Ampü. Zaterdag -^ Deo. (2 uur) Middagvoorst. De Zes Prinsesjes, Kinder-operette v. Movr. Hopman-Kwast. 's Avonds (8 u.) Sara Burgerhart. --- Grand-Théâtre, Amstelstr. Dir. Gebr. A.v. Lier. | Alberts «rères, Koningen der Bioscopen. (b';i u.) dn. 'tLaalste Redmiddel. — iixtra geëngageerd Italiaansch Opera-Trio, o. a. Trio uit H Trovators, sopraan, tenor, bariton. „.a f i,_ (Av.se. 50 et. h.), Stalles on Frontloge [ose en Part. ƒ0,60, Oul. en GaUoge ƒ 0,25. iddag 2—9 uur Matinee. Zie ook onder Advert. blz. 21. --- Paleis voor Volksvlijt. M. V. «Het Too^eelu, Dir. VViilem Boyaards. Woensdag 25 Deo. visten Kerstdag), nam. 2 uur: De vijf FrankSorters. W • n. Donderdag 36 Deo. (2üKerstdug)Suur: De Vrouw in 't spel. Gewone prljsen, verhoogd mot spCt. auteursr. liet UorrEnDAiisca TooNKELaMELScHAi' van den Orooi.eu .Schouwburg, Dir. P. D. v. Bysdon. VToi 25 Dei ESKtig), S uur : In Rok (Der Gutsitzende Frack), satiriek blijspel -1 bedr. vaut.. Lr Oi'iitA Italüna, Direttore M. de Uondt. Donderdag 26 Doe. (2u.) MaLineeprijaen: Madame ..Butterfly. — Sigra." V"igauo, Godman, tiigr. Nadal, rrau, euz. Goupoaboekjes tegen gereduc prijzen a/h Bureau. --- Hollandsche Schouwburg, Plantage. Middenl.24 Gouuertbureau Hans Acdtjstis. — Woensd Dec. (2/3 u.) (Eerste Kerstdag) Afsoheids-Hatinéc Julia Culp, vóór haar vertrek naar Amerika. Aan I : Coenraad V. Bos. Programma: Liedereu van Schubert, Schaman», Bltthma, — Ooncertvleugel-Beohstein uit Kettuer'., adel, Heih' - Gewone prijzen. Kaartverkoop en plaati •; van 10—3 nur en wSw de Matinee aau don Holl. Schouwburg. N.V. XooNEELVEBEEStaiNG. Artistieke leiders: Heijerrnans eu Verkade. Woensdag -5, Donderdag 26 en Vrijdag 27 Dec. (Su.) De Sphinx, touneelspel in i bedr. van dhr. A, W. ü. van iiietusdijk. Regie: Liuard Verkade. Kinderkoor van 10 t-xéciitanten, ouder leiding van De Nobel. Nieuwe decors. IJoNCEBTBCI4IU.tr ILvks AüGUBTXïf. — Donder- Uec. (2Va u.) (Tweede Kerstdag) Matinee Perey Graïnqar. Programma: Werken van Brahms, C Uésar l'ranck, Dcbussv, Perey Graüjger, Gyril Scott. CU. V. Stanford. — Guneertvieugci-Biiithntr, boofdi--nwoordigers Duwaer & Naesseos, Amsterdam, Stadhouderskade 19-20. Den Haag, Kneuterdijk 20. Prontloga /'2.50, Statie* f 2, Parqui ."1, Frontoalc. /'O.iü, Zijbaic. ƒ0.60, f 0.50, Galerij ƒO.lO. rtvetkoop en plaatsbespr. dagehjks van 10-3 u. Pu vuur den aanvang der Matinee a/d Holl. Schouwt). --- Plantage-Schouwburg, Plantago-Scr_ouwburgt Fransche Laan. -:- Telef. 5512. Dir. Colnot en Poons. Woensdag 25 Dec. en volgende avonden (8 u.) De Dochter van Sherlock Holmes, Detective-drama. Fauteuils f I.—, Stailes ca Middenbalcon ƒ 0.75, Parquet ƒ 0.60, Zijbalcon ƒO.lO. Woensdag 25 en Donderdag 26 Dec. (2 u.) Kinderen familie-matinee De Gelaarsde Kat, sprookje met zang. Volwassenen ƒ I.—, ƒ0.75, ƒ0.60, ƒ0.40. Kinderen ƒ0.50, ƒ 0.40, ƒ 0.30, ƒ 0.20. Schouwburg Frascati, Plantage Middenlaan. Woensdag 25 Dec. (2 u.) 't Cafétje. (81/1 u.) De Garde-Olticler. Donderdag 26 Dec. (2 u.) 't Cafétje. (81/4 u.) De Garde-Officier. Vrijdar' en volgende avonden De Garde-Officier. Fauteuils ƒ 1.50, Stalies ƒ I.—, Parterre ƒ 0.75, Frontioge ƒ 0.60, Zijloge ƒ 0.45. --- Rembrandt-Theater, Rembrandtplein. Woensdag 25 Deo. ('s nam. 2 uur) Faust. 's Avonds (8 u.) Luitenantsliefje ! Donderdag 26 Dec. ('s nam. 2u.) Luitenantsliefje 1 's Avonds (8 u.) De Hugenoten. Vrijdag 27 en Zaterd. 28 Dec. (8 u.) Luitenantslief je! Middenloge ƒ 2.—, Zijloge en Stalies ƒ 1.50, Faut. a/dLo=