INGEZONDEN MEDEDEELINGEN fc 60 Cent per regel Reclame-aanbieding J J Sidesz' Daalders Ca Bij I Kilo's bus ontvangt men €ws*j44ïs een doos fijne Ö-ESSS.E t&T - CHOCOLADE. --- TWEEDE KAMER. STAa.T.dBdJGKJOTIaJrti 1912. Soofdstuii ii (__ooge eo.loëes van Staat). Memorie van Antivoord. In antwoord op een opmerking iv het voorloopig verslag nopens hoofdstuk 11 der Staatsbegrooting (Hooge Colleges van Staat) zegt de miv. van financiën, dat vergoeding van reis- en verblijfkosten aau Kamerleden, die in hun qualiteit reizen maken, in strijd zou zyn met de Grondwet, aangezien deze üe vergoeding reeds regelt. In zake üe verdeeling vau vrijgekomen gelden heelt de Hekenkamer in overeenstemming gehandeld met de beslissing van de Hamer. Onderscheid tusschen ambtenaren met of zonder brevet is niet gemaakt bij even groote bekwaamheid, geschiktheid en dienstijver. Een voorstel om ridderorden a£ te schaffen zal ; dc regeering niot doen, het is liaar niet bekend, dat de instelling juist in den jongsten tijd bedenkelijke gevolgen heeit gehad, Daarom kan zij ook niet medewerken om de instelling tot ecu caricatuur te maken, een belasting' te stellen op de aanneming vau ridderorden, evenmin kan het crediet worden verminderd, omdat liet bedrag nauwelijks toereikend is en de regeering aan een groot aantal aanbevelingen geen gevolg geeft. Of het vragen \au vergunning voor buitenlandsche orden behouden moet blijven, is een quaestie, die hangende het onderzoek iv zake Grondwetsherziening niet opgelost Jean worden, --- Hoofdstuk IX (waterstaat). Memorie van Antwoord. JMedegedeeld wordt, dat een plan voor de verbetering van de afwatering van Friesland onlangs aau Gedeputeerde Staten van dat gewest is ingezonden. In welke richting bij het provinciaal bestuur van Groningen plannen bestaan om verbetering te brengen in de afwatering van deze provincie is den minister nog niet geldeken. De omwerking van het vroeger vau rijkswege opgemaakte en in 1890 uitgegeven verbeteringsplan voor de Oostermoersohe Vaart met begrooting van kosten, z*i vermoedelijk over een paar maanden voltooid ziju. Wat betreft een. verbindingskanaal tusschen het Orajekanaal en het Weerdinger Eoofdkanaal, is de minister bereid te bevorderen dat ook thans nóg .. deel of 00 pCt. der raming ad ƒ465,000, alzoo ƒ279,000, uit 'sliijks kas worde bijgedragen, Als door belanghebbenden is aaagetoond dat de nu nog ontbrekende som van slechts f 38,100 is bijeengebracht, zal er geen bezwaar zijn de rijksbijdrage op de begrooting uit te trekken in gedeelten, naar mate Aan de vermoedelijke vordering der werken. De toegezegde nadere overweging in zake bet verleenen vau nog meer steun uit "s rijks schatkist aan heticaterschap ilaveitc, dan het reeds heeft genoten, heeft den minister geen aaaleiding kunneu geveu daartot over te gaan. De minister heeft last gegeven opnieuw waarnemingen te doen omtrent de behoefte aan een vluclitiiavai aan het Krammer. _ Voor zouver de voorgenomen definitieve herstellingswerken aan de haven te Jtiruinisse beoogen liet iv vorigen staat brengen vaa den vernielden .«.-vendam te Brmnisse, zal de minister he toekennen van financieelen steun van rijkswege met het oog op de geringe financieeïe draagkracht der gemeente, gaarne in overweging nemen. Of echter vergrooting van de haven, die dus niet in onmiddellijk verband staat met de voorgevallen ramp, voor subsidieering in aanmerking zal komen, zal nader moeten w-orden onderzocht, zoodat dienaangaande geenerlei toezegging kan worden gedaan. WTat betreft, het door het bestuur van den polder Ooster- en, Sir Jansland op Schouwen en Duiveland ingediend, verzoek om een renteloos voorslicot f 100,000, terug te betalen in 20 termijnen ad ƒSOOO 'sjaars, ten behoeve der herstelling van de zeewering van dien polder, zegt de minister, dat bij die herstelling geen bijzondere rijksbelangen zijn betrokken, zoodat er geeu reden bestaat om ten deze af te wijken van de wettelijk vastgestelde voorwaarden, waarop aau calamiteuze polders in Zeeland tegemoetkoming uit "s rijks schatkist kan worden verieei.. . De voortfjo.ag der werkzaamheden van het opmaken van een meer uitgewerkt plan voor een gedeeltelijke afsuiting der Zuiderzee, en de indijking en droogmaking van het Wieringermeer zal zooveel mogelijk worden bespoedigd, om den voor het onderzoek genoemden tijd te bekorten. De minister kan geen aanleiding vinden om thans gelden aan te vragen voor veriiooging der jaarwedden van opzichters en bureelambtenaren. Voor wdjziging der ten aanzien van den opzichter Maas vorgenomen regeling bestaan geen termen. Het ligt in de bedoeling van den minister om geleidelijk nog eenige verbeteringen aan te brengen in de positie van het kanaaipersoncel en wegwerkers, en voor het geval, hem dit nog in den loop van 1912 wenschelijk mocht blijken, is bij nota van wdjziging daarvoor ƒBOOO aangevraagd.. Een vrijen Zondag om de 14 dagen aan alle kanaatbeambten kan, wegens de groote kosten, niet worden toegestaan. Als de dienst zich daartegen niet verzet, zal een kanaalbeambte behalve op zijn vrijen Zondag, op een anderen tweeden Zondag in diezelfde maand verlof kunnen worden gegeven zich van zijn standplaats, ook des nachts, te° verwijderen, wanneer hij daartoe om goede redenen verlof vraagt. Zoo noodig zal dan een plaatsvervanger voor rijksrekening m dienst kunnen worden gesteld. Een voorstel van de Vereeniging van kanaalbeanibten om een door de regeering financieel te steu. ven fonds, waaruit de beambten en hunne gezinnen geneeskundige hulp kunnen ontvangen, te stichten, heeft tot geen resultaat geleid. Tot het nemen der geneeskundige behandeling geheel voor rekening van het rük, kunnen geen ter ■ men worden gevonden. Met de Pruisische regeering is nog geen overeenstemming verkregen omtrent de te terffen regelingen in verband met de uitvoering van de verhooging van den overlaat in den Ouden Rijnmond. Aan den eventueelen aanleg eener vluchthaven te Lobit zal in elk geval de watervrije afsluiting van den overlaat moeten voorafgaan. Het rapport der Nederlandsch-Belgische commissie betreffende de Maas in Limburg, kan eerlang worden tegemoet gezien. -Met de ïielgische regeering zijn de diplomatieke onderhandelingen over de verbetering van de Maas reeds eenigen tijd geleden aangeknoopt. Nadere uitvoering van art. 6 der Kivierenwet, waaronder toepassing van at artikel op genoemde rivier, kan binnen niet te langen tijd worden tegemoet gezien. In boeverre liet adres van het 17-tal burgemeesters in de meening dat de beteekenis van het verkeer tusschen de beide oevers van de Bergsclie Maas nabij Keizersveer, niet van dien aard is, dat deze de beduidende kosten van liet maken eener brug al. daar, ter vervanging van bet stoompontveer, zouden rechtvaardigen, wijziging zal brengen, zal afhankelijk zijn van het onderzoek, dat daaromtrent wordt ingesteld. Het ligt in liet oornemen, om zoodra overeenstemming met het departement vau landbouw om trent de verdeeling der kosten zal zijn verkregen het platform vah de reddingsinrientiug op he Koorderhoofd te Hoek-van-Holland, zoo spoedig mogelijk weder op te bouwen, waarvoor thans een ijzerconstructie gekozen is. Medegedeeld wordt, dat van een nadeeligen invloed der wate.onttrekking m den zin, dat zij aanleiding geeft lot: verstuiving en afneming der duinen, niet is gebleken en dat, waar verstuiving der duinen plaats vindt, deze aan geheel andere oorzaken moet worden toegeschreven. De vraag, of de duinen landwaarts verstuiven, kan, alè) daarmede wordt, bedoeld of die verstuiving zich iv die mate voordoet da.t daarvan de geleideli.iki. afneming aan de zeezijde zou moeten worden toegeschreven, beslist ontkennend worden beantwoord. • De toestand vau het vaarwater iv het rVeergat en de Z. ndkreck laat te wenschen over, hetgeen aanleiding heeft gegeven tot. meerdere gegronde klachten wegens hef, ten gevolge van de onvoldoende diepte op sommige punten, aan den grond raken vaa schepen. Van dese wateren w . rdt o. a, geregeld gebruik gemaakt door de .--toombootdiensten van Kotterdam op Zeebrugge, vau Middelburg op Zieriksee en van Rotterdam op Vlissingen, welke laatste hoofdzakelijk met instemming voor Londen en Zuid-Engeland aanvoert, aan spoedig bederf onderhevig waren, welke met de booten der Maatschappij „Zeeland" moeten worden doorgezonden. Het onderzoek, dat daaromtrent is ingesteld heeit aangetoond, dat het aanbeveling verdient het baggerwerk door vaste werken te steunen, waartoe een tweetal eenvoudige lage stroomleidende dammen naast de gebaggerde geul zouden zijn aan te leggen. De kosten van dat werk, dat iv twee gedeelten zal worden uitgevoerd, zijn geraamd op ƒ00,000; ten behoeve van het eerste gedeelte wordt het eindcijfer van liet betrokken artikel met ƒ 25,000 verhoogd. De toekenning vau een rijkssubisidie in de kosten van het maken van een aanlegplaats op de reede van het eiland Sheiermonnikoog, zal worden bevorderd, indien de provincie Friesland een zelfde bijdrage als het rijk verleent. Bjj de beraadslaging over de waterstaatsbegrooting voor 1911 deelde de minister in de zitting van 9 December 1910 mede, dat de stappeu, door hem gedaan, ten einde te komen tot eene vergrooting der bij de wet van 24 Juli 1899 bepaalde maximum-dieptc voor de builenliaven te iScheveningen, niet het gewenschte gevolg hebben gehad, wegens de bezwaren met het oog op 's lauds defensie daartegen ingebracht. Hij deed daarbij tevens uitkomen, geen termen te kunnen vinden om reeds kort nadat de meerdere diepte iv genoemd belang ontoelaatbaar was verklaard, daarover opnieuw met dc departementen van oorlog en van marine in overleg te treden. Het aan ziju departement gerenvoieerd verzoekschrift van den Gemeenteraad van 's-Gravenhage van 14 Juli j.1., is door den minister ter kennis gebracht van den minister van oorlog, met uithoodiging, daaromtrent ijne beschouwingen te mogen vernemen. Uit het daarop ontvangen voorloopig antwoord, blijkt, dat de quaestie der haveu; diepte opnieuw in onderzoek is genomen, De uitslag daarvan zal zijn af te wachten. Er is geen aanleiding in overweging te nemen of [llindeloopen een geschikt punt voor den aanleg van een vluchthaven zou zijn, zoolang niet is uitgemaakt, dat van de aanhangige verbetering, te Workum niets kan komen. Tot omlegging van de Zuid-Willemsvaart bij 's-Hertogenboseli, welke eene zeer belangrijke uitgave zou vorderen, globaal geraamd op ƒ 800,000, zou niet kunnen worden besloten, tenzij de gemeente 's-Hertogenbosch de helft der kosten voor hare rekening zou nemen. De minister kan nog geen voorstel doen betreffende de vervanging vau het stoompontveer te Velsen door een ander middel van kauaalovergang. De kosten avn aanleg, herstelling en verandering van het stoompontveer hebbén bedragen [f 1,243,000, De kosten van exploitatie bedragen j 269,300, r Eventneele verdere uitbreiding der havenwerken te IJ muiden sal kunnen plaats hebben, door gebruikmaking van de daarvoor bes-temde Eijksterreinen, gelegen ten zuiden en ten oosten van de bestaande haven, die voor dat doel reeds zijn aangekocht. In zake het kanaal Oent-Tcr-Xeazen wordt medegedeeld, dat een van de eerste vereischten voor de totsatndkoming van de ontworpen havens was, dat de exploitatie daarvan verzekerd zou zijn.. D_ daaromtrent met de betrokken spoorwegmaatschappijen gevoerde onderhandelingen hebben eerst onlangs tot overeenstemming geleid. Het provinciaa bestuur van Zeeland is, nadat de bovenbedoelde overeenstemming was verkregen, in verband met de toegezegde, financieeïe inedewer' king dier provincie, thans in de gelegenheid gebteld over het plan zijn oordeel uit te spreken- Het ligt geenszins in de bedoeling om te Hansweert eene bepaalde quarantainehaven, waarvan de kosten voor rekening van het departement van waterstaat zouden komen, te maken.. De aanbesteding van de sluis te üansweert heeft, wegens de noodige voorbereidingswerken, later plaats, dan aanvankelijk was aangenomen. Dientengevolge zal voo 1r912 niet het volle uit. getrokken bedrag noodig zijn. Dit is mitsdien teruggebracht tot ƒ417,344. Omtrent de verbetering van de afstrooming van het Mcppelerdiep kan worden medegedeeld, dat Ged. Staten van Drente in Februari van dit jaar het besluit hebben genomen de voorwaarden, waaronder financieelen steun door net rijk zou kunnen worden verleend, te aanvaarden. Eene ïnededeelin" der betrokken provinciën omtrent de oprichting van een waterschap, is echter tot nog toe achterwege .gebleven. Mitsdien konden nog geen voorstellen omtrent het rijkssubsidie bij deze begrooting worden gedaan. Van dc voorschriften omtrent de bekwamheid der chauffeurs, as door sommige leden worden gewenscht, is niet Veel heil te verwachten, aangezien vrijwel alle ongelukken voor zoover die aan de bestuurders der motorrijtuigen ziju te wijten, het gevolg zijn, niet van onbedrevenheid, maar van roekeloosheid vau dezen. Volgens vau het departement van justitie ontvan. gen inlichtingen is na een zeer uitgebreid en inauwkeurig politieonderzoek gebleken, dat de aanrijding m de Coperniusstraat te 's-Gravenhage, wel•ke den dood van een dienstmeisje ten gevolee had op rekening moet worden gesteld van onachtzaamheid van het slachtoffer zelf Blijkens mededeeling van" hetzelfde departement Merden hier te lande Jö 1910 41 ongelukken mot dooaelijken ol auder„_in . ernstige» afloop vrioorzaukt door automobielen, tegen 106 zoodanige ongelukken door met paarden bespannen voertuigen De vervanging van keiwegen door steenslagwegen (z.g.tu macadernwegen) vereischt groote uiteavoq-, intusschen wordt het volgende jaar in de provincie Noord-Brabant hiermede aangevangen en idaarznede zal geleidelijk werden voortgegaan., De wenschelijkheid van het tot stand komen van «■enen geregelden stoomvee rdienst tusscheu JMoerdijk en Willemsdorp wordt beaamd, doch er bestaan geen voldoende termen, om tot dien aanleg van rijkswege over te gaan. intusschen werd aan belanghebbenden, die ecu riergelijkeu geregelden stoomveerdienst willen tot stand brengen, bereids medegedeeld, dat bij behoorli.jke exploitatie vau het veer, de regeering niet «mgenesen zul r. orden bevonden om een rijksbijdrage in d kosten, zoo die noodig mocht blijken, te bevorderen.. Voor rekening der provincie Noord-Brabant zal worden aangelegd ecu keiweg' van Chaam over het gehucht Brakken naar Gilze, met een zijtak over de gehuchten Verhoven, JRaakeind en Eikberg naar Buvel, mits door het rijk en de drie betrokken gemeenten Chaam, Gilze c. a. en Ginneken c. a. gezamenlijk een bijdrage wordt verleend van 50 pCt. in de kosten van aanleg, geraamd op ƒ 170,940. Van het rijkssubsidie wordt; de eerste termijn ad 7. gedeelte, groot ƒ29,490, bij nota van wijziging uitgetrokken. Voor rekening der provincie Noord-Brabant zal worden aangelegd een keiweg van Baarle-Nassau af vaar de Belgische grens in de richting van .l'oppe!. met een zijtak over de gehuchten Pineind en Terover naar het station Alphen, mits door het rijk en de gemeenten Baarle-Nassau en Alphen gezamenlijk een bijdrage wordt verleend van 40 pCt. in de kosten van aanleg, geraamd op ƒ109,000. Voorgesteld wordt eene rijksbijdrage te verleenen van J. gedeelte der geraamde kosten, tot een maximum vau ƒ 18,160. De leden die betwijfelden of de minister iv zake het ontwerpen der plannen voor de verbouwing vau het Kamergebouw wel met de noodige voortvarendheid heeft gehandeld, moeten niet juist ziju ingelicht, aangezien door hem ten volle is voldaan aan zijne ten vorige jare gedane toezegging, er voor te zorgen, dat bij het ontwerpen dier plannen do noodige spoed zou worden betracht. In verband met de door de heeren Dolk e. s. in de vergadering der Tweede Kamer op 22 December 1909 ingediende motie, deed het gemeentebestuur van 's-Gravenhage aan den minister een voorstel dat door hem echter slechts kon worden beschouwd als eene poging der gemeente om nagenoeg geheel op 's rijks kosten eene door haar begeerde verruiming voor het verkeer bij het Spui te doen tot stand komen. Hij i 3 dau ook op dit aanbod niet iugegaan, doch gaarne bereid zijnde samen te werken waar de rijks- en gemeenetbelangen met elkander in aanraking komen, heeft hij aan het gemeentebestuur een z. i, alleszins billijk tegenvoorstel gedaan, dat echter met beslistheid vau de hand is gewezen. Aan de Algemeene Rekenkamer is in overweging gegeven de oplossing der bezwaren, die zich voordeden wegens de noodige uitbreiding van bureellokalen, tijdelijk te vinden in het huren van een. particulier perceel, totdat eerst andere inrichtingen van algemeen bestuur, die zich reeds geruimen tijd op deze wijze hebben moeten behelpen, in het genot van meer doelmatige rijksgebouwen zouden zijn gesteld. De minister is toch van oordeel, dat thans in de eerste plaats het departement van landbouw, nijverheid en handel aanspraak heeft op het verkrijgen van een nieuw gebouw, waarin alle takken van den dienst van het departement kunnen worden samengebracht en dat ook zoo spoedig mogelijk de verbouwing van het departement vaii binnenlandsche zaken zal zijn ter hand te nemen. Het terrein tusschen het departement va koloniën en het voormalig kantongerecht eigent zich het meest om te voorzien in de behoefte aan meer lokaliteit van dit departement. De bedoeling zou zijn daar een gebouw te stichten, wel in verbindign met dat departemen, doch meer passend bij de omgeving. Van het te stichten gebouw voor het departement van andbouw, nijverheid en handel, zullen eene plattegrondsteekeuing, een geveschets en eene doorsnede voor de eden der Kamer te visie worden gelegd. - " (Wordt vervolgd). --- BINNENLANDSCH NIEUWS VAN 'T HAAGSCHE BINNENHOF. TWEEDR KAMER. 24 Nov. 11. ■Er was weder geen belangstelling voor de d/il!? beschouwingen van üen heer Duijs over "2 Aid. Binnenlandsch Bestuur van Hoofdst. llder Indische begrooting. Tegen 11 uur — de zitting zou te 10.30 uur - - waren er niet genoeg ieden tegenoordig en na appèl nominaal werd de. biieentot 11.10 verdaagd. . loen kreeg men allereerst een vrij heftig ,n elde n t. De heer de Savornin Lohman vroeg °et woord voor een persoonlijk feit. Het bestond hierin: Blijkens het Analytisch Verslag der zitting van gisteren, die spr. door een vergadering van de pondwetscommissie niet had kunnen bijwonen, de üeer Schaper o. a. het volgende gezegd: «Voor een paar jaar is een Hagenaar naar gestuurd van zeer slechte reputatie, die op jfh haartje na vrij kwam van een veroordeeling, de vrijspraak was ook niet eervol. Hij had, Preker weet het door familiebetrekkingen en inhclitingen vau slachtofiers, zich schuldig gehaakt aan oplchterijen. Die man is een zeer na familielid van een invloedrijk _ Kamerlid, dio zeer hooge eischen stelt j^a politieke moraliteit, een man van rechts, ■^aar deze man heeft den Minister niet gewaar"chuwd. »De familie had dien man moeten redden, niet °e Nederlandsche Staat. Spreker zegt nu niet, F. t die man een protégé was van het Kamerlid £ter en dat hij dat niet zegt, is heel beleefd van Preker. Maar dat Kamerlid had moeten waarschuwen, had moeten zeggen: dat gaat niet!« Het was duidelijk dat een en ander op spr. Shig. En al was hij gewoon om, als hij op straat ,ttiet vuil of steenen geworpen wordt, niet om te *lea, hij meende hier te moeten spreken, omdat f^t een afwezige, zijn schoonzoon, gold, die het publiek is aangevallen en zoo spr. «Weeg zou het den schijn hebben, dat't gezegde Jttist is en zou deze man voor zijn leven zijn geblameerd. Welke zijn nu de feiten 1 Sprekers schoonzoon was directeur van de Centrale Bank wen deze failleerde. Er was juist in dien tijd gebrek aan Indische ambtenaren; hij meldde Zlch aan en had, als gepromoveerde, recht op uitzending zonder dat de gewone eischen werden Vervuld. Daarvoor was geen hulp.noodig. De kwam tusschenbeide; hij werd vrijgesproken en had dus aanspraak op de beloofde betrekking; hij ging naar Indië, werd bij den bureaudienst geplaatst op het laagste tracteuient bij de secretarie. Van protectie is dus bezwaarlijk te spreken bij een man met vrouw en twee kinderen. De heer Schaper had dit kunnen Veten; wist dat de man niet was bij de rechterlijke maent. Spr. wilde nu ook iets over den persoon zeggen, die afwezig en niet in de gelegenheid is zich hier te verdedigen. Spr. wist niet dat het de roeping was van schoonvaders om ministers ia te lichten over hunne schoonzoons. Dat zal blijkbaar gewoonte worden als we de socialistische republiek krijgen. De rechter-commissaris heeft den man wekenlang verhoord; achtte hem onschuldig. Toch volgde verwijzing, zelfs preventieve hechtenis. De gepleegde feiten zijn nooit ontkend. Ze waren rechtmatig, ofschoon spr. niet zegt dat 2ij goed waren. Maar het is eea leugen, dat de vrijspraak oneervol was. Uit die vrijspraak volgde dat de toan onscuuidig was en de preventie niet gewettigd. Spr. heeft zelf de rechtzittingen bijwoond en alle neui ter oore gekomen feiten onderzocht, hiaar zij waren niet met de gewone begrippen vau burgerlijke eerlijkheid in strijd. Anderen hebben dit ook gedaan en zijn tot dezelfde conclusie gekomen. De curator in het faillissement der Bank was daarna door spr. geraadpleegd en ook van oordeel dat de man niets kwaads had gedaan; hij had alleen te veel vertrouwen genad. Hij heeft niet gespeeld met het geld van anderen; waren zijn speculaties gelukt, dan zouden zijn cliënten er het voordeel van hebben genad. Nu 't anders liep had hij zijn niet onaanzienlijk vermogen Verloren en niets behouden. Zoo handelt geen schurk. Spr. kon als man van eer verklaren, dat, voor zoover hij weet, zijn schoonzoon niet onwaardig is een recuterlijke, iaat staan een administratieve betrekking te bekleeden. Als de heer Sciiaper feiten weet, wende hij zich tot de justitie. Maaibij mag niet hier in het' Parlement aanvallen een man, die hem niets heeft gedaan en zich hiet kan verdedigen, alleen om een politieken tegenstander af te breken. Dat is ongehoord en alleen uit de Marxisüscue beginselen te verklaren. Spr. zou zich niet verder mét den afgevaardigde van Appmgedam in debat begeven. De heer Sck-ipir bleef't antwoord niet schuldig. Hij liet zich door het vertoon van rechtvaardigheidsgevoel en door de aanstellerij van den heer Lohman niet afsenrikken, zeide inj. Ik ken dien mijuheer sedert jaren en zijn hooge toon gaat rue langs de koude kleeren en zal mij niet inde war sturen. Het is waar dat er een vrijspraak is geweest, maar tegenover de publieke opinie Was de man veroordeeld; niet om do feiten van 't proces zoozeer, als — en dat had de heer Louman blijkbaar zelf gevoeld — door zijn handeling ais curator. Door die handelingen, door belofte aan iemand die onder curateele Stond dat zijn huizen niet zouden worden verkocht, terwijl ze een week daarna in de krant werden aangeboden, had hij de mensciien tot wanhoop gebracht. Spr. weet daar alles van. De Voorzitter verzocht den spr. niet op die wijze voort te gaan De heer behaper: Dan had u dien meneer ook in de rede moeten vallen De Voorzitter hamert De heer Lohman sprak op kalmen toon en u valt een afwezige aan De heer Schaper: En u meet met twee maten... De Voorzitter: Ik verzoek u dergelijke beleediginyen na te laten. Ik heb den heer Lohman, die zeer kalm sprak, 't woord gelaten en ukunt spreken, maar behoorlijk De heer Schaper: O, als u een speeohje wilt houden, ik gun u dat graag. Maar de heer Lohman heeft spr. vau leugens en valsohheid beschuldigd. Spr. is op de besta wijze door adellijke kringen ingelicht. Laat de heer Loliman een commissie benoemen en blijkt spr. onjuist te zijn ingelicht, dan zal hij van a—z alle beschuldigingen intrekken. Haar de schamperlieid en de hooge toon van den heer Lohman laten spr. koud. Laten de heer Lohman en zijn vrienden, die met hem weg zijn geloopen, dan maar eens nalezen wat spr. heeft gezegd eu wat hij handhaaft. Het incident was hiermee beëindigd. De leden van üe rechterzijde, die na de verklaring van den heer Lohman allen met hem de zaal hadden verlaten, keerden successievelijk terug. Toen kroeg de heer Duijs dus het woord om zijn rede van gisteren te vervolgen met een betoog tegen het suiker-syndicaat. De Voorzitter had spr. verzocht kort te zijn — maar nu door afwezigheid van anderen 40 minuten waren verloren, meende hij niet gestraft te mogen worden met bekorting voor hetgeen hij te zeggen had. De spr. had niets tegen 't syndicaat, dat zich tot eigen voordcel organiseerde. Dat is 't recht der fabrikanten. Maar üo vraag is, of de Reg: 't syndicaat niet te zeer bevoordeelt, door het te maken tot een officieel adv is eerend regeerings-college. Dat gaat te ver. Het syndicaat wordt een Staat in den Staat; er dreigden ongewenschte veraoudingen uit voort te komen. Het wordt voorgesteld, alsof 't syndicaat een technisch-wetenschappelijk doel heeft, maaide ware bedoeling blijkt duidelijk uit een circulaire, voor 2 jaren in de In d. Merc v v r opgenomen, ter begeleiding van een programma, waarin wordt aanbevolen sterkere organisatie, om voor eigen voordeel meer invloed op de Reg. te verkrijgen; — vrijer beschikking (ten koste van de bevolking) over het noodige water; — gemakkelijker verzekering van arbeidskrachten voor de suiker-industrie, door allerlei pressie op de inlandsche hoofden, omkooperijen; — blijvende beschikking te erlangen over de gronden der bevolking; — opheffing der staats bemoeiing met de grondhuren en vervanging daarvan door duurzame erfpachten, zonder bemoeienis der Regeering in het belang van den Javaan. Spr. laakte het, dat, blijkens de voorschriften der Reg. aan de ambtenaren, de bescherming der bevolking tot de kleinste proportiën is teruggebracht en hij wees op den bedroevenden toestand waarin de Javaan door voorschotten, woekerleeningen en door 't rayon-stelsel verkeert. 'En zoolang de Javaan nog zoo afhankelijk is, trede de Reg. niet in de eischen van het suiker-syndicaat. Hij kwam ook op tegen de wijze waarop 't door de Reg. bevolen onderzoek nopens het stationnair blijven van de grondhuren wordt ingesteld: men krijgt eenvoudig een rapport van 't syndicaat, de belanghebbenden. De vraag is of üe Javaan krijgt wat hem toekomt, ook al stijgen dc grondhuren, Ln daarvoor heeft de Reg. te zorgen en daarom drong hij op nader onderzoek aan — doch niet door 't suiker-syndicaat. Wat de Reg. in Indië heeft gevraagd, wist men uit de rapporten van de »minderwelvaartcoraruissieii, wier arbeid zooveel gekost heeft. Blijkbaar heeft de Reg. zich reeds door 't syndicaat laten verscnalkcn. Heb rapport is er op gericht de zaken voor te stellen naar deu zin van 't syndicaat. Daar kan de Kamer niet inloopen. Men jubelt in de kringen van het syndicaat, dat de grondhuren vrij stationnair zijn gebleven; maar dat had de propagandist der fabrikanten, de heer Ramaer, reeds voor 2 jaren erkend; het is geen legende; het wordt ook niet als oorzaak genoemd, dat de suiker-industrie heeft geleden; het bewijst alleen dat de inlander steeds wordt uitgebuit en niet verkrijgt wat hem toekomt, dn 10 jaren is de grondhuur van ruim ƒ33 tot ƒ3B per bouw, d. i. met ƒ5, gestegen en de Javaan heeft recht op ƒOB per bouw. Over 100 jaren zal hij dus krijgen wat hem nu reeds toekomt. Spr.'s conclusie was: hij wilde 't syndicaat niet beiemmeren, de industrie niet door yexatoire maatregelen treffen; hij gunde haar bloei en welvaart, maar eisctit. ook van de voordcelen der suikerindustrie een deel voor dea inlander. Na deze rede, die zeer weinig aandacht vond en steeds minder naarmate de spr. meer tijd in beslag nam, — een rede van twee uren waarop allerminst het «snort and sweet'a toepasselijk was, werd de gebruikelijke pauze De neer Van Lennep verdedigde b^ de hervatting der debatten ue nou ding der. Reg. tegenover het Suikersy n d i c a a t. Hij betoogde dat sedert lang de belangen van de inlandsche bevolking, hier en in liidië, wordêu behartigd tegenover dio vau ue gecoaliseerde industrie en er is geen reden om aan te nemen dat de ambtenaren en de Rag. meer aau de zijde van de industrie staan; doch ue belangen van den inlander mogen ook weder niet pniaeeren waar het een industrie geldt, waarin 20U mihioen is gestoken. De industrie kampt met rechtsonzekerheid, is afhankelijk van deu grondverhuurder, die echter zeif met tot een goedo exploitatie in staat is. Dat schept de moeilijkheden, en weike moet daarin nu ue houding der Reg. zijn? Spreker meende dat zij den juisten we '• volgde door te streven vaar een verhooging van de° grondhuren binnen üe grenzen van ?t mogelijke met het oog op üe eischen van de industrie. Door den heer Van Usmga werd gesproken over de riet branden, die ten onrechte met de suiker-industrie worden in verband gebracht. Zij nebben er mets meê te maken. De ernstigste grieven tegen de industrie bij de inlandscue bevolking rechtvaardigen de rietbrandep niet. En spreker ontkende bovendien dat de riet branden gevolg zijn van de bestaande grieven, uitingen van wraak; de oorzaak is dikwijls roekeloosheid der bevolking; maar is 't een uiting van grieven, dan zeker moest de Reg. met alle maatregelen, die haar ten dienste staan, er tegen ingaan. Al moest men 10 miinoen besteden voor de politie, spreker zou 't goedkeuren. Zooals het nu is kan net niet blijven; de rietbranden zijn ._ een schandvlek voor ons bestuur van Indië. Z. i. ziet de Reg. tiet niet zoo ernstig in. Kent de Reg. den omvang en ue toeneming van het kwaadj De Reg. moet niet langer onderzoeken, maar haar pücut doen door doeltreffende maatregelen. Spr. zou op 1 Maart 1912 de Regeering nader vraöen wat zij in deze heeft uedaan. De heer Bogaardt verdedigde eerst de commissie van rapporteurs tegen 't verwijt van den heer Duijs over het weglaten van zekere opmerkingen in de afdeelingen over het ontbreken van een kadaster in Indië. Ter zake van de suiker-industrie was spr., die voorts naar 's Ministers plannen met de Lamponsche emigratie vroeg, het met den heer v. Lennep eens, dat naar verlenging van den duur der huurcontracten moet worden gestreefd. En wat de rietbranden aangaat, — ook spr. schreef ze niet toe aan grieven, beschouw de ze niet als sabotage uit wraak, maar als een gevolg van de tuchteloosheid in de desa's. En daarom moet de desapolitie verbeterd worden. De Minister van Koloniën, de heer _De Waal Malefiji, verklaarde, voor zooveel hoorbaar, dat de invoering van een kadaster in Indië nog ! wel lang tot de vrome wenscuen zal blijven behooren, om den grooten arbeid en de enorme kosten, die er aan verbonden zijn. Over het suiker-syndicaat kon de Min. kort zijn, wijl het gesprokene voor een groot deel over het hoofd der Regeering ging. De Minister verdedigde de Regeering, die met het syndicaat in overleg treedt als vertegenwoordiger van de suiker-industrie. Dat de Regeering de adviezen van zulk een iiciiaam vraagt, ligt voor de hand ; maar de vraag is, of de Regeering de ontvangen adviezen ook maar blindelings volgt. En dat is 't geval niet. Tegenover het beweren dat de grondhuren stationnair blijven, is een enquête ingesteld en het feit is in liet algemeen juist gebleken. Wat het programma van liet suiker-syndicaat betreft, bestreed de Min. eenige daaruit door den heer Duys getrokken conclusies; b.v. dat de Regeering voor werkkrachten heeft te zorgen eu aat de water.erdeeüng ten nadeele van de bevolking plaats heeft. De duur der huur-overeenkomsteii achtte de ] Min. ook wel zóó te regelen, dat er meer rechtszekerheid ontsta voor de industrie en dat de ' belangen der bevolking meer worden bevorderd. Hij^ hoopte in die richting werkzaam te zijn. Ten aanzien van de rietbranden tast ' faen omtrent oorzaken en geneesmiddelen nog in 't duister; strenger optreden met wachten en j straften neett niet gebaat. Alleen een buitenge- | woon streng politie-toezicht en zware bestraffing bij schuldig-bevinding is te beproeven. Emigratie naar de Lampongs wil de ! Reg. voortzetten, omdat de resultaten nog niet vau dien aard zijn om afdoende er over te oordeeien. Na repliek van den heer Duys werd het debat gesloten. Op art. 60 stelde de heer De Meester daarna een amend. voor, om ƒ12,240 te schrappen, aangevraagd voor net bureau van controle over I de landscaapskassen. Hij achtte dat bureau I niet noodig en opdracht der controle aan de I Rekenkamer beter. De Minister ontraadde 't amend. Om eenheid I van besteding der gelden van de landschapskassen te verzekeren, was controle gewenscht en het bureau voor de Buitenbezittingen was daarvoor liet meest gesenikt, omdat de ambtenaren van dat bureau geregeld de Buiten bezittingen bezoeken. Maar de heer Bos vond na 's Min. rede '6 amend. nog meer aan te bevelen, want men j moet zelfbestuur en controle niet verwarren. | Volgens het voorstel der Reg. worden aan 't BianeoL bestuur ambtenaren verbonden buiten eenige wetgevende controle. Als de uitgaven door zelfstandige besturen zijn gedaan, moest z. i. de Rekenkamer ze contróieeren; aan alleen worden cic zaken op publiek terrein gebracht. Spr. was dus vóór het amend. Na replieden bevai de heer Bogaardt namens ; de commissie van rapporteurs formeel aan, maar omtrent de materiëeie verdiensten van 'tamend. | waren de leden verdeeld; de iielft actitte de controle van het bureau bij wijze van proef geraden, omdat er anders geen controle verzekerd is. De Voorzitter steide voor ue stemming over 't amend. aan te houden. De heer iJugs merkte op, dat de Kamer vanmorgen onvoitailig was en nu weder. De Ifoorzüler wees er op, dat Vrijdags in .den | namiddag nooit wordt gesiemd. De heer Ketelaar; Als we on voltallig zijn, mogen wy niet voortgaan. _ Eenige ieden: Stemmen,! Het amend. worut in stemming gebracht. Er ! bleken 41 leden aanwezig te zijn .22 voor en 19 tegenj. De zitting eindigde, gelijk zij be.,on — met j een verdaging wegens Besohlussünfahigkeit. J Einale en introductie met geiijk motief. De vergaueriug werd dus tot Maandag 1.30 I uur gescheiden, nadat de Voorzitter dringend had verzoent op tijd op te komen. In den loop van den dag werd tot een nadere Regeling der werkzaamheden overgegaan. Op voorstel des Voorzitters werden voor de avond-vergaderingen van Maandag en Woensdag (na de begrooting van Justitie) nog enkele j kleine ontwerpen — waaronder de wijziging der j Beroepswet — en na de begrooting van Buiten- I landscue Zaken enkele tractaten aan de orde gesteld. j Voorts is bepaald, dat Dinsdag e. k. na de pauze ue nominatie voor de vacature in de Al-gemeene it ekenkamer zal worden opgemaakt. En na de motie-Dolk (over de uitbreiding van de lokalen der Kamer) volgt de algemeene beraadslaging over de Staatsbegrooting. ---