Binnenlandsch Nieuws. Uit de Staats-Courant. 2 November. Bij Kon. bosl. zfin benoemd tot ka ntonrechter-plaatsvervanger: in het kanton Ridderkerk Mr. J. P. van den Brink, notaris te Alblasserdam; -*• .in. !¦ I ¦ 1111 I * LII en in het kanton Gulpen Mr. L. J. van Oppen, notaris te Gulpen. (Herplaatsing wegenß misstelling in de St.-Ct.) Tot directeur van het postkantoor te Loppersum Ss met 1 December 1898 benoemd L. W. Bruins, thans in gelijke betrekking te Lichtenvoorde. De Heer D. Buys, vioe-oonsul der Nederlanden te Quebec, is als zoodanig, op verzoek, eervol ontslagen. Hr. Ms. flottieljevaartuig Koetei, onder bevel van den luitenant ter zee der late klasse E. F. T. Bik, is den 31 October jl. van Colombo vertrokken, Do Statuten der navolgende Naamlooze Vennootschappen zijn opgenomen in de St.-Ct. No. 256: Maatschappij voor exploitatie van binnen- en buitenlandsch bezit. (Société d'exploitalion immobüière et mobilière, tant aux Pays-Bas, qu' & l'étranger) te Amsterdam ; kapitaal ƒ 250,000, waarvan ƒ 55,000 geplaatst en de overige te plaatsen binnen 10 jaren; — directeur G. Egnor; Maatschappij tot exploitatie van onroerende goederen in Nederland „Johanna Alberta", to Amsterdam j kapitaal 50,000, waarvan f 20,000 geplaatst eu de overige te plaatsen binnen 10 jaren; — directeur en commissaris nader te benoemen; — eerste aandeelhouders *. J. Lagendijk Jr., J. Esrueger en J. Blooh Jr.; De Nederlandsche Eau-de.-Cologne-fabri.k, te Amsterdam (wijzigingen). Hetzelfde nummer der St.-Ct. bevat de Statuten der navolgende Vereenigingen : Jongelingsvereeniging ier bevordering van Christelijk leven „Excelsior", te Amsterdam,. — Nederlandsche vereeniging ten behoeve van zeelieden van elke nationaliteit, te Amsterdam (om den zeeman, onverschillig van wolke nationaliteit of geloofsbelijdenis, zoowol in onze havens als op zee godsdienstig en zedelijk te verheffen, hem zooveel mogelijk te onttrekken aan de gevaren, welke hem bedreigen in de maatsohappg, en hem geneeskundige en heelkundige hulp te versohaffen, waar hij dio onder sommige omstandigheden zou moeten ontberen). --- Eerste Blad. 3 November 1898. 184 .ISt vi^t!g •)"aar Êele(ien —op 3 November ïö — werd in Nederland eeno nieuwe •SS.vret plechtig afgekondigd. of zeggen eene nieuwe Grondwet, want tot °.?n naar en vorm een twaalftal wetten tot ". iJz**Biig der bestaande Grondwet waren '.stand gekomen, moet de inhoud dier wijgmgswetten toch inderdaad als eene geheel 'euwe Staatsregeling, uitvloeisel van nieuwe e|inselen, worden aangemerkt. ¦ Anders was de beteekenis der Grondwets£?rz_ening van 1883—1887. Toen gold het 'et de grondslagen van onzo Staatsinrichting n ons Staatsbestuur zelve te wijzigen, maar Beleer verbetering te brengen in enkele onerueele:_ der Grondwet, waardoor de vrijheid Q den gewonen wetgever bij het vaststellen «u organieke regelingen te zeer aan banden j£.as gelegd (vooral met betrekking tot het j, esrecht, de defensie en de administratieve rl ? .fsPraak)> en voorts de gebreken en onduibr n' ie z*ca DJ <*e toepassing der jzoudere bepalingen hadden geopenbaard, 16 verbeteren. «oe nuttig, hoe gewichtig dezo jongste here -i_gsarbeid }n menig opzicht moge ges «est zijn, men kan toch zeggen, dat wij nog Q6ecls leven ondor de Grondwet van 18-8. s,ü29 Staatsinrichting draagt nog steeds den e«ipel van dat merkwaardige jaar. _____'•** enkele jaartal wordt nog zoo dikwijls Vol .Q erecut — gebezigd om te wijzen op een Btf9 ?u oinmelteer ill d° staatkundige en , begrippen, voorbereid _ 0r het woord van denkers eu staatslieden, , aar in ve[e ian(jen helaas! niet zonder schok- Ke£ verkregen. j ,re beginselen der Fransche Staatsomwen' lng van het eindo der vorige eeuw waren _, üunne ontwikkeling gestuit eerst door het , esarisme van Napoleon I, en vervolgens door Zf. feactie, die de uitspattingen van het Kei- Ij lr'jk hadden bevorderd en die in het„Heig verbond" hare uitdrukking vond. j ¦¦**a Nederland had Koning Willem I, met beste bedoelingen bezield en steeds voorij, ajll^'_ waar bet gold grootsche en nuttige , jßtolliQgen in hot belang van handel en verbef. tot s,;an(l *-e brengen, toch juist door zijne t 'tengewone persoonlijke werkzaamheid een ,j.^6eringsstelsel doen zegevieren, dat een bij «ek -patriarchaal karakter had en waarbij einig plaats overbleef voor den invloed der "'-«vertegenwoordiging, jj e treurige gebeurtenissen, die de afschei, S van België voorafgingen en vergezelden, oegeu er niet weinig toe bij om den Vorst burende zijne laatste regeeringsjaren nog h_*n Bezmtl te maken in ziju begrip van . constitutioneele Koningschap wijziging te ¦^ Geheel anders was de geestesrichting van lB°4Rlng 161-0- H> en d 0 ommekeer, die in ___/Qook hier te lande hoeft plaats gegrepen, was vooral ook merkwaardig om de wijze, waarop die tot stand kwam. Met juistheid werd daarop gewezen in de rede, uitgesproken den Men October 184 S door den tijdelijken Minister van Binnenlandsche Zaken, Mr. J. M. de Kempenaer, bij bet sluiten van de zitting der Staten-Generaal. waarin de wetten tot herziening der Grondwet waren aangenomen. „De geschiedenis dezer zitting", zoo sprak de genoemde staatsman, „levert een tafereel op, eenig in de geschiedenis der wereld, eenig vooral in onze dagen, in het midden der beroeringen van Europa. Elders stonden de volken tegen hunne Vorsten op, om hen te miskennen en te verdrijven; — hier trad de Vorst zijn volk vertrouwend te gemoet, en beiden verbonden zicb, inniger en vaster dan ooit, aan elkander. Elders werden Grondwetten geschonden, verscheurd; — hier werd de Grondwet geëerbiedigd, gezuiverd. Elders werd het koningschap verbannen; — hier word bet op betere grondslagen bevestigd. Elders werden departijen en de partijschappen met den dag talrijker en stouter, en bedreigen elkander met krijg en moord; — hier is de stof tot verdeeldheid zorgvuldig opgeruimd en reiken alle ingezetenen elkander eendrachtig do broederband toe." De Grondwet van 1815, niet dan na heftigen tegenstand, vooral in de Zuidelijke Nederlanden, tot stand gekomen, droeg geheel het kenmerk der denkbeelden van Koning Willem I omtrent de constitutioneele Monarchie. Eene juiste afbakening van de rechten der Kroon ontbrak, en dit gaf steun aan 's Konings leer, volgens welke zijne bevoegdheid zich uitstrekte tot alle regelingen, die niet uitdrnkkelijk aan de wetgevende macht werden opgedragen. De leden der Eerste Kamer werden door den Koning benoemd, en de zittingen van dit staatslichaam waren uiet open* baar. De leden der Tweede Kamer werden gekozen door de Staten der Provinciën, en deza zelve door de „drie standen", namelijk 10. de edelen of ridderschappen; 20. de steden; 30. den landelijken stand. De stedelijke regeeringen zelve werden ook niet rechtstreeks door bet volk, maar door kiescollegiën, daartoe door de kiesgerechtigden samengesteld, gekozen. De invloed, door het volk op de samenstelling der vertegenwoordiging geoefend, was dus uiterst gering. Het grondbeginsel van koninklijke onschendbaarheid, in verband met ministerieele verantwoordelijkheid, kwam, ook zelfs nadat in 1840 eenige bepalingen omtrent de verantwoordelijkheid der Ministers in de Grondwet waren opgenomen, niet tot zijn recht. Aan het staatsbeheer, vooral ook op financieel gebied, ontbraken do waarborgen, door openbaarheid en afdoende controle opgeleverd, en de treurige gevolgen van dit gemis werden maar al te zeer gevoeld. De gemeentelijke huishouding, op verouderden voet ingericht, was ook nog niet geheel gezuiverd vaa de misbruiken van vorige eeuwen. Reeds ïn 1839, toen Thorbecke de eerste witgave zijner „Aanteekening op de Grondwet" in bet licht gaf, deed hij dit, zooals wij in de voorrede lezen, met het oog op eene herziening, waarvan de noodzakelijkheid sedert lang kon worden bevroed. De herziening van 1840, bijna uitsluitend beperkt tot hetgeen de afscheiding der Zuidelijke provinciën vorderde, was voor velen eene bittere teleurstelling. Het voorstel van Thorbecke en zijne medestanders, in 1844, had geen rechtstreeksch practisch gevolg, — maar het werd toch de grondslag der ontwerpen, door de Staatscommissie van 17 Maart 1848 ') voorgedragen en der op 3 November 1848 afgekondigde wijzigingswetten. Betere afbakening van de macht des Konings, in verband ook met 's Konings onschendbaarheid; — de verplichte medewerking der Ministers tot alle regeeringsdaden en hunne door de wet nader te regelen verantwoordelijkheid daarvoor; — samenstelling van de Tweede Kamer der Staten-Generaal door reebtstreeksche verkiezingen en van de Eerste Kamer door de Provinciale Staten; — openbaarheid der zittingen van beide Kamer 6; — het recht van amendement, van initiatief en van enquête, aan de Tweede Kamer toegekend ; — do tweejaarlijksche Staatsbegrooting door een jaarlijksche vervangen; — rekening en verantwoording van de staatsinkomsten en uitgaven jaarlijks aan de wetgevende macht te doen; *— de koloniale wetgeving afgebakend en het beheer der koloniale middelen geregeld; — zoowel in de provincie als in de gemeente eene vertegenwoordiging, door rechtstreeksche verkiezing samengesteld; — de standen, als staatkundige lichamen, die bijzondere rechten uitoefenden, afgeschaft; — naast de erkenning der gemeentelijke autonomie in alles wat de regeling en het bestuur der gemeente-huishouding betreft, tevens in het toezicht van Gedeputeerde Staten, iv het vereischte van goedkeuring door hooger gezag voor bepaald aangewezen besluiten of verordeningen en in het koninklijk vernietigingsrecht d. vereischte waarborgen zoowel in bet gemeentelijk- als in het algemeen belang en ter voorkoming van strijd met de wet gesteld ; — ziedaar wel, wat het staatsbestuur betreft, de hoofdbeginselen, in 1848 gehuldigd. Daarnaast mogen niet vergeten worden de gestelde regelen tot verzekering van individueele rechten en vrijheden en tot bescherming van groote volksbelangen, als de toekenning van het recht van vereoniging en vergadering, het vermeerderen der waarborgen ingeval van onteigening ten algemeenen nutte, de afschaffing van het zoogenaamde recht van placet (d. i. de tusschenkomst der Regeering bij de briefwisseling met de hoofden der onderscheidene kerkgenootschappen), het voorschrift, dat „overal in het Rijk van overheidswege voldoend openbaar lager onderwijs wordt gegeven" — eene hoogst gewichtige bepaling, waardoor het instandhouden der openbare school, als constitutioneele verplichting, aan de willekeur eener dikwijls wisselende meerderheid in de volksvertegenwoordiging onttrokken wordt — en het beginsel der vrijheid van het bijzonder onderwijs, behoudens het toezicht der overheid en, voor- ') Zooals men weet, bestond deze commissie uit de heeren Thorbecke, Luzao, De Kempenaer, D. Donker Curtius en L. D. Storm. zoover het middelbaar en lager onderwijs be» treft, behoudens het onderzoek naar de bekwaamheid en zedelijkheid des onderwijzers. Eindelijk mag hier gewezen worden op hetgeen in 1848 omtrent veranderingen in de Grondwet is bepaald (en bij de herziening van 1887 gehandhaafd). Zoodra bij de wet de wen< schelijkheid is erkend om eene wijziging dei Grondwet in overweging te nemen, worden de Kamers ontbonden, ten einde den kiezers de gelegenheid te geven over de wenschelijkheid der voorgestelde wijziging uitspraak te doen. De vorige Grondwet bevatte dergelijk voorschrift niet. Eene Grondwet behoort, behalve ïn die onderdeelen, die de regeling van het hoogste Staatsgezag bevatten, slechts hoofdbeginselen vast te stellen, als grondslagen voor de gewone wetten, die in bijzonderheden bet algemeen, gewestelijk en plaatselijk bestuur en de voornaamste takken van den staatsdienst en de staatszorg regelen. Vele dier wetten zijn in Nederland tot stand gekomen weinige jaren na de afkondiging der Grondwet van 1848.') Later zijn zij herzien en gewijzigd, maar bij herhaling is de wetgeving daarbij gestuit op constitutioneele bepalingen, die, als niet meer gebeel in overeenstemming met den veranderden tijdgeest, belemmerend werkten. Opheffing van zoodanige belemmeringen was — het is hierboven reeds opgemerkt — het hoofddoel der Grondwetsherziening van 1883—1887. De gewone wetgever heeft, in onderscheidene opzichten, reeds gebruik gemaakt van de hem toen geschonken meerdere vrijheid. Voor andere onderwerpen blijft het nog zijn taak in die richting werkzaam te zijn, zoo o. a. door het vestigen eener van het uitvoerend gezag onafhankelijke rechtsmacht in administratieve geschillen, — iets dat onder de ongewijzigde Grondwet van 1848 niet mogelijk wac, omdat '/.ij, naar men meende, die beslissing aan den Koning opdroeg. Zoo heeft op menig gebied de gewone wetgever door de regeling der bijzonderheden de voorschriften der constitutie aan te vullen of hunne toepassing mogelijk te maken. Maar veel zal steeds blijven afhangen van den geest, waarin die toepassing plaats heeft door hen, die met de uitvoering der wetten belast zijm „Eene verbetering der letter", schreef Nederlands groote staatsman terecht, !) „ware onvruchtbaar zonder verlevendiging en volmaking der praktijk. De Grondwet mag niet een loutere vorm, zij moet eene nationale kracht zijn." *•) De Kieswet, de Provinciale Wet, de Gemeentewet, de Wetten op het Lager, het Middelbaar en het Hooger Onderwijs, op het Armbestuur, het Recht van Vereeniging en Vergadering, de Ministerieele Verantwoordelijkheid, de Onteigening ten Algemeenen Nutte, enz. 2) Thorbecke, Voorrede der eersto uitgave van de „Aanteekening o. de Grondwet", 1839. --- Kostbaarheid is geen schoonheids-element. Kosibaarheid is geen schoonheids-element. j F. Lapidoth. L 'M ihmiiihtih fitv ir* zeide hij. „Maar ik heb niet veel tijd ffiefl'' Je weet, dat er altijd strijd was, en hij beha0! delde mijn moeder zoo slecht na den d°°. van mijn vader — mijn moeder, die ik 2°' lief had I Ik was halfgek van kwaadheid, e. ik was een wilde knaap — dat heb il* f. al meer verteld, Lucy; altijd gewikkeld JJJ het een of ander avontuur. Ik wilde bel?j dwingen haar recht te doen weervaren; l\ moest geld hebben, en hij behield het, zich °? het oen of ander artikel uit de wet beroepso* Ik verliet mijn regiment. Ik was wegons e^ lichte ongesteldheid vrij van dienst en B*lB j vermoedde, dat ik nog mijn kamer hield»-' Morley, een wapenbroeder, een goede jongo?,' zou mijn afwezigheid geheim houden en -**o'*l waarschuwen als er gevaar was. Ik vertr0*" als zeeman vermomd, met het bootje van08*] smokkelaar — mijn regiment lag op het eila-3^ Man. Ik gevoelde mij als een schooljong8 j met vacantie: het grappige van het ge??fl trok mij aan, hoewel ik woedend op &x\. oom was en vastbesloten 't hem lastig * maken, den armen man I" (Slot volgt-) ---