Tweede Blad. Morgen (Zaterdag 3 Dec.) verschijnt: EENE HALVE EEUW 1848—1898 Nederland onder de regeering van Koning WILLEM 111 en het regentschap van Koningin EMMA door Nederlanders beschreven, onder redactie van Dr. P. H. RITTER. 3" onveranderde uitgave. 2 Deelen, Roy. Bvo. Voor Geabonneerden tegen toezending van Bon (geplaatst in Het Nieuws van den Dag van 23 Juli 1898) f 2.—. Voor Niet-Geabonneerden f 6.—. --- Pers-Overzicht. Na dr. Dunner heeft ook de Groningsche opperrabbijn, de Heer A. van Lo e n, als zgn meening kenbaar gemaakt, dat hq, onder waardeering van het schoone beginsel, dat de openbare school verkondigt, wegens het weinige godsdienstonderwijs, dat de Israël, kinderen ontvangen, bijzondere Israël, scholen nuttig en noodig acht. Daarbij sloot zich aan de Geldersche opperrabbijn, de Heer L. Wagenaar, die evenzeer het belang van het godsdienstonderwijs een der overwegende redenen acht, waarom het anders ook door hem geliefd ideaal van de openbare school vallen moet. Er groeit een geslacht op, zegt hij, dat reeds in de vroege jeugd leert het godsdienstig element des levens te beschouwen als het stiefkind, dat zich naar alles heeft te schikken. Dit te voorkomen is een levensvraag voor het Jodendom; hij ziet geen anderen uitweg dan Joodsche scholen voor Joodsche kinderen. Een tegenovergesteld gevoelen wordt aangehangen door den opperrabbijn van Limburg en a; i. van Noord-Brabant, dr. L. Landsberg, die in de N. R. Ct. schreef: „De neutrale school is een der grootste weldaden voor opvoeding en beschaving, waardoor vooroordeelen, haat en miuaohting tusschen de belijders van verschillende godsdiensten ontworteld en verbannen worden." De Israëlieten, zegt hij, willen zich niet afscheiden. Weg met wanbegrippen en koortsachtige transpiratïes van sectescholen, waarvoor geen plaats meer is in Nederlands wgze wetgeving. Dr. Landsberg herinnert, dat, toen de schoolwet in practijk werd gebracht, de Heer Jozef Hirsch, toenmaals eerste geestelijke van het Amsterdamsch Eabbinaat, in eene predicatie met geestdrift uitriep: Wij willen geen sectescholen. De broeder van wijlen den Heer Jozef Hirsch bovengenoemd, de Heer S. A. S. Hirsch, komt in het Hbl. verklaren, dat dr. Landsberg verkeerd is ingelicht. De bedoelde woorden zijn in gewgzigden vorm en in geheel anderen zin gebezigd. Zij sloegen op „onverkwikkelijke toestanden in sommige Joodsche gemeenten van het buitenland, waar scholen van verschillende (orthodoxe en reform-) richting tegenover elkander staan, terwijl — aldus Jozef Hirsch — hier, in ons gezegend vaderland, Gode zg dank, slechts Joodsche scholen van één kleur en één opvatting, volgens de onvervalschte, streng traditio- Ueele beginselen, worden aangetroffen". De Middelb. Ct., die met het gevoelen van dr. Landsberg nog onbekend was, verdedigt het openbaar neutraal onderwijs tegenover het joodsch-orthodoxe opperrabbinaat, in de heeren Dunner, v. Loen en Wagenaar vertegenwoordigd. De openbare school staat in de oogen der Middelb. Gt., oneindig hooger dan christelijke en joodsche scholen. Zij kweekt menschen, geen aanhangers van den eenen of anderen sectedienst. Voor hare belangen moeten andere wijken. Het onderwijs, dat daar gegeven wordt, is nommer éen; dat in kerkelijke leerstellingen nommer twee. Dit is onze meening en die van duizenden in het land". Voor de geestelijke heeren, meent de Middelb. Ct., is er. allerminst reden van klagen; er is voor hen tijd genoeg voor hun onderwijs, als zjj hnn plicht maar doen in de vrije uren, die de kinderen hebben. Het praatje, dat onderwijzers socialistische redeneeringen houden, bleek niets meer dan een praatje. En wat den strijd over de vader, landsche geschiedenis aangaat, „daarvoor behoeven toch waarlijk de Israëlieten zich het harnas niet aan te trekken." De Middelb. gelooft dan ook, dat de heeren opperrabbijnen niet met hun tijd meegingen. De_ Amst. Ct. daarentegen wq'st op het luidruchtig optreden van sommige socialistische onderwijzers en meent, dat het tijd wordt te stuiten, wat het blad noemt „het vermoorden van de openbare school door de openbare onderwijzers". „Het is een ernstig teeken des tqds" — zegt de Amst. Ct. — „dat de joden zich van het openbaar onderwijs afwenden. Zullen straks meerdere lagen der maatschappij volgen? Het staat te vreezen, zoolang voor ouders Die duchten valt, dat hun kinders door heeren socialisten worden grootgebracht. Wat wij dan willen ? Wij willen, dat de theorie van het neutraal, het openbaar onderwijs in de pradijk haar bevestiging vinde. Alleen dat, niet meer en niet minder. Wij willen, dat wie als openbaar onderwijzer optreedt, een zeer stellige en ondubbelzinnige verklaring aflegge, dat hij het volstrekt neutraal karakter van het onderwijs zonder eenig voorbehoud zal eerbiedigen^ de verklaring ook, dat. hij uit eigen, vrjje overtuiging, uit innerljjken aandrang, de jeugd zal opvoeden tot christelijke en maatschappelijke deugden." Het Jodendom en de openbare school. --- Onze Land- en Tuinbouwleestafel. De bemesting en liet drogen van koffie i» Brazilië. Mededeelingen van het Gouvernements-Proefstation te Campinas in Sao Paulo (Brazilië), door Dr. F. W. Dafert, met medewerking van Ernst Lehmann en L. Ridinius. Amsterdam, J. H. de Bussy 1898. Bovengenoemd werk, 250 bl. groot kwarto formaat, met vele afbeeldingen, werd uit het Portugeesch vertaald door onze verdienstelijke «uidgenoote, Mej. D. Winkler, te Overveen bij Haarlem, dochter van wglen Dr. T. O. Winkler te Haarlem. Ofschoon het koffieplanten niet bepaald tot tagn dagelgksche werkzaamheden behoort, heb jk meermalen van cacao, koffie, suikerriet, rgst, tabak en andere Indische cultures grond en zieke planten uit Oost- en West-Indië ontvangen. Meestal zagen de planten er hongerig, a«noedig uit, altijd was de grond veel te torn om een krachtig gewas te kunnen leveren. /*_U zeer velen in ons land heel wat met *offie hebben uit te staan, al zgn ze nu *°k juist geen „Droogstoppel", en ons blad ook ** Oost-Indië zeer veel gelezen wordt, meenen *- ook verplicht te zgn al die belanghebbenden *. op te wgzen, hoeveel de grond ook daar noo, het vruchtvleesch (de pulpe), de schil en de koffieboonen. De minerale bestanddeelen moeten, als zij in J?n grond niet in ruime hoeveelheid aanwezig *\lö, worden aangebracht door stalmest of hulpj B**toffen. Echter moet men zich weer heel °rgvuldig rekenschap geven, welken invloed J?' meststoffen op geur en smaak der koffie ••«oefenen. van het zilvervlies ontbreekt de analyse. *Q de zuivere asch der koffie (2,84 pOt.) vond to«? bij 16 analyses: * ' |otasch of kali van 61,62 tot 70,07 pCt. öoda niets of onbeduidende sporen. £alk van 4,35 tot 9,02 pOt. magnesia „ 9,98 „ 13,43 „ „ niets „ _;18 „ ££»gaan sporen. ££osphorzuur Tan 10_73 14;16 ""•velzunr „ 2,29 „ 5,39 „ Kiezelzuur van niets tot 0,69 pOt. Chloor „ 0,18 „ 1,35 „ Echter moet men den geheelen koffieboon, kraohtig voeden om volle oogsten koffieboonen te verkrijgen. En één enkele koffieboon, heeft noodig (b 1.31) in 6 jaar 12,425 kilo kalk, 3,91 kilo magnesia, 21,673 kilo kali of pot asch, 1,778 kilo phosphorzuur. Hebt gg dat aan al uw koffieboomen steeds gegeven, koffieplanters, of wel hebt gg roofbouw gepleegd, daardoor uw grond uitgeput en zoo de koffiebladziekte veroorzaakt? De koffie is goedkoop, ja, maar bij volle oogsten jaar aan jaar en eerste soort product kan de koffieplanter nog goede zaken maken. Ook bij deze cultuur is het Paradijsleven ten einde, Adam en zgn nakomelingen moeten hard werken, flink bemesten en bovenal hun verstand gebruiken. Zeer wijs doen dan ook de ouders, die hun zoons tot voorbereiding van hun Indische loopbaan naar de Rijkßlandbouwschool te Wageningen zenden, welk een speciale Indische afdeeling heeft. Kennis is macht. Voorts krggt men in dit zeer belangrijk en uitstekend vertaald werk een overzicht van den oogst, het drogen enz. enz. — Zeker zal geen koffieplanter het boek zonder groote voldoening inzien, 't Is een voortdurende vraagbaak. Geschiedenis van Ihet Friesche Bundveeslag, bekroond antwoord op de door de „Buma-commissie" uitgeschreven prijsvraag door J. R. Kuperus, met 24 afbeeldingen. Leeuwarden, R. van der Velde (0. Noë Lz.). Ook de beschrijving der eigenschappen van dit vee en de middelen, waardoor het nog kan worden veredeld, vindt men in dit nuttige boek. ?'k Scil 'tbisiikje" ('k Zal 't beproeven), luidt het motto en schrgver slaagde volkomen, De beschrijving is zoo juist, de afbeeldingen van boerderijen en vooral van het vee zijn zoo aanlokkend, dat het boek zeker veel koopers zal vinden. Ik zon verder willen gaan: Ook van het Noord-Hollandsch vee moeten we zoon omschrijving met afbeeldingen hebben, welke zeer wel kan bezorgd worden door den uitgever van het Weekblad voor Zuivelbereiding en Veeteelt, naar de cliohé's, welke hij er van heeft. Vertalingen dezer werken int Fransch, Engelsch en Duitsch moeten in alle deelen der wereld ons vee bekend en geliefd maken. Voor dit bg uitstek vaderlandsch werk moeten de betrokken landbouwinaatschappgen subsidie verleen .el De Heer Van der Velde zorge alvast, dat dit boek vooral in Vlaamsch België bij eiken boekhandelaar ter inzage ligge en geve belangrijke korting aan landbouwmaatschappyen aldaar. Ook in ons land zullen allen, die streven naar uitmuntend vee, in dit werk veel nuttigs en leerzaams vinden. Jammer, dat het zich schaamt over zgn geboorte en daardoor ouder schijnt dan 't is : 't geboortejaar is 1898. Ditzelfde gebrek heeft een pas bij Noorman & 00. verschenen boekje van den Heer M. Bokma de Boer te Groningen, getiteld: Het landbouwbedrijf, een landhuishoudkundige studie. Jammer, dat de kost wat taai is en niet volkomen naar den eisch toebereid op tafel komt; daardoor ligt hij wat zwaar op de maag. Dit neemt niet weg, dat ieder, die het geheel leest, zgn moeite niet onbeloond ziet. Over tal van wetenswaardige zaken wordt hier gehandeld. Staathuishoudkunde, het vraagßtuk der bevolking in verband met den landbouw ; de grondregels der landhuiskunde, ontwikkeling der maatschappij in verband met den landbouw; de stand der landbouwers; grondeigendom; arbeid en kapitaal in verband met den landbouw ; het protectie-vraagstuk en de graanhandel; de praktijk van het landbouwbedrijf en het landbouwpachtstelsel zgn onderwerpen, welke tot degelijke behandeling elk afzonderlgk de 88 bladzijden zouden innemen, welke zij nu samen beslaan. Toch bevat het veel, dat nu juist wel niet nieuw is, doch zeer ter overdenking mag worden aanbevolen, vooral het slotwoord. Eenigen tijd geleden wees ik reeds op de aanstaande uitgaaf van een waar prachtwerk: Vijanden van den Tuinbouw en hunne Bestrijdingsmiddelen, door W. Chr. Noske, gedipl. tuinbouwkundige der Staatstuinbouwschool te Gent (Amsterdam, H. J. W. Becht), is de minder fraai gestelde titel van dit keurig uitgevoerde, fraai en stevig gebonden werk. De 173 teekeningen en photographische opnamen, maar vooral de 20 allerkeurigst uitgevoerde gekleurde afbeeldingen (meest vlinders) strekken der Nederlandsche drukkunst en den smaak van den uitgever tot eer. De druk is groot en duidelijk, en noodigt steeds tot nieuwe kennismaking uit. Gelukkig dat er zooveel afbeeldingen zgn, waaraan men de insecten gemakkelijk herkent, want de schrijver vergat meestal naast de weten- schappelijke de Nederlandsche namen te plaatsen waaraan nog toegevoegd konden worden de namen, in de verschillende streken van ons land aan die insecten gegeven. Het boek kost ƒ3.50. leder, die er prijs op stelt de insecten in zgn tuin of boomgaard te leeren kennen en tal van hier aangegeven bestrijdingsmiddelen te be- Eroeven, schafte zich het werk aan en houde et onder zgn bereik. Natuurlgk is'tminder een leesboek, dan wel een werk om steeds te raadplegen. Beknopte Mandleiding bij de Behandeling en Verzorging van Hoenders, bevattende tevens eenige wenken en aanwijzingen bij de behandeling van de meest voorkomende hoenderziekten, gratis verkrggbaar bij J. F. Riem Vis, Den Haag. Geloof niet, dat men hier een boekje krijgt, dat niets waard is. Aan de bespreking van het hok, de ren, het voeder, bloedverwante paring (inteelt), het broeden en de behandeling van verschillende ziekten, welke het meest voorkomen, bemerkt men, dat de Heer Riem Vis uitmuntend bekend is met alle cisehen, welke men aan deze verschillende zaken mag stellen. Vooral de voeding wordt flink behandeld. Het hierin zoo warm aanbevolen ochteudvoeder ken ik niet, veel minder de bestanddeelen. Als het even uitstekend is als de hoendervleeschbeschuit (Pooltry food) (en ik ben zeer geneigd dit aan te_ nemen), dan zal men er zich wel bij bevinden. Die meent zgn kippen bijna zonder kosten te kunnen voeden (misschien wel ééns per 40 dagen a la Succi) rekent buiten den waard, 's Winters moet nog meer gevoederd worden dan 's zomers, wil men eieren _ hebben, doch graan is dan als ochtendvoeder minder aanbevelenswaardig. Ook vindt men bjj dezen schrg'ver-uitgeverhoenderhouder-handelaar niet alleen de hoenders zelven tot verkoop, maar ook alle voedersoorten, de zoo uitmuntende, meermalen door mij besproken, op elke tentoonstelling bekroonde Wargeister leg- en broednesten, eendenkorven, enz. Legneßten tegen eierpikken, een ware uitkomst voor zoo meni^ hoenderhouder, zgn hier voorhanden. Natuurlgk is dit boekje geschreven tot reclame voor de handelsinrichting. Moge zg er wel bij varen. Helaas moet veel big ven liggen tot een spoedig volgende leestafel. Ekicus. --- Binnenlandsch Nieuws. Bg Kon. besluit is alsnog goedgekeurd het besluit van den Raad der gemeente Zwolle tot toekenhing van schadevergoeding wegens het tweemaal in hetzelfde dienstjaar betalen van vergunningsrecht. Een tapper had vergunningsrecht betaald: I°. voor een bestaande localiteit; 2°. wegens voortzetting van zgn bedrgf in eene loods, nadat het eerstbedoelde perceel bij Raadsbesluit als gevaarlijk voor de openbare veiligheid ongeschikt was verklaard voor het gebruik. En nu had de Raad voor het betalen van laatstbedoeld vergunningsrecht eene vergoeding toegekend. Gedep. Staten van Overijsel weigerden die goed te keuren, o. a. uit overweging, dat de Raad onbevoegd is om wettelijk verschuldigd en betaald vergunningsrecht terug te geven. Bg hot Kon. besluit is evenwel overwogen, dat het hier geldt eene schadevergoeding aan den houder eener vergunning wegens eene handeling van het Gemeentebestuur, welke hg niet heeft kunnen voorkomen en waardoor de gemeente te zijnen koßte feitelijk is gebaat, terwgl het verleenen van de schadevergoeding niet in strijd is met eenige bepaling der wet en evenmin zonder redelijken grond. Het bestuur der Delftsche Handelsvereniging heeft aan de Tweede Kamer der Staten Generaal een adres gericht, waarin verzocht wordt bg de Regeering aan te dringen om terug te komen op het onlangs in sommige bladen medegedeelde plan om de Directie der Artillerie-inrichtingen met de — 2 December. — daaraan verbonden Keurings-Conimiesie van Delft naar Amsterdam te verplaatsen. De Gemeenteraad van Sappemeer heeft aan den Heer P. A. M. Huurman, architect te Groningen, concessie verleend voor den aanleg van een tram van Sohildwolde—Sappemeer en Sappemeer—Veendam. De vergunning is verleend voor 40 jaren. Het 51ste Landhuishoudkundig C o n - gres zal — gelijk indertijd is medegedeeld — in 1899 te Breda gehouden worden, waarschijnlijk in het begin van Juni. Het voorloopig bestuur, dat op het vorige congres te Hoorn werd benoemd, heeft zich thans als volgt geconstitueerd: E. H. A. Guljé, burgemeester van Breda, eere-voorzitter; Mr. M. Tydeman Jr. lid v/d. Tweede Kamer, voorzitter; G. A. M. Groeneveld, onder-voorzitter; E. J. M. de Bruyn, lste seoretaris, en CA. L. Smits van Burgst, penningmeester, allen te Breda. Op uitnoodiging van deze heeren zijn hieraan ala mede-bestuursleden toegevoegd een dertigtal inwoners van Breda en omstreken, van wie Mr. P. Bijnen als 2e secretaris zal optreden, terwijl als permanente commissie van medebestuur aan de congressen hunne medewerking verleenen: dr. G. W. Bruinsma te Deteringen, K. baron Cullot d'Esoury te Bosohkapelle, H. Schuurman te 's-Gravenhage, P. J. A. de Bruine te Zwijndrecht en Job. v. d. Have te Frederiksoord. Te Groningen is, onder voorzitterschap van den Heer J. Bakker, eene belangrijke vergadering gehouden van de afdeeling Groningen van den Nederlandschen Bond van Gemeenteambtenaren, ter bespreking van Art 243 der Gemeentewet: De grondslagen van den hoofdeljjken omslag en hunne toepassing in de practijk. De Heer H. J. Wichers, burgemeester van Winschoten, wees, als inleider, op de noodzakelijkheid hoofdelijken omslag te hebben, welke eohter zoo billgk mogelgk en in verband met de plaatselijke omstandigheden moet zijn. Deze belasting moet niet naar de vertering, wel naar het inkomen geheven worden. Na breedvoerige debatten over dit onderwerp en in 't bijzonder over de progressie, werd met 21 tegen 3 stemmen aangenomen de volgende motie van den Heer H. Aalderink, chef van de afdeeling Militie, te Groningen: „De vergadering, gehoord de inleiding over art. 243 der Gemeentewet en de daarover gevoerde discussiën, spreekt als haar gevoelen uit, dat matige progressie in zake de belasting op het inkomen, mits op wetteiijken grondslag geregeld, om verschillende redenen wenschelijk is. De Hoofdingenieur van den Waterstaat heeft, namens den Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, aan het Bestuur der gemeente Doesburg verzocht hem mede te deelen of die gemeente genegen zou zjjn de brug over den IJsel (raming ƒ 310,000) te bouwen, indien daarvoor een Rijkssubsidie van ƒ63,000 wordt verleend. Ta Zwolle heeft de Gemeenteraad, op het voorstel van den Heer Meyer tot samensmelting van het directeurschap der Waterleiding met dat der Gasfabriek, besloten dit gedurende een jaar te beproeven. Te Alkmaar is,op verzoek vanden Heer C. J. Eeiziger, hoofd der 2e openbare school voor onvermogenden aldaar, door de Commissie der Inhuldigingsfeesten ƒ 152.42 — zgnde het saldo der rekening en verantwoording — aan genoemden Heer Reiziger ter hand gesteld, om het met Sint- Nicolaas aan verschillende scholen voor onvermogenden in die gemeente te verdeelen, naar evenredigheid van het getal kinderen op elk dier scholen. Te Heerenveen zgn totleden van de Kamer van Koophandel en Fabrieken herkozen de heeren: G. J. Pothaar, J. C. K. de Jong, K. Zwart Wz. en K. J. Kalt, te Heerenveen, J. J. WSiite Jr., te Tjalleberd, en R. Smilde, te Nijehaske. De Gemeenteraad van Maastrioht heeft de gemeentebegrootmg voor 1899 in ontvangst en uitgaaf vastgesteld tot een bedrag van ƒ 555,448 j.O. De hoofdelijke omslag werd daarbg geraamd op ƒ53,500. Aan 16 onderwijzers iB eene verhooging van jaarwedde toegekend. Te Ruinerwolde it benoemd tot verloskundige Mej. Lubberts, te Kaatsheuvel, en te Bgna. burg Mej, L. Wiersma, te Sybrandaburen. Te 's-Gravenhage is cc n e f ces telgke bijeenkomst gehouden tot viering van het honderdjarig bestaan der Volksbibliotheek van het Haagsche Departement der Maatschappö tot Nut van 1 Algemeen. De heeren G. J. de Swart en C. P. J. Keiaar hadden een zeer uitvoerig verslag opgesteld van cle geschiedenis der bibliotheek gedurende die 100 jaren, waaruit de Heer De Swart eenige van da merkwaardigste bijzonderheden aan de aanwezigen mededeelde. Na afloop van de vergadering, onder voorzitterschap van den Heer B. Derksen — welke bijgewoond werd o. a. door eenige bestuursleden van het Nutadepartement — werd het samenzgn voortgezet aan een feestelgken disch in het Hotel „Da Twee Steden". --- VER-UITVORE NAAS BELGIË. In de afgeloopen maand zgn uü Nederland langs het grenskautoor Easohen naar België vertonden 908 waggons vee, tegenover 803 waggons in November 1897. De totale uitroer bedroef 8464 staks vat, ter waarde van ruim ƒ 160,000. --- SUIKERRIEPEN. Defirma Lebret & Co., der suikerfabriek to Zevenbergen, heeft hare contractanten te Sleeuwgk aangenaam verrast door de geleverde beetwortelen met ƒ 0.50 per 1000 K. G. hooger te voldoen, dan waarvoor wag gecontracteerd. De politie te Deventer heeft deaar dagen een Duitseher aangehouden, die op eene boerderij werkzaam was en verdacht werd te hebben ingebroken, met vernieling van ruiten, in een villa, even buiten de stad. Bij hem werden gevonden twee bellen van een telephoontoestel en een partö oharlotten, welke hg bekende ontvreemd ta hebben. Hg is geboeid naar Zutfen overgebracht. Reeds sedert 14 dagen wordt te Oostermeer (Fr.) vermist F. L., inwonende bg zgne ouders. Meu vreest, dat hg verdronken ia, wgl zgn pet in het water gevonden is. De pogingen om in het water zgn lgk te vinden hebban eohter tot dusver geen gevolg gehad. Aan het Departement van Koloniën is aanbesteed de levering van: 10. ten dienste der Staatsspoorwegen op Java: a. deu metalen bovenbouw met toebehooren voor 41 bruggen voor secundaire spoorwegen; minste inschr. de Styrumer Eisen-Industrie te Oberhauaen, voor ƒ 49,700 de beide perceelen te zamen ; 6. 100,000 vloeiijzeren haakbouten en 140,000 gegalvaniseerd vloeigzeren tirefonds; minßte inschr. de Société anonyme de la fabrique de boulon et de la blanchisserie, te Marsmolle, voor pero. I. ƒ 2770 • perc. II f 8540; C vloeigzor; minste inßohr. A. Koole, te Amsterdam voor pero. I ad ƒ 1260.98; pero. H ad ƒ9B 78---en pero. IV ad ƒ 104.91, en J. A. van Laar, té Amsterdam, voor perc. 1H ad ƒ 1210.68 ; 20. ten dienste van het Departement van Oorlog in Nederlandseh Indië: schroofpalen en echroefbladen met toebehooren ; minste inschr. de Société anonyme de Conatruction la Metallurgique, te Brussel, voor ƒ 9593; 30. ten dienßte van het Departement der Burgerl. Openbare Werken in Nederlandseh Indië: o. den metalen bovenbouw met toebehooren van 18 bruggen voor gewoon verkeer: minste inschr. de Styrumer Eisen-Industrie te Oberhausen, voor f 64,700; b. vloeigzer; minste inschr. J. A. van Laar, te Amsterdam, voor perc. I ƒ9955.34; perc. H ƒ 3774 59; en perc. HI ƒ 9366.54; e. sohroefpalen met toebehooren; minste inschr.da Société anonyme de Construotion la Metallurgique, te Brussel, voor ƒ 10,061. Voor rekening van de firma Louis Welkerling. te Rotterdam, is, a«n de werf „De Hoop" der heeren C. v. d. Giesen et Zoon, te Krimpen a/d IJsel, te water gelaten het ijzeren Rijnschip Josephine, groot 755 last. De kiel werd gelegd voor ean soortgelijk vaartuig, groot 785 last. voor rekening van den Heer Emil Kaufmann, te Mannheim. ---