Eerste Blad. Binnenlandsch Nieuws. Uit de Staata-Courant. — 18 Aug. — Bj' Kon. besl. isaanüfr. J. Koning, op 'tin verzoek, met 1 September a. s. eervol ontslag 'erleend uit zgne* betrekking van President der Arrondissements-rechtbank te Heerenveen. Tot rechter in de Arrondissements-rechtbank te Haarlem is benoemd Mr. C. G. von Reeken, thans °onimies-cbef ter provinciale griffie van Noordhol*aad, reouter-plaatsvervanger in dezelfde rechtbank, Advocaat en procureur te Haarlem ; — tot griffier "Ü het kantongerecht te Emmen iB benoemd Mr. C. Q- W. L. C graaf van der Duyn, thans griffier bg het kantongerecht te Brielle; — tot kantonrechter te Gorinchem is benoemd Mr. Th. Thooft, thans kantonïechter te Harderwijk. , Aan Mr H. Rinnerts is, op zgn verzoek, eervol ontzag verleend als lid van het college van regenten °vor het Huis van Bewaring te Heerenveen, onder dankbetuiging voor zgne als zoodanig bewezen diensten; — tevens ia benoemd tot lid van dat *ollege Mr. J. Woltman, advocaat en procureur aldaar. Tot lid van het college van regenten over het Huis van Bewaring to Ter-Neuzen ia benoemd J. A. *• Geil, burgemeester dier gemeente. --- VRUCHTENWIJN. De St.-Ct. No. 193 bevat de wet van 22 Juli jl., inhoudende nadere bepalingen omtrent den accijns DP den wgn. Deze wet bevat o. a. het navolgende-. Art. 2 der wet van 20 Juli 1870 (St.bl. No. 127) *Ordt gelezen als volgt: i.Onder wgn worden begrepen alle gegiste dranken, •"• geheel of gedeeltelijk bereid zgn uit het sap of de aftreksels van druiven, rozijnen, krenten en BUe andere versche of gedroogde boomvruohten. nOnder boomvruohten worden ook verstaan aalbessen, kruiabessen, boschbessen en frambozen. »Ook worden als wgn belast vloeibare moeren en droeven, alsmede ongegiste sappen of aftreksels van *9 hierboven genoemde vrachten, geschikt om wgn 'e vervaardigen, te versnijden of aan te lengen. »»an den accjjna zijn vrijgesteld gegiste of onge-81ste dranken, dio hier te lande worden vervaardigd nit versohe boomvruchten met uitzondering van Muiven." Het is verboden in bergplaatsen, dienende tot °Pslag van wijn onder verlengbaar orodiet, in te slaan °' voorhanden te hebben versohe of gedroogde boomvruchten, ongegiste sappen en aftreksela van druiven, gegiste of ongegißto aappen en aftreksels vaa andere boomvruchten. Overtreding van dit verbod wordt gestraft met Beno boete, ten laste van den handelaar dia de 08rgplaata in gebruik heeft, van ten minste / 200 en 'en hoogste ƒ 1000. Bovendien kan do Minister van Financiën den handelaar, die het gebod heeft overtreden, het recht ontzeggen om wijn onder verlengbaar crediet op ta 'laan. Aan art. 11 der wet van 7 Mei 1878 (Bt.-U. No. 34) w°rdt het volgende lid toegevoegd: «Onze Minister van Financiën kan onder de noodige Voorzieningen vergunnen, dat de rekening ook worde Aangezuiverd door uitvoer van den wgn naar het buitenland." De Regeering behoudt zioh voor om, bg algemee***» maatregel van bestuur, onder de noodige voor- Meningen tegen misbruik, vrijdom van aoogna te verleenen voor wgn, die gebezigd wordt om daaruit °°gnao te stoken. Dezo wet kan worden aangehaald onder den titel Tan »V r u o h t e n w 8 n w e t." --- AKTE-EXAMENS. . . examena ter verkrijging van akten van bekwaam®*d voor het Middelbaar Onderwijs (met uitzondering van die voor het hand- en rechtlijnig teekenen, de gymnastiek, de Engelsche en de Hoogduitsche taal, de landbouwkunde, de tuinbouw en de houtteelt) en die voor het Lager Onderwijs in de wiskunde, bedoeld in art. 65 der wet op het Lager onderwijs, zullen dit jaar in de maanden November en December worden . gehouden. Zg, die zioh aan deze examens wenschen te onderwerpen, moeten zich voor 10 September e. k. bg het Departement van Binnenlandsche Zaken aanmelden bg Bohrgven op ongezegeld papier, daarbij nauwkeurig en duideljjk opgevende naam, voornamen (voluit geschreven), woonplaats, adres en de begeerde akte, met aanwijzing tevens van letter en nummer der programma's, vastgesteld bg Kon. bosluiten van 2 Februari 1864 (St.bl. n°. 8). 11 October 1869 (SIM. n". 156) en 14 October 1884 (St.bl. n°. 216). Bg de aanmelding voor het examen Middelbaar Onderwgs in de Fransche taal behoort te worden overgelegd de reeds verkregen akte van bekwaamheid, waaruit het recht op de bg de wet verleende vrijstelling van eenig deel van het onderzoek moet blgken. Bg de aanmelding voor het examen Lagor Onderwijs in de wiskunde moet de akte van bekwaamheid worden overgelegd, waaruit de wettelijke bevoegdheid om aan het examen deel to nemen moet blgken. --- wanneer iemand recht tevreden is over zichselven. doorgaans iedereen ontevreden over hem. t i***lWV»>VVt»»»m»»f*lvW'W*W --- FEUILLETON. dochters van den Rijn. Waar het Duitsch van C. VIEBIG. 52) tea^ eetkamer hoorde men niets dan klaohzich' m.9vrouw Dalmer zwom in tranen. Zij had aaal •'i-8' zeer ",oos oTer Nelda gemaakt. Naar men inS van een brief van harea oom, wien Wa . over Neldas ziekte geschrevea had, tot if (*9Z9 er °P aan(lrOßg, dat zijne nicht dat r herstel bij hem zou komen, zeide uadel°?llankbare kind: /rMama> dan «a ik te „,?*• ik verheug mij er op bij oom Conrad Boe j. ik erlang zoo naar papa's graf!" »Oii onkiesch, altijd over dat graf te spreken ! zij ooi?111' mi3 niet erg missen, mama I* had nu * gezegd. Hoe onmogelijk was het, juist Doodi ïeis te "willen gaan, nu men haar zoo jj*l 8 had! aoefelroa'w Dalmer weende, totdat haar zaküaaj *lat "was van tranen, en luisterde intusschen «e stemmen in de voorkamer. Hoe onge- lukkig, dat zij niet naar binnen kon gaan naar Xylander! Maar met dio roode oogen, noen! En zij "was ook niet aangekleed. Duor die ergernis over Nelda verging haar de last. Schmolke liep op eu aeer en troostte: „Laten wij au eindelijk eens openhartig praten. Gij zijt toch aiwt bang voor uw eigen vleesch en bloed? Nu, dan kan het ons ook geen drommel schelen. Mij is het zeer aangenaam, ala die zaak eindelijk haar beslag krijgt. De eerste Juli staat voor de deur; wij zeggen de huur op, trouwen, maken eea reisje naar de Oostzee, naar den Harz of naar Friedrichroda. Den eersten October zitten wij keurig in orde in oaza nieuwe woning te Berlija. God zij dank, wij kunaen dat !* ,/A.ch, hoe heerlijk!" Mevrouw Dalmer zuchtte vaa verlangen eu keek toen angstig rond. „Maar Nelda, Nelda ?" „Wel, die reist met ons meo; wat zou dat? Ik houd heel veel vaa haar. Ea het is voor haar ook hoogst interessant!" „Maar Schmolke, gij kent-Nelda toch." — De toon was verdrietig. — ,/Alsof die maar dadelijk ja en amen zegt. Ik zou nog liever zeggen, dat ik iemand doodgeslagen heb, dan haar dit te vertellen. Ach, wanneer men eens een geluk hebben kan, wordt bet iemand vergald. Wat mij betreft, mag zij naar den burgemeester, maar nu toch niet; ik kan haar niet missen; in eea paar dagen kau ik toch niet klaat zija voor ons huwelijk, ca zonder bruidsmeisje wil ik niet zija. De decors moeten töcli in acht geuomeu worden." z/Maar, liefste, beste, bij ons oude lui l" ffDat is hetzelfde .... Ik begrijp in het geheel niet wat ja altijd met onzen leeftijd meent... De decors moeten in acht genomen worden, dat is men aan zijn stand schuldig. Vergeet niet, dat ik uit hooge ambtenaarskringen kom: mijn 'goede Daltner was Staatsraad, mijn vader griffier, en mijn oom zelfs" — hier maakte zij eene kleine pauze — lid van da Rekenkamer!" Schmolke werd rood vanbewonJeriDg; zijn vader had krenten en cichorei verkocht en zelf de zakken geplakt in het donkere winkeltje van het kleine gehuchtje. Hij was blij, toen er buiten tweemaal gescheld werd. Hij ging opendoen en kwam na een paar minaten weer binnen met Nelda. z/Wel, hoe was het?" vroeg mevrouw Dalmor. Zij had gegronde redenen om een vriendelijker toon tegeu hare dochter aan to slaan. Schmolke trok aan zijn das en streek zijn gestreept overhemd glad — hij maakte zich gereed voor eene aanspraak. z/Wel, lieve Nelda," zeide de goede Schmolke en klopte het meisje op don schouder, ;/dat was pleizierig ! Waarlijk een nobel man, buitengewoon nobel, en een heel aardig jongetje! Wat hebt gij toch veel kennissen ! Maar nn blijft gij liever hier, niet waar? Je zult je |l moeder immers geen verdriet veroorzaken en nu op reis gaan ? Zie eens aan," — hij aarzelde ca elikte ca schraapte zijne keel — tfwij kan- nen je nu volstrekt niet missen, wij" — hij aarzelde cpuieuw, slikte ca begon zelfs te hoesten — ,/Wij namelijk kijk eens" — eene korts pauze; mevrouw Dalmer had een gevoel alsof zij moe3t wegkruipen — „wij, namelijk je moeder en ik hebben plan ia het huwelijk te treden!" God dank ! het was er uit. Nelda voelde hare knieën knikken; zij moest aan de tafel gaan zitten en liet hoofd met hare hand steunen; alles draaide met haar ia hat roud. Zij keek niet naar hare moeder, zij kou niet; een ijzeren gewicht drukte haar hoofd ; zij schaamde zich. „O veder, mijn vader," Zij zou het wel hebben willen uitschreeuwen — wordt vergeten, uw naam wordt weggegooid alsof het niets is. Vader, vader is het mogelijk?" Een steek ging haar door het hart, hare keel werd toegesnoerd, geen klank kwam over hare lippen. Mevrouw Dalmer zag angstig naar hare dochter; zij had eene geweldige uitbarsting verwacht. „Nelda, och, wees niet boos!" smeekte zij klagend, „het komt je zeker heel vreemd voor. maar zoon arme weduwe als ik en Schmolke is zoo goed, en... en het is immers ook goed voor jou! Denk eens, je behoeft j« niet meer te vermoeien met lessen geven; Ocb, je bent imtuers mijn eenig kind. Hoe dierbaar ben je mij i Nelda, bederf toch mijn genoegen niet \" Do dochter hield krampachtig hare oogeq neergeslagen; -was die trek om haren mond trotschheid of smart? Zeker bet laatste, want onuitsprekelijk treurig zeide zij : „Eu hebt gij papa dan geheel vergeten ?" „0, neen, neen!"—Mevrouw Dalmer begon hevig te snikken: eene ware verlichting! — „Hij was immers mijn eerste liefde, en die is altijd het ideaal! Maar ik heb te veel ondervonden in mijn leven: altijd ziekte, en niet zóó kunnen meedoeD, als men eigenlijk moest en ook graag gewild had. Dan wordt men ten slotte practisch. Dank God, dat je een moeder hebt, die altijd bedenkt hoe het voor jon het beste is; andere moeders zijn heel anders, die denken alleen aan zichzelven. Wat ben je gelukkig, dat je zoon goeden tweeden papa krijgt, die je liefheeft en voor je zorgen wil!" „Ik wil zijn liefde en zijn zorg niet hebben, schaam n !'* wilde Nelda driftig uitschreeuwen, het zweefde haar op de tong; maar eene ijskoude hand lag op haren mond; half uitg ewischte letters, door eene bevende hand op zijn sterfbed op papier gekrabbeld, kwamen haar voor de öogen; in de verte vernam zij een gefluister: „Wees goed voor je moeder, zij is zwak en heeft steun noodig/' Nelda huiverde over haar geheele lichaam. Jammerend legde zij haar hoofd op de tafel. „Wind je vooral niet op, boste Nelda, vooral niet!" zeide Schmolke. — Hij kwam langzaam om de tafel heen en ging naast het meisje scaan; met de eene hand trommelde hij verlegen op de tafel, met de andere streek hij onhandig over hare haren. — „Ik kan best begrijpen, dat je niet erg gesticht bent;zoo'n man als je vader ben ik ook lang niet — wanneer ik maar alleen denk aaa de plaats. die hij bekleedde! Maar, kindje, men moet rekening houden met de omstandigheden; hoogmoedig mag,je niet zijn!" „Ik ben niet hoogmoedig/ antwoordde Neida. Zij hief haar hoofd op en staarde zóó bedroefd voor zioh uit, dat Schmolke er kippevel van kreeg. Had zij maar liever gehuild, dat was toch minder akelig ! Maar voor tranen zorgde mevrouw Dalmer meer dan genoeg! Die veegde hare oogen en snoot haar neus om de beurt en zeide met een gezwollen stem: „Ik heb in mijn leven van allesafstand moeten doen. Wanneer JNelda zich zóó liefdeloos aanstelt, dan kunnen wij het ook opgeven. Ik ben het ongelukkige slachtoffer vau de omstandigheden." Met een hevigen schok legde zij nu ook het hoofd op de tafe). De arme Schmolke stond als vastgeworteld; angstig keek hij van de eene naar de andere. „Mijn goede God," zeide hij eindelijk, „ik heb het toch zoo goed gemeend! Liefste, beste, dierbaarste, krijg toch niet dadelijk zulke wanhopige gedachten! En, Nelda, kijk toch niet altijd recht uit, kijk mij eeus aan, één keer maar.... Zóó! Ik wil mij ook in het geheel niet met je vader op één lijn stellen: eere wien eere toekomt! Ik ben geen gestudeerd man, daarvoor was er geen geld genoeg, toen ik jong was. Maar ik vereer mevrouw Dalmer onuitsprekelijk," — hier maakte hij eene buiging en legde de hand op zijn hart—„zij zorgt zoo goed voor mij; wij vullen elkaar aan; wat zij te veel heeft, heb ik te weinig, en omgekeerd; zij is alleen, ik ben alleen; voor haar is het verzorgd zijn, voor mij is het een eer. Men moet de zaak slechts in het rechte licht bekijken. En Nelda zeg het nu zelf: voor jou ben ik toch ook altijd hartelijk en goed geweest. Mag je mij dau in het geheel niet lijden?" De oude man had iets goedhartige in zijne stem; met zijne kleine üchtblauwaoogen keek hij het meisjo smeekend aau. Neldas gezich werd onwillekeurig iets vriendelijker. „Ik heb ook iv het geheel niets tegen u, mijnheer Schmolke," zeide zij. „Het is alleen maarzoo vreeselijk," — zij bleef steken en keek voor het eerst naar hare moeder, — „dat ma dat de vrouw van mijn vader ooit weer aau de zijde van een anderen man leven kan, alsof O! als gij mijn vader gekend hadt!" Zij hief hare gevouwen hauden op; eene heilige teederheid was bij het laatste woord in hare stem. De tranen vloeiden in groote droppels over hare waugen. Goddank, zij weende! Sclunolkehaaldo zijnen zakdoek uü.schraapte en hoestte met veel geraas eu ging toen knipoogend diciit Lij Nelda staan. Zich over haatheen buigend, fluisterde hij: „Gij zijt een goed meisje; Nelda, heb mij ook een beetje lief, maar een heel klein beetje!" Nelda was aangedaau; zij zag naar hem op, toen naar hare moeder en toen weer in het eerlijke, roode gezicht; haar hart kromp in elkander, maar zij dwong zich tot een glimlach. „Victorie! wij hebben haar!" schreeuwde Schmolke van blijdschap, zoodat mevrouw Dalmer plotseling haar hoofd ophief. Hij sloeg zijne twee armen om Nelda heen en kust 3 haar op het voorhoofd. „Zij lacht, liefste, beste, zij lacht; ons dochtertje lacht. Kom mijn armen! Kom in miju armen !" Mevrouw Dalmer viel een oogenblik in zijne uitgebreide armen; beschaamd maakte zij zich weit' los, trok aan haren boezelaar en keek met neergeslagen oogen naar hare dochter. „Nu, Nelda, zeg nu ook een woordje tegen je moeder. Moet zij er op staan te wachten? Kom, mijn kind, zeg uu ook eea woordje tegen haar \" Schmolke pakte Nelda bij den schouder ca schoof haar zacht naar hare moeder toe. „Ik feliciteer u, mama," zeide Nelda met weifelende stem. „O, Nelda, wat een geluk!* — Mevrouw Dalmer viel hare dochter om den hals. — „Als Dalmer dat eens wist. Hij was zoo goed!* Nelda sidderde als een espeblad. Zij kuste hare moeder en maakte zich toen zachtjes van haar los. „Nu is het klaar, nu is het klaar !* juichte Schmolke, „en nu zegt Nelda ook papa tegen mij! Niet waar, beste kind, zoo lief beu je wel voor me ?" „Als u maar gelukkig wordt," zeide zij zacht. Het hart van het meisje dreigde te breken; dat was to veel; de teruggedrongen tranen schoten haar in de keel. „Nu, op vader 3 graf hten wij een mooi gedenkteeken zetten," babbelde de gelukkige Schmolke verder; „een engel, die met zijn vinger naar bovea wijst. Wij gaan een reisje doen en laten rozen planten, van de fijnste soort. Ja, wij gaan een reisje doen; zeg maar wanneer je wilt, lieve dochter. Ik weet immers, dat je er naar verlangt.* „Ja, ik rerlang maar ik wou lievei alleen reizen Ik dank u, pa "¦— Hel woord wilde niot over hare lippen; zij dwoDg zich — «papa 1* (Wordt vervolgd.) --- PEST. Dewijl volgens ingekomen ambtsbericht, de pest to Oporto voorkomt, heeft de Minister van Binnonlandsohe Zaken, bg beschikking van 17dezer goedgevonden: 2". het aantal dagen, bedoeld in het eerate lid van art. 8 van bovengenoemde wet, te bepalen op tien. 1". Oporto besmet te verklaren wegens pest j De offioier van adminis t r a t i e 2 o kl. J. R. J. de Raadt, uit Ooat-Indië in Nederland teruggekeerd, iB op non-activiteit geßteld. He Statuten der navolgende Naarnlooze Vennootschappen zgn opgenomen in de St.-Ct. No. 193: Zuid-Nederlandsche Melasse-spiritusfcibriek, te Bergenop-Zoom j kapitaal f 250,000, geheel geplaatst; — directeur E. V. J. Perqu-y; procuristboekhouder J. P. Sohouten j commissarissen V. H. D. de Caritat de Peruzziß, S. C. J. Heerma van Voss, H. Vrins, J. A. G. Verhoeff en A. van Rossum; Maatschappij tot exvloitalie van den Mussenberg, te Arnhem (verlenging van duur met 20 jaron, eindigende 31 December 1919). Hetzelfde nummer der St.-Ct. bevat de Statuten der Vereeniging : Utrechtsche Studenten-Sportvereeniging „Sphaerinda", te Utreoht. Ten behoeve van '»Rgka Prentenkabinet, te Amsterdam, zgn gedurende het 2e kwartaal 1899 ten geschenke ontvangen: a. van den Heer J. N. W. C. Sioburgh, oonsulgeneraal van België, te Amaterdam, oene verzameling van Engelsche vorsten en beroemde mannen, naar A. v. d. Werfi door Audran, van Gunst, Vermeulen, enz. b. van Jhr. Mr. Victor de Stuera, te'a-Gravenhago, portret van den graveur Ph. Endlich, door Endlioh in rood krijt geteekond in 1739 ; e. van J. L. graaf Sohimmelpenninok van Njjonhnie, te Nijenhuia (Diepenveen), portretten van Rutger Jan Schimmelpenninck en diens echtgenoote Catharina Nahuys en van Gerrit graaf Schimmelpenninck, gezant te St. Petersburg en te Londen, door Chrétien; d. van Jhr. B. W. F. vau Riemsdijk, te Amsterdam, portret van Prof. Crahay, lithographie door Louis Tuerlinckx j e. van den Heer J. H. E. Roberti, te Utrecht, portret van W. A. F. Bastiaanse, lithographie door den schenker vervaardigd; ƒ. van hot hoofdcomité voor de Vredesraanifcstatie, photolithographie van het door genoomd comité aan Zgne Majesteit den Keizer van Rusland toegezonden adres van huidebetuiging; g. van den Heer Charlea Emanuel, te Londen, door tusschenkomst van den Heer C. Sohöffer, te Amster- dam, portret van sir Mozes Montefiore, geëtst door E. L. Montefiore j h. van den Heer A. H. van Subergen, te Haarlem, wet van behoud, liefde en redding, met illustratiën van Herman ten Eato; i. van het gemeentebestuur van Utrecht, photographie naar eene teekoning door een onbekende, voorstellende den Dom te Utreoht; j. van het beßtuur van het Eoumiantzoff-museum, te Mobcou, vier-en-veertig photographieën naar schilderijen in gonoemd museum van de oud-Kusßiache school; k. van Dr. H. J. de Dompierre de Chaufepié, te 's-Gravenhage, „Les medailles et plaquettes modornes"; afl. I—s; l. van de directie van het Britach Muaeum, Grotesque Alphabot of 1464 reprodueed infacimiléfromthe original woodouts in the British Museum, with an introduction by Campbeli Dodgson; m. van Dr. A. G. C. de Vries, te Amsterdam, Do Nederlandsche Emblemata, Academisch proefschrift door den schenker; ii. van het gemeentebestuur van Dordrecht, Catalogus van do prentenverzameling der gemeente Dordrecht, door Mr. J. C. Overvoorde; o. van het bestuur van het Koloniaal Museum, te Haarlem, afbeeldingen betreffende koloniale voortbrengselen ten dienste van het onderwgs. --- TELEGRAPHIE. Hot Rgkatolegraafkantoor met telophoondienst ta Veen zal, met ingang van 21 dezer, op werkdagen open zijn van 7.30 tot •» en 11.30 tot 12 uren voor-, van 2.30 tot 5.30 en 7 tot 8 uren nam. (spoortgd.) De diensturen op Zon- en feestdagen blijven onveranderd. --- Synodo der JNedorl. Herv. Kerk. X. *) Over de andere voorstellen tot wetswijziging kan het verslag korter zgn dan over hot eerate, hetwelk noodzakelijk, om het hooge belang der zaak, broeder moest toegelicht worden. Onder verwijzing naar wat wij iv het 4do veralag (zie hot notunier van deze courant van 3 Aug., 2de blad) gchroven over de briefwisseling der Waalsche ooinmissio mot de Synodale commissie en do daaruit voortgevloeide discussie in de Synode, herinneren wjj, dat, i naar aanleiding daarvan, de Heer Overman voorstelde eon toevoeging op te nemen aan art. 62 Alg. Regl., mot de bedoeling voor do leden der prov. besturen en de Waaisu'ho commisaia het uitbrengen van hun stem over de definitief vastgestelde wets- WüEiging verplicht te maken en den p.r<,? af te snijdou voor hot verleenen van de bevoegdheid tot ontheffing dier verplichting. De rapporteerende commissie, uitgaande van da wenßchelgkheid, dat het grootst mogeigk aantal atembovoci'den van dezo hunne bevoegdheid gebruik maken, gaf' echter in overweging, om .de bepaling nopena do verplichting om ta stemmes aan het aiot vau art. 62 Alg. Regl. toe to voegen eeno nieuwe alinea, op deze wijze: „De leden van da provinciale kerkbesturen en van de commissie tot de zaken der Waalache commissie in dezen bevoogd zgn verplicht hun atem bepaald uit te brengen; dezo verplichting kan niet wordon opgehevon", terwgl, in overeenstemming hiermede, da slotbepaling van het Alg. Res,'l. mooßt wordon aangevuld mot do bepaling: „Ontheffing van die verplichtiug tot stommon mag niot worden verleend". Een langdurige beraadslaging ontspon zich daarop, waarin gewezen werd op het recht, hetwelk art. 10 Alg. Regl. don leden der prov. kerkbesturen toekende ca aan de andere zijde alle nadruk gelegd werd op de weuscholijkhoid en do noodzakelijkheid, dat, in het bolaug der Kerk.Mjvor zóó vor reikende aangolegenheden ais het invoeren vau nieuwe reglementaire bepalingen het grootst mogelijk aantal dergeven, dio het recht vvv veto hadden, hun stom *) Zie Het Nieuws v. d. Dag van 17 Aug, uitbrengen. De stemmen staakten. In de volgendt zitting werd hot voorstel met éen stem meerderheid aangenomen en in de handen der oommisßie voor eindredaotia gegeven. De claseicale vergadering te Brielle, oordeelende, dat vreemdelingen niet dan bg uitzondering tot de Evangeliebediening in de Nederd. Herv. Kerk mochten worden toegelaten, en slechts dan, wanneer zg bleken grondig bedreven te zjjn in het gebruik der Nederlandsche taal, en op voorwaarde dat zg binnen het jaar na hun bevestiging de noodige stappen deden om zich als Nederlander te laten naturaliseeren, had zich gewond tot de Synode met het verzoek, om in dezen geoat do voorwaarden hunner toelating te wijzigen of aan to vullen. De claaaicale vergadering had hier blijkbaar het oog op de Duitsche jongelieden, die, in een betrekkelijk groot getal, reeds van hun verlangen hadden doen blgken om een Nederduitsche Herv. gemeente te dienen. Er kon uit den aard der zaak geen sprake zgn van Franschen of Zwitsers, die do Waalsche gemeente, of van Schotten of Engelschen, die een Presbyteriaansch-Engelsche of Schotsche gemeente begeerden te dienen. In beginsel was do rapporteerende commissie het eens met de voorstellers, dat de overgang niet te gemakkelijk mocht worden gemaakt. De middelen, door hen aangewend, waren h. i. onuitvoerbaar. Het Nederlanderschap is, volgens de bepalingen der wet van 12 Dec. 1892, regelende deze materie, slechts verkrijgbaar voor hea, dia gedurende 5 jaren hun woonplaats of hoofdverblijf in het Rjjk of zgne koloniën en bezittingen in andere worelddeelea gohad hebben. Maar den eisch betreffende de keunis van hot Nederlandsen achtte zg billgk, en geheel in overeenstemming met do kerk. reglementen. Zg at.elde dns voor aan art. 39 van hot Reglement op het Examen tor toelating tot de Evangeliebediening deze alinea toe te voegen: „Vreemdelingen, dio tot de Evangeliebediening der Nederduitsche Herv. gemeenten wensohen te worden toegelaten, worden gedurende minstens een half uur geëxamineerd inde kennis der Nederl. taal. Dat examen gaat vooraf aan het in hot volgend artikel bedoelde. Indien de examinandus, naar het oordeel der meerderheid, geen voldoende blijken van vaardigheid iv het gebruik der Noderl. tjjal gegeven heoft, wordt hg tot het examen, in het volgend artikel bedoold, niet toegelaten." Bij de beraadslaging werd opgemerkt, dat men het doel op vrg wat eonvoudiger wgze had bereikt door in art. 21 al. 2 van het Regl. »p het examen achter da ziusnedo: „Ook moet blijken, dat hg geoefend in de oordeelkunde en de uitlegkunde des Bijbels en dan to laten volgen: „en waar het vreemdelingen geldt, die bjj da Nadord. Herv. Gemeenten wenschen in dienst te treden, dal zg voldoende vaardigheid in het gebruik der Nederlandsche taal bezitten." Met dit denkbeeld bleek de grooto meerderheid der vergadering in te Btorainen. En in dezen geest 'werd besloten en de wetswijziging voorloopig vastgesteld. De toelating van oen Doopsgezind proponent, na gehouden examen, tot do Evangeliebediening ia de Nedorl. Herv. Kerk, wiens voorbeeld men voorzag dat door andere gevolgd zou worden, was het vorige jaar het onderwerp geweest van eon langdurige beraadslaging. Voorstellen, om dien overgang niet te gemakkelijk te maken en met het oog daarop het artikel in het reglement, regelende dien overgang, to wgzigen, waren ingediend, doch, met hot oog op den korten tijd, dio tor behandeling over was, gerenvoyeerd.naar de Synodale commissie, om ze te overwegen en een zelfstandig voorstel tot wetswijziging in te dienen. Dezo had aan die opdracht gevolg gegeven. Haar voorstel was in handen gesteld der commissie voor de nieuwe wetsvoorstellen. De hoofdstrokking daarvan bestond hierin of de brjzondero eischen, aau ouzo eigen studenton gesteld, voor het voorbereidend kerkelijk examen en de ta volgen lessen in de vakken, die niet door de universiteits-professoreu werdeu gogeven on een specifiek hervormd karakter hadden, ook zouden gelden voor de proponenten, die uit een ander prot. kerkgenootschap tot de Nederl. Herv. Kerk wensohten over te gaan. In hoofdzaak kon de rapporteerende oommissie zich met het voorstel der Syn. oommißsie tot wijziging van art. 9 van het regl. op het examen vereenigen. Ook met de Synode waa dit het geval. Bg dit voorstel, waardoor duß de consideraties der class. vergaderingen en prov. kerkbesturen zullen worden gewijzigd, wordt van hen, die zioh aanmelden voor 't examen, geëischt de overlegging vaa de bewijzen, dat zg den graad van canjdidaat in de godgeleerdheid aan een der Nederl. j Universiteiten of daarmede gelijkgestelde gemeente- Jlgka Universiteiten hebben verkregen, met vrucht daarvan de lessen hebben bijgewoond, vermeld in art. 7 lotter d Regl. Examen, dio van kerkelgke hoogleeraren gedurende één jaar in practische godgeleerdheid met de daarbg behoorende oefeningen, die over het Nederl. Herv. kerkrecht, voor zoover zij gegeven zgn, die over de oordeelkunde en de uitlegkunde des Bijbels en de Christ. zedekunde, het kerkelijk voorbereide^! examen met goed gevolg afgelegd en een voorstel gedaan hebben onder voorzitting van een kerkelijk hoogleeraar ; verder moeten zg overleggen een getuigschrift van goed zedelijk gedrag en een kerkelijke attestatie, mede inhoudende, dat zij minstens één jaar ledematen zijn van de Nederl. Herv. Kers. Een voorstel van prof. Cannegieler tot wijziging van art. 46 van het regl. voor kerkelijk opzicht en tucht was ingediend naar aanleiding van een zeer recente tuchtuitspraak in een geding van adjninistratieven aard. Het strekte om do eerste zinsnede ¦van genoomd artikel, handelend over de bevoegdheid van den kerkeraad om de door hem aangestelde godsdienstonderwijzers en -onderwijzeressen, ter zake van bezwaren te hunnen laste, uit den dienst zijner gemeente te ontslaan, en alleen de bepaling in wezen to laten, dat, wanneer tegen de godsdienstonderwijzers eu -onderwijzeressen bezwaren zijn gerezen van dien aard, dat zg, naar het oordeel, tot hun schorsing of tot geheele ontzetting uit den dienst kunnen aanleiding geven, die bezwaren door den kerkeraad worden opgezonden aan het classicanl bestuur, dat daarover zelf oordeelt ca uitspraak doet. Met het hoofddenkbeeld stemde de rapporteerende commissie in. De hier bedoelde bevoegdheid paste niet in het kader van het regl. voor kerkelijk opzicht en tucht, enz., omdat zg oen bestuursbevoegdheid is en bovendien veilig kan worden gemist, aangezien diezelfde bevoegdheid in art. 6 Regl. op het Godsdienstonderwijs aan een kerkeraad werd verleend, en dus tweemalen in reglementen voorkomt. De commissie was echter van oordeel, dat de bedoeling beter werd bereikt, indien, gelijk zg voorstelde, het tweede lid van art. 39, regl. kerk. opzicht en tucht, enz., aldus werd uitgebreid, ten aanzien van bezwaren tegen godsdienstonderwijzers en onderwijzeressen, wanneer die, naar z'jn oordeel, aanleiding kunnen geven tot schorsing in de uitoefening van hun betrekking of tot hun geheele ontzetting, en verder in verband hiermede art. 46 aldus te lezen : „De Kerkeraad zendt de bezwaren van dien aard, aan het slot van art. 59 bedoeld, tegen godsdienstonderwijzers en -onderwijzeressen, op aan het ciassicaal bestuur, zonder daarbg te bepalen wat dit class. bestuur daarmede moet doen." Dit is elders bepaald en de vergadering vereenigde zich met die conclusien Het door hem een jaar of vier geléflen ingediende, maar niet gunstig door de classicalo vergadering ontvangen en om die reden door de Synode ingetrokken voorstel, om de opening der Synode te stellen op den laatstenWoensdag van Juni, in Btede van den dorden Woensdag van Juii, en in verband daarmede de classicale vergaderingen te doen samenkomen op de eerste in plaats van den laatsten Woensdag van Juni, heeft de Heer Bronsveld opnieuw ingediend. Het motief daartoe was: de hitte, die de Augustusmaand meestal medebrengt, en de wensch, dat don leden dor Synode na afloop der werkzaamheden nog een paar weken vacantie zou worden gogund. Op do gronden, die tot de verwerping vroeger hadden geleid, ontraadde de rapporteerende commissie de voorloopige aanneming, die een verandering in het Algemeen Reglement, in de artt. 37 en 59, zou tengevolge hebben. De meerderheid der vergadering bleek van een ander gevoelen te zgn. Het voorstel werd na verwerping der conclusie van de commissie der rapport» ars aangenomen, om daarover do consideratie der classicalo vergaderingen en prov. kerkbesturen te vragen. ---