Derde Blad. Buitenlandsch Nieuws. Verrast worden wij heden met een telegram nit Brandfort van Engelsche zijde. Dit feit op zich zelf is reeds eene verrassing; immers te Brandfort had tot nu toe eene afdeeling der Verbondenen haar hoofdkwartier, en van uit dat middenpunt bereikten ons in den laatsten tijd de Boeren-berichten. Maar nóg verrassender is de inhoud, die niet meer of minder meldt, dan dat Brandfort bij verrassing door de Engelschen genomen is. Het blijkt te zijn geschied door middel eener „gecombineerde beweging" der divisies van Generaal Tucker (die hier in de nabijheid stond) en van Generaal Pole-Carew (die uit Bloemfontein is opgerukt) aan de Oostzijde en in het midden, die samenwerkten met Hulton's bereden infanterie, van de Westzijde komend. De beweging verraste ook de Boeren; maar tij hadden toch nog tijd tot een haastigen aftocht. Dat zij toch niet geheel verrast werden en iets verwacht hadden, blijkt overigens uit de omstandigheid, dat zij er 4000 man hadden bijeengetrokken, om een Britschen aanval te weerstaan. Maar de gecombineerde beweging zal niet door hen verwacht zijn geweest. Generaal Tacker's artillerie wisselde met die der Boeren ettelijke schoten, waarbij twee .kanonnen van laatstgenoemden heeten tot zwijgen te zijn gebracht. Een telegram van Lord Roberts zelven (ac hierachter) bevestigt de bezetting van Brandfort „zonder grooten tegenstand" en geeft eene enkele nadere bijzonderheid. Zou dit nu eindelijk het begin wezen der 'Noordwaartsche beweging naar Pretoria ? Dan staan daarmede hoogstwaarschijnlijk ook »n verband de bewegingen, laatstelijk door de Engelschen aan den Oostkant, in den omtrek van Thabanchu bewerkstelligd. Generaal Hamilton laat daar te Jacobsrust — nomen est omen — zijne troepen op hun verhaal komen van een zevendaagschen strijd, waarvan in een telegram van Lord Roberts, dat onze stadslezers reeds kennen en 'twelk die onzer eerste editie hierachter zullen vinden, het beloop met enkele trekken geschetst wordt. Het is een gevecht,dat vooral geloopen heeft over het bezit der stelling bij Houtnek, die ten slotte aan de Engelschen schijnt te zijn gebleven, hoewel hunne tegenstanders den omtrek nog geenszins hebben ontruimd. Verder vernemen wij (alles uit Reuterberichten en dépêches der Engelsche dagbladcorrespoiïdenten, want officieel bericht is daarvan nog niet), dat kolonel Broadwood's cavalerie-brigade (waartoe de troep behoorde, die bij Koornspruit in een hinderlaag viel) Woensdag te Isabelfontein is aangekomen, 2ö^ mijlen Noordwaarts van Thabanchu. Zij ontmoette op weg weinig of geen tegenstand. Hoogstwaarschijnlijk zal nu ook deze Britsche troepeu-afdeeling in de richting van Brandfort moeten medewerken. Er Bchijnt derhalve beweging in den rustenden kolos te komen, en althans daadwerkelijke voorbereiding te worden gemaakt tot den grooten opmarsch. Dat het tusschen Bloemfontein en Thabanchu voor de Engelschen met de verbindingslijnen nog niet recht zuiver is, blijkt wel het best uit een bericht van Laffan's agentschap, volgeus hetwelk een „zeer bewegelijk" commando heen en weer trekt tusschen Sannaspost en Israëlspoort. Dinsdag heeft tusschen Bloem-' fontein en Thabanchu het geleide van een convooi.acht mijlen Oostwaarts van de befaamde waterwerken, zich voorts moeten verdedigen tegen eene afdeeling Boeren met een pompow-kanon of Vickers-Maxim. Commandant Olivier moet nog te Smithfield, in het Zuiden dus, wezen. Een ander commando staat aan de Leeuw-rivier. Ouder de paarden van het Britsche leger in Natal blijft de ziekte („vrekte") heerschen, .zoodat de remonten worden „gedecimeerd". Het paardenverlies over het algemeen is werkelijk ontzettend. Het 10e regiment huzaren b-r. heeft, naar wij in een der Engelsche b^den lezen, geen enkel meer over van dfe paarden, die het oorspronkelijk medenam Baar Zuid-Afrika. Trouwens met de manschappen is het soms °iet veel beter. Toen het le regiment King's Royal Rijles nit Ladysmith vertrok, na het opheffen van het beleg, had het nog slechts 350 van de 700 manschappen, die het telde toen de veldtocht begon. Ook de Hooglanders-brigade, weet men, is deerlijk gedund en een paar regimenten zijn «"Wegens onvolledigheid" reeds naar Engeland teruggezonden. Ter voorbereiding en ook waarschijnlijk **r bekorting van het debat, dat heden in bet Britsche Lagerhuis verwacht wordt over de openbaarmaking der rapporten van Generaal Roberts omtrent het beleid in Natal heeft de Regeering een Blauwboek doen uitgeven, <*e telegraphische correspondentie over dit onderwerp bevattende. Lord Lansdowne, de Minister van Oorlog, ohjkt op 28 Maart aan Roberts geseind te nebben, dat het onmogelijk was alle stukken openbaar te maken, die zijne dépêche beseffende de gevechten bij den Spionkop vergezelden, en dat de Minister derhalve in AMSTERDAM, 4 Mei 1900. overweging gaf er eene keuze uit te doen (gelijk bij de publicatie van 17 April inderdaad geschied is), of andera: dat de dépêches zouden beschouwd worden als „vertrouwelijk" en dat Bullereen nieuw rapport zou schrijven waaraan Roberts dan de opmerkingen kon toevoegen, die hij voor openbaarmaking geschikt achtte. Uit de verder openbaar gemaakte dépêches blijkt, dat Roberts bezwaren maakte tegeu het opnieuw schrijven van een voor openbaarheid bestemd rapport, zoodat ten slotte de weg werd ingeslagen, die thans gevolgd is. Wij zullen er na wel spoedig meer van hooren. Gisteren is te Pietermaritsburg het Natalsch Parlement geopend. Wegens de vermindering van inkomsten en de vermeerdering van uitgaven, een gevolg van den oorlog, ia men, gelijk de gouverneur mededeelde, genoodzaakt geweest eenige openbare werken te schorsen en bij de Rijksregeering aan te kloppen om tijdelijken financieeien steun, die onmiddellijk verleend werd. De gouverneur kondigde verder een wetsontwerp aan strekkende om de Regeering bevoegd te' verklaren tot krachtiger optreden tegenover daden van hoogverraad. De vorstelijke gasten of hunne vertegenwoordigers voor het feest der meerderjarigheid van den Duitschen Kroonprins komen nu langzamerhand naar Berlijn. Keizer Frans Jozef wordt er heden verwacht. Gisteren verliet hij Weenen met een talrijk gevolg, waaronder de Minister van Buitenlandsche Zaken Graaf Goluchowsky. De Nederlandsche deputatie kwam gisteravond om haifelf aan, door de leden van het gezantschap aan het station ontvangen, waar ook Majoor Graaf Schwerin zich bevond, die als eere-geleider door den Keizer aan de deputatie is toegevoegd. De deputatie bestaat, naar men weet, uit Luiteuant-Generaal A. Kool, kapitein R. J, Graaf Scliimmelpenninck eu Luitenant F. W. J. Loudon. De torpedo-boot-divisie is gistermiddag voor Keulen aangekomen en met saluutschoten muziek en groot vreugdebetoon ontvangen. De uit den oorlog van '70 bekende Infanterie-Generaal Hermann von Kommer is op 84-jarigen leeftijd te Hannover overleden. Uit Constantinopel wordt gemeld, dat de eerste nieuwe Ooster-sueltrein van Berlijn over Pest naar Constantinopel, Woensdag daar is aangekomen en feestelijk ontvangen. De Minister van Buitenlandsche Zaken ging den trein tegemoet tot aan ds grens. De Sultan gaf ter eere van de deelnemers aan den eersten rit een feestmaal in het Zomerpaleis. t In de Turksche hoofdstad is overigens andermaal groot opzien gewekt door de vlucht vau een aanzienlijk personage, namelijk van Ismaël Kemal Bey. s Hij was door den Sultan benoemd tot Gouverneur van Tripoli — een soort van verbanning — en verliet het schip, dat hem daarheen zou brengen. Eerst wist niemand waar hij was gebleven; maar weldra bleek het, dat hij aan boord van het Engelsch-Egyptische schip Tewfik Rabani was gegaan, om zich vooreerst naar Athene te begeven. Alle pogingen van den Sultan om hem tot terugkeeren te (bewegen — waarbij de Gouverneur van Constantinopel als bemiddelaar optrad — mislukten. Ook den post van Gezant te Londen, welken de Sultan hem liet aanbieden, nam hij niet aan; hij verzocht den Sultan hem eerst eenige weken rustig te Athene te laten, om daar te overleggen wat hem te doen staat. Ismaël Kemal Bey verklaarde in een gesprek met een journalist, dat hij heenging omdat hij het vertrouwen van den Sultan niet bezat. De treurige oestanden in Turkije wijt bij niet aan den Sultan, maar aan diens raadslieden, die een zware verantwoordelijkheid op zich laden als zy te werk blijven gaan op de thans gevolgde heillooze wijze, waarbij leven en eigendom der inwoners des lands niet veilig zijn en het uiten van een eerlijke, vaderlandslievende overtuiging gelijk wordt gesteld met een misdaad. Aan Frankrijk werd nu eindelijk door den Sultan de gevraagde concessie voor den spoorweg naar Damaskus bewilligd. u PVl^ erikaanB<*en Senaat zal nu door te\}1* Teller worden voorgesteld in zake de Zuid-Afrikaansche gebeurtenissen te verklaren, dat Amerika onzijdig zal blijven, maar zijn sympathie met de Boeren betuigt en hoopt, dat het aan de tussehenkomst der V. S. zal mogen gelukken een voor beide partijen eervollen vreden tot stand te brengen. Volgens nadere berichten omtrent de reeds kor ehjk vermelde mijnramp te Schofield, in Utah,_ waren er tassehen de 300 en 400 arbeiders m de rnim en die zijn voor hetmeerendeel om het leven gekomen. In één gezin worden niet_ minder dan zeven mannen en jongens vermist. De mijn ligt aan den „Rio Grande en Westerspoorweg en er ging onverwijld een extra trem met geneeskundigen en mijnbeambten heen. Men zond ook 200 doodkisten. Men ging ten spoedigste aan het werk om te redden wle nog te redden waren; maar Woensdagmiddag had men alle hoop om ook nog een van de vermisten levend te vinden opgegeven. i In Michigan hebben boschbranden over eene uitgestrektheid van vijftig mijlen alsnog onberekenbare schade aangericht. Gisteren was het de gedenkdag der ontdekking van Brazilië, welke gelegenheid de om alles denkende Keizer Wilhelm zich niet heeft laten ontgaan, om een telegram aan President de Campos Salles te zenden met de beste wenschen voor Braziliës welvaart. Aan het „beroep op de volken, die ter Haagsohe Vredesoonferontie vertegenwoordigd zgn geweest," dat ook aan meer dan 3000 predikanten van Engeland, Schotland en lerland gezonden werd, ia door verscheidenen dezer gehoor geschonken en vele antwoorden kwamen daarop in. Ter kenschetsing volge van een paar daarvan een uittreksel. Het eene is van een ond man van 75 jaren, die 50 jaren lang het predikambt vervuld heeft en die bidt, zegt bjj, „dat er vrede moge komen en dat uw lijdend volk gerechtigheid moge wedervaren." „Ik herinner mij de groote en uitstekende diensten, die Holland in vroeger eeuwen aan Engeland bewezen heeft. Ik gedenk den sohitter'enden tegenstand, dien Holland in de 16de eeuw aan den Spaansohen onderdrukker bood en de hulp, die Holland Engeland verleende, toen de Spaansche Armada het trachtte te veroveren. Ik vergeet nimmer, dat Holland een toevluchtsoord voor de door de Stuarts vervolgde Puriteinen en Nonconformisten was, en dat Holland Prins Willem van Oranje uitzond om Engeland van den wreeden druk van Jacob II te verlosjen. Dat alles herinner ik mg, en mgn hart wordt gepijnigd, wanneer ik de rampen zie, die Engeland thans het Hollandsche volk in Zuid-Afrika aandoet. Ik heb gebeden, en bid zonder ophouden, dat deze oorlog een einde neme, want ik gevoel met den grooten hißtoriesohrgver Mommsen, dat hij een gruwel en een gehande ia. Ik kan slechts weinig meer doen dan bidden, en bidden zal ik tot het einde." Het andere antwoord werd door een predikant gezonden, wiens leeftgd en karakter hem tot handelend optreden in staat hebben gesteld. Onafgebroken en onwrikbaar ijvert hg tegen den oorlog, van kansel, op lezingen en in gesohriften. „Gave God" — zegt bjj — „dat de kwade geest van dit land wegtrok. Ik gevoel zeker, dat de hand van de eeuwige gerechtigheid ons slaat. Zie b. v. de jammerlijke dwalingen aan, waarin men op het gevechtsveld vervallen is. Welk een schouwspel! De Britsche generaals verwaten elkaar hunne nederlagen, waardoor de militaire eer van het land bevlekt is. 4la twistende kinderen schelden zg elkander uit, zoodat men ten laatste gedwongen wordt aan hun verstand te twijfelen. De grove onkunde der militairen is hot natuurlijk gevolg van de nog grovere onkunde der Staatslieden. Maar wat zien wjj verder ? £jat men met laagheden voortgaat voor een doel, dat niemand kent, en waarvan ook niemand de moeite nee»' zich rekenschap te geven. la dit land dan aan den duivel overgeleverd ? Och, d»t God in zijn oneindige goedheid ons volk het gejonde denkvermogen mocht hergeven!" Generaal Buller heeft zich onlangs in een schrijven aan Commandant Luoaa Meijer er over beklaagd, dat tjomu-ig» Britsohe gevangenen te Pretoria behandeld werden als misdadigers en in de gewone gevangenis werden opgesloten. Commandant Meijer antwoordde, dat alleen krijgsgevangenen, die getracht hadden te ontvluchten of van pogingen daartoe verdacht werden, in de gevangenis werden opgesloten, enkel tot meerdere veiligheid. Twaalf Boeren, die uit het krijgsgevangenenkamp te Simonstown ontvluchtten, zijn aan boord van het Pransohe stoomschip Corateüas te Lourenzo Marqaes aangekomen, van waar zü naar Pretoria vertrokken. Z(j waren, na de waakzaamheid der Britsche sehildwaohten te hebben versohalkt, behouden aan het strand gekomen en daar de zee ingegaan in een open boot. Zij hadden slechts weinig levensmiddelen bg zich, en het was een geluk dat zg spoedig — 't was niet ver van de Tafelbaai — opgemerkt en aan boord genomen werden door het Fransche schip, waar men hee zeer vriendelijk behandelde. Door de „Vereeniging van Asturiërs", te Madrid, is ecu groot concert ten voordeele van het Transvaalaehe Roode Kruis gegeven. Daarbij werden verscheidene toepasselijke liederen gezongen of voorgedragen, ook de volksliederen. De consul van den Oranje-Vrijstaat, de Heer Van Hulsteijn, was aanwezig en werd met groote onderscheiding ontvangen. De Londensche Morning Leader zegt met voldoening nit Melboume bericht te hebben ontvangen, dat de burgemeester aldaar afwijzend beschikt heeft op een verzoek, om het stadhuis beschikbaar te stellen voor eene bijeenkomst, waarop eene motie ten gunste van de vernietiging der onafhankelijkheid van de beide Boerenrepublieken zou worden voorgesteld. --- Binnenlandsch Nieuws. — 4 Mei. — De Gemeenteraad van Amersfoort heeft met op één na algemeene stommen het voorstel van B. en W. aangenomen om onder zekere voorwaarden een jaarlijksche bijdrage van ƒ 2000 te verleenen voor een daar te stichten Ambachtsachool. De Friesohe St. Bonifaoius- Vereeniging — vertegenwoordigende de Vereenigingen te Leeuwarden, Snoek, Bolsward en Hariingen — heeft aan de Eerste Kamer der Staten-Generaal een adres ingediend, met verzoek de Ongevallenwet aan te nemen. Zg aoht die aanneming nuttig en noodig, en in het belang van werkman en patroon. Uit Lunteren meldt men onsomtrent het Sanatorium voor onderwijzers: De electrisohe geleidingen denkt men ongeveer 1 Juni gereed te hebben. .... . . De oommissie is nu in onderhandeling over het aankoopen van de meubels enz. Reeds zgn oproepingen gedaan voor direoteur-huisuieester en verpleegsters. . . Men hoopt de stichting met 1 Juli a.s. te kunnen openen. Dan treedt een nieuwe commissie op. Zjj zal bestaan uit 6 leden, namelijk drie benoemd door het Hoofdbestuur van den Bond van Nederlandsche Onderwijzers en drie benoemd door het Hoofdbestuur van het Nederlandsch Onderwijzers Genootschap. Het Sanatorium zal vermoedelijk in het midden van Mei worden opgeleverd. Door den Bond zgn reeda tot leden der nieuwe commissie van Beheer benoemd de heeren M. C. H. J. Cramerus, te Breda; P. W. Akkerman, le s-Gravenhage, en P. Sibbles, te Ede. Te Middelburg is de le Meidag gevierd met een openbare bijeenkomst, uitgeschreven door den Middelburgsohen Bestuurdersbond. De groote zaal van het Schuttershof waa bijna geheel gevuld. Mejuffrouw B. Vos, uit Amsterdam, bepleitte op de bekende gronden de voordcelen van een normalen arbeidsdag. In het bijzonder wekte *g de aanwezige vrouwen en meisjes op hunne mannen in hun strijd voor betere levensvoorwaarden te steunen. Er werden twee motiën aangenomen; de eene betrekking hebbende op de Ongevallenwet, de andere op de Hoogerhuiszoak. De Zangvereeniging „De Stem des Volks" zong eenige liederen, waartusßchen eenige voordrachten werden gehouden, welke zeer in den smaak vielen. Te Hees, bg Ngme g e n, iiWoensdagnacht ingebroken ten huize van Jhr. deK. De dieven hebben zich toegang verschaft door eene glasruit in te drukken. Een zeer antiek zilveren theeservies is ontvreemd. Jhr. de K. was tegen inbraak verzekerd. Metl Mei ii het nienwe station Hillegom in gebruik gesteld, zoodat de halte Hillegom en station Hülegommerbeok tot het verleden behooren. Het station is zeer praetisoh ingerioht; op het emplacement zgn, zeer ten gerieve van den bloemenhandel in deze streek, groote loodsen als opslagplaats. To Haarlem is in den ouderdom vau 76 jaar overleden de Heer Joh. Sohouten, sedert 1897 als hoofdcommies ter gemeente-secretarie gepensionneerd. De overledene begon «gne loopbaan in 1840 als klerk ten stadhuise, en stond ook bg de burgerij zeer in aanzien. Hg was ridder in de orde van de Eikenkroon. De in volle werking ijjnda broodfabriek ?de Volharding", te Haarlem, is met al de machinerieën verkooht aan den Heer S. Cohen, broodfabrikant aldaar, voor ƒ 20,100 J --- Schoolnieuws. Aan de Universiteit t e Ut r eoh t i s geslaagd voor het cand. exam. theol. 2: de Heer B. C. Koolhaas en voor het oand. exam. theol. 1 de Heer A. B. van der Put. Aan de Universiteit te Groningenis met goeden uitslag het oaud.-eiamen in de godgeleerdheid 2e gedeelte afgelegd door den Heer B. ABsink. Benoemd: tot onderwijzeres aan de Leerschool der Bgkakweekschool voor onderwijzen te Groningen, Mevr. de Wed. A. Brinkman—Heimens, aldaar; — tot onderwijzeres te Zuid-Scharwoude (N.-H ) Mej. N. Buurs, te Warder (N.-H.)j — tot onderwijzeres te Boswinkel {Dr.), Mej. A. G. van der Heide, te Groningen; — tot tgdelgk onderwijzeres te Veenoord Mej. M. Weggemans, te Sleen; — te Joure, tot onderwijzer met hoofd- en taaiakten A. Pournier, te Oldeboorn, en tot onderwijzer, A. Kuiper, te Breda; — tot tijdelijk onderwijzeres in de handw. voor de 2 scholen op 't Kampereiland, Mej. van Tongeren, aldaar; — tot onderwijzer aan de kerkelijke school te Oppenhuizen (Fr.). O. Streutgers, te Meppel; — tot onderwgzeres te Korkwerve, Mej. A.Blaokstone, te Goes;— tot onderwijzer te Spgkenisse J. Erkelens, te Wierden; — tot onderwijzer Chr. sch. Ta Friezenveen, D. J. Bgkersma, te Wolsurn (Fr.); — tot tgdelgk onderwijzeres school voor m.u.Lo. te Zeist Mej, E. Lens, te Utrecht; — tot onderwijzeres nutt. handw, te Zandeweer, Moj. G. van den Berg, aldaar; — tot onderwijzeres aan het meisjosinstituut Eikhorst, te Velp (Geld.), Mej. M. J. Lambert; — tot le onderwijzer te Eotterdam, A. Stegl, aldaar; — tot tgdelgk onderwijzeres Chr. School te Krimpen a/d IJsel, Mej. W. van Donselaar, te Utrecht; — tot tijdelijk onderwijzeres o. 1. school 2e kl. lett. W te Amsterdam, Mej. M. J. Bakker, aldaar. Aan Mej. A. Dokter, direetrioe der Nuts-Bewaarsohool te Gorredgk, is op haar verzoek eervol ontslag uit die betrekking verleend op 1 Juni e. k. Dinsdag 1 Mei herdaoht de Heer C. van Bossen den dag, waarop hg vóór 25 jaar de betrekking van hoofd aan de Oostelijke School te Pap endrecht aanvaardde. --- Kerknieuws. Ned. Hebv. Keek. Beroepen: naarWierum en Dokwerd, naar Hoogblokland en naar Wijngaarden en Buibroek(toez.loand. C. H. Nölke, teLunteren. Bedankt: voor Deinum P. Meindersma, te Schildwolde. Het provinciaal kerkbestuur van Friesland heeft tot de evangelie-bediening toegelaten de heeren C. Langhout, te Weesp, en N. van Sohouwenburg, te 's-Gravenhage, beiden candidaten van de Universiteit te Utreoht. Door het prov. kerkbestuur van Overijsel zijn tot de evangelie-bediening toegelaten de heeren ,T. Kooiman en F. J. Folpmers. candidaten in de theologie aan de Universiteit te Utreoht en te Groningen. Te Putten, op de Veluwe, is overleden de Heer J. Bolkenstein, predikant aldaar en vroeger pred. te Wijnjeterp, Gerkesklooster en Ter Aar. De Synodale C,ommissiederNederl Herv. Kerk zal Dinsdag 15 Mei om elf uur in het ge bouw Javastraat te 's-Gravenhage tot het houden var de voorjaars-bjjeenkomst samenkomen.'De vergaderiug zal aldus Baamgesteld zgn: president M. A. Perk Waalseh predikant te Amsterdam, Beoretaris' en adviseerend lid L. Overman, te 's Gravenhage, vice-president. Dr. G. J. van der Flier, pred. te 's Gravenhage, en de h.h. J. G. Busch Keiser, A. A. van Meurs en J. van Witzenburg, predikanten onderscheidenlijk te Dalen Breda en Zaandam, en de oud-ouderlingen Mr. W.J.L Umbgrove, te Zutphen, Mr. T. Pleyte.te Assen, en C. A. C. Kruyder. te Deventer. .ul™ tQbrbi\ K*?k. Bedankt-, voor Vlaardingen J. van der Hegden, te Enkhuizen. M^'/*6? ™ Nederland. £eroepen:naar Morrha en Lioessens S. H. Groeneveld; te MarrurA c. a.; — naar Emmen, kerk A, Wolsink, te Steenwijk. Totdeevangelie-bedieningistoegelaten de caud. K. Vennaat, te Zetten. Chk. Geb. Keek. Bedankt: voor Rotterdam L. Spoel, te Poortvliet. B. Kath. Kebk. Pater Aloyslus Maria Galli, Generaal der Carmelieten, is, na eeno kort-, stondige ziekte, in het college Stti. Alberti te Rome overleden. ---