Pers-Overzicht. Mr. Van Houten en de Kieswet. In zgn pas verschenen „Nieuwe Staatkundige Brief" voorspelt Mr. Van Houten hoe het mefc de behandeling der Kieswetin de Tweede Kamer zal gaan, nu Mr. Borgesius reeds onomwonden heeft te kennen gegeven, dat hrj door de meerderheid van den Ministerraad is weerhouden van grootere veranderingen. j „Ik zie" — zegt Mr. Van Houten — „ïn gedachten al de Veegensen en Rinken, Kuypers ?n Van Alphens, Troelstra's en Schapers, aangemoedigd door een welwillende houding van den Minister, met elkander in overleg, om die groote veranderingen voor te Btellen en door te drijven; en Mr. Pierson dan genoodzaakt om öf, zooals hij hij de gemeentewet schijnt te willen doen, zich laudabüiter te onderwerpen, of een conflict met Mr. Borgesius en de zijnen te accepteeren, tot het in 't leven roepen waarvan tij, ware hij een goed leider geweest, door een andere verdeeling der portefeuilles dezen heeren de gelegenheid had moeten afsnijden. „Mij dunkt, Mr. Pierson moet zelf inzien, dat Wj op de wijze, waarop hij in den laatsten tijd handelt, zichzelf tot een speelbal verlaagt voor de sociaal-liberaal-anti-revolutionöair-democraten en zich daardoor voor de liberalen onmogelijk maakt. En zoo hij Zelf daarvoor geen oog heeft, dan zullen de liberalen in zrjn Kabinet er toch niet blind voor zijn. Al zij het ons lot, tijdelijk minderheid *e zijn, laat ons het met eere wezen. Laat ons de nationale politiek in de groote lijnen houden, aangewezen door de voorname tegenstellingen Tan onzen tijd, als daar zijn : kiesrecht der economisch zelfstandigen óf kiesrecht van allen, inclusief armen en bedeelden ; — vrijhandel of protectie; — ¦Neutraliteit van den Staatin geloofszaken of cl er icalism e." --- Riolen van Parijs. Een bezoek aan de Tentoonstelling in Parijs fen het bijwonen van het Congres van Hygiëne &n Demographie aldaar, van 10 tot 17 Augustus, "eeft bij mij niet alleen zeer aangename herinneringen achtergelaten, maar is tevens voor öiij en, naar ik zeker weet, ook voor vele anderen, zeer leerzaam en nuttig geweest. ; De beschrijving van de grootte en pracht der geheele Tentoonstelling laat ik gaarne aan andere correspondenten over, zelfs van die afdeelingen, die naeer bepaald mijn onderwerp raken, zooals het geheele gebouw van de stad Parijs, 5,1 a Ville de Paris", waarin alles bijeengebracht fin. door modellen, reliefkaarten enz. aanschouwelijk is voorgesteld, wat op den gezondheidsdienst van Parijs betrekking heeft, en waar desverkiezende, het geheele onderwerp, ¦Hygiëne voor een groote stad, in studie kan nemen. Een genat is het, bij het nuttigen van een glas koel bier, persoonlijk kennis te maken hiet buitenlandsche geleerden, wier werken *nen soms reeds sedert jaren gelezen en bestudeerd heeft; en nog in hoogere mate is het een genot, personen te leeren kennen, met wie men over bepaalde onderwerpen in twistgeschrijf is gewikkeld geweest en die men nog altijd had beschouwd als verstokte tegenstanders van be- Smselen, die men zelf als de eenig juiste en huldigt. Meestal blijkt dan bij een praatje aan een jpezelligen maaltijd, of onder 't genot van een koelen dronk, dat men niet zoo ver van elkander afstaat, als het scheen, en dan wordt de tegenstander dikwijls een goed vriend, te meer, *°ni.dat hij met ons in dezelfde zaken en onderwerpen groot belang stelt, v Toen het programma voor het Congres mij bereikte, viel mijne aandacht op twee punten, i~6 mrJ groot belang inboezemden, namelijk een bezoek aan de riolen van Parijs en een tocht baar de bevloeiïngsvelden van Achères. Beide tochten maakte ik mede en ik acht ze Jan. genoeg gewicht, om aan de lezers van dit blad de indrukken mede te deelen, die deze uitstapjes bij mij achterlieten. RIOLEN. a Bet groote net van engere en ruimere riolen, dat zich onder de huizen, straten en pleinen •Van Parijs bevindt, is allengs gemaakt en ont- J^kkeld tot het reusachtige werk, dat men tbans bij een bezoek in die groote gewelven onwillekeurig bewondert. . Vroeger loosden die riolen meestal hun on- SïQakelijken inhoud in de rivier de Seine, wat ¦j1t een oogpunt van gezondheidsleer zeer bedenkelijk moest worden geacht, te meer, omdat ölt Seine-water dikwijls als drinkwater werd genuttigd. •a.Op 10 Juli 1894 werd eene wet uitgevaardigd, waarbij de stad Parijs verplicht werd, rennen vijf jaren al haar rioolwater te leiden saar sproeivelden, en niet meer ongeklaard in "¦e> Seine af te voeren. _ Met grooten ijver en volharding heeft de gemeenteraad van Parijs deze wet doen uitvoe•,6n, zoodat op 10 Juli 1899 de zeer wijde uitoozingsbuis, die te Asnières het rioolwater J? Seine afvoerde, met groote plechtigheid *erd gesloten. "aar dat rioolwater thans verder heengaat, Jy- in een volgend opstel besproken worden, in dit nummer de riolen zelven becbreven moeten worden. j VP 13 Augustus waren ongeveer 60 Congres, Aen met 'dames, allen voorzien van entreeforten, te 3 uur bijeen vóór de kerk St. Nico~ B des Champs. Voorafgegaan door onzen gids, hoofdingenieur G. Bechmann, daalden wij ?enige trappen af en bevonden ons in een zij- van iet jjoofdriool, dat onder den Boulekad dö SébastoPol in de richting naar de Seine*w ¦ 1011l011 w*iren wij ten hoogste verrast door wat ai* Si33* te zien kregen. Ik zal pogen er een •ftf el? van te geven. «ien ruin-gewelfde gang van d«_en vorm, hoog van c tot d 3.55 M. en van c to|b e 1.6_ M., van binnen netjes bestreken met portland cement, strekte zioh voor ons uit, zoover het oog reikte. Deze gewelfde gang was gedeeltelijk raet electrische gloeilampjes en op de hoeken met electrische booglampen helder verlicht. De diepe goot a—a en b—b diende om het rioolvocht af te voeren, dat dan ook met eene tamelijke stroomsnelheid als zwart water door die diepe goot heenvloeide. In het bovenste gedeelte van het gewelf zagen wij tal van ijzeren buizen en metalen draden: De ijzeren zwartgeverfde buizen (de wijdste bad eene middellijn van 1.10 M.) dienden tot liet vervoer van rivierwater en van bronwater, van samengeperste lucht als beweegkracht enz. Verder waren in dat gewelf gespannen telegraaf en telephoondraden en draden voor de electrische klokken. Aan de bovenste randen van de goot, bij a—a waren rails aangebracht, waarop spoorwagentjes liepen, die door electriciteit werden voortbewogen. ._,»__ Drie treinen, elk bestaande uit 3 a 4 spoorwagentjes, stonden achter elkander gereed om ons te vervoeren. Wij namen plaats op de banken in deze geheel open wagentjes, en de tocht door de gewelfde gangen begon. Steeds rijdende over de open goot met eene tamelijk snelle vaart, legden wij een afstand af van 1025 M. tot aan de Seine-kade. Daar stapten wij uit op een zeer wijde plaats van het gewelf. De gids deelde hier een aantal bijzonderheden mede omtrent den bouw en den aanleg van de gewelfde gangen en hield ons daar ongeveer 25 minuten mede bezig. Wij stapten daar ter plaatse, waar de goot veel wijder was gemaakt, nl. 2.20 M., over in drie groote booten. Deze booten werden door de snelheid van den zwarten stroom in de goot voortbewogen, terwijl zij in de juiste richting werden gehouden door twee werklieden, die ieder eene ketting vasthielden, die aan den voorsteven der boot bevestigd was, en die in snellen pas naast de boot op de trottoirs a—f voortliepen. Zoo voeren wij voort door hetzelfde soort van gewelfde gangen, als wij met de wagentjes doorgetrokken waren, totdat wij, na in 't geheel 1575 M. ver in 30 minuten doorgereden en doorgevaren te hebben, te 3.55 u. eene trap opklommen en op de Louvre-kade stonden. Deze gewelfde gangen waren natuurlijk de grootste en ruimste van allen. Onder straten en zijstraten bevinden zich dergelijke gewelven van zeer verschillende hoogte en wijdte, maar zelfs onder de zeer kleine straten zijn toch de gewelfde gangen van den top van 't gewelf tot den bodem van de goot 2 M. hoog. In deze laatsten is geene afzonderlijke goot in den bodem van 't gewelf, maar vloeit het rioolvocht langs de onderste vlakte van de gewelfde gang weg. Alle deze bijzonderheden en alle afmetingen van deze verschillende riolen zijn ons medegedeeld en door nauwkeurige platen aanschouwelijk voorgesteld. Bij 't verlaten van dit net van gewelven aan de Louvre-kade, wordt dan ook onwillekeurig uiting gegeven aan onze bewondering voor het vernuft van de ingenieurs, die op zoo doelmatige wijze het raadsel hebben opgelost, om eene stad van twee millioen zielen van haar vloeibaar vuil te verlossen, zonder de rivier, die haar doorstroomt, te verontreinigen. De luchtverversching in de gewelfde gangen is zoo goed, dat het werkvolk, dat er steeds in bezig is, geene nadeelige gevolgen van het inademen van bedorven lucht ondervindt, en dat ook wij bij ons bezoek geen stank waarnamen. Voor het reinigen van de riolen zelven zija, behalve een vast personeel van 1000 arbeiders, nog twintig booten en tachtig wagens in gebruik, zoodat het duidelijk is, dat, behalve de zeer aanzienlijke kosten van aanleg, het in orde houden van dit riolennet, aanzienlijke gelde«iijke offers van de inwoners van Parijs vordert. Om deze belastingbetalers echter te laten zien, waar hun geld blijft, worden des zomers twee malen per maand zeshonderd kaarten uitgereikt, die het recht geven op een bezoek aan deze onderaardsche inrichting. In de groote steden in Nederland, die op een lagen, drassigen bodem gelegen zijn, zou, dunkt mij, het maken van dergelijke onderaardsche gewelfde gangen op ongehoorde, zoo niet onoverkomelijke bezwaren en kosten afstuiten. Dr. H. P. KAPTEYN. --- Officieele Transvaalsche Telegrammen. "Wij ontvingen weder eene reeks officieele telegrammen vnnßoerenzijde, doch in verband met de uitgebreidheid van onzen brief uit Pretoria. doen wrj er slechts enkele grepen uit: 17 — C — 1900. Zuid-Afrikaansche Republiek. Hoogstwaarschijnlijk tengevolge van de door de Engelschen op 11 en 12 dezer geleden zware verliezen ten Oosten van Pretoria opende Lord Eoberts op 13 dezer onderhandelingen omtrent een wapenstilstand van 8 dagen. Daar hij echter op ecu gedeeltelijken wapenstilstand wilde in«aah, namelijk alleen voor zekere» plekken (waar natuurlijk zijn krijgsmacht dit behoefde), zoo heeft onze wnd. Commdt. Genl. daarmede geen genoegen genomen» Sedert heeft de Engelsehe troepenmacht geen poging gedaan tot voorwaartsahe bewegingen en versterkt dit de meening, dat zij uiet alleen zeer zware verliezen geleden heeft (een ooggetuige schat dit op 1500), maar ook dat zij zich tengevolge van de succesvolle afsnijding hunner communicatie door de Vrgstaters in zeer treurigen toestand bevindt, wat voeding, kleeding enz. betreft. Onze situatie is dos zeer hoopvol. Dos vijands kamp staat thans tusschen Bronkhorst-epruit enWilgenrivier, 17 — 6 — 1900. Oranjevrg staat. Juist komt bericht en tgding in, dat Hoofdcommandant Chr. de Wet gisteren nog een hevig gevecht had met den vijand. Twee treinen zgn vernield en S5O soldaten werden gevangen genomen. 18 — 6 — 1900. Oranjevr.staat. Gisteravond zijn nadere bijzonderheden ingekomen omtrent den vernieuwden aanval der Vrijstatera op de communicatielijn van den vijand. De aanval werd geleid door den asst. Veohtgeneraal Froneman. De slag had plaats in den nacht van 14 dezer bij den brug van Leeuwsprnit. Da vijand bood tegenstand met hevig kanonvuur. Een locomotief werd vernield, alsmede eenige trucks beladen met hout, bouwmaterieel voor spoorwegen en bruggen, gereedschappen enz., hetwelk alles verbrand werd. S 0 blanken werden krijgsgevangenen genomen zoo ook 300 werklieden. Asst. Generaal Froneman rapporteert, dat hg dapper terzijde gestaan werd door een klein Transvaalsch commando nit Potohefstroom onder bevel van door hen tot Veohtgeneraal gekozen P. Viljoen, mijncommissaris van Heidelberg en die gedarende d«n laatsten tijd geageerd had als Landdrost te Potchefstroom. Als eone merkwaardigheid vermeldt Asst. Veohtgeneraal Froneman nog, dat de uitwerking van de ontploffing der buitgemaakte lyddiet- en andere bommen te Eoodewal op 7 dezer zoo hevig was, dat er in den vasten grond een gat werd geslagen van ongeveer 20 voet diepte, 100 voet lengte en 60 voet breedte. Ook Hoofdcommandant Chr. de Wet had elders eene sohermutseling met den vijand, die eveneens gunstig voor ons is afgeloopen. 19 — 6 — li>oo. Uit den Oranje Vrijstaat zijn uit vertreuwbare bronnen versohillende berichten ingekomen, omtrent de smadelijke wijze, waarop de thuiszittende burgers door den vijand behandeld worden. Een telegram van een zeer vertrouwbaar persoon aan de krijgs-oommissie van den Oranje Vrijstaat lnidt ala volgt: Begint: 15 Juni. Er zrjn vertrouwbara berichten ontvangen omtrent de burgers, die de wapens vrijwillig hebben neergelegd en thuis gebleven zijn, tot dien effeote, dat zij namelijk, indien het mogelijk ware, op de knieën zouden willen kruipen om weder op commando te komen; anderen zouden zelfmoord willen plegen, indien dit hun lot verzachten kon. Om een denkbeeld te kunnen vormen aan welke sinaadhedon onze achtergebleven of teruggekeerde broeders onderworpen werden, kan gemeld worden het feit onder anderen, dat daar troepen of politiedienaara op een plaats komen, waar de burger of liever ex-burger thuis zit met een Engelsche pas, onze arme ex-burger door hen gelast werd hunne paarden koud te leiden, naar het water te nemen en daarna op stal te zotten; dit namelijk moet onze burger zelf persoonlijk doen, terwijl onze „vriendjes" soldate» of politiedieuuars zjjn woning binnenatappen en koek en koffie, door hen ontboden, zitten te genieten en daarenboven zijn vrouw hen persoonlijk moet bedienen. De Engelschen besteden niet veel moeite aan de wapenaflosrging. De burger worden een eind weegs te voet aangejaagd en dan met een schop op het achterste en een pas in den zak naar huis teruggejaagd en „Go back home you coward" (ga huistoe jij lafaard). Eindigt. Wat aangaat de vrouwen en kinderen: Volgens alle wetten van oorlogsreoht en mensohe- Igkheid mogen die door den vijand niet beleedigd of gehinderd worden. Nu, de vijand doet dit ook niet. Bovenbedoelde berichtgever meldt dienaangaande: Begint: Verder verneem ik, dat de Engelßchen niet zulke schade doen als gezegd is, waar de burgers afwezig zijn. Zekere Mevrouw C, district Winburg, en andere vrouwen, die alleen op de plaatsen waren achtergebleven, zijn goed door den vjjand behandeld. Eindigt. --- Nederland en de Zuid-Afrikaansche Bepublieken. De Gronlngsche Hoogleeraar Eed« dingius spreekt in Whet bid. v. h. Tijdschrift v. Geneeskunde een kalmer woordje ovor de benoeming van Prof. Korteweg tot „Honorary Fellow" van het Eoyal College of Surgeons of England dan de benoemde verleden week deed. Hij zegt 0.a.: „Dat het Eoyal College of Surgeons of England Korteweg, na zijn terugkomst uit Zuid-Afrika tot Honorary Fellow benoemde, geeft te denken. In de eerste plaats wel voor mrj, dio in Juni j.l. Engeland doorkruist heb, om, met het oog op een hier te stichten laboratorium voor pathologisoheanatomie, dergelijke inrichtingen daar te bezichtigen. Ik bezoaht resp. Cambridge, Liverpool, Manchester, Leeds, Edinburgh, Glasgow, Oxford, Claybury (bjj Londen) en de hoofdstad zelve. „Op mijn onderzoekingstocht ben ik met een groot aantal mannen der wetenschap van allerlei leeftijd en positie in aanraking gekomen en ben nog geheel vervuld van dankbaarheid voor de heußohe ontvangst, die mij, terwijl men wist, dat ik Nederlander was, is te beurt gevallen. „Ik geef de verzekering, dat onze Engeleehe vakgenooten over den oorlog denken zooals wij; menige uitdrukking van onverholen afkeuring over dien onzaligen („unfortunate") oorlog had ik kunnen aanteekenen. „Terwgl ik mij er in het eerst voor wachtte den oorlog in het gesprek te mengen, vond ik er later een genoegen in het onderwerp aan te roeren, omdat steeds weder mijn ervaring werd bevestigd, dat mijn vriendelijke geleiden nist waren zooals — die anderen. „Ook bulten den kring der wetenschappelijken heb ik (ook onlangs nog in Noorwegen) vele Engelsohen ontmoet, die Gladstone ala een halfgod vereeren Dat zegt genoeg. „Dat de Engelsche natie, welke door de pers eenzijdig (ob geen ander woord té gebruiken) woidt voorgelicht, zioh door het bedrgf van enkelen in een zoo ongunstig daglicht vertoont, wordt misschien ook in den boezem van het Royal College of Surgeonsof England met smart ondervonden." Prof. Korte weg, om toelichting gevraagd, sohrijfto.a.: „Geenszins heb ik willen boleedigen of grieven, maar alleen en uitsluitend beb ik de overtuiging, dat het Engelsche gouvernement zéér slecht handelt, zoo mogelgk in Engeland willen versterken. Mocht mijn mededeeling in het tijdschrift, door Hollandsche, misschien daarna door Engelsche couranten overgenomen, ten slotte in Engeland eenige twijfelaars tot verder nadenken brengen, dan acht ik mrjn doel volledig bereikt." , Het Weekblad meldt bovendien: „In de maand Mei kreeg Prot J. W. B. Tilanus alhier een uitnoodiging, namens den voorzitter en het bestuur van het Boyal College of Surgeons of England, om de viering van het honderdjarig bestaan van dit college op 25, 26 en 27 Juli met zjjn tegenwoordigheid te willen vereeren. Hg heeft daarop geantwoord, dat de oorlog tussohen het mashtig Engeland en de kleine, aan de Nederlanders stamverwante Eepubliek in Zuid-Afrika, 't hem onmogelijk maakte gevolg te geven aan die vriendelijke uitnoodiging." --- Binnenlandsch Nieuws. — 27 Augustuß. — In de Zat er dagmidda g t e Eo 11 er da in voortgezette vergadering der. Ned. Vereeniging vooi de Gemeentebelangen kwam aan de orde het door de Eegeering ingediend ontwerp tot wijziging van de Kieswet, hoofdzakelijk in verband met de aan het Bestuur in 1898 gegeven opdracht, naar aanleiding van het toen in handen van het Bestuur gestelde schrijven van de Utrechtsche Provinciale Vereeniging van Burgemeesters en Secretarissen, aangaande de uitvoering van de Kieswet. Door den Heer Verploeg Classe werd hieromtrent gerapporteerd, dat de technische gebreken en leemten, waarop de Dtreohtsche Vereeniging gewezen had, deels niet gegrond zgn bevonden, en dat deels reeds door het thans aanhangige wetsontwerp daaraan wordt tegemoet gekomen. Dit rapport werd voor kennisgeving aangenomen. Het verslag, betreffende het in 1900 vanwege de Vereeniging gehouden examen, werd, na eenige besprekingen, voor kennisgeving aangenomen. Ten slote was aan de orde het voorstel van het Bestuur betreffende het uitgeven van een handleiding voor de kennis van het oude letterschrift in oude Nederlandsche oorkonden. Nu de wensohelgkhoid van het bestaan van zulk een handleiding erkend werd, doch met het oog op de kosten al dadelgk een niet onbelangrijk debiet noodzakelijk zou zijn, stelde het Bestuur voor eerst een prospeotus met een facsimile uit te geven, en de gelegenheid tot inteekening open te stellen, en daarvoor bij de begrooting voor 1901 een crediet van f 100 toe to staan. Daartoe werd besloten. Na afloop van de vergadering werden een rijtoei en een boottooht gemaakt, waarna een gemeensete*©' poljjke maaltijd volgde. De Heer P. J. A. Spaan, oud-resident van Cheribon — van wiens overlgden te 's Gravenhage wij in ons vorig nummer hebben melding gemaakt — vertrok in Augustus 1860 als ambtenaar 2e klasse bij den burgerlijken dienst naar Oost-Indië en werd aldaar ter beschikking gesteld van den directeur van den eultuurdionst. In Augustus 1861 werd hij als controleur 3e klasse geplaatst te Soerabaya, geleidelijk bevorderd tot controleur 2e en le klasse, en in Maart 1873 als assistent-resident geplaatst eerst te Batang, en later in versobillende residentiSn» waarna in Augustus 1883 zijne benoeming volgde tot* Eesident van Cheribon. In Juni 1887 werd de Heer Spaan, die o. a. lid was van het Curatorium der voormalige Indische Instelling, op zijn aanvrage eervol ontslagen. De overledene waa ook lid van het bestuur van het Indisch Genootsohap. Uit Eotterdam meldt men ona, dat door de provinciale ingenieurs in Zuid-Holland opmetingen zgn gedaan voor een kanaal door Overschie, Sobiebroek en Hillegersberg, hetwelk de Schie met de Botte verbindt ten westen van de Ceintuurbaan der Hollandsche Spoorwegmaatschappij om de gemeente Eotterdam. Dit nieuwe havenplan zou in verband staan met het dempen van eenige singels en binnenwateren te Eotterdam, waardoor de gemeenschap van de Maas met de Botte verbroken zou worden. De Kamer van Koophandel teDordrecht heeft Vrijdagavond het Drankwetsontwerp behandeld. Besloten werd aan de Tweede Kamer te verzoeken het ingediende wetsontwerp te verwerpen en de Begeering te verzoeken een ander in te dienen, waarbij meer rekening wordt gehouden met billijkheid en practijk. Het adres van den N. Brab. Chr. Boerenbond aan de Tweede Kamer om proteotie-maatregelen werd voor kennisgeving aangenomen. De meening van de Londensche K. over het bezwaar van den suiker-accijns bg de fabrioatie van jams vond algemeenen steun. De landbouwtelitoo nstelling te Purmerend zal geopend worden Woensdag 5 September a.s. des middags 12 uren in „de Doelen". Naar aanleiding van klachten over de sleohte bestrating van den rijweg in den Middenweg te "Watergraafsmeer door de afd. Diemen en Watergraafsmeer van de Hollandsche Maatsohappg van Landbouw — zie ons nummer van 11 Juli — lal het Hoogheemraadschap binnenkort een gedeelte van den rijweg doen verbeteren. De Gemeenteraad van Bergen-op-Zoom heeft verworpen het voorstel der commissie van bijstand voor de gemeente-gasfabriek, om den prijs van het gas met 15 pCt. te verhoogen. De prijs van het lichtgas blijft dus onveranderd op 7 cent. die tan kookgas 6 oent. Voor de betrekking van machinist aan het stoomgemaal van den Venhnizerpolder (N.H.) hebben zich 187 sollicitanten aangemeld. De jaarwedde bedraagt ƒ 700. WÏSTLANB. Het hoofdbestuur der vereeniging Wesüand heeft in zone jongstgehouden vergadering besloten een adres te zenden aan den M.mister van Binnenlandsche Zaken met het verzoek in het belang der graanstokerijen zoodanige maatregelen te willen nemen, welke het voortbestaan dier fabrieken verzekeren. Dit verzoek is gegrond op de omstandigheid, dat de spiritusbereiding uit koren groote moeite heeft om zioh te handhaven en het aantal graanstokerijen sterk afneemt. De tuinbouw in het Westland wordt daardoor ernstig bedreigd wegens gebrek aan geschikten mestvoorraad. In het bovengenoemd adres wordt dit op de volgende gronden toegelicht: De Schiedammer mest uit het spoelingdistriot is een lichtverteerbare en „drijvende" mest, die 2 oogßten per jaar mogelijk maakt en grooto opbrengst van de duivenboonen waarborgt. Door groote oplosbaarheid verdwijnt hij echter spoedig en is herhaalde overvloedige bemesting steeds eisch. Gewone stalmest kan den Schiedammer niet vervangen, wijl die niet vlug werkt en den grond zuur maakt door te groote humusvorming. Compost werkt ook langzaam, maakt den grond te koud en is te duur int vervoer. Kunstmest zal misschien den Schiedammer gedeeltelijk kunnen vervangen, doch volgens alle deskundigen hem nooit verdringen. Nu is door de uitbreiding der teelt in het Westland en den teruggang der branderij het gebrek aan Schiedammer in deze streek reeds ingetreden. Dit voorjaar hielden de wintermestprijzen zich b.v. staande tot laatst April, terwijl ze anders tot begin Maart duren, zoodat ook tot eind April nog veel tuingrond onbemest lag, wat de teelt sterk verlaat en de voorvruoht in den groei benadeelt. De mestvoorraad in het spoelingdistriot was niet toereikend om binnen den vereischten tijd, dus voor primo Maart, het Westland te voorzien. Bij onderzoek is dan ook gebleken, dat de vermindering van den veestapel in het spoelingdistrict verband houdt met de afname van 't aantal graanstokerijen, terwijl door den kleineren voorraad spoeling de voeding zoowel totaal als per dier achteruitgaat, waardoor de qualiteit van den mest vermindert evenzeer als de quantiteit. Het H. B. meent dan ook met klem op den ernstigen toestand der graanstokerijen te moeten wijzen, als een dreigend gevaar inhoudend voor de Westlandsche teelt, die met beslistheid en vastheid van richting een nieuwe periode is ingetreden, waarin zij geen enkelen factor voor een gelukkig slagen kan ontberen. Voorts besloot het hoofdbestuur na volledige afrekening in de afdeelingen aan de kooplieden te restitueeren het bedrag, dat er van de keuringskosten (2 ots. per colli) van producten, buiten de veiling om gekocht, zou overblijven. Dit besluit werd genomen krachtens het beginsel, dat de Vereeniging „Westland", die een solieden handel wil bevorderen, haar kas niet mag verrijken met de gelden, door de kooplieden of tuinders voor 't werk der keuring betaald. Tot lid van het bestuur van den „Proeftuin Westland" werd benoemd de Heer A. Waardeloo, te Wateringen. Dit bestuur bestaat overigens uit de navolgende heeren: P. van Euijven, te Poeldijk, voorzitter ; Jac Vuijvenhoven, te Naaldwijk, secretaris, en C. v. d. Berg, te Honselersdijk, penningmeester. VISSCHERIJ. Het Bestuur der Zalmvisseherb'en „Klein Profeit" op de rivier de Oude Maas heeft aan den Minister van Waterstaat verzocht van de verdere pacht ontslagen te worden. Bij den aanvang van het|seizoen moest reeds 100 pCt. bijgepast worden; bij het einde wordt het tekort bovendien nog geschat op 50 pCt.; met een aandeel, dat oorspronkelijk ƒ 2000 heeft gekost, is dus ƒ 5000 verloren. Op de visseherijen „Oranje Nassau" en „Prins Hendrik" schat men het tekort op ƒ 100,000. VBDIT. Men schrijft ons uit Eist (Betuwe), d.d. 24 Aug. Deze week zijn de blauwe pruimen alhier ontvangen voor 1 oent per kilo en zijn dus bijna waardeloos. Witte en abrikoospruimen zijn afgeleverd vooi 2 en 3 oent per kilo, dooh zjjn ook al dalende in prijs. Eeineolaudes of groene pruimen worden ook reeds geplukt, en hiervan verwaoht men ook geen hoogen prijs. Met den pluk van de vroege appelen en eenige soorten peren is een begin gemaakt, en dien worden afgeleverd voor den prijs van ƒ 2 tot ƒ 4 per hectoliter, naar gelang van qualiteit. Vanwege de „Vereeniging van Oudleerlingen der Ejjkelandbouwschool te Schagen" (secretaris de Heer C. Best, te Sohagerbrug) is aldaar met 1 Augustus voor veehouderß en zuivelbereiders of andere belanghebbenden eene gelegenheid geopend om tegen lagen prijs monsters melk op vetgehalte te doen onderzoeken. Tot controleur, belast met de uitvoering van het onderzoek, is aangesteld de Heer P. Hopman Jbz., te Sohagen. In den Zuidwesthoek van Friesland is de roggeoogst geëindigd. Alles is vrij droog binnen gekomen. De hoeveelheid stroo is zeer naar wensch; an het zaad is echter door de veelvuldige afwisseling van droog en nat weder veel verloren gegaan. De korrels raakten daardoor los en vielen bij het binnenhalen in den akker. In de Neder-Betuwe is detarwe-en rogge-oogst afgeloopen. De hoedanigheid laat hier en daar te wenschen over, doordat de korrels in de aar ontkiemd zijn, tengevolge van het aanhoudende natte weer na het maaien. Uit Vianen so hrij ft men ons: Hoewel het beschot der vruchtboomen, welke te Vianen in veiling gebraoht zjjn, slechts middelmatig is en de qualiteit veel te wensohen overlaat, was de opbrengst nog ruim / 10.000. Eén der boomgaarden bracht met onkosten ongeveer ƒ 1700 op. Te Haarlem heeft het Gemeentebestuu|r geen pogingen meer gedaan om de welpomp en put van den melkslijter Gieske (op kosten van den Heer Hoogeveen weer in orde gebraoht) na het voorgevallene opnieuw te doen afbreken. Te Winschoton he of t d e pr o vin oi al e „Slagersvereeniging tegen tuberculose" hare jaarvergadering gehouden. De inkomsten (1 pCt. der koopsom voor slaohtvee) bedroegen ƒ1800.90, de uitgaven ƒ1265.77, batig saldo dus ƒ535.13. Alb nieuwe leden werden aangenomen J. Baruoh, te Bellingwolde, en C. D_Lh«im, te Oode-Pekela, Sedert geruimen tgd zijn uit Vlaardingen voortvluchtig W.;g., zadelmaker, en W. deK., huis- en scheepsschilder aldaar, zonder beheer op .hun zaken gesteld te hebben. Men vermoedt, dat zij met een stoomschip naar het buitenland zijn vertrokken. Te Zaandam is Vrijdagmiddag door een tot dusver onbekend gebleven persoon uit de toonbanklade van den groentenhandelaar C. Boot ongeveer 12 gulden gestolen. Te Euhrort is eene nieuwe sleepvaartmaatschappij op aandeelen opgericht, waarin 19 Bleepbooton worden opgenomen. Elke boot wordt naar do waarde geschat. De grootste aandeelhouder is de Heer Joh. Knipscheer, met 6 booten. Met den sleepdienst wordt eene verbonden. De coöperatieve aankoopvereeniging te Leens heeft na uitbesteding de levering opgedragen van 12,700 KG. superphosphaat, 18 pCt. a 19 cent per pCt.; 2600 KG. zwavelzure ammoniak, 20 pCt. a 69 cent; 18100 KG. Thomasphosphaat, 16.5 pCt. a 14% cent; 500 KG. Chili, 15 pCt. a 69 cent; 400 KG. Kaïniet 12.4 pCt. al 9 oont, aan de maatschappij te Dordrecht; en van 5000 KG. ammoniak superphosphaat, 6.5 pCt. stikstof i 7(1% cent; 11 pCt. phoshorzuur il 21 cent aan de firma Van Hoorn, Luitjes en Katnminga, te Groningen. De landbouwvereeniging te Zuidwending heeft de levering van 120,000 KG. Chüisalpeter gegund *an den Heer A. Bekkering te Musselkauaal voor ƒ 10.14 per 100 KG. ---