Nederland en de Zuid-Afrikaansche Republieken. Lonrenzo Marqnes, 5 Jan. 1901. Ons nieuw bij-hospitaal komt eerst den Ssten gereed. De twee zusters zijn nog niet hier, omdat de Herzog vertraging heeft en eerst den 7n of 8n hier kan zijn. Dat niet-aankomen treft ?an den eenen kant maar slecht, want toevallig zgn er 5 van de dames tegelijk ziek en van dienst af, zoodat alleen Lee ons blijft-. Ze zgn niet ernstig^ ziek en geen van ons was tot nu toe langer dan een paar dagen onbekwaam om dienst te doeu, ja van die 5 hebben 3 reeds weer normale temperatuur na een dag gerust te hebben, 't Treft alleen zwaar dat ze alle tegelijk ziek werden; tot nu toe was er nooit meer dan een vau dienst af. Van den anderen kant doet het me genoegen, hoezeer we ze dan ook op het oogenblik missen, dat die 2 zusters nog niet aankwamen, 't Zou ze misschien intimideeren en dat is onnoodig, zoo heel erg is 't hier niet. De families behoeven in 't minst niet bang te zijn; 't is alleen het „priucipiis obsta" dat ons noopt, de luidjes direct in bod te leggen als ze klagen. Zoodra de boot er is, zal ik n direct telegrufeeren, daar' ik toch enkele der voor 't magazijn noodige zaken maar liever telegrafisch aanvraag, 't Neemt dan tooh nog een week of 6 a 8 vóór ze hier zijn. Gelukkig hebben we in Jhr. v. d. Goes, een oud-paliënt, een uitmuntenden verploger, die ons vrbwillig adsisteert en dus zitten we voor den dag niet verlegen. De apotheker verbrandde zijn been met carbol on maakt al hinkende zija drankjes, maar kan voor de verpleging niet helpen. Voor den nacht zat er dus niet anders op dan dat van E. of ik den nachtdienst deden. Voor den dagdienst is een medicus voldoende. En zoo zit ik dan ook op 't oogenblik voor u alB „nachtzuster." Ala obstetricus is die nachtdienst m. uiet vreemd. Vreemd is alleent voor zuster spelen, wat vooral met 't oog op de vele djeenterie-patiënten geen sinecure is. Ik werd zoo juist van 't schrijven afgehouden doordat ik in een der kamers een patiënt, die honge koorts heeft, in zijn slaap hoorde kreunen en snikken, 't Is een oude Viljocn uit de Kaapkolonie, die zeide gedroomd te hebben bij vrouw en kinderen te zijn (waarvan hg in 'n halfjaar niets hoorde) en dat hij na voor goed afscheid moest nemen, terwgl zgn vrouw zwaar ziek was en hij mee moest met de oommando's. Een Boer is anders geen weekelijk mensch, maar de onde man in zijn hooge koorts was geheel bedqusd. Ik hoop, dat hij niet gehoord heeft van tweede gezicht of clairvoyance. In de Engelsche geïllustreerde bladen hebben we »1 heel wat over coïncidenties moeten lezen in «Ven geest van het weemoedige Duitsche lied van den dooden soldaat, die zijne oude moeder zjjn sneuvelen aankondigt: „die Uhr biieb stehn am Slf". Arme tobbers! Waar van appreciatie onzer diensten onder do burgers alleen blijkt door de dankbaarheid van zeer weinige patiënten, neemt toch de persoon- Igke aanraking met den kolonialen Boer meestal allen wrevel en twijfel weg, en gaarne vergeven we de tekortkomingen der enkelen voor da groote verdiensten der velen. Bovendien, wat komt 't er voor ons op aan? Deze menschen zgn belast en beladen, ongelukkig, ziek, dikwgls Vol heimwee, en dat is voor ons genoeg om ze met liefde op te nemen, te verzorgen, te verplegen, opdat ze later mogen teruggaan naar 't misschien lang verwoeste en verbrande (?) huis, dat ginds wacht Wat in 's hemels naam heeft hen er uit gedreven P Was de lust naar avonturen, de oude vrqbuiterslußt herwaakt ? Of was 't de glorieschijn ïn de verte — thans tijdelijk beneveld — van 't Vereenigde Znid-A£rika voor de Afrikaanders, waarvan deze zonen der steope droomden P Inderdaad zoo was ,t bij velen. Wrj kunnen niet nalaten telkens weer met diepen weemoed en sympathie het vertrouwen en daaruit voortspruitend geduld te bewonderen van deze eenvoudige idealisten, die willen wachten en lijdzaam zijn in hunne verdrukking, zeker van de eindelijke zegepraal van 't recht. Vandaar ook dat ze veel minder nieuwsgierig zijn dan wij. Geen ongeduldig: „Wachter, wat is er van den nacht?" Ze gelooven eenvoudig, dat na korter of langer tijd de Eugelschman moet verliezen, omdat hn te zwaar heeft gezondigd voor God. Ik schreef u vroeger al eens, hoe sterk ons dit vertrouwen treft. Dit is zeker: alles komt op zgn tijd voor dengene, die weet te wachten en dat maakt op ons, die weten, dat de Boer kan en wil Igden en wachten indien 't moet, trots den ongelukkigen afloop der campagne, den indruk da* toch nog „alles zal reg kom," zooal niet direct nn, dantooh later. De Boeren hebben getoond van welk hout ze zijn. Van buiten misschien wat hard en knoestig, maar gaaf van binnen. . Inderdaad, van hen, die nog met hunne ambulances bij de Boeren zijn, wordt veel gevergd, bg geringe hulpmiddelen. Bierens, Janssen, Paineyer zullen ons daarvan later veel kunnen vertellen. Maar ik zoa wel willen dat men in Engeland wist, dat de menschlievende Hooge Commissaris weigert mij toe te laten om persooulgk hulp te gaan bieden aan de Boeren, ja zelfs om onze ambulances te voorzien van het noodige. Bat ia Engelsche humaniteit. --- Ned. Oost-Indië. Duitsche mail. Batavia 24 en Medan 26 Jan> ATJEH. Onder dagteekening van 24 Januari is uit Kotaradja aan de Dcli Ct. geseind: Kapitein Jansen trok met colonne door Tennom naar Wajla en overviel de bendehoofden panglima Laoet en Amat Pandjang, oud-onderhoofd van T. Oemar. De eerste en drio volgelingen werden gedood, de laatste en drie volgelingen gevangen genomen; veel wapenen eu inanitio buit. Het hoofd van Teunom meldde zich. Machtiging is verleend tot uitvoering van het werk: Uitbreiding van bet etablissement te Loknga (Atjeh), voor de verpleging van 200 zieken en reconvalescenten, waarvan de kosten geraamd znn op f 48,376. „Zoodat dan eindelijk — aldus schrijft de Dcli Ct. — het zeer noodige en aan bet Rijk veel geld besparende hospitaal tot stand cal komen; in het geionde frisaoho L.'N.a zullen, hopaa wg, vole reconvalescenten weer nieuwe bracht putten uit dan beerlijken reinen zeewind, die er uit den onmetel.ken Oceaan reehtst-eebs 6e ziekenzalen zal kunnen binnenotroomen. Weldra zal ook de tram naar die plaats gereed komen en de Noordkuet van Sumatra een hecht bewijs leveren van het feit, dat we er na blijven zullen!" — Kapitein Tückermann. van zgn reis naar Nienw- Gninea te Batavia teruggekeerd, zal zgn werkzaamheden bg het hoofdbureau van den generalen staf hervatten. — De le luit. der inf. G. A. Vries van hot 2e reservebat. te Batavia ie bg beschikking van dea commandant van het leger toegelaten tot het in Mei a. s. af te nemen toelatingsexamen voor den intendance-cursus te 's-Gravenhage. Dit is een curiositeit, want in een lange reeks van jaren zgn er pas twee infanteristan geweest, die dezen cursus gevolgd hebben. — De kapt. der inf. W. C. Kimmgzeri commandant van het eubsistentenkader te Soerabaja, zal binnenkort het leger met pensioen verlaten. — De ass.-res. van Pontianak en Ommelanden A. E. de Heer heeft bet verzoek gedaan om een jaar verlof naar Europa wegens langdurigen dieast; id. id. de controleur J. van Hengel, geplaatst ter Westkust van Sum»itra; da landuieter der 3e kl. bg het kadaster V, Wrjbrandi, en de commies op het reaidentiekanfcoor te Paletobang E. J. F. de Schet-maker. — De civiel geneesheer te Bangil M. J. de VV aardt heeft eervol ontslag als zoodanig gevraagd ; id. id. de civiel geneesheer te Basoeki H. B. van Nes. CIVIEL DEPARTEMENT. Verplaatst: naar de re». Soerabaja, de coutr. T. J. Jaussen; — met intrekking van zgn overplaatsing van de Latnpongsohe districten naar de res. Z.- en Oosteroi'd. van Borneo naar do res. Oostkust van Sumatra, de contr. E. F. J. Loriauz. Bij d«n waterstaat en de B. O W. Bepaald: dat de opz. 2e bl. C. van Zeventer geplanlMt word: in de res. Pebalongan. Overgeplaatst: naar de res. Paaoerooan da opz. .o kl. A. K. Ilioembard. Geplaatst i in de res. Oostkust van Sumatra de dieusul. opz. 2e kl. F. J. S. Micola van Fürstenroeht en F. A. Kloppert; ia de res. Semarang de waarn. opz. 3e bl. A. Mioulet. Toegevoegd: aan den chef der vierde waterstaatsat'd. vaar de werkzaamheden voor «lo drinkwaterleiding te Soerabsja do opz. 2e kl. M. K. Eindhout. Bg de in- en uitvoerrechten en accijnsen. Tijdelijk belast: met waarn. van opziener op / 75 S. VV. F. Catnerik, thans adj.-oommies bij den post- en telegraafdienst. Overgeplaatst: naar Semarang, de opziener S. E. van Nooteu, Geplaatst: te Soerabaia de tfjd. waarn. opziener S. VV. F Cauaerik. Bü den post- en telegraaf lienst. Benoemd: tot adj.-Couituies op ƒ5O L. J. M. VüitUiesen eu A. D. Verduy» Lunel en geplaatst de eerste te Soerabaia en de tweede te Semarang. Bv het onderwijs. Octsl'igen: wegens ziekte, eervol uit zgne betrekking, de onderwijzer Se bl. B. J. V sseher. Benoemd: tot onderwjj-er 8e kl. J. Scholten, op Doii-ai'tio. Geplaatst' te Batavia, de herben, onderw. Se kl. J. Sehulteu; te Semarang, de tgd. hulponderwgzeres, Mej. A. S. Weehuizon. Ontheven: op verzoek, eervol _1b tjjd. hulponderwiiz' res Mei. S. M. Stinkers. Geplaatst: te Probolinggo, de herben, onderwgzer 3o kt. VV. To. M. van Rjoy, van verlof terug. Verleend : wegens langd. dienst een jaar verlof aan de onderwijzers 2e kl. J. Pull en D. Boltier. Ontslagen: op verzook, eervol uit "slands dienet, de bur.eri. auibt., ter beschikking van deu directeur van B. B H. L. Gerth van Wfik. DEPARTEMENT VAN OORLOG.Overgeplaatst naar het commandement «ler art. van Suinatra'a Westkust te Padang als udj. do le luitenant J. J. F. A. Beunk; naar het subsistentenkader te Soerabaja de le luit. der art. O. C A. Dijk; bjj bet korps marechaussee te voet in Atjeh en in verband hiermede geroerd h la suite van zgn wapen, de kapitein J. la Gordt Dilié; bg het garnizoensbat. van de Westerafd. van Borneo de le luit. J. E. Schuil; van Atjeh t.n.i. de 2e luit. J. H. A Polxek. Geplaatst bij aankomst bij het 7e bat. de 2e luit. uit Nederland verwacht, bestemd voor den dienst in Indië J. E. Stok; idem als bwartiermeoHter van het 7e bat. inf. de 2- luit.-bwHrtm. J. C. P. Bouwman. --- Trouw-, geboorte- en doodberichten uit Indische bladen. GEHUWD: J. H. Schuyt met N. S. A. Commerell, Batavia-Cneri'-on. — E. B. Carpeotier Alting met M. J. VV'Bth.ft', Bandoeng. BEVALLEN : B. R. Weyerman—de Villeneuve, Z., Batavia. — ¦). P. Fikenscher—Leidelmeyer, Z., Bindjey. OVERLEDEN : A. Simon, Buiteu.org. --- Gemengd Nieuws. LEERPLICHT. Het onderstaande is een brief aan een schoolopziener ; de schrijver woont in eene streek waar vig wat leven op politiek gebied bestaat, heel veel leven zelfs: Mijnheer! Hedenmorgen ontving ik een aanmaning dat mgn doohter .... hoewel er geen wettige bewjjzen waren de openbare school te ... . niet geregeld had bezocht, wat zjj wel moest doen wegens de leerplichtwet. Ik gevoel volgens mgn idee geen verplichting, want ik heb wel eens iets hooren zeggen dat er een eerplichtwet zou komen, maar nooit eenig bewijs ontvangen dat die wet er was doorgekomen en aangenomen, nog minder welke artikelen bet bevatte. Ik kan dus niet voldoen aan iets waar ik gem bewijs van heb. Daarom vorzoak ik UEd. mg daar eenig bewjjs van te sturen, daar ik mg andera af moet vragen: ben ik het verschuldigd mgn kinderen naar school ta zenden ja of neen en ook weet ik niet hoe lang de kinderen naar sohool moeten. In afwachting. To Haarlem is Dinsdagavond om 7 uren brand uitgebroken in een voddenpakhuis van Gebr. Jacobson, in de Beeksteeg. Den geheelen nacht werd water gegeven; vanmorgen werden de vodden verwijderd. De achtermuur van het pakhuis stortte in elkander. De boren hebben veel waterschade. In de Platteweg nab ij Gouda, zg'n twee kinderen van_de Wed. van F., een van zes en een van acht jaar, door het gs gezakt. Beiden werden helaas levenloos opgehaald. Te Erica waren drie personen, B. J„ D. J. en J. D., uit stroopen geweest. Na een haas bemachtigd te hebben, begaven zij zich naar hét buis van laatstgenoemde. Nauwelijks zaten zg bg het vnur of plotseling ging het geweer af en trof J. D. levensgevaarlijk. Da ongelukkige werd naar Groningen vervoerd. De dader is aangehouden en naar Assen gebracht. Te IJ.endgk- is de .S-jarige __. I*. in een waterput verdronken. Te 's-Hertogenboscb. is gevan keiijk binnen gebracht en ter beschikking van den Officier van Justitie gesteld zekere Jan Evers, gewezen bakker, thans varkenßkoopman te Esbeek gem. Hilvarenbeek. Hg wordt beschuldigd een revolverschot te hebben gelost op den herbergier Cornelis van Baak, te Esbeek, terwijl hij zich met anderen in diens herberg bevond. Te Breda is dit jaar zeer weinig gedaan aan het carnavalsfeest; geen optochten, geen aardige clubjes, en ook bg versobillende gezelschappen of vereenigiDgen scheen niet de bekende opgewektheid van andera jaren te bestaan. Men schrijft dit toe aan de weinige verdiensten van den werkmansstand door de langdurige winterkoude. Het eenig voordeel, wat daartegenover staat, is, dat men nu ook niet hoort van ongelukken, hetgeen anders bij deze gelegenheden nog al eens het geval is geweest. Nieuwe TJ i t gaven: Mr. J. H. de Stoppolaar, Balthasar de Mouclieron, eene bladzijde uit de Nederlandsene Ha dalsgestihiede- Dis tijdens den Tacbtigjarigen oorlog ('s-Gravenhage, Martinus Nyhoff). --- Stadsnieuws. GEMEENTERAAD. In de gisteren gehouden openbare zitting van den Gemeenteraad is de voordracht van B. en W., betreffende do --- STADSDEUKKERIJ. nadat zij in den geest van de nota des heeren Wiersma gewijzigd waa, 'aangenomen. B. en W. badden, gelijk men weet, voorgesteld aan het hoofd der instelling te plaatsen een* administrateur, een ambtenaar dus in de eerste plaats met administratieve bekwaamheden, terwgl de Heer Wiersmi allereerst noodig achtte iemand, dien men verantwoordelgk zou kunnen stellen voor het geheele technisoho behe°r en die bovendien bekend met administratie zon zgn. B. en W. namen dit voorstel over, zoodat nu een deskundig hoofd zul worden benoemd op «ene jaarwedde van f 2000 tot ƒ 300 Ü. --- PENSIOEN- EN LOONQUAESTIES. Een los werkman bg de gasfabriek was op het werk in een kelder gevallen en aan de gevolgen overleden. Daar de man los werkman, dns niet in dienst van gemeente of een aannemer was geweest, had de weduwe hoegenaamd geen recht op pensioen. Er kwam nog bg dat de man óp den dag van het ongeval, zouder bepaald dronken te ziju geweest, toch in meer of mindere mate onder den invloed van den drank verkeerd bad. In die stemming was hij al stoeiende in den kelder gevallen, in welks nabgheid hij zich zonder noodzaak begeven had. Eenige leden, de afwezigheid van eenig recht beamende, wilden uit medelrjdeu der weduwe toch eene tegemoetkoming geven, op groud o. a. dat ook de Ongevallenwet in gevallen van dronkenschap de weduwe geen nadeel doet.lijden. De groote meerderheid der leden was 't echter eens met B. en W., dat op het verzoek der weduwe afwijzend beschikt moest worden. Eene zelfae besoh'kking nam de Raad op het verzoek van de weduwe v>in een klerk, welke laatste, als extra-werk, een gedeelte der boekhouding van de Stadsdrukkerij veriiohtte en daaivoor ƒ125 ontving. Deze man was overieden vóór bg het werk voltooid had en toen hebben B. en W. het doen voortzetten door een ander en de bezoldiging daarvoor afgehouden van de geaccordeerde ƒ 125, hetgeen de weduwe in haar adres niet billgk oordeelde. Het voorstel van den Heer Nolting, om den ex-brandwacht Geestman, die arm val!» nde ziekte leed en deswege ontslagen was (waarover reeds in vorige vergaderingen veel te doen is geweest), nu was uitgemaakt dit hg geen recht had op pensioen, eeue toelage te verstrekken, werd, na eenige disenssie, mede verworpen. --- ONBEWOONBAARVERKLARING. Men herinnert zioh het gebeurde ten opzichte van het voor bewoning ongeschikte perceel Rozenstraat 193. De kennisgeving van B. en W., behelzende het voornemen tot onbewoonbaar-verkiaring, is den eigenaar, A. Post, niet in handen gekomen, maardoor een begrijpelijke vergissing van de post bezorgd bij een anderen A. Poßt. B. en W., hiervan onkundig, deden den bewoners (huurders) aanzegging van genoemd voornemen en legden, met de zaak voortgaande, den Gemeenteraad een besluit tot onbewoonbaar-verklaring voor, dat door den Baad bekrachtigd werd. Toen dit geschied was, kwam de eigenaar mededeelen, dat hij van de zaak niets geweten had en daardoor dus niet had kunnen gebruik maken van zjjn recht tot recln meeren, noch in de gelegenheid was geweest om, door het aanbrengen van verbeteringen, het besluit te voorkomen. Hij deelde mede, dat, volgens Amsterdamsche usanoe, de huurders dadelijk na de aanzegging van gemeentewege het betalen der huurpenningen gestaakt hadden en dat ha het verstrgken_ van den opgegeven termijn de woning geheel ledig was gekomen, en vroeg vergoeding voor deze geleden schade. B. en_ W; stelden voor afwijzend te beschikken, omdat, indien de man bad kunnen reclameerea, de zaak toch dezelfde zou zijn gebleven, daar vaststond, dat de woning niet voor verbetering vatbaar was. De^ Heer Heemskerk meende echter, dat de kennisgeving aan de huurders deu wettelgken grondslag gemist had en stelde daarom voor de schade, geraamd op ƒ3O, aan den eigenaar te vergoeden, met welk voorstel de Raad zich vereenigde. --- MEISJESSCHOOL MET 3-JARIGEN CURSUS. De voordracht van B. en W. om de school voor meer uitgebreid lager onderwijs met 3-jaririgen cursus voor meisjts te vestigen in het erebouw Moleupad No. 13 en voor de Agatha Dekenscbool een gebouw te stichten op een terrein aan de v. d. Veldestraat werd goedgekeurd. --- MAKELAARS. Naar aanleiding eener interpellatie van den Heer Wgnmalen over de benoeming van makelaars, diende de Heer Heineken een voorstel in, om nit de verordening to schrappen do bepaling dat men, om tot makelaar te kunnen worden benoemd, minstens drie jaren moet snn werkzaam geweest in het vak waarvoor de benoeming gevraagd wordt en alleen te eisohen da didaat kundig zij in het vak, wei* later behandeld zal worden. Een in het Noorden OPS.68;* gelaten met den dag aanzwellend stormpje Sj^t, kïg gaan liggen. Een Mr. W. H bad o^ d dat op de aanstaande cour ten a-.-teü onr militaire en daarna de civiele autor,l (,eJi.« vangen werden, noemde dit een =rj„ bc' nieuwigheid, iets echt-Prnisisch, zng er jijn werk van ?nienwe invloeden", en be^ jjoef* landgenooten toch tegen dien nieu de eigen nationaliteit te bewaren, enz. .^ pr .. Tienhoven, Commissaris der Koningin .„ i* )t, cic Noord-Holland; mr. J. G. Potgn, <<& % Jl»1 vineie Zuid-Holland en mr. S. A. v i burgemeester van Amsterdam. e»'j Morgenmiddag zal inde kl v»%» van het Concertgebouw door lee^jj,s «" V« Conservatorium eene voordracht-oef"-' t0„gf worden, welka voor belangstellende 2al zÖn. orog'*"l^ Wegens uitgebreidheid van hot P a.geß' reeds t. half drie uren wordeu a»ng , --- DAMMEN. DeHeer J. de Haas, a-»te«r":i,t»y zal op Donderdag 28 Februari 's »* e,to^\pi''"' een Simultaan Séauoo geven met 20 p brSolJllf,(.|j)ell bovenzaal van het lokaal ds Kroon. rM.^ {e b^P" waarvoor tocgang9kanrten kosteloos zu ,|);st. " bg den Seereiaria ran het Vereenigd {fjo nootschap, Damrak 59, j eeo te^\ Door bovengenoemd Genootschap zB.B(Je A"^ <•' gehouden worden van 1 Maart tot ei dje waaraan alloen kunnen deelnemen s»'.^ #0 j Vereeniging zgn of vóór 15 April noB ft»'^ Van de Kosthuizen der M «fa 3-°" j/ voor den Werkenden Stand i* in de m»" t)t »jv volst gebruik gemankt: -„.«rss"* ««t Kosthuis n". 1 (Korta .Laids-hea*^,}..!»^ bfjt 840, middagmaal 621, portien n» „»t ïïoTT: tte"t ïqnf' d- id- s cent 1353, avondeten 499, loge- Sosth • PerBoD«n--?"al 53s>19 n°- 2 (Rapenburg). Ontbijt 568. middag-5 «-ot lW>ortiêß middagmaal a 10 ceut 900, id id. _^^ °W, avondeten 885, logement 1281 personen. ---