Vierde Blad. BUITENLANDSCH NIEUWS. AMSTERDAM, 20 October, . Voor het laatst nog eens hartelijk toegejuicht, met eene uitbundigheid waarvan ¦tierlijn, dat anders reeds heel wat helden heeft ingehaald en uitgeleid, geen voorbeeld heeft aan te wijzen, zijn de drie Boeren- Generaals Zaterdagavond uit de Duitsche hoofdstad vertrokken. Het was — zegt de correspondent van het Ilold. — een schoon slot van een paar schoone vagen, zooals Berlijn, volgens algemeen oordeel, n°g nooit heeft beleefd. En nog nooit ben ik getuige geweest van eene dergelijke uitbarsting van geestdrift, als toen daar in het hotel in de Albrecht-strasse die drie eenvoudige mannen m het 6lecht-rechte burgerkleed op het balcon verschenen. Het was alsof de lucht spleet! -De geweldige hurrah's en hoch's ratelden en daverden en donderden door de straat! Een afscheidsmaal in het Kaiserhof, waaraan 200 personen deelnamen en voor welks bijzonderheden wij naar het telegram hierachter verwijzen, ging aan het vertrek vooraf. Eene aardige idylle tijdens het vertoef der co eren-Generaals in Duitschland is geweest hunne feestelijke ontvangst in de Frauenhilfsbwnc. te Berlijn, waar zij koffie dronken — de Engelsche bladen, die hier niets van begrijpen, spreken van a tea — en een aangenaam uurtje doorbrachten. Zij werden daar begroet door Hollandsche jonge dames, die hun bloemen aanboden. Er Werd hun een adres voorgelezen, waarin de Bond belooft, ook verder hulp te verleenen eu het weezenfonds te Pretoria te steunen en aan de hun reeds overhandigde gift van 15000 Mark werd nog een cheque van 3000 Mark toegevoegd. Daarbij kwam ook nog een gift van 100 Mark, welke een heer aan de deur was komen afgeven. Ook de verkoop van briefkaarten met de portretten der Generaals bracht een aardig sommetje op en toen de helden rustig aan de koffietafel zaten, moesten zij ontelbare Daalen hun naam zetten op zulke kaarten. De Generaals voerden er alle drie het woord, om te danken voor de hartelijke ontvangst en alles wat de Vrouwenbond voor de Boeren beeft gedaan. Zij verklaarden, ook in Duitschland weder bij de vrouwen de warmste sympathie te hebben gevonden en van de Boerenvrouwen getuigden zij met trots dat dezen, hoewel zij het meest door den oorlog hadden geleden, toch het meest dezen vrede betreurden. Generaal De Wet was weder luimig in zijn toespraak. Hij herinnerde, zinspelende op de vele vermoeinißsen, welke hij en zijne beide Metgezellen moeten doorstaan — zooals nu Weer met het zetten van al die handteekeningen — aan het welbekende spreekwoord van den aap, die uit pure liefde zijn jongen dooddrukt. „Engeland moest ons laten leven", zeide hij, f/maar als Europa voortgaat ons aldus zijn liefde te betoonen, dan kon het wel eens gebeuren dat de Generaaltjes werden doodgedrukt". Maar daarop sprak hij weer met den nieesten droeven ernst over het lijden der vrouwen en kinderen. Ook de ernstige De la Rey liet zich tot een schertsend woord verlokken toen hij een dapperen jongen Afrikaanschen strijder aan de dames voorstelde en er bijvoegde: „Hij is nog ongetrouwd". De Generaals beloofden, als zij terugkwamen, hunne vrouwen te zullen medebrengen en zij verzochten ten slotte den Frauenbund nog voort te gaan met het goede werk, daar zij nog zooveel hulp noodig hadden, hetgeen hun gaarne nogmaals werd beloofd. De Generaals gaan nu, na eenig rusten *n Den Haag en te Brussel, waarschijnlijk ¦Dinsdag gezamenlijk naar Londen. Opmerkelijk, dat reeds vóór het officieel bericht van het Britsch Ministerie van Koloniën bekend werd, meldende dat geen plan bestond op eene tweede bijeenkomst van de Generaals met Chamberlain, in de Frankfurter Zeitung (d.d. 16 October) een telegram uit Den Haag voorkwam, meldende hoe den berichtgever daar in invloedrijke Boerenkringen was verzekerd, dat de Generaals zich slechts naar Engeland begaven om ingekomen giften in ontvangst te nemen en dat geen plan bestond eene tweede audiëntie aan te vragen bij Chamberlain. Zij komen dus nu in het schuitje van Ben Viljoen, die óók te Londen is en daar zijne lezingen heeft geopend, aanvankelijk, daar hij niet voldoende voor publiciteit had gezorgd, nog maar voor een klein gehoor, en met weinig geldelijk voordeel derhalve. Maar dit zal waarschijnlijk wel beter worden bij de handige Wijze waarop hij de zaak heeft aangepakt, zoodat hij zelfs —natuurlijkten kosteder andere Generaals — de hooge goedkeuring van the Times heeft mogen verwerven. Meer hechten wij aan het oordeel van den correspondent van het Handelsblad, die de lezing bijwoonde en ervan getuigt, dat Genetaal Viljoen's toon opmerkelijk, ja merkwaardig kalm was, maar daarbij van duidelijk sprekende oprechtheid en niét ontbloot van hartelijkheid. En juist dit, zegt de correspondent, heeft op de Engelschen invloed. „Ze vergunnen hier maar heel weinig menschen hartstochtelijke taal te voeren en buiten het gewone, het gemiddelde te gaan. Het rustig betoog, met zelfbeheersching, met kalmte, met ingehouden kracht voorgedragen, wint het bij deze menschen, altijd prat op hunne parlementaire welvoegelijkheid." En dan volgt als bewijs het slot van Generaal Viljoen's voordracht: De toekomst van Zuid-Afrika ligt in de hand der Regeering; wij hebben alles verloren, wij verkeeren in bitteren nood. In die omstandigheden kunnen een weinig goedheid en een weinig vriendelijkheid wonderen doen. Wij berusten, wij willen rust en vrede. In Johannesburg zittende ontevredenen en als de Regeering den rechten weg inslaat om de Boeren voor zich te winnen, dan kon de tijd nog eens komen, dat de Engelsche Regeering een onzer verzoekt zijn commando op te roepen, ten einde de rust in Johannesburg te gaan herstellen. Wij beschouwen onze zaak als een rechtvaardige; wij hebben zóó gestreden en geleden, dat we ons niet behoeven te schamen voor den afloop. Alle smart en leed vergeten kunnen wij niet, doch als 't ons maar eenigszins gemakkelijk wordt gemaakt, voorzie ik de mogelijkheid dat wij in vrede met u en naast u leven. Dat die woorden bij een Londensch publiek „donderend applaus" wekken, is een goed teeken en hartelijk hopen wij dat de correspondent juist heeft gezien waar hij zegt, dat deze woorden van verzoening, oprechtheid, onpartijdigheid en kalmte aan de zaak van de Boeren veel goed hebben gedaan. Echt Engelsch is overigens weer de mededeeling van den Brusselschen correspondent van Daily Telegraph: dat de Boeren-Generaals slechts naar Londen terugkomen, omdat het collecteeren op het vasteland niet genoeg „aanhaalt." Hun reis heet hen er van overtuigd te hebben, dat zij beter doen met nog eens te zien wat men in Engeland voor hen doen wil. Wat de Engelsche Regeering nu eigenlijk nog voor de Boeren doen wil, en wat zij verder financieel in Transvaal voornemens is, zullen wij waarschijnlijk morgen wel wat beter weten, daar voor heden in het Britsche Lagerhuis hierover vragen aan den Minister Chamberlain zijngesteld, die hij gevoegelijk wel niet onbeantwoord zal kunnen laten. De goudmannen laten de Britsche Regeering in deze maar geen rust. Naar men uit Johannesburg bericht werd vandaar door de mijn-eigenaars opnieuw een protest gezonden tegen het leggen van te groote lasten op Transvaal in het algemeen en op de goud-nijverheid in het bijzonder. Bij de beraadslagingen in de Kamer der Mijnen over den brief, door dat lichaam aan Lord Milner gericht met betrekking tot de oorlogsbelasting, stelde het lid Dale Lace zelfs voor, nog verder te gaan en alle bijdrage van Transvaal in de oorlogskosten te weigeren. Maar dat amendement werd niet aangenomen. Belangrijker echter komt ons voor het oogenblik voor niet wat met uit Transvaal halen, naar wat men het geven of desnoods lee n e n wil. En dat is tot nog toe, gegeven de behoeften en met het oog op wat langzamerhand omtrent de verwoesting des lands blijkt, nog maar bedroefd weinig. Een Engelschman, de Heer Macdonald, secretaris van het Labour Reprcsentation Committee, die pas van een reis door Transvaal en [den Oranjestaat is teruggekeerd, verhaalt o. a. dat hij drie dagen door verscheidene districten van den Oranjestaat reed zonder eenig huis te zien dan' één enkel, dat tot hospitaal was ingericht. De stad Lindley, verklaarde hij 0.a., is geheel verdwenen, met kerken en al. En als eene blijde bijzonderheid vermeldt de blijkbaar zeer optimistisch gestemde berichtgever van Reuter, die verblag gaf van Lord Milner's jongste reis door Westelijk Transvaal, dat Lord Milner de verwoesting te Zeerust „minder groot" vond clan die te Rustenburg. Want ,/te Zeerust stonden de muren der huizen nog." Nog wat meer dus dan gebroken glazen, die men te vergoeden heeft, wil men gentleman wezen. Volgens bericht uit Pretoria van 17 dezer is eene deputatie van invloedrijke Boeren bij Lawley, den luitenant-gouverneur, geweest om geldelijken steun te vragen, teneinde het land weder van vee te voorzien. Lawley antwoordde, dat de Regeering een som van ten hoogste een half millioen pond beschikbaar wilde stellen om te leenen als eerste verband op landeigendom tegen 4i/2 pCt. interest. Maar het geld mag alleen gebruikt worden voor den veestapel en staat niet in verband met het werk van het terugbrengen van de Boeren naar hun woonplaats. . Waar den Boeren eerst geld beloofd is voor twee jaar renteloos en dan tegen 3 percent, werkt dit natuurlijk teleurstellend. Aan den anderen kant dient echter te worden vermeld, dat, volgens bericht uit Tananarive, in de laatste maand op Madagascar 10,000 runderen voor Engelsche rekening zijn aangekocht, om naar Transvaal gezonden en kosteloos aan de Boeren gegeven te worden Dit alles evenwel zijn nog slechts sporadische maatregelen en heeft nog niets van een weloverdacht en eenigszinß breed opgevat geheel plan om de wildernis weer voor menschen derwijze bewoonbaar te maken, dat zij tevreden kunnen zijn. Wellicht ontsteken Chamberlain's mededeelingen van heden in deze eenig welkom licht. In zake de Onderwijswet heeft de Britsche Premier, de Heer Balfour, zich nu toch in de jongste Lagerhuiszitting tot eenige concessie geneigd getoond. In beginsel toch verklaarde hij zich bereid de controle over de geldmiddelen te laten aan de plaatselijke overheden, na de afgelegde barsche verklaringen omtrent onveranderlijkheid der voordracht, inderdaad nog al toegefelijk. De Britsch-Soudaneesche troepen, die in Somali-land tegen den zoogenaamd „gekken" Mullah opereerden, heeten diens leger ten slotte te hebben uiteengedreven. Het geschiedde echter eerst na een paar nederlagen hunnerzijds, waarin de verliezen, ook aan Britsche officieren, zeer zwaar waren. Uit de omstandigheid, dat de Britten zich na de overwinning terugtrokken om versterking af te wachten en dat den geslagen vijand van alle zijden hulptroepen toestroomen, zou men haast opmaken, dat ook in dit gedeelte van Afrika voor de berichten naar huis het „bekende merk* in gebruik is. De welbekende jonge Fransche Markies de Kersausson, neef van den in Zuid-Afrika gesneuvelden Franschen Boerenaanvoerder de Villebois Mareuil, had, toen hij zich bij den dood van zijn oom naar Tranvaal begaf, zijn dienstplicht nog niet volbracht. Hij meende terug te zullen zijn, vóór hij daartoe werd opgeroepen. Maar toen hij in Frankrijk terugkwam, was zijn lichting reeds lang onder de wapenen en hij was volgens de letter van de wet als schuldig aan desertie te beschouwen. Men heeft echter tegenover den jongen held de letter der wet niet laten gelden. Toen hij te Parijs zichzelven kwam aangeven, liet men hem, na een kleine formaliteit, voorloopig op vrije voeten en nu is hij door den krijgsraad vrijgesproken, met een woord vant lof voor zijn dapper gedrag in den strijd yoor de Boeren. De Markies zal nu in dienst treden bij he Fransche leger. Een zooveelste standbeeld voor den grooten Keurvorst werd Zaterdag op het slagveld van Fehrbellin door Keizer Wilhelm onthuld, met de zooveelste lofrede op zijne voorvaderen in het algemeen en zijnen grootvader in het bijzonder, waarvan men den inhoud onder de telegrammen zal vinden opgenomen. In den Rijksdag heeft Zaterdag het toltarief aanleiding gegeven tot een heftig debat, waarin o. a. de agrariër Wangenheim verklaarde, dat, indien men, gelijk hij het noemde, de belangen van den landbouw en den middenstand niet beter in acht neemt en blijft voortwerken gelijk sinds den tijd van Caprivi is geschied, „de verbonden Regeeringen zelven den tak afzagen, welke het steunpunt is der Monarchie* — welke woorden toejuiching vonden. In Servië is op het laatste oogenblik de vorming van een Kabinet-Markovitch afgesprongen op de weigering van den Heer Petrovitch om de portefeuille van Financiën te aanvaarden. Men is nu doende met den liberalen leider Ribarats, tot vorming van een gelijk gekleurd Kabinet. Het mislukte van Markovitch heette eer Oostenrijksch dan Russisch gezind te wezen. Te Cintra (Portugal) zijn twee spoortreinen in botsing gekomen. De machinist en de stoker werden gedood en zes passagiers gewond ; een zeer zwaar. Te Constantinopel is Zaterdag een noodlottig ongeluk gebeurd. Bij de brug van Stamboul was een jonkman in het water gevallen en eene groote menschenmenigte stond op de brug te kijken naar de pogingen om hem te redden, toen opeens de brugleuning bezweek en allen, die daarop hadden gesteund, in het water vielen. Er moeten veel menschen verdronken zijn. Hoeveel is nog niet bekend. .Te Athene woedde Zaterdag een buitengewoon hevig onweder. Te Gastoni, in Elis, zijn Zaterdag verscheidene huizen vernield door een hevigen cycloon. Er werd een aantal menschen gewond. Terwijl wij met koortsachtig verlangen uitzien naar eon definitief bericht omtrent het einde der werkstaking in Amerika — heden spreekt de arbeiders-Conventie het beslissend woord — komt van daar tijding van een afschuwelijke misdaad. Te New-York heeft namelijk de Heer William C. Turner, gewezen President der Climax Bottling Company, eerst twee andere bestuursleden dier maatschappij, de heeren Mallard en Hamilton doodgeschoten en daarna zichzelve een kogel door het hoofd gejaagd. Hij had eene samenkomst met die twee heeren om te spreken over eene schikking betreffende geldverduistering tot een bedrag van 5000 dollars, welke hij had gepleegd, en te midden van de zeer heftige woordenwisseling haalde hij toen opeens een revolver te voorschijn, waarmede hij den reeds vermelden drievoudigen moord pleegde. De uitßlag van het gevecht bij La Victoria tusschen de Venezuelaansche Regeeringstroepen onder President Castro en de opstandelingen onder Generaal Matos blijkt toch ten nadeele van laatstgenoemden te zijn geweest. De wijze, waarop men eenerzijds het behaalde voordeel overdrijft en aan den anderen kant de geleden nederlaag verontschuldigt en verklaart (Zie telegrammen), doet sterk aan de Britsche berichten uit den Zuid-Afrikaanschen oorlog denken. De zaakgelastigde van Haïti te Parijs heeft aan le Temps medegedeeld, dat zijne Regeering, wier troepen nu Gonaives bezet hebben (Zie telegram), thans den opstand als geëindigd beschouwt en dat men thans ten spoedigste zal overgaan tot verkiezing van den nieuwen President der Republiek, welke verkiezing door den burgeroorlog onmogelijk werd gemaakt. Er waren, gelijk men weet, drie candidaten, namelijk de heeren Firmin, Fouchard en Seneque Pierre. De candidatuur van den Heer Firmin, den gevluchten aanvoerder der opstandelingen, is nu vervallen, zoodat alleen de heeren Fouchard en Seneque Pierre als candidaten overbleven. Het verzet tegen den nieuwen Australischen Statenbond begint zich steeds krachtiger te uiten. In verscheidene Staten heeft de anti-Regeeringspartij openlijk het ontbinden van den Statenbond op haar programma gesteld. Sir E. Barton, Eerste Minister van den Bond, is Vrijdagavond te Sydney het voorwerp geweest van een zeer vijandige betooging. Hij zou daar in een groote vergadering spreken over de gevolgen van zijn bezoek aan Londen. Maar de vergadering was zoo woelig en rumoerig, dat hij niet aan het woord kon komen en de meesten der aanwezigen juichten den Heer Reed. leider der Oppositie, luide toe. Ook de stad Londen blijkt, hoe zonderling het ook klinken moge, inkomsten, en wel aanzienlijke, te trekken uit landbouwbedrijf. Volgens een rapport van den County Council, of Districteraad, bezit Londen o.a. 37i/2 hectaren land, bebouwd met tarwe, welke gemiddeld 2984 bus hel opleveren; ruim 165 hectaren, Welke aan aardappelteelt zijn gewijd en 2443 ton aardappelen opleveren, alsmede 1434 hectaren grasvelden, welke 4,303,950 kilogram hooi geven. En behalve deze heeft de hoofdstad nog verscheidene andere bronnen van landbouwbedrijfinkomsten. Aan de Britsche Universiteiten heerschen soms al zeer weinig klassieke manieren. Te Edinburgh verstoorden onlangs de studenten door ploertig lawaai de plechtige heropening der colleges en nu weder gaf te Glasgow de verkiezing door de studenten van een nieuwen Rector der Universiteit, waarbij ditmaal politieke gevoelens zich deden gelden, aanleiding tot straatgevechten, waarbij troepen Unionisten en Liberalen, ieder ongeveer 2000 man sterk, elkander geruimen tijd bestreden en met steenen en modder wierpen. Een troep van honderd politie-agenten trachtte tevergeefs een eind te maJcen aan het verwoede gevecht. Eerst tegen middernacht kon de politie, met inspanning yan alle krachten, d© orde herstellen, Men heeft in het Engelsche leger welgeslaagde proeven genomen met het vervoeren van kanonnen door middel van automobielen. De kanonnen worden voortgesleept onder omstandigheden, waarin het vervoer door middel van paarden onmogelijk zou zijn geweest en zij werden van Aldershot naar Lydd vervoerd in de helft van den tijd, welke daarvoor noodig zou zijn geweest als zij door paarden waren voortgetrokken. Alleen ondervond men moeilijkheden door weekheid van den grond. De bekende Amerikaansche millionnair Pierpont Morgan zou, volgens een bericht uit Londen, dit jaar voor een millioen pond sterling (f 12,000,000) aan schilderijen en andere kunstwerken 'hebben besteed, voot het grootste gedeelte aan Londensche kunsthandelaren. Zijn kunstrekeningen worden hem doorgaans met Kerstmis gezonden, en die, welke hij 25 December a. s. ontvangt, zal de grootste wezen, welke hij nog ooit betaalde. De Heer Morgan bewaart zijn kunstschatten grootendeels te Londen, tot het invoerrecht der Vereenigde Staten wat lager zal sijn. Onder de tegenwoordige omstandigheden zou hij 60 pCt. der waarde van de kunstwerken moeten betalen, om die in de Vereenigde Staten te kunnen invoeren. De Noordpoolr&iziger Otto Sverdrup en zijhe tochtgenooten zijn na hun terugkeer uit het Hooge Noorden" allen zeer zwaar verkouden geworden. Maar, voorzoover zijne gezondheid het toelaat, werkt Sverdrup nu ijverig aan een boek over zijn jongste expeditie. Dat boek, ongeveer van denzelfden omvang als Nansen's werk, zal waarschijnlijk in Februari a. s. gereed zijn. Dan gaat Sverdrup in 't buitenland eenig© voordrachten houden; eerst te Londen, later misschien te Kopenhagen en elders. De Tentoonstelling van Moderne Decoratieve Kunst, te Turijn, wordt in de laatste weken drukker bezocht dan ooit. De sluiting is bepaald op 11 November en het laat zich aanzien, dat de laatste maand het hoogste cijfer van bezoekers zal gleven. __. Tot dusverre kwamen er ongeveer 1,200,000 bezoekers, onder welke, 700,000 betalenden, en de tentoonstelling zal blijkbaar ook uit een geldelijk oogpunt een goed resultaat °Plev.eI* ' Er komen in de laatste weken der tentoonstelling nog verscheidene feestelijkheden. Den 25sten October wordt er een ,in^™"?" nale tentoonstelling van bakkerij- f**00Z^Z~ producten geopend en ook komt er nog een tentoonstelling van chrysanthen. , Den 26stent)ctober geven de Tu^sche kun. stenaan. een feest en ook de gluitag zal feesto, lijk worden gevierd. Op de Turijnscbe Tenïoonsfelling heeft men onlangs het publiek laten stemmen over heti toekennen van een fll!3- Door die Sub-Alpms fers was q^ p^ vaa 1000 lire uitgelogd voor het best© werk van, een jongen Turijnschen schilder en de jury had drie schilderijen voor dien prijs voorgedragen, een van Ferro, een van Omegna en een van Onetti. Die drie schilderijen werden nu naast elkander in een bijzondere zaal gehangen en ieder bezoeker ontving nu drie biljetten, elk met den naam van een dier schilders, van welke stembriefjes hij een moest werpen in een daarvoor bestemden bus. Op die wijze verwierf Onetti's schilderij „het Leven" de meeste stemmen en daaimede ien prijs. De dames van Verona hebben onlangs aanleiding gegeven tot groot schandaal in den Ristori-schouwburg, waar tegenwoordig Novelli optreedt. Op aandrang van het publiek had de Prefect het ophouden van hoeden in den schouwburg verboden. Maar toch hielden vele dames er haar hoed op en zij weigerden dien af te zetten, hoewel het publiek met groot geweld daarop aandrong. De voorstelling moest worden gestaakt en zij werd eerst vervolgd nadat do halsstarrige dames door de rx> litie uit de zaal waren verw ij der d, onder gesis, gefluit en geschreeuw van het publiek. Te Athene zal van 25 Maart tot 30 September 1903 een „Internationale Tentoonstelling van handel, nijverheid, landbouw, onderwijs, schoon© kunsten en hygiëne" worden gehouden, welke onder bescherming der Kroonprinsos van Griekenland staat en waarvoor men veol deelneming verwacht .uit alle landen van Europa. ---